Câu 1:Trình bày đối tượng nghiên cứu của CNXHKH?Ý nghĩa của việc nghiên cứu của CNXHKH? Kế thừa những nhân tố tích cực của các trào lưu tư tưởng xã hội chủ nghĩa không tưởng trong lịch sử và những tinh hoa của nhân loại; khảo sát và phân tích thực tiễn của chủ nghĩa tư bản, Các Mác và Phriđrích Ăngghen đã sáng lập ra một lý thuyết khoa học về chủ nghĩa xã hội, đó là chủ nghĩa xã hội khoa học. Chủ nghĩa MácLênin bao gồm ba bộ phận hợp thành là triết học Mác Lênin, kinh tế học chính trị Mác Lênin và chủ nghĩa xã hội khoa học, trở thành một học thuyết khoa học và hoàn chỉnh, trở thành hệ tư tưởng khoa học và cách mạng của giai cấp công nhân hiện đại, soi đường cho cách mạng xã hội chủ nghĩa giải phóng nhân loại khỏi chế độ tư hữu, áp bức bất công và nghèo nàn lạc hậu.
Trang 1Chủ Nghĩa Xã Hội Khoa Học
Câu 1:Trình bày đối tượng nghiên cứu của CNXHKH?Ý nghĩa của việc nghiên cứu của CNXHKH?
Kế thừa những nhân tố tích cực của các trào lưu tư tưởng xã hội chủ nghĩa không tưởng trong lịch sử và những tinh hoa của nhân loại; khảo sát và phân tích thực tiễn của chủ nghĩa tư bản, Các Mác và Phriđrích Ăngghen đã sáng lập ra một lý thuyết khoa học về chủ nghĩa xã hội, đó
là chủ nghĩa xã hội khoa học Chủ nghĩa Mác-Lênin bao gồm ba bộ phận hợp thành là triết học
Mác - Lênin, kinh tế học chính trị Mác - Lênin và chủ nghĩa xã hội khoa học, trở thành một học thuyết khoa học và hoàn chỉnh, trở thành hệ tư tưởng khoa học và cách mạng của giai cấp công nhân hiện đại, soi đường cho cách mạng xã hội chủ nghĩa giải phóng nhân loại khỏi chế độ tư hữu, áp bức bất công và nghèo nàn lạc hậu
1 Đối tượng nghiên cứu
Là những quy luật, tính quy luật chính trị - xã hội của quá trình phát sinh, hình thành và phát triển của hình thái kinh tế -xã hội cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn đầu là chủ nghĩa
xã hội;
Những nguyên tắc cơ bản, những điều kiện, những con đường và hình thức, phương phápđấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động nhằm hiện thực hóa sựchuyển biến từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản
Trang bị những nhận thức chính trị - xã hội:
- Nghiên cứu, học tập CNXH KH có ý nghĩa trang bị những nhận thức chính trị - xã hội
và phương pháp luận khoa học cho Đảng, Nhà nước và nhân dân trong quá trình bảo vệ
và xây dựng CNXH
- Có nhận thức đúng đắn và đầy đủ về CNXH: để có niềm tin, lý tưởng và bản lĩnh cách mạng; để vận dụng sáng tạo và phát triển đúng đắn lý luận về CNXH và con đường đi lênchủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
- Trí thức, thế hệ trẻ là lực lượng xã hội có nhiều trí tuệ, nhiều khả năng và tâm huyết trong quá trình xây dựng CNXH Nếu chỉ thuần túy chú trọng về khoa học và công nghệ, phi chính trị, hay mơ hồ về chính trị thì khó có thể đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và
Trang 2bảo vệ Tổ quốc.
