Ðóng góp ve mặtthực tien Ðe tài làm r các mức đảnh hưởng và chieu hướng tác đ ng của các nhântoảnh hưởng đen hành vi mua hàng trực tuyen trên Shopee của sinh viên trườngÐại hocNgânhàngT
Trang 1BỘGIÁODỤCVÀ ĐÀOTẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT
NAMTRƯỜNGĐẠIHỌCNGÂNHÀNGTP.HỒCHÍMINH
NGUN NGỌCN H TH
CÁCNHÂNTỐẢNHHƯỞNGĐNHÀNHVIMUH À N G TR CTUN TRNSÀNTHƯNGMẠIĐIỆNTS H O P E E CS I N H
VINTẠITRƯỜNGĐẠIHỌCNGÂNHÀNG
TP.HỒCHÍMINH
KHÓL U Ậ N TỐTNGHIỆP Chuyên ngành:QuảT K D Mãngành:7340101
TP.HỒCHÍMINHN M3
Trang 2BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠO NGÂNHÀNGNHÀNƯỚCVIỆTNAM
TRƯỜNGĐẠI HỌCNGÂNHÀNGTP.HỒCHÍMINH
Họvàtênsinhviên:NGUN NGỌCN H THM
ã số sinhviên:050607190527 Lớp sinhhoạt:HQ7– GE11
CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG Đ N HÀNH VI MU HÀNG TRCTU N TR N SÀN THƯ NG MẠI ĐIỆN T SHOPEE
CSINHVINTẠITRƯỜNGĐẠIHỌCNGÂNHÀNG
TP.HỒCHÍMINH
KHÓL U Ậ N T Ố T N G H I Ệ P Chuyên ngành:QuảnTK i n h Dn h
Mãngành:7340101
GIẢNG VI N HƯỚNG DẪN:TS.NGUNTHC Ẩ M PH
TP.HỒ CHÍ MINHN M 0
Trang 3TÓMTẮT
ướisựpháttrinkhôngngừngcủanencôngnghn g à y càngtinđngthiconn g ư ic ũ n
g đ ư ct i px ú c v ớ i n t rntn h i e u h n,ê n c ạ n h đ t r ả i q u a s u o t h a i nămphảigiãncáchxãhivìị c h n h , victraođimuaá n hànghoácũngnhưcácsảnphmngàycàngđaạng,viclựachnhìnhthứcmuahàngthuntinvớivicđilại,đisongcánhânlàđetàikháhapnvàà n hkhôngt sựquantâmcủasinhviêntrư ngạ i hc NgânàngTPCM n i riêngvà xãhin i chung
Tác giả thực hi n đe tài "Các nhân tố ảnh hvởng đen hành vi mua hàng trụctuyent r ê n s à n t h v ơ n g m ạ i đ i nt ũ S h o p e e c ũ a s i n h v i ê n t r v ờ n g Đ ạ i h
ọ c N g â n hàngTP.HồChMinh"nhammctiêu:
( )ácdịnhcác nhântoảnhhwớngdenhành vi mua hàng trnc tuyen trên sàn thwơng mại di n tủ Shopee cúa sinh viên tạitrwờng Ðại hoc Ngân hàng TP.HCM; (2) Ðo lwờng múc dtácdcúa các nhân to ảnhhwớng tới hành vi mua hàng trnc tuyen trên sàn thwơng mại di n tủ Shopee cúa sinhviêntạitrwờngÐạihocNgânhàngTP.HCM; (3)Ðexuathàmýquảntrịnham c ả i thi n và tǎng nǎng suat hoạt d ng cho hoạt dng mua hàng trnc tuyen trên sàn thwơngmại di n tủ Shopee cúa sinh viên tại trwờng Ðại hoc Ngân hàng
TP HCM.Trong quátrình nghiên cứu đđạt đư c k t quả này, tác giả đã đưa ra mtmô
hình nghiên cứu đexuatđưcpháttri ntừvic xmxétcsởlýthuytvàcácnghiêncứuthựcnghim trước đây, tác giả đã đe xuat môhình khám phá ảnh hưởng của năm nhân to nh n thứcsựhữuc h , g i á c ả h à n g
h o á , m ứ c đbảom t t h ô n g t i n , c h a t l ư n g
w s i t v à ả n h hưởngcủaxãhi đnhànhvimuahàngtrựctuyntrênShopcủasinhviênxâyựngm ô h ì n h , c á c k ỹ t h u t n g h i ê n c ứ u đ ị n h t n h đ ư c s ử d
n g t r o n g n g h i ê n c ứ u v à bảnghỏitrongphi ukhảosát;p h ư
n g p h á p n g h i ê n c ứ u đ ị n h l ư n g đ ư c á p n g trong vi c phân t ch mức đảnhhưởng của các nhân to đ n hành vi mua sắm của sinhviênS a u k h i t h u t h p v à
p h â n t c h ữ l i u , n g h i ê n c ứ u đ ã c h ỉ r a c ả n ă m n h â n t o
x e m xét trong mô hình đeu cmoi quan hcùng chieu và tác đ ng t ch cực với hành vimuasắmtrênShopcủasinhviên,trongđg i á cảcủasảnphm/dịchvl à nhântoct á c
đn g m ạ n h n h a t T ừ đ â y , t á c g i ả c ũ n g đ ư a r a m t s o h à m ý q u ả n t r ị n h a m t h u h ú tngư it i ê u ù n g i t đ n S h o p cũngn h ư g i ữ c h â n n h ữ n g n g ư i t i ê u
ù n g h i
n t ạ i tiptcmuasắmtrựctuyntrênShopvànângcaohiu quảá n hàngcủangưiá n trênnentảngnày
Trang 4People are exposed to the Internet more as a result of the ongoingadvancementof technology, in addition to the twoyears of social isolation brought on
by thepandemicandtheinterchangeofbuyingandsellingproducts.Inadditiontotheexpandingvariety of products, Banking University students are very interested intheissueofselectingapracticalmethodofpurchasefortravelandpersonalu s e particularlyH
o ChiMinh Cityand societyingeneral
The author's research on "Factors affecting online shopping behavior on Shopee commerce platform of students at Banking University of Ho Chi Minh City" hastwoobjectives:(1)IdentifyingthefactorsinfluencingonlinepurchasingbehavioronShopeee-commerce platform of students at Banking University of Ho Chi Minh City;and (2)Measuring the impact of the factors affecting the online shopping behavior ontheShopee e-commerce platform of students at Banking University of HCM City.Theauthor has establisheda proposed researchmodel as part oft h e s t u d y
e-p r o c e s s t o g e t this conclusion, taking into account the theoreticalunderpinnings and earlier empiricalfindings The model examines the impact of fivevariables on students' online buyingbehavior on Shopee, including perceived utility,
informationsecurity,websitequality,andsocialinfluence.Modelsandsurveyquestionsa r ecreatedusingqualitativeresearchtechniques;Utilizingquantitativeresearchtechniques, it
is possible to determine which variables have an impact on students'buying habits.Data collection and analysis have revealed that all five of the model'selements have afavorable association with and influence on students' buying decisionson Shopee, with the price
of the item or service being the most significant factor.Fromthispoint,theauthoralsoprovidessomeadministrativeimplicationstopromoteShopee,keep current customers shopping on Shopee, and increase customersaleseffectivenesssoldonthiswebsite
