NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC NỢ PHẢI TRẢ NGƯỜI BÁN TRONG KIỂM TOÁN BCTC
NỢ PHẢI TRẢ NGƯỜI BÁN TRONG KIỂM TOÁN BCTC
1.1 Những vấn đề lưu ý về kiểm toán BCTC
1.1.1 Khái ni ệ m, phân lo ạ i v ề ki ể m toán BCTC
Kiểm toán, theo định nghĩa của Theo Arens và Loebbecke (2012), là quá trình thu thập và đánh giá bằng chứng để xác định và báo cáo mức độ phù hợp của thông tin với các chuẩn mực đã được thiết lập Quá trình này cần được thực hiện bởi các kiểm toán viên có đủ năng lực và tính độc lập.
Theo Liên đoàn Kế toán quốc tế (IFAC), kiểm toán được định nghĩa là quá trình mà kiểm toán viên độc lập thực hiện việc kiểm tra và đưa ra ý kiến về báo cáo tài chính.
Theo Khoản 9, Điều 5, Luật Kiểm toán độc lập số 67/2011/QH12, kiểm toán báo cáo tài chính được định nghĩa là hoạt động mà kiểm toán viên hành nghề, doanh nghiệp kiểm toán hoặc chi nhánh doanh nghiệp kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam thực hiện việc kiểm tra và đưa ra ý kiến về tính trung thực và hợp lý của các khía cạnh trọng yếu trong báo cáo tài chính của đơn vị được kiểm toán, dựa trên các quy định của chuẩn mực kiểm toán.
Kiểm toán báo cáo tài chính là quá trình đánh giá nhằm xác định tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính (BCTC) của một đơn vị BCTC phải được lập theo các chuẩn mực và quy định kế toán hiện hành, vì vậy chúng đóng vai trò quan trọng trong việc đưa ra ý kiến kiểm toán Kết quả kiểm toán không chỉ có giá trị đối với đơn vị và Nhà nước, mà còn đặc biệt quan trọng cho các bên liên quan như cổ đông và nhà đầu tư, giúp họ đưa ra quyết định kinh tế chính xác.
Trường Đại học Kinh tế Huế
Kiểm toán được phân loại dựa trên mục đích và yêu cầu thông tin, trong đó có ba loại chính: kiểm toán hoạt động, kiểm toán tuân thủ và kiểm toán báo cáo tài chính (BCTC) Kiểm toán BCTC là hoạt động chủ yếu và đặc trưng cơ bản của lĩnh vực kiểm toán.
Theo Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 200, mục đích của kiểm toán báo cáo tài chính là tăng cường độ tin cậy của người sử dụng đối với báo cáo tài chính Kiểm toán viên sẽ đưa ra ý kiến về việc liệu báo cáo tài chính có được lập đúng theo các khía cạnh trọng yếu và phù hợp với khuôn khổ lập và trình bày báo cáo tài chính áp dụng hay không Đối với hầu hết các khuôn khổ, kiểm toán viên cần xác định xem báo cáo tài chính có được lập và trình bày một cách trung thực và hợp lý hay không.
Theo đó, mục tiêu tổng thể của kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán khi thực hiện một cuộc kiểm toán báo cáo tài chính là:
Đạt được sự đảm bảo hợp lý về tính chính xác của báo cáo tài chính là rất quan trọng, giúp kiểm toán viên đánh giá liệu báo cáo có còn sai sót trọng yếu do gian lận hoặc nhầm lẫn hay không Điều này sẽ hỗ trợ kiểm toán viên đưa ra ý kiến về việc liệu báo cáo tài chính có được lập phù hợp với khuôn khổ về lập và trình bày báo cáo tài chính đang áp dụng trên các khía cạnh trọng yếu.
Trường Đại học Kinh tế Huế thực hiện lập báo cáo kiểm toán về báo cáo tài chính, đồng thời trao đổi thông tin theo quy định của chuẩn mực kiểm toán Việt Nam, đảm bảo phù hợp với các phát hiện của kiểm toán viên.