Định hướng chính trị - xã hội:
Nghiên cứu, học tập chủ nghĩa xã hội khoa học góp phần định hướng chính trị - xã hội cho hoạt động thực tiễn của Đảng Cộng sản, Nhà nước và nhân dân trên mọi lĩnh vực, cho sự ổn định và phát triển của xã hội luôn đúng với bản chất, mục tiêu của CNXH, CNCS; tức là qua từng nấc thang phát triển, tính chất XHCN, CSCN của mọi lĩnh vực của xã hội thể hiện ngày càng rõ hơn và hoàn thiện hơn
Đấu tranh chống lại những nhận thức sai lệch về CNXH:
Nghiên cứu, học tập chủ nghĩa xã hội khoa học cũng làm cho ta có căn cứ nhận thức khoahọc để luôn cảnh giác, phân tích đúng và đấu tranh chống lại những nhận thức sai lệch, những tuyên truyền chống phá của chủ nghĩa đế quốc và bọn phản động đối với Đảng, Nhà nước, chế độ ta; chống chủ nghĩa xã hội, đi ngược lại xu thế và lợi ích của nhân dân, dân tộc và nhân loại tiến bộ
và chủ nghĩa xã hội khoa học, chủ nghĩa Mác-Lênin của nhiều người có giảm sút
Vì thế, nghiên cứu, học tập và phát triển chủ nghĩa xã hội khoa học càng khó khăn trong tình hình hiện nay và cũng có ý nghĩa chính trị cấp bách
Chỉ có bản lĩnh vững vàng và sự sáng suốt, kiên định chủ động sáng tạo tìm ra những nguyên nhân cơ bản và bản chất của những sai lầm, khuyết điểm, khủng hoảng, đổ vỡ và của những thành tựu to lớn trước đây cũng như của những thành quả đổi mới, cải cách ở các nước xã hội chủ nghĩa, chúng ta mới có thể đi tới kết luận chuẩn xác rằng: không phải do chủ nghĩa xã hội –một xu thế xã hội hoá mọi mặt của nhân loại; cũng không phải do chủ nghĩa Mác - Lênin, chủ nghĩa xã hội khoa học làm các nước xã hội chủ nghĩa khủng hoảng
Trái lại, chính là do các nước xã hội chủ nghĩa đã nhận thức và hành động trên nhiều vấn đề tráivới chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa Mác - Lênin đã giáo điều, chủ quan duy ý chí, bảo thủ, kể cả việc đố kỵ, xem nhẹ những thành quả chung của nhân loại, trong đó có chủ nghĩa tư bản; đồng thời do xuất hiện chủ nghĩa cơ hội – phản bội trong một số đảng cộng sản và sự phá hoại của chủ nghĩa đế quốc thực hiện âm mưu diễn biến hoà bình đã làm cho chủ nghĩa xã hội thế giới lâm vào thoái trào
Thấy rõ thực chất những vấn đề đó một cách khách quan, khoa học; đồng thời được minh chứng
Trang 3bởi thành tựu rực rỡ của sự nghiệp đổi mới, cải cách của các nước xã hội chủ nghĩa, trong đó cóViệt Nam, chúng ta càng củng cố bản lĩnh kiên định, tự tin tiếp tục sự iệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc theo định hướng XHCN
Chủ nghĩa xã hội khoa học góp phần quan trọng việc giáo dục niềm tin khoa học cho nhân dân vào mục tiêu, lý tưởng XHCN và con đường đi lên CNXH
Niềm tin khoa học được hình thành trên cơ sở nhận thức khoa học và hoạt động thực tiễn
Trên cơ sở nhận thức khoa học, thông qua giáo dục, hoạt động thực tiễn mà niềm tin được hình thành, phát triển Niềm tin khoa học là sự thống nhất giữa nhận thức, tình cảm, ý chí và quyết tâm trở thành động lực tinh thần hướng con người đến hoạt động thực tiễn một cách chủ động,
tự giác, sáng tạo và cách mạng
Câu 2:Trình bày những bài học kinh nghiệm đc ĐCSVN rút ra trong quá trình xây dựng CNXH từ khi đổi mới (1986) cho đến nay?Là sinh viên anh chị thấy trách nhiệm của mình ntn đối với công cuộc xây dựng CNXH ở nước ta hiện nay?
Đất nước đã ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, có sự thay đổi cơ bản và toàn diện Kinh tếtăng trưởng khá nhanh, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế thị trườngđịnh hướng xã hội chủ nghĩa được đẩy mạnh Đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt Hệ thốngchính trị và khối đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố và tăng cường Chính trị - xã hội ổnđịnh Quốc phòng và an ninh được giữ vững Vị thế nước ta trên trường quốc tế không ngừngnâng cao Sức mạnh tổng hợp của quốc gia đã tăng lên rất nhiều, tạo ra thế và lực mới cho đấtnước tiếp tục đi lên với triển vọng tốt đẹp
Những thành tựu đó chứng tỏ đường lối đổi mới của Đảng ta là đúng đắn, sáng tạo, phù hợpthực tiễn Việt Nam Nhận thức về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ngàycàng sáng tỏ hơn; hệ thống quan điểm lý luận về công cuộc đổi mới, về xã hội xã hội chủ nghĩa
và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam đã hình thành trên những nét cơ bản
Những bài học:
Một là: Qúa trình đổi mới phải chủ động, sáng tạo trên cơ sở kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với CNXH, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kế thừa và phát huy truyền thống dân tộc,tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, vận dụng kinh nghiệm quốc tế phù hợp với thực tiễn Việt Nam
Hai là: Đổi mới phải luôn quán triệt quan điểm lấy dân làm gốc, vì lợi ích của nhân dân, dựa vào dân và phát huy vai trò làm chủ, sức sáng tạo và mọi nguồn lực của nhân dân, phát huy sức mạnh đoàn kết dân tộc
Ba là: Đổi mới phải toàn diện, đồng bộ, có bước đi phù hợp; tôn trọng quy luật khách quan, xuất phát từ thực tiễn, bám sát thực tiễn, coi trọng tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lýluận để kịp thời giải quyết những vấn đề do thực tiễn đặt ra
Trang 4 Bốn là: Đặt lợi ích Quốc gia –dân tộc lên trên hết; kiên định độc lập, tự chủ đồng thời tích cực chủ động và hội nhập quốc tế trên cơ sở bình đẳng cùng có lợi; kết hợp và phát huy sức mạnh của dân tộc và thời đại trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
Năm là: Thường xuyên đổi mới, chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; xây dựng đội ngũ cán bộ phải có đủ năng lực, phẩm chất để đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội
Trách nhiệm của em đối với công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay:
1 Nghiên cứu, học tập CNXH giúp chúng ta có căn cứ nhận thức khoa học để luôn cảnh
giác, phân tích đúng và đấu tranh chống lại những nhận định sai lệch, những tuyên truyền chống phá của các thế lực thù địch đối với công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc XHCN
2 Tích cực tham gia những hoạt động do nhà trường, địa phương tổ chức có tác dụng
góp phần xây dựng CNXH ở nước ta
Câu 3:Trình bày khái niệm giai cấp công nhân?Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân?