Trang 5Cam đoan đe tài: Các nhân to ảnh hưởng đen hành vi mua hàng trực tuyentrênsànthư ngm ại đintửShopcủasinhviêntrườngạih cNgânhàngThànhphoChM i n h
Trang 6Trước tiên, tôi xin đư c gửi lời cảm ơn đen tat cả các quý thầy cô đã giảngdạytrongchươngtrìnhđàotạoCửnhânQuảntrịKinhdoanh,trườngạihcNgânhàngTPChM i n h , nhữngngườiđãtruyenđạtchotôinhữngkienthứchữuc h vequảntrịkinhdoanh,làmcơsởchotôithực hintotđetàinày
Tôi xin chân thành cảm ơn TSN g u y n T h ị C m P h ú đ ã t n t ì n h
h ư ớ n g d n c h o tôitrongthờigian thựchin đetài
Sau cùng, tôi xin gửi lời biet ơn sâu sắc đen gia đình đã luôn tạo đieu ki ntotnhat cho tôi trongsuotquá trình hc cũngnhưthực hin khoálun
Trongquátrìnhthựchinkhoálun,dokinhnghimvàthờigiancnhạnchenênnhữngbinphápđưarakhótránhđưcnhữngthieusótTôiratmongnhnđưcsự góp ýcủathầycôđeđetài nàyđư c hoànthinhơn
inchânthành cảmơn
TPC h M i n h , ngàyt h á n g năm2023
Sinhviên
NguynNgcn h Thy
Trang 7TÓMTẮT i
ABSTRACT ii
LỜICMĐO N iii
LỜICẢMN iv
MỤCLỤC v
DNHMỤCCÁCTV I TTẮT ix
DNHMỤCẢ N G I U x
DNHMỤCH NH ẢNH xi
CHƯNG1:GIỚITHIỆUTỔNGQUNĐT À I 1
1.1 Ðặtvanđe 1
1.2 Tnhcapthietcủađetài 1
1.3 Mụctiêuđetài 2
1.3.1 Mụctiêutngquát 2
1.3.2 Mục tiêucụthe 3
1.4 Câuhỏinghiêncứu 3
1.5 Ðoitư ngvàphạmvinghiêncứu 3
1.6 Phương phápnghiêncứu 3
1.7 N idungnghiêncứu 4
1.8 Ðónggópcủađetài 4
1.9 Ketcaucủađetài 5
CHƯNG: CS Ở LT H U T VÀMH N H NGHINCU 7
2.1 Kháinim v e thươngmạiđintử,muahàngtrựctuyen 7
2.1.1 Kháinimthươngmạiđintử 7
2.1.2 Kháinim hànhvimuahàngtrựctuyen 7
2.1.3 Quytrình muahàngtrựctuyentrênShopee 8 2.2 SosánhsựkhácbitgiữahaihìnhthứcmuasắmtrựctuyenquaShopeevàmuasắmtruye nthong
9
Trang 82.3 Tng quanlý thuyet vehànhvingườitiêudùng 13
2.3.1 Kháinim vehànhvingườitiêudùng 13
2.3.2 Cácyeutoảnhhưởngđenhànhvingườitiêudùng 13
2.3.3 Quyetđịnh muacủangườitiêudùng 14
2.4 Cácm ô h ì n h l ý t h u y e t l i ê n q u a n đ e n h à n h v i m u a t r ự c t u y e n t h ô n g q u a s à n thươngmạiđintửShopee 16
2.4.1 LýthuyethànhđnghợplýT h e o r y oR e a s o n e d c t i o n –TRA) 16
2.4.2 Môhìnhchapnhncôngngh– TAM 18
2.5 Mtsonghiêncứuliênquan 18
2.5.1 Nghiêncứunướcngoài 18
2.5.2 Nghiêncứutrongnước 20
2.6 Cácyeutoảnh hưởngvà môhìnhđexuatnghiêncứu 21
2.6.1 YeutoNhnthứcsựhữuích 21
2.6.2 iácủasảnphm,dịchvụ 21
2.6.3 ChatlượngcủaWebsite 22
2.6.4 Mứcđb ả o mtcủaứngdụngShopee 22
2.6.5 Ảnhhưởngxãhi 23
2.7 Môhìnhnghiêncứuđexuat 24
CHƯNG: PHƯNGPHÁP NGHIN CU 26
3.1 Quytrình nghiêncứu 26
3.2 Nghiêncứuđịnhtính 27
3.3 Thietkethangđo 28
3.3.1 Cácloạithangđo 28
3.3.2 Dien đạtvàmãhoáthangđo 28
3.4 Nghiêncứuđịnhlượng 33
3.4.1 Thietkebảnghỏi 33
Trang 93.4.2 MunghiêncứuvàPhươngphápthuthpdữliu 33
3.5 Phươngphápphântíchdữ liu 34
3.5.1 Sàngl cvàlàmsạch 34
3.5.2 Ðánhgiámôtảdữ liu 34
3.5.3 Phântíchđt i n cyCronbachsl p h a 34
3.5.4 Phântíchnhântokhámphá 34
3.5.5 PhântíchtươngquanPearson 35
3.5.6 Môhìnhhiquytuyentính 35
3.5.7 Kiemđịnhsự khác bit vớicácđặc điemcá nhân 36
3.6Ketquảnghiêncứuđịnhtính 37
CHƯNG: KTQUẢNGHINCUVÀTHẢOLUẬN 39
4.1 Thong kêmôtảm u 39
4.1.1 Thôngtinnhânkhuh c 39
4.1.2 Ðolườngxuhướngtp trung 42
4.2 Ðánhgiáđtincycủathangđo 47
4.3 Phântíchnhântokhámphá 48
4.3.1 Bien đ c lp 48
4.3.2 Bien phụthu c 51
4.4 Phântích tươngquanvà hiquy 53
4.4.1 Phântíchtươngquan 53
4.4.2 Phântíchhiquy 55
4.5 Sosánhketquảnghiêncứuvớicácnghiêncứutrước 57
CHƯNG5:K TLUẬN VÀHÀMQUẢN TR 61
5.1 Ketlun ketquảnghiên cứu 61
5.2 àmýquảntrị 62
5.3 Cáchạnchecủanghiêncứuvàđexuathướngnghiêncứu tieptheo 64
Trang 10TÀILIỆUTHMKHẢO i PHỤLỤC iv
Trang 11DANH MỤC CÁC TÙVIETTẮT TÙVIET
TẮT
TP.HCM HoChiMinhCity Thànhpho HC h í Minh
SPSS Statistical Package for the
SocialSciences
Phầnmemthongkê
ANOVA Analysisofvariance Phântíchphươngsaimt yeuto
OLS OrdinaryLeastSquare Mô hìnhhi quyđabienbìnhphương
nhỏnhatKMO Kaiser-Meyer-Olkin Measure
ofSamplingAdequacy
Chỉs o d ù n g đ e đ á n h g i á p h â n t í
c hnhântocóphùhợphaykhôngEFA ExploratoryFactor Analysis Phântíchnhânto khámphá
ESS EnergyStorage System Phầnp h ư ơ n g s a i đ ư ợ c m ô h ì n h g i
ả ithíchRSS ResidualSumofSquares Phầnphươngsai khôngđượcmôhình
giảithíchVIF VarianceInflationFactor Hsophóngđạiphươngsai
Trang 12Bảng3.1:ThangđoNhậnthúcsụhũuíchvànguồngốccũathangđo 29
Bảng 3.2: Thang đo Giá cũa sản phẩm ho c dịch vụ và nguồn gốc cũa thang đo29Bảng3.3:Thangđo Chấtlvợngwebsitevànguồngốccũathangđo 30
Bảng3.4:ThangđoMúcđb ả o mậtvànguồngốccũathangđo 31
Bảng3.5:ThangđoẢnhhvởngxãhivànguồngốccũathangđo 32
Bảng3.6:ThangđoHànhvimuasắmtrụctuyentrênShopeecũasinhviênNgânhàng 32
Bảng 4.1:Thống kê giới tính cũanhũngngvời thamgiakhảosát 39
Bảng 4.2:Bảngthốngkê theo nămhọccũanhũng ngvời thamgia khảo sát 40
Bảng 4.3:Thống kê theothunhập cũa nhũngngvời thamgiakhảo sát 41
Bảng4.4: Thốngkêlịchsũmua sắmtrênShopee 42
Bảng4.5:XuhvớngtậptrungcũabienNhậnthúcsụhũuích 43
Bảng4.6:Xuhvớngtập trungcũabienGiácảcũasảnphẩm, dịchvụ 44
Bảng4.7:XuhvớngtậptrungcũabienChấtlvợngWebsite 45
Bảng4.8:Xuhvớng tập trungcũa bienBảomật thôngtin 45
Bảng4.9:Xuhvớngtậptrungcũabienảnhhvởngxãhi 46
Bảng4 1 0 : X u h v ớ n g t ậ p t r u n g c ũ a b i e n H à n h v i m u a s ắ m t r ụ c t u y e n t r ê n Shopeecũasinhviên 46
Bảng4.11:Hs ố Cronbach’sAlpha 47
Bảng4.12:Hs ố KMOvàkiểmđịnh Bartlettcũacácbienđc lập 48
Bảng4.13:BảngEigenvaluesvàphvơngsaitríchđốivớibienđclập 50
Bảng4.14:Matrậnxoay nhântố 52
Bảng4.15:Hs ố KMOvàkiểmđịnh Bartlettcũabienphụthuc 51
Bảng4.16:BảngEigenvalues vàphvơngsai tríchđốivới bienphụthuc 52
