Pháp Luật Về Thu Hút Nhân Tài Trong Cơ Quan Hành Chính Nhà Nước Tại Thành Phố Hồ Chí Minh.pdf

1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ / / HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA PHÁP LUẬT VỀ THU HÚT NHÂN TÀI TRONG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC (QUA THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH) LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁ[.]

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

……… /……… … /…

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

PHÁP LUẬT VỀ THU HÚT NHÂN TÀI TRONG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC (QUA THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH)

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP

VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

HÀ NỘI – NĂM 2022

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ

……… /……… … /…

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

PHÁP LUẬT VỀ THU HÚT NHÂN TÀI TRONG CƠ QUAN HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC (QUA THỰC TIỄN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH)

LUẬN VĂN THẠC SĨ Ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính

Mã số: 8380102

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS TRẦN THỊ HẢI YẾN

HÀ NỘI – NĂM 2022

LỜI CẢM ƠN

LỜI CAM ĐOAN

DANH MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ ĐỒ THỊ

Mục lục

LỜI CẢM ƠN 3

DANH MỤC CÁC BẢNG 5

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ ĐỒ THỊ 6

MỞ ĐẦU 9

1 Tính cấp thiết của đề tài 9

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 11

2.1 Tình hình nghiên cứu trong nước 11

2.2 Tình hình nghiên cứu ngoài nước 15

3 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu 17

3.1 Mục đích nghiên cứu 17

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu 17

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 17

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn 19

7 Kết cấu luận văn 19

Chương I CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BỒI DƯỠNG VIÊN CHỨC TRƯỜNG ĐẠI HỌC 20

1.1 Một số khái niệm cơ bản 20

1.1.1 Bồi dưỡng 20

1.1.2 Viên chức 21

1.2.3 Bồi dưỡng viên chức trường đại học 22

1.1.4 Đặc điểm viên chức của các trường đại học 24

1.1.5 Vai trò của đội ngũ viên chức trường đại học 27

1.2 Những yêu cầu cơ bản đối với bồi dưỡng viên chức trường đại học 28

1.2.1 Mục tiêu, nguyên tắc bồi dưỡng viên chức trường đại học .28

1.2.2 Đối tượng tham gia bồi dưỡng 31

1.2.3 Nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng viên chức 32

1.2.4 Quy trình bồi dưỡng viên chức trường đại học 38

1.3 Sự cần thiết phải đẩy mạnh việc bồi dưỡng viên chức trường đại học 41

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi dưỡng viên chức 42

1.4.1 Yếu tố chủ quan 42

1.4.2 Yếu tố khách quan 46

Tiểu kết chương I 47

Chương II THỰC TRẠNG VỀ BỒI DƯỠNG VIÊN CHỨC TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 48

2.1 Khái quát lịch sử hình thành, phát triển của đội ngũ viên chức và bồi dưỡng viên chức của Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 48

2.2 Thực trạng công tác bồi dưỡng viên chức Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 51

2.2.1 Thực trạng triển khai thực hiện các văn bản quản lý bồi dưỡng viên chức 51

2.2.2 Thực trạng đào tạo, bồi dưỡng viên chức Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 53

2.3 Thực trạng thực hiện quy trình bồi dưỡng viên chức 61

2.3.1 Xác định nhu cầu đào tạo viên chức 61

2.3.2 Xây dựng kế hoạch đào tạo viên chức 63

2.3.3 Tổ chức thực hiện kế hoạch đào tạo viên chức 64

2.4 Thực trạng các yếu tố 69

2.5 Đánh giá chung 69

Tiểu kết chương 2 69

Chương 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN BỒI DƯỠNG VIÊN CHỨC TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 70

3.1 Phương hướng và mục tiêu bồi dưỡng viên chức trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh .70

3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng viên chức tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh 72

3.2.1 Đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp bồi dưỡng viên chức để phù hợp với yêu cầu của công tác giáo dục và đào tạo 72

3.2.3 Tăng cường quản lý, giám sát và đánh giá kết quả bồi dưỡng để nâng 75

3.2.4 Thúc đẩy sự hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm giữa các trường đại học 78

3.2.5 Quy hoạch, bố trí sử dụng theo vị trí việc làm trong hoạt động bồi dưỡng viên chức 79

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong các nguồn lực để phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia, dân tộc, nguồn lực con người là yếu tố quan trọng nhất, là yếu tố cơ bản quyết định các nguồn lực khác Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế sâu rộng như hiện nay, việc bồi dưỡng viên chức nhận được sự quan tâm đặc biệt của các nhà hoạch định chính sách cũng như chính phủ các nước Đặc biệt, hiện nay nhà nước ta đang thực hiện cải cách khu vực công