2 Nội dung SMLS của GCCN:
Trong tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng Sản, C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định:
“Giai cấp tư sản không những đã rèn những vũ khí giết mình; nó còn tạo ra những người sử dụng vũ khí ấy – những công nhân hiện đại, những người vô sản” Điều đó có nghĩa, sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản hiện đại là tất yếu khách quan
Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân chính là những nhiệm vụ mà giai cấp côngnhân cần phải thực hiện với tư cách là giai cấp tiên phong, là lực lượng đi đầu trong cuộc cách mạng xác lập hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa
Trang 5Theo chủ nghĩa Mác – Lênin, sứ mệnh lịch sử tổng quát của giai cấp công nhân là thông quachính đảng tiền phong, giai cấp công nhân tổ chức, lãnh đạo nhân dân lao động đấu tranh xóa bỏ các chế độ người bóc lột người, xóa bỏ chủ nghĩa tư bản, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động khỏi mọi sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh Nói về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, C.Mác và Ph.Ăngghen đã viết trong tác phẩm Chống Đuyrinh : “ phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa tạo ra một lực lượng bị buộc phải hoàn thành cuộc cách mạng ấy, nếu không thì sẽ bị diệt vong .Thực hiện sự nghiệp giải phóng thế giới ấy, đó là sứ mệnh lịch sử của giai cấp
vô sản hiện đại”
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân thể hiện trên ba nội dung cơ bản
A Nội dung kinh tế
Là chủ thể của quá trình sản xuất, GCCN là lực lượng sản xuất ra chủ yếu của cải vật chất và sự giàu có cho xã hội Bằng cách đó, GCCN là giai cấp tạo ra những tiền đề vật chất –kỹ thuật đầy đủ nhất cho sự ra đời của xã hội mới
GCCN là giai cấp đại diện cho lực lượng sản xuất mang tính chất xã hội hóa cao, do đó
nó đòi hỏi phải có một quan hệ sản xuất mới, phù hợp – quan hệ sản xuất dựa trên chế độ công hữu các tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội Giai cấp công nhân là đại biểu cho lợi ích chung của xã hội
Ở các nước xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân thông qua quá trình công nghiệp hóa và thực hiện “một kiểu tổ chức xã hội mới về lao động” để tăng năng suất lao động xã hội vàthực hiện các nguyên tắc sở hữu, quản lý và phân phối phù hợp với nhu cầu phát triển sảnxuất, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội
- Trên thực tế, hầu hết các nước xã hội chủ nghĩa lại ra đời từ phương thức phát triển rút ngắn, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa Do đó, giai cấp công nhân phải đóng vai trò nòng cốt trong quá trình giải phóng lực lượng sản xuất (vốn bị kìm hãm, lạc hậu, chậm phát triển trong quá khứ), thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển để tạo cơ sở cho quan hệ sản xuất mới, xã hội chủ nghĩa ra đời
B Nội dung chính trị
GCCN dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản tiến hành cuộc cách mạng chính trị lật đổ sự thống trị của GCTS, xóa bỏ chế độ TBCN, các chế độ xã hội cũ để giành chính quyền về tay GCCN và nhân dân lao động
GCCN và nhân dân lao động sử dụng chính quyền nhà nước đã giành được để cải tạo xã hội cũ và tổ chức xây dựng xã hội mới, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, thực hiện và đảm bảo quyền làm chủ của nhân dân trên mọi mặt của đời sống xã hội