Bảng4.17.Matrậnnhântốbienphụthuc 53
Bảng 4.18:Hs ố tvơng quan 53
Bảng4.19:Bảngtómtắtmôhình 55
Bảng4.20:KetquảANOVA 56
Bảng4.21:Hs ố hồi quy 56
Trang 13Hình2.1:QuytrìnhmuahàngtrênShopee 10
Hình2.2:Các yeutốảnh hvởngđenhànhvitiêudùng 14
Hình2.3:Quátrìnhraquyetđịnhlụa chọn 14
Hình2.4:Thuyethànhđnghợpl( T R A ) 17
Hình2.5:Môhìnhchấp nhậncôngngh( T A M ) 18
Hình 2.6:Môhìnhnghiêncúu 24
Hình 3.1:Quytrìnhnghiêncúu 26
Bảng3.1:ThangđoNhậnthúcsụhũuíchvànguồngốccũathangđo 29
Hình4.1:Biểuđồ tỷlg i ớ i t í n h cũa nhũngngvời tham giakhảosát 40
Hình 4.2:Biểuđồmôtả nămhọccũanhũng ngvời thamgia khảo sát 41
Hình 4.3:Biểuđồ thunhập cũanhũng ngvời thamgiakhảosát 42
Trang 14CHƯNG1:GIỚITHIỆUTỔNGQUANĐT À I 1.1 Đtvấnđe
Ngày nay, xã hingày càng mở r ng và không ngừng phát trien đ ng thờicôngngh4 0 c ũ n g n g à y c à n g t â n t i e n h ơ n ê n c ạ n h đ ó , s a u
k h i t r ả i q u a m tđen hai nămphải cách ly do dịch b nhmà xuhướngmuas ắ m
t r ự c t u y e n c ũ n g n h ư p h ư ơ n g t h ứ c bán hàng cũng đã thay đoi ratnhieu đe nắm bắt kịp xu hướng và mở r ng nhu cầu tiêudùng của khách hàng,đ ô n g
đ ả o n h a t c ó l l à s i n h v i ê n V ì t h e t r o n g t h ị t r ư ờ n g h i
n nay, có rat nhieu kênh mua sắm trực tuyen như Shopee, Tiki,L a z a d a đ ã r a
đ ờ i ê n cạnh đó, các người bán hàng qua mạng nên tìm hieu nhân to nào tác đ ngđen hành vimua của khách hàng đe có được và giữ chân nhieu khách hàng hi n tại
dụnghìnhthứcmuahàngquamạnghơn,đặcbitlàcáckháchhànghinđanglà sinhviênslàcáckháchhàngtiemnăngcủanhàbánl.Dođó,đetàiratcầnthietđenghiêncứuvàphobien rngrãi trong thờiđiem này
m đe phục vụ nhu cầu của khách hàng hay có thóiquen và thường mua hàng theo hìnhthức thunti n hơn cụ the là trực tuyen nói chungvàsinhviênnóiriêng
Sàn thương mại đi n tử là mtwebsite hoặc có the là mtứng dụng, nơi mà các cánhânhay doanh nghi p cung cap hàng hoá cho các nhà bán lvà người bán sb á n
c á c sảnphm,hànghoáayđenkháchhàng.Thayvìmoingườiđimuasắmtạicửahàng,thìnentảngthương mạiđintửgiúptietkimđượcthờigianvàchiphíkhichỉcầnmt
c á i n h a p c h u t.H i nn a y , c á c d o a n h n g h i pc ũ n g n h ư c á c n h à b á n l r a t ưa
Trang 15chungvicbánhà n g t r ự c tuyenthôngq u a cácsànthương mạ iđintử.Mtphầ nl à do
xã h i ngày càng hi n đại và thời đại công ngh 4.0 cũng ngày càng tân tien hơn.Hơn nữa, sau khi trải qua các giai đoạndịch cũng như giãn cách xã h i, phương thứcbán hàng cũng đã thay đoi từ các cửahàng truyen thong sang kênh bán hàng trực tuyenđephù hợpcũngnhư bắtkịpvớixuhướngpháttrien hinnay
Theo báo cáo của Iprice Group, Shopee là sàn thương mại đi n tử so 1 trongbảngxeph ạ n g c á c s à n V i tN a m V ớ i s o l ư ợ n g n g ư ờ i d ù n g t r u y c pw e b s i t e l à 8
8 M v à đứng thứ 3 trong bảng xep hạng của YouGov 2019uzz Rankings, chỉ đứng sauSamsung vàVietnam Airlines Qua đó, có the thay Shopee là sàn thương mại đi n tửbánhàng tiemnăngnhat cho cácdoanh nghip cũngnhưcácnhàbán l
Với vai trlà trang thương mại đi n tử được xep hạng hàng đầu của Vi t Namnênphát trien các chien lược phúc lợi hướng đen khách hàng như là kiem soát totchatlượng sản ph m, đ ng thời tạo cho khách hàng cảm thay an tâm khi mua hàngtrênShopee, đây là đieu rat quan trong đoi với Shopee Ðặt ra bài toán ve vi c muahàngtrựctuyenvancngặpnhieutháchthứcvel
ngtinvàgiaodịchmuabántrựctuyenc n thap sn â n c a o đ á p ứ n g đ ư ợ c
s ự h à i l n g c ủ a k h á c h h à n g đ ặ c b i t l à g i ớ i
t r n ó i chungv à s i n h v i ê n t r ư ờ n g Ð ạ i h o c N g â n h à n g n ó i r i ê n g , t ừ đ ó g i ữ c h
â n đ ư ợ c c á c kháchhànghinhữuvàtăngsựthuhútvớicáckháchhàngkhác,giúpShopeesl
u ô n ởvị thedan đầu vàtieptục duytrìvị thesàn thươngmại đin tửso1tạinướcta
Do đó, tôi lựa chon đe tài “Các nhân tố ảnh hvởng đen hành vi mua hàng trụctuyen trên sàn thvơng mại đi n tũ Shopee cũa sinh viên tại Trvờng Đại học NgânhangT P H ồ C h í M i n h ”đ e n g h i ê n c ứ u t r o n g l u nv ă n t o t n g h i pn h a m g
ó p p h ầ n giúpchosànthươngmạiđintửShopeecóthêmcơsởkhoahocđetìmrađâulàyeu
to chính ảnh hưởng đen thói quen mua sắm của sinh viên đại hoc Ngân hàng TP.HCMvà từ đó cải thi n các yeu to cóliên quan Góp phần giúp Shopee ngày càng phát trien,thu hút nhieu nhà bán l , doanhnghi p gia nh p vào Shopee đe đáp ứng toi đa nhu cầumuasắmcủasinhviênđượctotnhat
1.3 Mụctiêuđetài
1.3.1 Mụctiêutongquát
Ðetàistien hành nghiên cứu cácnhân toảnh hưởng đen hànhvim u a h à n g trựctuyentrênsànthương mạiđin tửShopeecủasinhviêntạitrườngNgânhàng
Trang 16alà,đexuat hàmýquảntrịnham đư a ram tsocác giảiphápđ e từđócóthenângcaohiuquảhoạtđngchohoạtđngmuahàngtrựctuyentrênsànthươngmạiđin
tửShopeeđoi vớisinh viên đang hoctạitrườngÐại hocNgân hàng TP.HCM
Phạmvinghiêncúu
Ðe tài này tác giả st p t r u n g n g h i ê n c ứ u c á c s i n h v i ê n đ a n g
h o c t ạ i T r ư ờ n g ÐạihocNgânhàngTP.HCM
1.6 Phvơngphápnghiêncúu
- Phvơng pháp nghiên cúu định tính:Thông qua tham khảo các bài báo
nghiêncứu quoc te và tại VitNam cũng như tien hành thực hi n m t cu c tưvanchuyên gia Phương pháp này được sử dụng nham hi u chỉnh các thang
đo, xâydựngbảngcâuhỏiđe tienhànhkhảosát saocho phù hợp.Từđó,tácgiảxâydựng bảngcâuhỏivàtien hànhphỏng vanchuyêngiavàmt nhómứngviêncó
Trang 17đam hieu sâu trong l nh vực mua bán hàng hoá qua mạng và cung cap dịchvụtrựctuyentrênsànthươngmạiđintửShopeechosinhviên.