Nâng cao chất lượng viên chức là một trong số những nhiệm vụ của cải cách hành chính và cải cách chế độ công vụ Triển khai thực hiện nhiệm vụ trên trong các năm vừa qua nhiều chính sách và giải pháp đã được ban hành để nâng cao chất lượng viên chức Tuy vậy cũng có thể nói chất lượng viên chức vẫn bộc lộ nhiều tồn tại trên một số phương diện như phẩm chất chính trị; trình độ, năng lực quản lý; tinh thần và thái độ làm việc; sự phối kết hợp khi thực hiện nhiệm vụ chung, nhất là nhiệm vụ liên bộ, liên ngành Có thể thấy, sự ra đời của Luật Viên chức năm 2010 (sửa đổi, bổ sung năm 2019) đã là cơ sở pháp lý có giá trị cao để phát triển và xây dựng đội ngũ viên chức có đầy đủ tiêu chuẩn, phẩm chất và khả năng thoả mãn những nhu cầu ngày một cao trong việc phục vụ nhân dân và cộng đồng Đồng thời, sự ra đời của Luật viên chức năm 2010 (sửa đổi, bổ sung năm 2019) cũng thể chế hoá đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc phát triển đội ngũ viên chức

Những yêu cầu mới của sự phát triển đất nước đã mở ra cho giáo dục đại học Việt Nam nhiều cơ hội và thách thức Cũng như các lĩnh vực khác, môi trường giáo dục đại học hiện nay đã có nhiều thay đổi: xu hướng hội nhập; việc ứng dụng mạnh

mẽ công nghệ thông tin vào hoạt động kinh doanh của tổ chức; sự gia nhập của

các trường đại học nước ngoài vào Việt Nam; mở rộng ngành nghề đào tạo của trường; xu hướng tự chủ đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, thường xuyên tạo

áp lực mạnh mẽ cho các trường đại học trong quá trình hội nhập và phát triển Trước những thách thức đó, các trường đại học cần có một đội ngũ viên chức không chỉ giỏi chuyên môn, tận tụy với công việc mà còn phải năng động, sáng tạo và thích nghi

Bồi dưỡng viên chức nhằm cung cấp, trang bị những kiến thức, kỹ năng và cách thức thực hiện công việc, nâng cao tinh thần trách nhiệm, thái độ thực hiện công việc của viên chức từ đó nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động của tổ chức Hơn nữa, bồi dưỡng còn đáp ứng nhu cầu học tập và phát triển cá nhân, nâng cao trình

độ năng lực, phát huy tính năng động, sáng tạo của bản thân viên chức, giúp viên chức hiểu rõ bản chất công việc nghề nghiệp, nâng cao khả năng thích ứng đối với công việc trong tương lai

Với mục tiêu trở thành cơ sở đào tạo, nghiên cứu lớn hàng đầu của ngành Sư phạm, là trung tâm đào tạo đại học, sau đại học cung cấp sản phẩm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao theo chuẩn mực quốc gia và khu vực, trong những năm gần đây trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến việc bồi dưỡng đội ngũ viên chức của nhà trường Đảng ủy, Ban Lãnh đạo nhà trường

đã xác định nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức giảng viên, nâng cao năng lực thực hiện công việc của đội ngũ viên chức hành chính là một trong những nhiệm trọng tâm của nhà trường

Tại trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều chương trình bồi dưỡng cho viên chức được triển khai, nhiều viên chức đã được tham gia vào các khóa học: đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, bồi dưỡng chứng chỉ nghề nghiệp, bồi dưỡng theo chức danh nghề nghiệp và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp

vụ Tuy nhiên theo báo cáo từ các phòng ban chức năng trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, hiện nay nhà trường vẫn chưa có quy trình về bồi dưỡng viên chức, chưa có các hoạt động khảo sát, đánh giá xác định nhu cầu bồi dưỡng hàng năm, chưa xác định mục tiêu bồi dưỡng dẫn đến chưa đánh giá được hiệu quả bồi dưỡng Việc cử viên chức đi học bồi dưỡng còn tùy hứng, chủ yếu dựa vào ý kiến chủ quan của lãnh đạo các đơn vị Do không thực hiện phân tích đánh giá, xác định nhu cầu đào tạo nên bồi dưỡng viên chức tại trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh còn tập trung nhiều vào đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng các tiêu chuẩn ngạch, bậc Việc bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ mới chỉ mang tính cập nhật các nội dung thay đổi theo các quy định của nhà nước như tập huấn về tài chính kế toán, chính sách thuế, tiền lương, công tác tuyển sinh…, việc bồi dưỡng các kiến thức, kỹ năng thực tế khác chưa được quan tâm Đội ngũ viên chức khối phòng ban chức năng trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay được đánh giá còn thiếu sự năng động, sáng tạo và nhạy bén trong công việc, nghiệp vụ chuyên môn và kỹ năng làm việc của một số viên chức còn nhiều hạn chế dẫn đến hiệu quả công việc chưa cao

Từ những phân tích trên, tác giả đã chọn đề tài “Bồi dưỡng viên chức Trường

Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc

sĩ

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

2.1 Tình hình nghiên cứu trong nước

Trong những năm qua, chủ đề bồi dưỡng viên chức đã được rất nhiều tác giả quan tâm, nghiên cứu Không còn là chủ đề mới nhưng luôn là chủ đề có tính thời sự và cũng không kém phần phức tạp Đến nay đã có nhiều công trình được công bố

dưới những góc độ, khía cạnh, hình thức thể hiện khác nhau đã được đăng tải trên một số sách, báo, tạp chí như:

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ: “Quản lý chất lượng bồi dưỡng viên chức, viên chức ngành Nội vụ giai đoạn 2015-2020” tác giả Đào Xuân Thái (2017) [26]

Đề tài tập trung nghiên cứu quản lý chất lượng bồi dưỡng viên chức viên, viên chức ngành Nội vụ theo: Tiêu chuẩn ngạch; tiêu chuẩn chức vụ quản lý lãnh đạo; tiêu chuẩn kiến thức, kỹ năng chuyên ngành tại các cơ sở bồi dưỡng của Bộ Nội

vụ Kết quả nghiên cứu của Đề tài góp phần bổ sung cơ sở để xây dựng các chương trình bồi dưỡng cụ thể của các cơ sở bồi dưỡng cán bộ, viên chức, viên chức ngành Nội vụ trong những năm tiếp theo và là cơ sở tham khảo để thực hiện quản lý chất lượng bồi dưỡng viên chức, viên chức ngành Nội vụ giai đoạn 2015-2020

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ: “Nghiên cứu giải pháp nâng cao chất lượng bồi dưỡng viên chức, viên chức ngành Nội vụ” tác giả Vũ Thanh Xuân (2017) [28] Về mặt thực tiễn, đề tài nghiên cứu đã dẫn ra các số liệu về giảng viên, viên chức ngành Nội vụ theo từng lĩnh vực như tổ chức nhà nước, văn thư lưu trữ, tôn giáo, thi đua khen thưởng; phân tích thực trạng chất lượng bồi dưỡng viên chức ngành Nội vụ theo các tiêu chí như chương trình, tài liệu; đội ngũ giảng viên; công tác đánh giá; cơ sở vật chất; quy trình tổ chức hoạt động bồi dưỡng Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu đã tổng hợp được kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về nâng cao chất lượng bồi dưỡng viên chức

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ: “Cơ sở khoa học đổi mới công tác bồi dưỡng viên chức đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính” tác giả Nguyễn Ngọc Vân (2017) [27] Đề tài đã nhấn mạnh vấn đề đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác bồi dưỡng viên chức nhằm xây dựng, phát triển đội ngũ viên chức chuyên nghiệp, phục vụ nhân dân tốt nhất; đáp ứng yêu cầu cải cách hành chính, nâng cao chất

lượng cung ứng dịch vụ công là một yêu cầu cấp thiết được Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm Tuy nhiên, chính sách bồi dưỡng đối với đội ngũ viên chức vẫn còn những hạn chế, nội dung, chương trình, đội ngũ giảng viên tham gia vào quá trình bồi dưỡng còn những bất cập

Dự án: “Điều tra, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển đội ngũ viên chức khoa học và công nghệ đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta” tác giả Trần Văn Ngợi (2017) [20] Mục tiêu của dự án là đề xuất các giải pháp nhằm xây dựng, phát triển đội ngũ viên chức khoa học và công nghệ trong các đơn vị sự nghiệp công lập, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Bởi khoa học và công nghệ ngày càng giữ vị trí và vai trò quan trọng đối với sự phát triển đất nước và hội nhập quốc tế của nước ta; hơn nữa