Trang 6C Nội dung văn hóa, tư tưởng
Thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình, giai cấp công nhân trong tiến trình cách mạng cải tạo
xã hội cũ và xây dựng xã hội mới trên lĩnh vực văn hóa, tư tưởng cần phải tập trung xây dựng hệ giá trị mới: lao động; công bằng; dân chủ; bình đẳng và tự do Giai cấp công nhân phải tiến hành xóa bỏ giai cấp bóc lột, phải tiến hành xóa bỏ giai cấp nói chung, tạo sự bình đẳng trong quan hệ giữa người với người Giai cấp công nhân thực hiện cuộc cách mạng về văn hóa tư tưởng bao gồm cải tạo cái cũ lỗi thời lạc hậu, xây dựng cái mới, tiến bộ trong tư tưởng, tâm lý, lối sống và trong đời sống tinh thần xã hội Xây dựng và củng cố ý thức hệ tiên tiến của giai cấp công nhân, đó là chủ nghĩa Mác – Lênin Đấu tranh để khắc phục ý thức hệ tư sản và các tàn dư còn sót lại của các hệ tư tưởng cũ Phát triển văn hóa, xây dựngcon người mới xã hội chủ nghĩa, đạo đức và lối sống mới xã hội chủ nghĩa là một trong những nội dung căn bản mà cách mạng xã hội chủ nghĩa trên lĩnh vực văn hóa tư tưởng đặt
ra đối với sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân hiện đại
- Liên hệ thực tiễn bản thân:
Thứ nhất, là sinh viên, phải không ngừng học tập, rèn luyện làm chủ kiến thức, kỹ năng Sau khi tốt nghiệp có thể trở thành công nhân, trí thức, qua đó đóng góp vào công
cuộcxây dựng quê hương, đất nước ngày càng giàu đẹp hơn Đồng thời, cần ủng hộ các phong trào đấu tranh của GCCN, nhân dân lao động tiến bộ trên thế giới
Thứ hai, là thế hệ trẻ, thế hệ tương lai của đất nước, khi đất nước ta đang trong thời kỳ quá
độ lên Chủ nghĩa xã hội, để thực hiện được SMLS của GCCN, thực hiện được mục tiêu, sợichỉ đỏ xuyên suốt con đường cách mạng Việt Nam từ khi Đảng ra đời đó là “ độc lập dân tộc găn liền với chủ nghĩa xã hội”, bản thân là sinh viên cần giác ngộ được lập trường về tư tưởng Mác- Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh, giác ngộ lí tưởng của giai câp công nhân là chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản, và phấn đầu xây dụng một xã hội tiến bộ, dân giàu nước mạnh, dân chủ công bằng văn minh Phấn đấu là đảng viên của ĐCS Việt Nam, phấn đầu rèn luyện trên tất cả các mặt, viết tiếp những trang sử hào hùng của dân tộc
Thứ ba, sinh viên phải hiểu được đặc điểm ra đời của GCCN Việt Nam, trong lòng một xã hội nửa phong kiến, nửa thuộc địa, từ một xã hội lạc hậu, cơ cấu giai cấp lạc hậu Dẫn tới trình độ thấp, tác phong công nghiệp còn hạn chế Do vậy, bản thân sinh viên phải đóng góptích cực vào sự nghiệp CNH, HĐH ở Việt Nam, với tầm nhìn đến năm 2045 đưa nước ta trởthành nước công nghiệp hiện đại Chính vì vậy, sinh viên phải là người tiên phong trong tiếp thu, giáo dục, phổ biến tri thức góp phần nâng cao tri thức cho cộng đồng Thứ tư, chúng ta phải tin tưởng vào chủ nghĩa Mác – Lenin, vào sự lãnh đạo của ĐCS Việt Nam, vào con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩaa xã hội, phê phán những quan điểm sai trái, quan điểm của các học giả phương Tây là tìm đủ mọi cách để phủ nhận sứ mệnh lịch sử của
Trang 7GCCN trong phong trào thế giới, trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội trên thế giới vàViệt Nam.
Câu 4:Trình bày những điều kiện quy định SMLS của GCCN?