- Phvơngphápnghiêncúuđịnhlvợng:Thựchinkhảosátbangbảngcâuhỏiđethuthpdữ
liu.Dữliuthuđượcst h o n g kêvàphântíchđebietđượcmứcđnhân to ảnh hưởng tớihành vi mua hàng trực tuyen trên sàn thương mại đintửShopeecủasinhviêntrườngÐạihocNgânhàngTP.HCM
Ðóng góp ve mặtthực tien
Ðe tài làm r các mức đảnh hưởng và chieu hướng tác đ ng của các nhântoảnh hưởng đen hành vi mua hàng trực tuyen trên Shopee của sinh viên trườngÐại hocNgânhàngTP.HC h í Minh.Từđósg i ú p sànthươngmạiđintửShopeenóichungvàngười bán hàng trực tuyen nói riêng nhìn nh n được yeu to nào là yeu to ảnhhưởnglớn nhat tới hành vi mua hàng của sinh viên trường Ðại hoc Ngân hàngTP.HCM
cũngnhưđeracácchienlượcchovickinhdoanhmtcáchphùhợpvànhữngđieuchỉnhchocôngtácquảnlývàbánhàngmtcáchhiuquảtrongtươnglai
Ðóng góp ve mặt khoa hoc
Ðetàigópphầncungcapthêmmt sobangchứngthựcnghimveảnhhưởngcủacácyeuto:nhnthứcsựhữuích,giácủasảnphmhoặcdịchvụ,chatlượngwebsite,mứcđbảomt,ảnhhưởngxãhi,hànhvimuasắmtrựctuyentrênShopeecủasinhviên trường Ðại hoc Ngân hàng Ðe tài bo sung thêm các cơ sở
cáchướngnghiêncứuvethịtrườngbánhàngtrựctuyencũngnhưcácđetàinghiêncứuchuyênsâutừngthựchin
Trang 18Trình bày cơ sở lý thuyet, các khái ni m liên quan đen đe tài mà tác giảnghiêncứu, quy trình mua hàng trực tuyen trên Shopee Trình bày các yeu to có tác đ
ng đenhành vimuahàng trực tuyentrênsàn thươngmạiđi n tửS h o p e e B ê n
c ạ n h đ ó , chương này còn tong quan ve m t so nghiên cứu thực nghi m liên quantrong và ngoàinướcnhamlàmcơsởlựachonbienvàxâydựngmôhìnhnghiêncứuchođetài
CHƯQNG3:PHƯQNGPHÁPNGHIÊNCÚU
Chương này trình bày quy trình nghiên cứu của đe tài, mô hình nghiên cứuvàgiả thuyet nghiên cứu Sử dụng dữ li u thu th p được, trình bày mô hình nghiêncứutrongđócócácbien liênquanđenmôhình
Tómtắtchvơng1
Chương 1 tác giả đã giới thi u tong quát ve tính cap thiet của nghiên cứu,tongquan ve đe tài nghiên cứu khoá lu n, mục tiêu, phạm vi, đoi tượng nghiên cứu vàýnghĩanghiêncứu.Tieptheochương2sẽht h o n g cơsởlýthuyetcũngnhưýtưởng,
Trang 19cáckhái ni m ve thương mại đi n tử Shopee, hành vi mua hàng trực tuyen và hànhvicủa người tiêu dùng, tóm tắt các nghiên cứu liên quan nham h thong hoá lýthuyet,tienđeđecócơsởvàcácgiảthuyetđeđưaracácmôhình nghiêncứu.
Trang 202.1 Kháinimvethvơngmạiđintũ,muahàngtrụctuyen
2.1.1 Kháinimthwơngmạidintủ
Theo(Kozinet,2010)"Thươngmạiđintửlàhoạtđngtruyentải,traođoicácthôngtincóliênquanđenvicmuabánhànghoá,dịchvụthôngquamạngmáytính,ch
u " (Wienclaw,2013)
Theo to chức thươngmạithe giớiWTOc ũ n g đ ã đ ư a r a k h á i n i m
" T h ư ơ n g mạiđintửhaythươngmạitrựctuyenbaogmvic sảnxuatthànhphm,thựchincác hoạt đ ng quảng cáo, bán và phân phoi hàng hóa được mua sắm, quảng cáo,thanhtoán và giao hàng theo phương thức vt l ý q u a I n t e r n e t , b a o g m
c ả h à n g h ó a c ó t h e giao được và thông tin kỹ thu t so thu được quaInternet." Mua bán hàng hoá trên cácwebsite thương mại đi n tử nói chung hoặc quaShopee nói riêng là những ví dụ đienhìnhcủathươngmạiđintử
2.1.2 Kháinimhànhvimuahàngtrnctuyen
"Hành vi mua hàng hóa, dịch vụ trực tuyen được goi là hành vi mua sắmtrựctuyen."(Moshrefetal.2012)
Trang 21Mua hàng trực tuyen theo mt quy trình cụ the và thường bao gom có nămgiaiđoạn Ban đầu, người tiêu dùng sẽ xác định ho cần những gì ve mt hàng hoá.Ngườitiêu dùng sau đó sẽ tìm kiem mtcách chi tiet các thông tin bao gom thông so;giá cả;chât lượng ve các sản pham đó Tiep theo, người tiêu dùng sẽ xep hạng các sảnpham;chon mtcác mặt hàng phù hợp với thông so kỹ thu t và tiêu chí đã đặt ra ban đầucủangười tiêu dùng đe hoàn tat thủ tục giao dịch thanh toán cho các sản pham đã chonvànhnđượctrảinghimchămsóccủangườibánsaukhimuaKotler,P.2000.
Theo (Li & Zhang, 2002) "Moi quan hgiữa hành vi mua sắm trực tuyen vàcảcảmxúc,nhucầumongmuoncủakháchhàngliênquanđenvicthựchinthôngquavicmuahàngtrực tuyen"
2.1.3 Quytrình muahàng trnc tuyen trênShopee
Vi c sử dụng Shopee đe nắm rhành vi mua cũng như trạng thái của ngườitiêudùngtrựctuyenvàxácđịnhcácphânkhúckháchhàngđadạng.Khimtkháchhàngtruy c pShopee sẽ trải qua các giai đoạn khác nhau của quy trình mua hàng Cànghieu biet, ho càng đánh giá chínhxác sản pham và dịch vụ trên sàn thươngmạiShopee.Hỗtrợvàtưvansảnphamchuyênnghipcũngsẽkhienngườitiêudùngcónhieu niemtin vững chắc và cảm giác hài lòng đoi với các nhà bán l cũng như cáccửa hàng lớn trên Shopee và nâng caokhả năng ho sẽ mua hàng Rào cản tâm lý sẽsớm bien mat neu quá trình chuan bị hàng, gửi hàng cho đơn
giaohàngnhanhvàhiuquả.Ðongthờicơhigiànhđượcnhữngkháchhàngtrungthànhsẽ tăng lên, vừa
có the níu giữ khách hàng hi n tại mà còn có the thu hút các kháchhàng mới Trải nghi m mua hàng trựctuyen trên Shopee cũng là cách đe kiem tramoiquanhđ o i táckinhdoanhgiữanhữngngườibánvàkháchhàng.Thôngquahình2.1sẽthehinquytrìnhmuahàngtrựctuyencủaShopeesẽgom12bước
Bwớc 1: Khách hàng sẽ tien hành, hoàn thành vi c tải ứng dụng Shopee trên
CHPlayhoặcAppstore
Bwớc2:Ðethuntinchovicmuahàngthìkháchhàngcầnphảicótàikhoảncho riêng mình
thông qua vi c an vào nút đăng kí bang vi c cung cap so đi nthoạihoặccótheđăngkíbangvicliênketvớia c e b o o k hoặcgoogle
Trang 22Bwớc 3: Khách hàng tìm kiem các mặt hàng cần thiet trên thanh tìm kiem,
mỗisản pham cung cap chi tiet ve giá cả và các thông so khác, neu đong ý mua thìnhapchon“thêmvào giỏhàng”
Bwớc 4: Khách hàng chon mua ngay thì hthong sẽ chuyen luôn sang giao di
nthanh toán, còn không thì khách hàng cứ trở ra đe tìm kiem những sản pham cầnthietkhác nữa Sau đó vào lại giỏ hàng và tien hành hoàn tat thủ tục giao dịch trênhthong.Kháchhàngcótheđánhdaunhữngsảnphamcầnmua
Bwớc 5: Neu khách hàng là lần đầu mua hàng Shopee sẽ phải nh p thông tin:
Bwớc 12: Sau khi khách hang nh n sản pham thành công thì tại đây khách
hàngcó the an đã nh n được hàng và đe lại lời bình lu n cho sản pham đe tích lũy xu.Neusản pham không giong như hình ảnh trên mạng, khách hàng có the làm thủ tục đoitrảcủaShopee
Quytrình12bước đượcthehin thôngquahình2.1ởtrangketiep
2.2 So sánh sụ khác bi t giũa hai hình thúc mua sắm trục tuyen qua Shopee vàmuasắmtruyenthống
ã h i ngày càng đoi mới đong thời cu c cách mạng công nghthông tin hinđạiđãđangpháttriennhanhchóngsẽcótácđngratlớnđenviclựachonhìnhthứcmuahàng.Cụthe,nhữngsinhviêncókhoilượngvichoclớntrêntrường,hocthêmbênngoàivà đilàmthemthìholuôn chonhình thức muahàng thuntinhơn vàlợi
Trang 231 Ngườidùng
2
12Ðánh giá/ nh n xét sản pham11
Ðăng
nh p/Ðăng ký
Giao hàngthành côngVào Shopee
the đáng ke sẽ đen từ vi c mua hàng trực tuyen như phù hợp với hoàn cảnh, tìnhtrạngcũng môi trường song của đa so hầu het nhieu hoc sinh, sinh viên và đó cũng làlựachon ưu tiên Tuy nhiên, hình thức mua sắm truyen thong tại các cửa hàng cũng ratthúvị, đa dạng và sinh viên có the nh n đượcm t trải nghi m hài lòngv e d ị c h v ụ c h ă m sóckhách hàng và nh n được sự hỗ trợ nhi t tình từ nhân viên tư van rhơn ve sảnpham
Hình2.1:QuytrìnhmuahàngtrênShopee
Nguồn:Shopee
Hai loại mua sắm thông thường và mua sắm qua mạng đeu mang lại đáng ke nhữnglợiích cho khách hàng nói chung cũng như sinh viên nói riêng, bên cạnh đó cũngcónhữngbatlợiriêngđoi v ới từnghìnhthức nh ưl àm ua hàngq ua m ạ n g sinhviênsẽ
Trang 24không the xem kĩ mặt hàng mà ho cần mua có bị hư hỏng gì không; còn mua sắmtạicác nhà bán lcó cửa hàng riêng sẽ khó cho ho ve mặt thời gian vì các cửa hàng sẽmởcửavàđóngcửatheomtkhunggiờnhatđịnh.