để chủ động và làm chủ sự phát triển khoa học và công nghệ thì vai trò và sứ mệnh thuộc về đội ngũ viên chức khoa học và công nghệ; thực tế cho thấy đội ngũ viên chức khoa học và công nghệ của nước ta đã có những sự phát triển đáng kể nhưng còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với yêu cầu và nhiệm vụ đặt ra; cùng với đó chủ trương của Đảng và Nhà nước đang rất coi trọng xây dựng đội ngũ viên chức khoa học và công nghệ

Luận văn thạc sĩ Quản lý công của Lê Thị Ngọc Loan “Đào tạo, bồi dưỡng viên

chức ngành Bảo hiểm xã hội trên đại bàn tỉnh Đăk Lăk”, Học viện Hành chính

Quốc gia năm 2017 Công trình đã nghiên cứu: hệ thống lại cơ sở lý luận nhằm làm rõ một số vấn đề, lý luận liên quan đến công tác đào tạo, bồi dưỡng viên chức ngành Bảo hiểm xã hội; đánh giá thực trạng về đội ngũ viên chức ngành Bảo hiểm

xã hội tỉnh Đăk Lăk, chỉ ra các ưu điểm, tồn tại và nguyên nhân ảnh hưởng đến nguồn nhân lực; Trên cơ sở đó tác giả đã đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm

tăng cường chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng viên chức ngành Bảo hiểm xã hội

Bài viết “Xây dựng đội ngũ giảng viên trong trường đại học - Thực trạng và giải

pháp” của tác giả Nguyễn Thị Thu Hương, trên Tạp chí Khoa học (Đại học Quốc

gia Hà Nội), Luật học số 28, năm 2012 Tác giả đã đánh giá thực trạng đội ngũ và công tác quản lý đội ngũ giảng viên trong trường đại học hiện nay, từ đó tác giả

đề xuất những giải pháp nhằm xây dựng đội ngũ giảng viên trong trường đại học hiện nay ở nước ta

Bài viết “Nâng cao chất lượng cán bộ giảng viên các trường đại học, cao đẳng

trên địa bàn thành phố Hà Nội” của tác giả Nguyễn Thị Thơm, trên Tạp chí Quản

lý nhà nước, số 3, năm 2017 Tác giả đã nghiên cứu các vấn đề sau: đào tạo, bồi

dưỡng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế là chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng, Nhà nước và thủ đô Hà Nội trong thời gian qua Để thực hiện được chủ trương, chính sách trên đòi hỏi thủ đô Hà Nội phải coi trọng việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ giảng viên ở các trường đại học, cao đẳng Vì thế, trong bài viết, tác giả phân tích thực trạng (thành tựu, hạn chế và khiếm khuyết) chất lượng đội ngũ cán bộ giảng viên các trường đại học, cao đẳng trên đại bàn thủ đô hiện nay Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra một số giải pháp cơ bản nhằm đẩy mạnh việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ giảng viên các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thủ đô Hà Nội trong quá trình hội nhập quốc tế

Bài viết “Những vấn đề đặt ra trong công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức hiện

nay” của tác giả Nguyễn Hữu Khiển trên Tạp chí Tổ chức nhà nước số 5, năm

2019 Bài viết cho rằng, trong nền hành chính, việc cập nhật những kiến thức mới cho cán bộ, công chức thông qua đào tạo, bồi dưỡng là rất cần thiết để hướng tới

nền hành chính chuyên nghiệp Vấn đề đặt ra là phải tiếp cận được đầy đủ công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức để có giải pháp phù hợp nhằm mang lại hiệu quả, đóng góp vào sự phát triển của đất nước trong giai đoạn hội nhập và phát triển

Vấn đề bồi dưỡng viên chức đã được một số bài viết, công trình nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau Nhìn chung các bài viết, công trình đã đưa ra một số vấn

đề lý luận và thực tiễn về viên chức đồng thời cũng đã chỉ ra một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động bồi dưỡng viên chức Tuy nhiên các bài viết, công trình đó mới đề cập một cách chung chung về bồi dưỡng chứ chưa đi sâu nghiên cứu một cách chuyên biệt các vấn đề về bồi dưỡng viên chức ngành giáo dục và càng chưa nghiên cứu sâu vấn đề này ở một trường đại học ở Việt Nam