Khẳng định tính tất yếu khách quan sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, C.Mác và Ph.Ăngghen đã nêu rõ: “ Cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, chính cái nền tảng trên đó giai cấp tư sản dã sản xuất và chiếm hữu sản phẩm của nó, đã bị phá sập dưới chân giai cấp tư sản Trước hết, giai cấp tư sản sản sinh ra người đào huyệt chôn chính nó Sự sụp đổ của giai cấp tư sản và thắng lợi của giai cấp vô sản đều là tất yếu như nhau
1 Điều kiện khách quan quy định SMLS của GCCN
Thứ nhất: Do địa vị kinh tế - xã hội của GCCN quy định
- Giai cấp công nhân là con đẻ, sản phẩm của nền đại công nghiệp, có tính xã hội hóa ngày càng cao, là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất hiện đại Vì thế, giai cấp công nhân đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến và lực lượng sản xuất hiện đại
- Do lao động bằng phương thức công nghiệp ngày càng hiện đại, giai cấp công nhân là người sản xuất ra của cải vật chất chủ yếu cho xã hội, làm giàu cho xã hội, có vai trò quyết định sự phát triển của xã hội hiện đại
- Điều kiện khách quan này là nhân tố kinh tế quy định giai cấp công nhân là lực lượng phá vỡ quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa, giành chính quyền về tay mình, chuyển từ giai cấp “tự nó” thành giai cấp “vì nó” Giai cấp công nhân trở thành đại biểu cho sự tiến hóa tất yếu của lịch sử, là lực lượng duy nhất có đủ điều kiện để tổ chức và lãnh đạo xã hội, xây dựng và phát triển lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng chủ nghĩa xã hội với tư cách là một chế độ xã hội kiểu mới, không còn chế độ người áp bức, bóc lột người
Thứ hai: Do địa vị chính trị - xã hội của GCCN quy định
- Là giai cấp sản xuất ra của cải vật chất chủ yếu cho xã hội, nhưng trong chủ nghĩa tư bản giai cấp công nhân không có tư liệu sản xuất chủ yếu, phải bán sức lao động để kiếm sống, bị bóc lột nặng nề, vì vậy lợi ích cơ bản của họ đối lập trực tiếp với lợi ích cơ bản của giai cấp tư sản và thống nhất với lợi ích cơ bản của đa số nhân dân lao động
- Là con đẻ của nền sản xuất đại công nghiệp, giai cấp công nhân có được những phẩm chất của một giai cấp tiên tiến, giai cấp cách mạng: tính tổ chức và kỷ luật, tự giác và đoàn kết trong cuộc đấu tranh tự giải phóng mình và giải phóng xã hội
- Những phẩm chất ấy của giai cấp công nhân được hình thành từ chính những điều kiện khách quan, được quy định từ địa vị kinh tế và địa vị chính trị - xã hội của nó trong nền
Trang 8sản xuất hiện đại và trong xã hội hiện đại mà giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản đã tạo ramột cách khách quan, ngoài ý muốn của nó Giai cấp công nhân được trang bị lý luận tiêntiến là chủ nghĩa Mác – Lênin, có đội tiền phong là Đảng Cộng sản dẫn dắt
- Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân sở dĩ được thực hiện bởi giai cấp công nhân bởi
nó là một giai cấp cách mạng, đại biểu cho lực lượng sản xuất hiện đại, cho phương thức sản xuất tiên tiến thay thế phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, xác lập phương thức sản xuất cộng sản chủ nghĩa, hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa
- Giai cấp công nhân là giai cấp đại biểu cho tương lai, cho xu thế đi lên của tiến trình phát triển lịch sử - đây là đặc tính quan trọng, quyết định bản chất cách mạng của giai cấpcông nhân Hoàn toàn không phải vì nghèo khổ mà giai cấp công nhân là một giai cấp cách mạng Tình trạng nghèo khổ của giai cấp công nhân dưới chủ nghĩa tư bản là hậu quả của sự bóc lột, áp bức mà giai cấp tư sản và chủ nghĩa tư bản tạo ra đối với công nhân, đó là trạng thái mà cách mạng sẽ xóa bỏ để giải phóng giai cấp công nhân và giải
phóng xã hội.
2 Điều kiện chủ quan để giai cấp công nhân thực hiện SMLS
Một là: Sự phát triển của GCCN về số lượng và chất lượng
- Về số lượng: Nếu “các giai cấp khác đều suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của nền đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại là sản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp” Sự phát triển của nền sản xuất vật chất hiện đại trên nền tảng của công nghiệp, của kỹ thuật và công nghệ hiện nay đã làm cho số lượng của GCCN ngày càng tăng ở mỗi quốc gia cũng như trên quy mô toàn thế giới
- Về chất lượng:
+ Chất lượng của GCCN được thể hiện ở sự trưởng thành về ý thức chính trị của một giai cấp cách mạng, tự giác nhận thức được vai trò và trọng trách của mình đối với lịch sử
+ Chất lượng của GCCN còn thể hiện ở năng lực, trình độ làm chủ khoa học, kỹ thuật
và công nghệ hiện đại, nhất là trong điều kiện hiện nay – cách mạng công nghiệp 4.0
- Chỉ với sự phát triển như vậy về số lượng và chất lượng, đặc biệt về chất lượng, giai cấp công nhân mới có thể thực hiện được sứ mệnh lịch sử của giai cấp mình
Hai là: Đảng cộng sản là nhân tố quan trọng nhất để giai cấp công nhân thực hiện SMLS
- Đảng cộng sản ra đời là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác – Lê nin và phongtrào công nhân Sự ra đời của ĐCS đánh dấu bước trường thành của GCCN cả về mặt tư tưởng và tổ chức
Trang 9- Tập hợp trong Đảng là những phần tử ưu tú nhất của GCCN và nhân dân lao động, vì vậy Đảng có khả năng đề ra cương lĩnh, đường lối lãnh đạo các phong trào cách mạng của GCCN
- Đảng cộng sản không chỉ đại diện cho lợi ích của giai cấp công nhân mà còn đại diện lợi ích cho cả dân tộc Vì vậy, Đảng có khả năng vận động và đoàn kết toàn thể nhân dân lao động trong các phong trào cách mạng
- Giai cấp công nhân là cơ sở xã hội và nguồn bổ sung lực lượng quan trọng nhất của Đảng, làm cho Đảng mang bản chất giai cấp công nhân trở thành đội tiên phong, bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp Đảng Cộng sản đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân, của dân tộc và xã hội Sức mạnh của Đảng không chỉ thể hiện ở bản chất giai cấp công nhân mà còn ở mối liên hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân, với đông đảo quần chúng lao động trong xã hội, thực hiện cuộc cách mạng do Đảng lãnh đạo để giải phóng giai cấp và giải phóng xã hội
Câu 5:Trình bày phương hướng và các giải pháp chủ yếu để xây dựng GCCN VN hiện nay?