Theo các tác giả Raja Sarkar, Dr Sabyasachi Das (2017) cho rang mô hìnhquátrình ra quyet định của người tiêu dùng là như nhau đoi với cả mua hàng qua mạngvàmua hàngtruyen thong vàgom có năm giaiđ o ạ n : n h n b i e t n h u c ầ u ,
t ì m k i e m t h ô n g tin, đánh giá các lựa chon thay the, mua hàng, đánh giá saukhi mua Tuy nhiên, mỗihìnhthứcmuasắmvancómt sođiemkhácbitriêng
Bảng 2.1: Bảng so sánh mua sắm trục tuyen qua Shopee và mua sắm
truyenthống Tiêuchí Muasắmtrục tuyen quaShopee Muasắmtruyenthống
- Có the đặt hàng bat cứ lúcnào,batcứ nơiđâu
- Ðentrựctiepcửahàng
- Bat ti n, sẽ phảimuahàngvớitìnhtrạngchen lan vàonhữngdịpgiảmgiá
- Cửah à n g c h ỉ h o ạt
đ ng vào nhữnggiờnhatđịnh
n,hìnhảnh,videođ o i vớim t s ản
p h a m t r ư ớ c k h i h ocóquyetđịnh muahaykhông
-Khó có the bietđượcđánhgiácũngnhưcảm nh n ve lợiíchcủa người tiêudùngvemt hànghoánào
đó
Trang 25Tiêuchí Muasắmtrục tuyen quaShopee Muasắmtruyenthống
-Sinh viên cũng sẽ bị tin lầmvàonhữngsảnphamkhôngchatlượ
ng vì các bình lu n ảo, nhữnglờiđánh giá khen đe nh n đượctienhoahong
Chỉm u a đ ư ợ c c á
-c sản pham tot từcáccửahànguyt í n thôngqual ờ i g i ớ i thi
uc ủ a n g ư ờ i xungquanh, hohàngtronggiađìnhđãtrải
-Phảimatkhán h i e u thờigian, côngsức,chiphígửixe.chiphíđilạikhiphảighét r ự
c t i e p t ừ n gcửahàng
Giảmgiá
-Cóthenhnđượcmứcgiảmgiáđángke
-Giá bán thườngcaohơndophảithuênhânviên,trảtienmặtba
n g và c á c ch iphíkhác
-Khôngcó s a n ở c ử ahàngtruyenthong
-tc ũ n g nhưhìnhảnhcủasảnpham
Cót h e c h ạ m , c ả
-m nhnhoặcthửsảnpham(neulàquầnáo)tạichỗtrướckhi
muahàng
Trang 26Tiêuchí Muasắmtrục tuyen quaShopee Muasắmtruyenthống
Trảinghimm
uahàng
-Không mang lại trải nghi mnhưmuasắmtruyenthong.S i n hviêncóthetựmuađược
-Bạn b , gia đình cóthe
đi mua sắm cùngnhaunhư mtdịpđeđichơivàocuoituầnhoặcngàyle
-Sinhv i ê n c ó t h e s
ử dụngsảnphamngaylptức
Hoàn
trảsảnpha
m
- ThủtụchoàntrảtrênShopeekhárắcroi làm matthờigian
- Tonchiphívnchuyen
-Sinh viên có theđencửa hàng tươngứngđeđoisảnphamneu
Trang 27Ðánh giá
Nh n thức nhu cầu Tìm kiem thông tin các
phán ương t
Quyet định mua hàng hay the
Ðánh giá sau khi mua hàng
Văn hoáNen văn hoáVăn hoá nhómTầnglớpxãhi
NGƯỜI MUA
XãhiNhómthamkhảo
GiađìnhVaitròvàđịavị
CánhânTuoivàkhoảngđờiNghenghipHoàn cảnhkinh teCátínhvàsựtựnhnthức
Tâm lýÐng cơNh n thứcKien thứcNiemtinvàtháiđ
Hình1.2:Cácyeutố ảnhhvởngđenhànhvitiêudùng
Nguồn:QuảntrịMarketing,PhilipKotler,KevinKeller(2021) 2.3.3 Quyetdịnhmuacúangwờitiêudùng
Hình2.3:Quátrìnhraquyetđịnhlụachọn
Nguon:TheoKotlervàArmstrong(2021)
Trang 28Quá trình lựa chon mua hàng của người tiêu dùng bắt đầu từ thời điemnày.Giaiđoạnbắtđầuvớinhucầucơbảnnhưkhôngkhí,nước,thứcănvàchỗở.Ngườibánhàngnênhieunhucầucủangườitiêudùngđetừđócóthededàngtptrungvàovicđápứnghầuhetcácmongmuonvànhucầuđó.Khingườitiêudùngnhnbietrõràngmongmuoncũngnhưnhucầu,doanhnghiphoặcngườibáncóthetìmranhucầucủangườitiêudùngvàtạoracácchienlượctiepthị(KotlerKeller 2016,trang195; Kotler tại el.2017, trang 155-156) Ví dụ: mtngười đói thì
ho muo thức ănnhưng thức ăn ngon có the làm thoả mãn Vì v y, người bán nên t
p trung vào giảiquyetcácyêucầucủakháchhàng
Bwớc3:Ðánhgiácácphwơngánthaythe
Ðây là giai đoạn thứ ba của quá trình ra quyet địnhm u a c ủ a n g ư ờ i
t i ê u
d ù n g Nóxuathinsaugiaiđoạntìmkiemthôngtin.Khingườitiêudùngthuthpthôngtinve mtsản pham nào đó, người tiêu dùng sẽ xep hạng sản pham và sau đó bướctieptheo là đánh giá nó Ví dụ: người tiêu dùng muon mua xe máy thì sẽ thu th pthông tinve thương hi u xe máy đó, sau đó sẽ đánh giá từ các thương hi u thay the.Neu ngườibán có the hieu quy trình đánh giá của người tiêu dùng thì các công ty cóthe thu đượclợiíchtừquytrìnhđánhgiácủangườitiêudùngvecáchìnhthứcchonlựa thaythe
Bwớc4:Quyetdịnhmuahàng
Trang 29Ðây là giai đoạn thứ tư của quá trình ra quyet định mua của người tiêudùng.Người tiêu dùng đã quyet định mua m t sản pham sau khi thu th p thông tin từnhieunguon, đánh giá nó và quyet định mua ở đâu và mua gì Người tiêu dùng sẽ đưaraquyet định mua cái sản pham mà ho xep hạng cao trong giai đoạn đánh giá Bêncạnhđó,vicquyet địnhmua hàng cònchịu ảnhhưởng củamôi trườngxung quanh.