2.2 Tình hình nghiên cứu ngoài nước

Công tác bồi dưỡng viên chức tại Singapore

Quốc đảo nhỏ bé và có tốc độ phát triển rất năng động này đặc biệt coi trọng việc xây dựng tổ chức, cơ chế, phương thức làm việc, đào tạo, tuyển dụng viên chức hành chính nhà nước Chính phủ Singapore đặc biệt chú trọng đầu tư cho bồi dưỡng đội ngũ viên chức, coi đó là giải pháp cơ bản nhất để xây dựng nền công

vụ có hiệu quả Theo quy định mỗi cán bộ viên chức bắt buộc phải được bồi dưỡng

100 giờ năm; Mỗi viên chức phải tự đề ra chương trình học tập cho mình, trong

đó có việc sử dụng 100 giờ học theo quy định, tối thiểu phải đảm bảo 60% thời lượng phục vụ công việc trong cương vị hiện tại, 40% cho công việc tương lai Để khuyến khích việc tự đào tạo, Chính phủ quy định hỗ trợ 50% chi phí cho người

tự học để phục vụ cho công việc đang đảm trách

Các công đoạn đào tạo trên có liên quan chặt chẽ tới cuộc đời chức nghiệp của viên chức và tới việc chỉ định viên chức vào công việc Vấn đề bồi dưỡng được

Chính phủ Singapo đặc biệt quan tâm nhằm phát huy cao độ tiềm lực của con người cho phát triển.1

Bồi dưỡng viên chức ở Hàn Quốc

Tại Hàn Quốc, Chính phủ đặc biệt quan tâm đến công tác giáo dục, đào tạo nói chung, đào tạo, bồi dưỡng viên chức, nói riêng và coi đây là một trong những yếu

tố có ý nghĩa quyết định nâng cao trình độ, năng lực đội ngũ viên chức, là điều kiện tiên quyết để phát huy vai trò của họ trong sự nghiệp xây dựng nền hành chính nhà nước Hàng năm, Nhà nước dành trên 20% ngân sách đầu tư cho giáo dục, đào tạo Hàn Quốc đặt ra mục tiêu, trước hết giáo dục lòng yêu nước, tinh thần tự tôn dân tộc, ý thức trách nhiệm công dân, đồng thời đẩy mạnh đào tạo cơ bản, toàn diện, nâng cao kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, phong cách làm việc đối với mỗi cán bộ, viên chức Coi viên chức là chủ thể của quá trình đào tạo, bồi dưỡng và thực hiện mục tiêu, nội dung đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đào tạo

Trong quản lý hoạt động đào tạo, bồi dưỡng viên chức, bên cạnh chú trọng nâng cao chất lượng các khóa đào tạo dài hạn 9 tháng, Hàn Quốc đẩy mạnh mở các khóa bồi dưỡng ngắn hạn, nhằm giúp học viên cập nhật kịp thời những kiến thức và thông tin mới, nâng cao năng lực làm việc và khả năng cạnh tranh quốc tế Nhà nước quy định tất cả các viên chức chuyên nghiệp của nền công vụ đều phải thông qua đào tạo cơ bản về ngạch, bậc và chương trình đào tạo đặc biệt trước khi bổ nhiệm hoặc thăng chức Tính ra cứ 5 năm, mỗi viên chức ít nhất phải qua 3 lần học tập tại hệ thống các trường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, viên chức mới được xem xét nâng ngạch, nâng bậc

1 Nguyễn Văn Trung (2009), “Công tác đào tạo, bồi dưỡng viên chức ở một số nước”, Tạp chí Tổ chức nhà nước, (3), tr.76

Luật Giáo dục quy định bắt buộc mọi viên chức có nghĩa vụ học tập, học suốt đời Mỗi viên chức đều được động viên khuyến khích tham gia một hình thức đào tạo nhân cách để phát triển toàn diện, nâng cao ý thức trách nhiệm về nhiệm vụ với tư cách là một thành viên của công vụ Hình thức đào tạo nhân cách đặc biệt quan trọng đối với cán bộ lãnh đạo, để nâng cao khả năng quản lý và lãnh đạo.2

3 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu khoa học về bồi dưỡng viên chức Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận về bồi dưỡng viên chức Trường đại học, phân tích thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bồi dưỡng viên chức trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục tiêu nghiên cứu, luận văn tập trung vào các nhiệm vụ sau:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về bồi dưỡng viên chức trường đại học;