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng khẳng định: “Coi trọng giữ vững bản chất giai cấp công nhân và các nguyên tắc sinh hoạt của Đảng” Đồng thời, “Chú trọng xây dựng, phát huy vai trò của giai cấp công nhân, giai cấp nông nhân, đội ngũ trí thức, đội ngũ doanh nhân đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới” Vì vậy, Đảng và Nhà nước phải “quan tâm giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển giai cấp công nhân cả về số lượng và chất lượng; nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, kỷ luật lao động của công nhân; bảo đảm việc làm, nhà ở, các công trình phúc lợi phục vụ cho công nhân; sửa đổi, bổ sung các chính sách, pháp luật về tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp,… để bảo vệ quyền lợi, nâng cao đời sống vật chất và tính thần của công nhân”
1 Phương hướng
Đẩy nhanh, phát triển đội ngũ GCCN Việt Nam về số lượng, chất lượng và tổ chức
Nâng cao giác ngộ, bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn nghề nghiệp, ý thức tác phong công nghiệp cho GCCN
Thực hiện tốt chính sách, pháp luật đối với công nhân và lao động, giải quyết việc làm,từng bước nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho công nhân và người lao động
Chăm lo đào tạo cán bộ và kết nạp đảng viên từ những công nhân ưu tú
2 Một số giải pháp chủ yếu
Trang 10Để thực hiện thắng lợi mục tiêu đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp theo hướnghiện đại, xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam trong thời kỳ mới cần thực hiện một sốgiải pháp chủ yếu sau:
Một là, nâng cao nhận thức kiên định quan điểm giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạocách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam Sự lớn mạnh của giaicấp công nhân là một điều kiện tiên quyết bảo đảm thành công của công cuộc đổi mới,công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Hai là, xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh gắn với xây dựng và phát huy sức mạnhcủa liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí trí thức và doanhnhân, dưới sự lãnh đạo của Đảng Phát huy vai trò giai cấp công nhân trong khối đại đoànkết toàn dân tộc - động lực chủ yếu của sự phát triển đất nước; đồng thời tăng cường quan
hệ đoàn kết, hợp tác quốc tế với giai cấp công nhân trên toàn thế giới
Ba là, thực hiện chiến lược xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh, gắn kết chặt chẽ vớichiến lược phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhậpquốc tế Xử lý đúng đắn mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với thực hiện tiến bộ vàcông bằng xã hội và chăm lo xây dựng giai cấp công nhân; đảm bảo hài hòa lợi ích giữacông nhân, người sử dụng lao động, Nhà nước và toàn xã hội; không ngừng nâng cao đờisống vật chất, tinh thần của công nhân, quan tâm giải quyết kịp thời những vấn đề bứcxúc, cấp bách của giai cấp công nhân
Bốn là, đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ mọi mặt cho công nhân, không ngừng tríthức hóa giai cấp công nhân Đặc biệt quan tâm xây dựng thế hệ công nhân trẻ, có họcvấn, chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp cao, ngang tầm khu vực và quốc tế, có lậptrường giai cấp và bản lĩnh chính trị vững vàng, trở thành bộ phận nòng cốt của giai cấpcông nhân
Năm là, xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị,của toàn xã hội và sự nỗ lực vươn lên của bản thân mỗi người công nhân, sự tham giađóng góp tích cực của người sử dụng lao động Sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhànước có vai trò quyết định, công đoàn có vai trò quan trọng trực tiếp trong chăm lo xâydựng giai cấp công nhân Xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh gắn liền với xây dựngĐảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, xây dựng tổ chứcCông đoàn, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và các tổ chức chính trị - xã hộikhác trong giai cấp công nhân
Câu 6: Trình bày những đặc trưng cơ bản của CNXH theo quan điểm của chủ nghĩa Mac? Những đặc trưng cơ bản của CNXH ở Việt Nam ( Đại hội XI-2011)?