Bwớc5:Ðánhgiásaukhimuahàng
Ðánh giá sau mua là giai đoạn thứ năm và cũng là giai đoạn cuoi cùng củaquátrình ra quyet định mua hàng của người tiêu dùng Công vi c của mtngười bánkhôngdừng lại neu khách hàng mua m t sản pham Người bán nên biet hành vi hoặcquanđiem của mtso người mua sản pham Sau khi sử dụng sản pham, khách hàng cóthehàil ò n g h o ặ c k h ô n g h à i l ò n g N e u n g ư ờ i t i ê u d ù n g c ó c ả m g iá c h à i l ò n g t h ì c
ơ h imua thêm các sản pham tương tự sẽ cao hơn vàn e u n g ư ờ i t i ê u d ù n g v u i v , h à i
l ò n g tuy t đoi cũng có the thuyet phục thêm người tiêu dùng mua hàng hóa Ðieu đósẽ
làdoanhsobánsảnphamtăngthìngườibánsẽnhnđượclợinhuncao.Neukvongcủangười tiêu dùng đáp ứng được sản pham mà ho cảm nh n được thì người tiêu dùngcóthe thoả mãn Neu kv o n g c ủ a n g ư ờ i t i ê u d ù n g k h ô n g đ á p ứ n g
đ ư ợ c s ả n p h a m m à hocảmnhn,người tiêudùng sẽkhông hàilòng
2.4 Các mô hình lý thuyet liên quan đen hành vi mua trục tuyen thông qua sànthvơngmạiđin tũShopee
2.4.1 Lýthuyethànhdnghợplý(TheoryofReasonedAction–TRA)
Thuyet hành đ ng hợp lý TRA (Theory oReasoned Action) được phát trienđehieurõhơnvemoiquangiữatháiđ,ýđịnhhànhvi(Fishbein,1967).Nhieunghiêncứu trước đây
ve các moi quan h này cho thay sự tương ứng tương đoi thap giữa tháiđvà hành vi, và mtso nhà thuyet hoc
đe xuat loại bỏ tháiđnhư mtkhía cạnh cơbản của hành vi (Fishbein, 1993) Trongcông trình dan đen sự phát trien của TRA,Fishbein đã phân bi t giữa tháiđđoi với m t đoitượng và tháiđđoi với m t hànhviđoivớiđoitượngđó
(FishbeinvàAjzen,1975)đãxácđịnhrõràngniemtincơbản(baogomhànhvivàchuanmực),ýđịnh,hànhvivàphépđocủachúng.Hođãchỉrarangđieuquantrong là phải có mức đtương ứngcao giữa các thước đo ve thái đ , các chuanmựcchủquan,kiemsoátnhnthức,ýđịnhvàhànhvivemặthànhđng
Trang 30Hành vi thực te
Ý địnhhành vi(BI)
Chuan mựcchủ quan(SN)
sự lựa chon của khách hàng có the được dự đoán đại khái neutrongsocủanhữngđặcđiemđóđượcbietđen
Hình2.2:Thuyethànhđnghợplý(TRA)
Nguồn:Fishbein &Ajzen,1975
Ngoài ra,các quan ni m và quan điem củacác nhóm tham khảo đoivớih à n g hoácótácđngđenyeutochuanmựcxãhi.Nhữngngườiởgầncóliênquanvàtácđng trực tiep đen người tiêu dùng, ch ng hạn như môi trường song của chúng tavànhững người chúng ta tương tác hàng ngày, ch ng hạn như bạn bv à g i a đ ì n h ,
đ o n g nghip,cũnglàmtnhómtham khảotrongtrường hợpnày
Ðieuđóchứngtỏrangýđịnhhànhvi(BI)đượcxácđịnhbởimứcđthựchinhành đ ng (Fishbein
& Ajzen, 1975).Hành vi chỉ bị ảnh hưởng bởi ý định hành vi(B) Chuan mực chủ quan(SN) và thái đ(A) chi phoi ý định hành vi (BI) Sau đây làbieuthứctoánhocchoBvàBI
𝐵=𝐵𝐼 =𝐴 + 𝑆𝑁
Trang 31Cảm nh n ve tính de sử
Các nhân to bên ngoài
Hành vi sử dụng h thongÝ định
hành vi sử dụng
Thái đ đoi với vi c sử
Cảm nh n ve tínhhữu ích
2.4.2 Môhìnhchapnh¾ncôngngh– TAM
MôhìnhTAMđượccảitienbởiDavis(1989).Mttrongnhữngmôhìnhphobienvàđã có nhieu người
dùng mô hình này trong vi c tìm hieu và nghiên cứu công nghthông tin là mô hình này Nhieu nghiên cứu
luôngiảithíchmt tylđ á n g kemongmuonsửdụngcôngngh( ý địnhsửdụng)vàhành
vi.MụcđíchcủaTAMlàgiảithíchmtcáchrõràngmtnhómcácyeutobênngoàitừh à n h
đ ngc ủ a n g ư ờ i d ù n g c ô n g n g h t h ô n g t i n đ e n s ự c h a p n h nt i e p c nc ô n g nghth
ông tin với các khía cạnh nhat định có the ảnh hưởng đen vi c người dùng cóchap nh n
công nghthông tin hay không Xem hình 2.5 có the thay mô hình này
Nghiên cứu của Ahmed, Z., Su, L., Rafique, K., Khan, S Z., & Jamil, S
(2017)ve "Nghiên cứu ve các yeu to ảnh hưởng đen hành vi mua của người tiêu dùng đoi vớimuasắm trựctuyen tại
Pakistan"xác định có 3yeu to ảnh hưởngđ e n h à n h v i
m u a hàngc ủ a n g ư ờ i t i ê u d ù n g k h i m u a h à n g t r ự c t u y e n đ ó l à : N h nt h ứ
c s ự h ữ u í c h
Trang 32(Perceived Benefits), Ðoi mới lãnh địa cụ the (Domain Specific Innovativeness),Cácđịnhhướngmuasắm(ShoppingOrientations).
Celia Pricilla Mesatania (2022) đã thực hi n mt nghiên cứu khoa hoc ve
"Cácnhân to ảnh hưởng đen hành vi mua hàng trực tuyen: M t trường hợp của cáckháchhàng Shopee" Tác giả đã cung cap các yeu to mà trong đó hầu het chúng đeuảnhhưởng đen hành vi mua hàng người tiêu dùng trên nen tảng có liên quan đensànthương mại đi n tử, đó là: Chat lượng sản pham hoặc dịch vụ (Quality of theitem),Kien thức của khách hàng ve sản pham (Knowledge), Giá của sản pham hoặcdịch vụ(Price), Danh tieng của cửa hàng (Shop's reputation) Trong đó, danh tieng củacửahàng là mttrong những yeu to mà chúng ta có the thay chúng chiem phần quantrongnhatảnhhưởngđenhànhvi muahàngcủakháchhàng
"Hành vi mua sắm trực tuyen của sinh viên đại hoc: Nghiên cứu đien hìnhveÐạihocMust"làđetàinghiêncứucủaFarah,G.A.,Ahmad,M.,Muqarrab,H.,Turi,
J A., & Bashir, S (2018) chỉ ra rang 5 yeu to chính ảnh hưởng đen hành vi muasắmtrực tuyen, đó là: Giá trị cảm nh n (Perceived Value), Danh tieng công ty(FirmReputation),Tínhriêngtư(Privacy),Niemtin(Trust),Tínhnăng(Functionality)
Vào năm 2020, Kuswanto, H., Pratama, W B H., & Ahmad, I S (2020)đãthực hi n mtcu c khảo sát đe xác định các yeu to nào có liên quan và ảnh hưởngđenthói quen cũng như hành vimua hàng qua mạng đoi với m t so các sinhviênđ a n g được đào tạo tại các trường đại hoc ở Indonesia (Survey data on students'onlineshopping behavior: A focus on selected university students in Indonesia).Nghiên
cứucủaK u s w a n t o v à c ngs ự ( 2 0 2 0 ) k h á m p h á r a t ầ m q u a n t r o n g c ủ a c á c y e
u t o ả n h hưởng đen hành vi mua sắm trực tuyen tại Indonesia.K u s w a n t o , H , P r a t a m a , W
B H., & Ahmad, I S (2020) đã đe xuat 6 yeu to : (1) Nh n thức rủi ro (PerceivedofRisk), (2) Niem tin và bảo mt (Trust and Security), (3) Chat lượng Website(QualityofWebsite), (4)Ảnhh ưở ng xãhi(SocialInfluence),
(5)Sựthíchthú( njoyment),
(6) Quảng cáo trực tuyen (Online Advertisement) Cả 6 yeu to này đeu ảnh hưởngtíchcực và có the có tácđng cùng chieu đen hành vi mua hàng thông qua hình thứcmuaquamạngcủasinhviêntạimt sotrườngđạihocởIndonesia
Trang 332.5.2 Nghiêncúutrongnwớc