Lưu ý KTV chỉ chịu trách nhiệm phát hiện sai sót trọng yếu chứ không chịu trách nhiệm phát hiện mọi sai sót trong BCTC.
1.1.3 Phương pháp kiể m toán BCTC
Dựa vào quan hệvới đối tượng kiểm toán chia thành hai phương pháp:
Phương pháp kiểm toán chứng từ là một kỹ thuật kiểm toán dựa trên tài liệu, được áp dụng khi kiểm toán thực trạng tài chính đã được ghi nhận trong các tài liệu kế toán Phương pháp này bao gồm các hoạt động như kiểm tra cân đối, đối chiếu trực tiếp và đối chiếu logic để đảm bảo tính chính xác và minh bạch của thông tin tài chính.
Phương pháp kiểm toán ngoài chứng từ được áp dụng khi đối tượng kiểm toán chưa được ghi nhận hoặc được ghi nhận không chính xác trong tài liệu kế toán, thông qua các hoạt động như kiểm kê, điều tra và thực nghiệm.
Dựa vào hay không dựa vào hệ thống kiểm soát nội bộ (KSNB) chia ra hai phương pháp kiểm toán:
Phương pháp kiểm toán cơ bản được áp dụng khi có rủi ro kiểm soát cao hoặc khi việc thực hiện thử nghiệm kiểm soát tốn nhiều chi phí Phương pháp này sử dụng thủ tục phân tích thử nghiệm chi tiết để đảm bảo tính chính xác và hiệu quả trong quá trình kiểm toán.
- Phương pháp kiểm toán tuân thủ: áp dụng trong trường hợp rủi ro kiểm soát thấp Phương pháp này sửdụng cảthửnghiệm kiểm soát và thửnghiệm cơ bản.
1.2 Khái quát chung về khoản mục nợ phải trả người bán trong kiểm toán BCTC
1.2.1 N ộ i dung kho ả n m ụ c n ợ ph ả i tr ả ngườ i bán
Nợ phải trả là các nghĩa vụ hiện tại của doanh nghiệp, phát sinh từ các giao dịch và sự kiện đã qua Doanh nghiệp cần thanh toán các khoản nợ này bằng nguồn lực của mình.
Theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, các khoản phải trả cho người bán bao gồm những khoản có tính chất thương mại phát sinh từ giao dịch mua hàng hóa, dịch vụ tại Trường Đại học Kinh tế Huế, bao gồm cả công ty mẹ, công ty con và các công ty liên doanh, liên kết Khoản phải trả này cũng bao gồm các khoản phải trả khi nhập khẩu thông qua người nhận ủy thác trong các giao dịch nhập khẩu ủy thác.
Nợ phải trả là chỉ tiêu quan trọng trong việc hình thành tài sản doanh nghiệp và thể hiện mối quan hệ với các nguồn lực bên ngoài Doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào vốn chủ sở hữu để sản xuất kinh doanh, vì điều này không đáp ứng kịp thời yêu cầu thanh toán Việc kết hợp giữa vốn chiếm dụng và vốn chủ sở hữu là cần thiết để mở rộng quy mô hoạt động và nâng cao hiệu quả Tuy nhiên, nếu nợ phải trả không được quản lý chặt chẽ, doanh nghiệp có thể rơi vào tình trạng mất cân đối tài chính và nguy cơ mất khả năng thanh toán, đe dọa sự tồn tại của mình.
Nguyên tắc kế toán khoản mục nợ phải trả theo Thông tư 200, quy định:
Các khoản nợ phải trả được theo dõi chi tiết theo các tiêu chí như kỳ hạn phải trả, đối tượng phải trả, loại nguyên tệ và các yếu tố khác nhằm phục vụ nhu cầu quản lý của doanh nghiệp Khi lập báo cáo tài chính, kế toán phân loại các khoản phải trả thành dài hạn hoặc ngắn hạn dựa trên kỳ hạn còn lại của chúng.
THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC NỢ PHẢI TRẢ NGƯỜI BÁN TRONG KIỂM TOÁN BCTC TẠI CÔNG TY
VẤN ECOVIS AFA VIỆT NAM
2.1 Tổng quan về Công ty TNHH Kiểm toán – Thẩm định giá và Tư vấn ECOVIS AFA VIỆT NAM
Công ty TNHH Kiểm toán - Thẩm định giá và Tư vấn ECOVIS AFA VIỆT NAM, tiền thân là Công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA, là tổ chức kiểm toán độc lập tại Việt Nam Chúng tôi cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng toàn diện, bao gồm kiểm toán, kế toán, tư vấn thuế, tư vấn tài chính và đầu tư, tư vấn quản trị, cùng với đào tạo và hỗ trợ tuyển dụng cho doanh nghiệp.
Công ty được thành lập theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số
0401632052 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố Đà Nẵng cấp ngày 12/11/2014, thay đổi lần gần nhất là 02/12/2020.
- Tên tiếng Anh: ECOVIS AFA VIETNAM AUDITING–APPRAISAL AND CONSULTING COMPANY LIMITED
- Địa chỉ: Số 142 đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, Quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng;
- Email:info@afac.com.vn;
- Website: afac.com.vn; ecovis.com/vietnam/audit;Trường Đại học Kinh tế Huế
2.1.2 M ục tiêu và phương châm hoạt độ ng
ECOVIS AFA VIỆT NAM cam kết đồng hành cùng doanh nghiệp, đặt nguyên tắc độc lập, khách quan, trung thực và bảo mật thông tin khách hàng lên hàng đầu Chúng tôi hướng tới việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của khách hàng và cung cấp thông tin thiết thực, cùng các giải pháp tối ưu cho quản trị và điều hành doanh nghiệp Với mục tiêu mang đến dịch vụ chuyên ngành chất lượng cao nhất, ECOVIS AFA VIỆT NAM góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam.
2.1.3 Đặc điể m t ổ ch ứ c, b ộ máy qu ả n lý
2.1.3.1 Sơ đồtổchức bộmáy quản lý
Chú thích: : Quan hệtrực tuyến
Sơ đồ 2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của Công ty ECOVIS AFA VIỆT
(Nguồn: Website http://afac.com.vn/)
Trường Đại học Kinh tế Huế
2.1.3.2 Chức năng của từng bộphận–khối –phòng ban
Tổng Giám đốc là người đại diện toàn quyền trước pháp luật và trực tiếp chỉ đạo các hoạt động của công ty Vị trí này cũng tham gia đào tạo nội bộ, phê duyệt báo cáo kiểm toán trước khi phát hành, đánh giá rủi ro liên quan đến hợp đồng kiểm toán và duy trì mối quan hệ với cán bộ cao cấp trong công ty.
Phó Tổng Giám đốc – Giám đốc (P.TGĐ - GĐ) của các Khối có trách nhiệm ủy quyền giải quyết các vấn đề liên quan đến nhân lực, khách hàng và hành chính trong lĩnh vực nghiệp vụ Họ phải chịu trách nhiệm trước Tổng Giám đốc và pháp luật Nhà nước về những vấn đề được ủy quyền, đồng thời trực tiếp tham gia vào việc điều hành hoạt động của công ty.
Phòng Tư vấn – Đào tạo cung cấp dịch vụ tư vấn thuế và kế toán, đồng thời cập nhật các chính sách mới và thay đổi trong văn bản pháp luật liên quan đến kế toán, kiểm toán và thuế cho khách hàng Ngoài ra, phòng còn tổ chức các khóa đào tạo và huấn luyện cho nhân viên mới và thực tập sinh.