- Trong Tác phẩm Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, khi dự báo về xã hội tương lai, xã hội
cộng sản chủ nghĩa, C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định: “ Thay thế cho xã hội tư sản cũ với các giai cấp và những sự đối lập giai cấp của nó sẽ là một khối liên hiệp, trong đó sự phát triển
tự do của mỗi người là điều kiện của sự phát triển tự do của tất cả mọi người ” khi đó, “con người, cuối cùng làm chủ tồn tại xã hội của chính mình thì cũng do đó làm chủ tự nhiên, làm chủ cả bản thân mình, trở thành người tự do” Đây là sự khác biệt về chất giữa hình thái kinh tế
Trang 11- xã hội cộng sản chủ nghĩa so với các hình thái kinh tế - xã hội ra đời trước, thể hiện ở bản chấtnhân văn, nhân đạo, vì sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giải phóng con người
- Lê-nin đã cho rằng, mục đích cao nhất, cuối cùng của những cải tạo xã hội chủ nghĩa là
thực hiện nguyên tắc: Làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu “… khi bắt đầu thực hiện những cải tạo xã hội chủ nghĩa, chúng ta phải đặt rõ cái mục đích mà những cải tạo xã hội chủ nghĩa
đó rốt cục nhằm tới, cụ thể là mục đích thiết lập một xã hội cộng sản chủ nghĩa, một xã hội không chỉ hạn chế ở việc tước đoạt các công xưởng, nhà máy, ruộng đất và tư liệu sản xuất, không chỉ hạn chế ở việc kiểm kê và kiểm soát một cách chặt chẽ việc sản xuất và phân phối sản phẩm, mà còn đi xa hơn nữa, đi tới việc thực hiện nguyên tắc: làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu Vì thế, cái tên gọi “đảng cộng sản” là duy nhất chính xác về mặt khoa học” Lê-nin khẳng định, mục đích cao cả của chủ nghĩa xã hội cần đạt đến là xóa bỏ sự phân chia xã hội thành giai cấp, biến tất cả thành viên trong xã hội thành người lao động, tiêu diệt cơ sở của mọi tình trạng người bóc lột người
1 Đặc trưng cơ bản của CNXH theo quan điểm của chủ nghĩa Mac
Khi nghiên cứu về hình thái kinh tế - xã hội CSCN, các nhà sáng lập CNXHKH đã đưa ra những phác thảo về những đặc trưng của từng giai đoạn, đặc biệt là giai đoạn đầu - CNXH Những đặc trưng cơ bản của CNXH, phản ánh bản chất và tính ưu việt của chế độ xã hội mới mà giai cấp công nhân và nhân dân lao động xây dựng Có thể khái quát những đặc trưng cơ bản của CNXH như sau:
Một là: CNXH giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng con người, tạo điều kiện để con người phát triển toàn diện;
Hai là: CNXH là xã hội do nhân dân lao động làm chủ;
Ba là: CNXH có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độcông hữu về tư liệu sản xuất;
Bốn là: CNXH có nhà nước kiểu mới mang bản chất của giai cấp công nhân, đại biểu cholợi ích, quyền lực và ý chí của nhân dân lao động;
Năm là: CNXH có nền văn hóa phát triển cao, kế thừa và phát huy những giá trị văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại;
Sáu là: CNXH bảo đảm bình đẳng, đoàn kết giữa các dân tộc và có quan hệ hữu nghị, hợp tác với nhân dân các nước trên thế giới
2 Đặc trưng về CNXH trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Đại hội XI - 2011)
Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Đặc trưng bao quát nhất của xã hội xã hội chủ nghĩa do nhân dân ta xây dựng đượcCương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát
triển năm 2011) khẳng định, là: “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.
Trang 12Giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh là những giá trị xã hội tốt đẹp nhất, ước mơngàn đời của loài người, cho nên cũng là mục tiêu phấn đấu của chủ nghĩa xã hội Vì vậy,đây là đặc trưng phổ quát, có tính bản chất của xã hội xã hội chủ nghĩa, nó thể hiện sựkhác nhau căn bản, sự tiến bộ hơn hẳn của chế độ xã hội chủ nghĩa so với các chế độ xãhội trước đó Xã hội tư bản có đời sống vật chất và tiện nghi rất cao; dân có thể giàu,nước có thể mạnh, nhưng từ trong bản chất của chế độ xã hội tư bản, ở đó không thể cócông bằng và dân chủ: nhà nước là nhà nước tư sản; giàu có là cho nhà tư bản; sự giàumạnh có được bằng quan hệ bóc lột Trong xã hội như vậy, người dân không thể là chủ
và làm chủ xã hội
Do nhân dân làm chủ
“Làm chủ” được coi là bản chất và quyền tự nhiên của con người, bởi xã hội là xã hội củaloài người, xã hội đó do con người tự xây dựng, tự quyết định sứ mệnh của mình; tuy nhiên trong thực tiễn lại là chuyện khác Lịch sử đấu tranh cho tiến bộ của nhân dân các dân tộc trên thế giới chính là lịch sử đấu tranh giành và thực hiện quyền làm chủ của nhân dân Chỉ đến chủ nghĩa xã hội, nhân dân mới thực sự có được quyền đó Cho nên