Tác giả Hạnh, V T và c ng sự (2021) đã có mt bài nghiên cứu đã đượcđăngtrên tạp chí ve "Các yeu to ảnh hưởng đen hành vi mua sắm trực tuyen của sinhviêntrênđ ị a b à n T h à n h p h o H à N i trongb o i c ả n h C o v i d -
1 9 " đ ã x á c đ ị n h 6 y e u t o t á c đ ng đen sinh viên: thái đ , chuanm ự c c h ủ q u a n , n h n
t h ứ c k i e m s o á t h à n h v i , n i e m tin, chat lượng của trang web và giáthap có ảnh hưởng trực tiep tới hành vi muasắmtrựctuyencủa sinhviên HàNitrongthời kyCOVID-
19.Nghiêncứucònchothayyeu to ảnh hưởng lớn nhat là giá cả hàng hoá Tuy nhiên, có the thay rang đoivớinghiêncứunàykhôngpháthinracũngnhưkhôngthehinđượcbatkymoiliênh rõràng nào giữa rủi ro nh n thức và hành vi mua sắm trực tuyen của người trả lờikhảosát
Nghiên cứu ve các nhân to ảnh hưởng đen hành vi mua tour trực tuyen củadukhách:NghiêncứutrườnghợpkháchdulịchtạiCôngtydulịchtravelcủaNgoc,N
H (2015) ve tien đe và ket quả của hành vi mua tour trực tuyen thông qua 5y e u
t o : Ti n lợi, Giá cả, Khả năng lựa chon, Khả năng đáp ứng của trang web, Sự tintưởng.Ket quả thu được yeu to Sự ti n lợi có ảnh hưởg mạnh nhat đen hành vi muatour quamạngcủakháchhàng
Nghiên cứu của Tuan, N M., & Vũ, N V A (2020) ve "Các yeu to tác đngđen hành vi mua hàng trực tuyen của khách hàng tại Tiki.vn" cho thay 5 yeu to đeucómoitươngquanvớinhauvàtácđngđenhànhvimuahàngtrựctuyenbaogomcácbiensauđây:Nhnthứcdesửdụng,Nhnthứcsựhữuích,Sựtincy,Ảnhhưởngxãh i, Sự thụ hưởng Ngoài ra, ket quả còncho thay mức đtác đ ng của bien “Sự rủiro” hầu như hoàn toàn không có tác đ ng đenhành vi của người mua hàng khi muahàngtrựctuyen
Tác giả Cầm, H T M., & Tuyen, D T N.( 2 0 2 2 ) đ ã n g h i ê n c ứ u v e
t o ảnhhưởngđenhànhvimuasắm onlinecủasinhviêntrườngÐạihoc Kinhte–Kỹthu t Bình Dương trên sàn Shopee" Ðoi với đe tài này, tác giả đưa ra các yeu to ảnhhưởng đen hành vi mua hàng củasinh viên khi mua sắm trực tuyen bao gom các biennhư sau: Sự tin c y, Nh n thức tính
de sử dụng, Nh n thức sự hữu ích và Chat lượngdịch vụ Ket quả nghiên cứu nghiêncứu cho thay Sự tin c y có ảnh hưởng cao nhatđoivớihà nh vi m u a h à n g c ủ a n g ư ờ i t i ê u dù ng V ì v y,n g ư ờ i b á n p h ả i có đ ủ u ytín
v à
Trang 34danhtiengtotthìngười m ua m ớ i nhnđược n h i e u cơ hiđe c ó the t ie pc nv ới các nhàbánlc ũ n g như sảnpham,hànghoá vàdịchvụmàho cónhucầu mua.
2.6 Cácyeu tố ảnh hvởng vàmôhìnhđexuất nghiên cúu
2.6.1 YeutoNh¾nthúcsnhũuích
" Người tiêu dùng tin tưởng mạnh mẽ như the nào đoi với mt trang webtrựctuyen có the nâng cao trải nghi m của ho và tăng hi u quả của ho trong khi hoànthànhgiao dịch trực tuyen được goi là nh n thức sự hữu ích." (Hu và c ng sự, 2009;Lai &Wang,2012)
"Nh n thức sự hữu ích của trang web thường phụ thu c vào hi u quả củacácđặcđiemcôngnghn h ư côngcụtìmkiemnângcaovàdịchvụcánhândonhàcungcapdịchvụcungcapchongườitiêudùng"(Kim&Song,2010).Cácdoanhnghip,nhà bán l cần the hi n các thôngtin khác nhau, rõ ràng, cô đ ng đe mô tả hànghoáchatlượngcaophảiđượccungcapchokháchhàngđegiúpkháchhàngđưaraquyetđịnhsángsuot.Sựthu ntinvàthoảimáitrongvicmuasắmtrựctuyencũnglàmttrạng thái đoi với người dùng khi nh nthức sự hữu ích M t nghiên cứu của Kim
&Song(2010)chorangngườitiêudùngmongmuonvàcóniemtinhơnkhinhnđượcthôngtinhữuíchvàmuahànghoámtcáchthuntin.Neukhông,ngườitiêudùngsẽchuyensangđoithủcạnhtranhkhácvìcónhieusảnphamtươngtựđượcbánởcửahàngtrênmạngkhác
H1: Nh¾n thúc sn hũu ích tácdng tích cnc den hành vi mua sam trnc tuyen qua sànthwơngmạidintủShopeecúasinhviêntrwờngÐạihocNgânhàng.
2.6.2 Giácúasảnpham,dịchvụ
Giá cả là lượng giá trị được trả bang tien mặt hoặc chuyen khoản mà ngườitiêudùng bỏ ra đe đoi lay những lợi ích của hàng hoá hoặc dịch Nó từ lâu đã là m tyeu toquyetđịnhcầnthiettrongquátrìnhraquyetđịnhcủangườimua(Kotlerv à Armstrong,2018) Sahuddin và Aili (2021) cho rang khả năngc h i t r ả l à t h ú c
đ a y kháchhàngthực hin muahàngtrựctuyen
Theo Jain (2020),"Trong thương mại đi n tử, người dùng có the nh n nhieumãgiảm giá và định giá tot hơn vì ho có the mua hàng trực tiep từ nhà sản xuathoặcthươngn h â n m à k h ô n g c ầ n t h ô n g q u a t r u n g g i a n " N g o à i r a , m ts o c ử a h
à n g t r ự c tuyenCungcapđặcbit vàgiảmgiáđethuhútngườitiêudùng.Bởivìcáccửahàng
Trang 35trực tuyen cung cap phieu giảm giá nên người tiêu dùng có the de dàng so sánh giáởcửa hàng nào thap hơn và khám phá mtmón hàng hoá và sản pham được hứa h ncóchat lượng cao hơn cũng như tạo thu n lợi cho vi c giao dịch de dàng hơn nhờvàothươngmạiđin tử.
H2: Giá cả cúa sản pham, dịch vụ tác d ng tích cnc den hành vi mua sam trnc tuyenquasànthwơngmại dintủShopeecúasinh viêntrwờngÐạihoc Ngânhàng.
2.6.3 ChatlwợngcúaWebsite
Người tiêu dùng có the sẽ quan tâm và bị ảnh hưởng bởi hình ảnh củawebsite,ho sẽ xem website trông như the nào khi ho quyet định ho nên từ ứng dụngnào(Lazada, Shopee, hay Tiki ) hoặc từ người mua nào Website của Shopee khôngchỉnênt ạ o r a m tw e b s i t e b ả o m tm à c ò n p h ả i t ạ o r a m tg i a o d i nt h th a p d a n C ử ahàng trực tuyen có the bien người mua hàng thành người mua hàng th t sự neu cửahàng cung cap nhieu thông tin khácnhau, rõ ràng, chính xác các thông sov à h ữ u í c h ve sản pham cũng như cung capcác dịch vụ khách hàng tot; ngoài ra cũng không thebỏquamt trangwebde truycp(LaudonvàTraver,2009)
Cap đsan sàng mua hàng trực tuyen của người tiêu dùng sẽ thap neu cửahàngtrênmạngđóthieusựdedàngtrongvictìmkiemvàsosánhmuasắmcũngnhưcpnhtsảnpham.Shopeenênlàmchowebsitecủahodedàngchongườitiêudùngtìmkiem sản pham hay m t hànghoá bat ky Làm cho các thiet ke giao di n ứng dụng tinhvi và thân thi n là chìa khoá đe thu hút khách
muonchuyenđoikháchtruycpthànhngườimua,honêncảithinwebsitecủamìnhbangcáchcung cap cho khách hàng quy trình thoải mái, hợp lý, thú vị và không rắcroicũngnhưngônngữdedàngvớithietkechứcnăngmượtnhatcóthe
Neu các cửa hàng trực tuyen trênShopeemuon tăng lượng kháchh à n g
Trang 36nhà,sođinthoạicũngnhưsotàikhoảnngânhàngcủahosẽbịđánhcắp.Tuynhiên,có rat nhieu rủi ro liênquan đen mua sắm trực tuyen vì khách hàng không the xácminh chat lượng sản pham, theo dõi sự antoàn hoặc bảo m t dữ li u cá nhân và tàichínhcủaho(Lee&Turban,2001).