Phòng Kế toán – Hành chính có nhiệm vụ ghi nhận các nghiệp vụ kinh tế hàng ngày của công ty, lưu trữ hồ sơ và chứng từ liên quan đến hoạt động kinh doanh Phòng cũng thực hiện tổng hợp và đối chiếu số liệu vào cuối kỳ, đồng thời trực tiếp gửi nhận hồ sơ khách hàng và hỗ trợ các hoạt động khác liên quan.
Khối kiểm toán XDCB chịu trách nhiệm thực hiện các hợp đồng kiểm toán liên quan đến xây dựng cơ bản Nhiệm vụ của khối này bao gồm soát xét chất lượng kiểm toán quyết toán dự án hoàn thành, thẩm tra các dự án và quyết toán công trình xây dựng dân dụng, thủy điện, đập chứa nước, cũng như các công trình thủy lợi và cơ sở hạ tầng Ngoài ra, khối còn tư vấn về chi phí quản lý và hồ sơ quyết toán cho các công trình và dự án hoàn thành.
Khối kiểm toán BCTC có trách nhiệm thực hiện các hợp đồng kiểm toán báo cáo tài chính, tiến hành các nghiệp vụ kiểm toán liên quan đến từng cuộc kiểm toán Đội ngũ này thực hiện kiểm toán, lập và phát hành báo cáo kiểm toán, đồng thời duy trì mối quan hệ với khách hàng.
Khối thẩm định giá có nhiệm vụ thực hiện các hợp đồng thẩm định giá từ công ty khách hàng, theo sự phân công của Ban Giám đốc.
Ban Kiểm soát chất lượng chịu trách nhiệm rà soát và kiểm tra chất lượng các báo cáo kiểm toán BCTC và kiểm toán XDCB trước khi phát hành Họ cũng đánh giá công việc của nhân viên thực hiện và thống kê, lập báo cáo trình bày với Ban Giám đốc về chất lượng của các cuộc kiểm toán đã hoàn thành.
2.1.3.3 Đặc điểm ngành nghềkinh doanh
ECOVIS AFA VIỆT NAM cung cấp dịch vụ GTGT toàn diện, bao gồm kiểm toán, kế toán, tư vấn thuế, tư vấn tài chính và đầu tư, tư vấn quản trị, đào tạo và hỗ trợ tuyển dụng Chúng tôi phục vụ cả doanh nghiệp trong và ngoài nước, đảm bảo tuân thủ các chính sách và quy định của Nhà nước Việt Nam.
Ki ể m toán và soát xét BCTC
Kiểm toán BCTC là quá trình thực hiện kiểm tra các báo cáo tài chính được lập theo chuẩn mực và chế độ kế toán Việt Nam, nhằm đáp ứng yêu cầu pháp luật hoặc để nộp cho các cơ quan có thẩm quyền.
Soát xét báo cáo tài chính (BCTC) bán niên mang lại mức độ đảm bảo thấp hơn so với kiểm toán, do quy trình chủ yếu dựa vào việc trao đổi thông tin với nhân viên doanh nghiệp và áp dụng các thủ tục phân tích trên các dữ liệu tài chính Dịch vụ này phù hợp cho các công ty có nhu cầu cần kiểm tra và đánh giá BCTC của mình.
Công ty sẽ tiến hành soát xét thông tin tài chính dựa trên các thủ tục đã thỏa thuận, nhằm hiểu rõ nhu cầu và vấn đề của khách hàng, bao gồm cả nhu cầu kinh doanh và hỗ trợ ra quyết định Sau khi thực hiện các thủ tục này, công ty sẽ cung cấp một báo cáo chi tiết về kết quả kiểm tra, nêu rõ các vấn đề đã được phát hiện.
Kiểm toán và chuyển đổi báo cáo tài chính (BCTC) từ hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam sang chuẩn mực kế toán quốc tế là một quy trình quan trọng Việc thực hiện kiểm toán các BCTC theo chuẩn mực và chế độ kế toán Việt Nam giúp đảm bảo tính chính xác và minh bạch, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế.