“nhân dân làm chủ xã hội” là đặc trưng quan trọng và quyết định nhất trong những đặc trưng của xã hội xã hội chủ nghĩa Đặc trưng này không thể tách rời những yêu cầu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Nói dân giàu, nước mạnh chính là thể hiện vai trò chủ thể của nhân dân đối với nhà nước - dân là chủ “Dân chủ” trong đặc trưng nêu trên chính là nền dân chủ của xã hội - xã hội vận hành theo chế độ và nguyên tắc dân chủ Và chính nền dân chủ xã hội chủ nghĩa cũng thể hiện xã hội “do nhân dân làm chủ”
Có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp
Để có được một xã hội giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, điều tiên quyết là xã hội đó phải có một nền kinh tế phát triển Bởi vì kinh tế là lực lượng vật chất, nguồn sức mạnh nội tại của cơ thể xã hội, nó quyết định sự vững vàng và phát triển của xã hội Đến lượt mình, nền kinh tế đó chỉ có thể phát triển dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại Mác
đã khẳng định: chủ nghĩa xã hội chỉ thực hiện được bởi “một nền đại công nghiệp” Nền đại công nghiệp phát triển trên cơ sở khoa học - công nghệ, là hiện thân và là yếu tố tạo nên lực lượng sản xuất hiện đại Lực lượng sản xuất hiện đại quyết định việc nâng cao năng suất của nền sản xuất - yếu tố quy định sự phát triển lên trình độ cao của phương thức sản xuất mới Trên cơ sở đó thiết lập quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa tiến bộ phù hợp để thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển
Có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc
Nếu như “nền kinh tế phát triển cao” là nội lực, là sức mạnh vật chất cho phát triển xã hộithì văn hóa là nguồn lực tinh thần bên trong của phát triển xã hội Văn hóa là tinh hoa conngười và dân tộc, tinh hoa xã hội và thời đại; bởi vậy, nó là sức mạnh con người và dân
Trang 13tộc, sức mạnh xã hội và thời đại Mỗi nền văn hóa phải kết tinh tinh hoa và sức mạnh thờiđại để tiến tới đỉnh cao thời đại, đồng thời phải chuyển hóa chúng thành các giá trị của dân tộc, làm đậm đà thêm bản sắc riêng của mình Nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, vì vậy, chính là mục tiêu của xã hội xã hội chủ nghĩa, đồng thời là động lực và sức mạnh thúc đẩy xã hội đó phát triển Để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội, chúng
ta cần kế thừa và phát huy những giá trị, tinh hoa văn hóa tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc; đồng thời, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại và văn hóa thời đại để phát triển văn hóa Việt Nam thực sự là nền văn hóa vừa tiên tiến, vừa đậm đà bản sắc dân tộc, thực sự
là nền tảng tinh thần của xã hội, là động lực và sức mạnh cho xã hội phát triển
Con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện
Nói đến cùng, mục tiêu của chủ nghĩa xã hội, quá trình phấn đấu đạt tới những giá trị của
xã hội xã hội chủ nghĩa đều là vì con người Con người là thực thể cao nhất của giới tự nhiên, nó là sản phẩm của thiên nhiên nhưng cao siêu và bí ẩn gấp ngàn lần thiên nhiên Bởi con người có trí tuệ và tình cảm, có khát vọng và khả năng chiếm lĩnh những đỉnh cao hiểu biết để tạo cho mình một thế giới Người - thế giới Văn hóa Cho nên lịch sử của loài người là lịch sử con người đấu tranh xóa bỏ mọi lực cản thiên nhiên và xã hội để vươn tới một xã hội cao đẹp nhất - xã hội đó chính là xã hội xã hội chủ nghĩa
Các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp đỡ nhau cùng phát triển
Nếu như các đặc trưng nêu trên (kinh tế, văn hóa, con người) là những yếu tố thuộc phẩmchất bên trong tạo nên một chỉnh thể xã hội, thì ở đặc trưng này đòi hỏi những yếu tố thiết yếu cho sự tồn tại bền vững của xã hội lành mạnh “Bình đẳng” là một phẩm chất vàgiá trị nhân quyền thể hiện trình độ phát triển và chất nhân văn cao của xã hội Một đòi hỏi quan trọng của xã hội chủ nghĩa là bảo đảm bình đẳng không chỉ cho cá nhân người công dân, mà còn ở cấp độ cho tất cả các cộng đồng, các dân tộc trong một quốc gia Ngay trong xã hội hiện đại, ở các nước phát triển, thực hiện bình đẳng giữa các tộc người,các dân tộc cũng đang là vấn đề nan giải Mặt khác, “đoàn kết” là sức mạnh - đó là một chân lý Các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác - Lê-nin, vì thắng lợi của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội đã kêu gọi: Những người lao động ở tất cả các nước trên thế giới đoàn kết lại (C.Mác); còn trong cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh đã khái quát một chân lý: Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công
Có nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng cộng sản lãnh đạo
ây là nhà nước mà tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân với nền tảng là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan trong việc thực hiệncác quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp Nhà nước ban hành pháp luật, tổ chức và quản lý
xã hội bằng hệ thống pháp luật đó và không ngừng tăng cường pháp chế xã hội chủ