TheoZeithamletal.(2002),bảomtlàmtbinphápkiemsoátquantrongđoivới các dịch vụ bánltrực tuyen An ninh mạnh sẽ làm tăng khả năng tiep c n các loạiphương thức muahàng qua internet, tầm cỡ của các dịch vụ đó và niem vui củangườimuahàngquamạng
H4:Múcdbảom¾ tcúaúngdụngShopeetác dngtíchcnc denhànhvimuasamtrnc tuyen qua sàn thwơng mại di n tủ Shopee cúa sinh viên trwờng Ðại hoc Ngânhàng.
2.6.5 Ánhhwớngxãhi
Mặc dù thái đ, c ả m x ú c c ũ n g n h ư t â m l ý c ủ a m t c á
đ i e u nàyđượchìnhthànhbởilòngtinnoibt , vữngchắctrongtâmtrícủahovevic thựchin h à n h v i đ ó , c ó t h e l à y e u t o q u y e t đ ị n h c h í n h đ o i
v ớ i ý đ ị n h h à n h v i , T R A c ũ n g bao gom các ý định cũng có the bị ảnhhưởng bởi các chuan mực chủ quan Cácchuanmựcchủquanđượchình thànhbởinhn thứccủamtcánhânv e vicliura ng đoivới những người tham chieu quan trong nghĩ rang anh ay/cô ay nên hoặc không nênthực hin m t h à n h v i c ụ
t h e v à l i u c á n h â n đ ó c ó đ ư ợ c t h ú c đ a y đ e t u â n t h e o
n h ữ n g kyvongnàyhaykhông(Fishbein&Ajzen,1975)
Nghiên cứu ve sự chap nhn c ô n g n g h x á c n h n r a n g t á c đ n g
c ủ a ả n h h ư ở n g xã hi có the hình thành và tạo nên ý định bat ke hoạt đ ng được
áp dụng là bắt buc hay tự nguy n, hoặc ở cap đngười tiêu dùng hoặc to chức (ví dụ:Fitzgerald, 2004;Karahanna,e t a l , 1 9 9 9 ; K u l v i w a t , B r u n e r I I , & A l -
S h u r i d a h , 2 0 0 9 ; V e n k a t e s h , v à cn g sự,2003)
Thông thường, thành phần chuan chủ quan phản ánh những tham chieuquantrong trong mạng lưới giao tiep xã hi ngoại tuyen của mt cá nhân, chang hạn nhưgiađìnhvàbạnbè.Vớisựphobiennhanhchóngcủacácphươngthức giaotiepxãhidựa trên Internet, đieu quan trong là phải xem xét cách thức những người tham khảotrong mạng lưới giao tiep trựctuyen của mt cá nhân cũng có the ảnh hưởng đen quyetđịnhcủahovevic muahàngquaInternet(Fitzgerald,2004)
Trang 37H5: Ánh hwớng xãhi tác d ng tích cnc den hành vi mua sam trnc tuyen qua sànthwơngmạidintủShopee cúasinhviêntrwờngÐạihocNgânhàng.
2.7 Môhìnhnghiêncúuđexuất
Từ các mô hình nghiên cứu trước đó, tác giả dựa trên dữ li u thực te vàthamkhảo các mô hình ve các nhân to ảnh hưởng đen hành vi mua sắm trực tuyen củasinhviên
Tácgiảđãxemxét,thamkhảosauđóđưaramôhìnhnghiêncứuvecácnhânto ảnhhưởng đen hành vi mua hàng trực tuyen trênn e n t ả n g t h ư ơ n g m ạ i đ i n t ử Shopee củasinh viên tại trường Ðại hoc Ngân hàng TP Ho Chí Minh được hình thànhthông quahình 2.6 và trình bày thông qua năm yeu to bao gom năm bienđc l pbaogom:Nhnthứcsựhữuích,Giácủasảnphamvàdịchvụ,Chatlượngwebsite,Mứcđb ả o m tcủaứ n g d ụ n g S h o p e e , Ả n h h ư ở n g x ã h ivàm t bienp h ụ t h u cđ ó l à :Hànhvimuahàngtrựctuyen trênsàn thươngmạiđin tử Shopeecủasinhviên
Hình 2.4:Môhìnhnghiêncúu
Nguồn:Tácgiảdexuat
Trang 38Tác giả đã tong hợp các lý thuyet có liên quan tới nghiên cứu, cũng nhưtrìnhbày các yeu to liên quan đen hành vi mua sắm trực tuyen của sinh viên Làm nentảngchosự đánhgiávàđưavàonghiêncứucácyeutođãđera
Tiep tục chương 3, tác giả trình bày quy trình nghiên cứu, phương phápnghiêncứuđịnhlượngvàđịnhtính
Trang 39- оtvandevàmụctiêunghiêncúu: Từquansátthựctetìnhtrạngmuasắmtrựctuyen trong vi c
thông qua các sàn thương mại đi n tử Shopee của sinh viêntrườngÐạihocNgânhàngThànhphoHo
ChíMinh
- Cơ sớ lý lu¾n: Tong hợp, hthong hoá các lý thuyet cơ bản ve hành vi mua
sắmtrựctuyencủasinhviênđehìnhthànhnentảngchonghiêncứu
- Mô hình nghiên cúu de xuat: Tham khảo cũng như xem xét từ các nghiên
cứutrước đó có liên quan trước đe có the làm rõ và phân tích các điem phù hợp
vớithực te, do đó đe xuat mt mô hình nghiên cứu mới cho hành vi mua sắm
trựctuyen qua sàn thương mại đi n tử Shopee của sinh viên trường Ðại hoc
NgânhàngTP.HCM
Trang 40- Nghiên cúu dịnh tính: Ðoi với đe tài này được thực hi n bang phương
phápphỏngvanchuyêngianhamđánhgiáđp h ù hợpvàcóliênquanvớinhaucủacác bienquan sát trong thang đo đe xuat, từ đó xây dựng được thang đonghiêncứusơb.Tieptụcđượchiuchỉnh,bosungđephùhợpvàdehieu,cácthangđosauđósẽđượctphợpthànhbảngcâuhỏikhảosát.BảngcâuhỏiđượcxâydựngđánhgiábangthangđoLikert5bc
- Thiet ke bảng câu hói khảo sát: Dựa trên ket quả của nghiên cứu định tính
trên,bắt đầu quá trình nghiên cứu định lượng bang cách thiet ke và hình thànhbảngcâuhỏi và tienhànhthietkemaukhảosát
- Nghiên cúu dịnh lwợng chính thúc: Ðược thực hi n trong giai đoạn nghiên
cứuchính thức với phương pháp khảo sát ý kien của sinh viên trường Ðại hocNgânhàng dựa trên bảng câu hỏi được xây dựng trước đó, từ đó thu được ketquả đelàmdữ liuchocácphân tíchxửlý
- Ketlu¾nvàhàmýquảntrị:Từketquảnghiêncứucuoicùngsaukhixửlýsoli u, tác giả
đã đe xuat các hàm ý quản trị góp phần gia tăng hành vi mua sắmtrực tuyen qua sàn thương mại đi n tửShopee đoi với nhieu sinh viên đang hoctạitrườngÐạihocNgânhàngTP.HCM.Tiep theo nghiên cứu được thiet ke qua hai bước chính: M t là nghiên cứu địnhtínhnham xây dựng bảng câu hỏi khảo sát, hai là nghiên cứu định lượng nham thu thp,phântíchdữliu khảosát đegiảiđáp cáccâuhỏi nghiêncứu
3.2 Nghiêncúuđịnhtính
Tác giả thực hi n mt cuc phỏng van trực tiep và tham khảo ý kien từmtchuyêngiavàmt nhómứngviênkhác.Mụcđíchcủathảoluncácyeutoảnhhưởng