- Phân tích, đánh giá thực trạng bồi dưỡng viên chức Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh Trình bày và đánh giá những ưu điểm, những bất cập

và nguyên nhân của những bất cập trong quá trình thực hiện bồi dưỡng viên chức Trường đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh;

- Đề xuất giải pháp về bồi dưỡng viên chức trường đại học qua thực tiễn tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu, đối tượng khảo sát:

2 Nguyễn Phú Trọng - Trần Xuân Sầm (2003), Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cản bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

Luận văn tìm hiểu, nghiên cứu bồi dưỡng viên chức Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh

Đối tượng khảo sát: viên chức trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh

- Phạm vi nghiên cứu

+ Phạm vi về thời gian: Số liệu thu thập về đào tạo viên chức, từ năm 2018 – 2022 + Phạm vi về không gian: Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh + Phạm vi nội dung: (1) Nhận thức vai trò của công tác bồi dưỡng viên chức tại các trường đại học; (2) Một số vấn đề cơ bản trong công tác bồi dưỡng viên chức; (3) Thực trạng về quy trình và các yếu tố ảnh hướng công tác bồi dưỡng viên chức

5 Phương pháp nghiên cứu của luận văn

Phương pháp lý luận: trong quá trình nghiên cứu đề tài luận văn, tác giả đã sử dụng các phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

Phương pháp so sánh: được sử dụng trong đánh giá các quy định của pháp luật

về bồi dưỡng viên chức qua các thời kỳ để thấy được sự thay đổi của pháp luật

về vấn đề này

Phương pháp phân tích, tổng hợp : Các phương pháp này được sử dụng tại cả ba chương của luận văn để phân tích những vấn đề lý luận về bồi dưỡng viên chức trường đại học; phân tích thực trạng về bồi dưỡng viên chức và thực hiện bồi dưỡng viên chức Trường Đại Học Sư Phạm Thành phố Hồ Chí Minh Trên cơ sở phân tích, luận văn đưa ra đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực hiện bồi dưỡng viên chức trường đại học

Phương pháp khác như diễn giải, quy nạp cũng được sử dụng trong luận văn để phân tích các vấn đề liên quan đến bồi dưỡng viên chức trường đại học

Phương pháp điều tra xã hội học được sử dụng trong luận văn dưới dạng làm phiếu khảo sát, nhằm đưa ra các nhận định khách quan đánh giá về bồi dưỡng viên chức Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Ý nghĩa lý luận

Luận văn là công trình khoa học nghiên cứu chuyên sâu về bồi dưỡng viên chức tại Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh Luận văn đã góp phần làm phong phú thêm hệ thống những vấn đề lý luận chung về bồi dưỡng viên chức, nhất là lý luận về các quy định của về bồi dưỡng viên chức trường đại học

- Ý nghĩa thực tiễn

Các kết quả nghiên cứu của luận văn có ý nghĩa quan trọng, góp phần vào việc nghiên cứu, xây dựng bồi dưỡng viên chức trường đại học ở Việt Nam trong bối cảnh đẩy mạnh hoàn thiện việc bồi dưỡng và cải cách công vụ, viên chức Luận văn là tài liệu có giá trị tham khảo cho công tác nghiên cứu khoa học, học tập và giảng dạy chuyên ngành quản lý công

7 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm

3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về bồi dưỡng viên chức trường đại học

Chương 2 Thực trạng về bồi dưỡng viên chức trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh

Chương 3 Đề xuất biện pháp bồi dưỡng viên chức trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh

Chương I

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BỒI DƯỠNG VIÊN CHỨC TRƯỜNG ĐẠI HỌC

1.1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.1 Bồi dưỡng

Theo Từ điển Tiếng Việt của Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn Quốc gia:

“Bồi dưỡng là công việc làm cho năng lực hoặc phẩm chất của một người nào đó tăng thêm”

Theo tác giả Nguyễn Vân Điềm và Nguyễn Ngọc Quân “Bồi dưỡng là quá trình cập nhật hóa kiến thức còn thiếu hoặc đã lạc hậu, bổ túc nghề nghiệp, đào tạo thêm hoặc củng cố các kỹ năng nghề nghiệp theo chuyên đề Các hoạt động này nhằm tạo điều kiện cho người lao động có cơ hội để củng cố và mở mang một cách có

hệ thống những tri thức, kỹ năng chuyên môn, nghề nghiệp sẵn có để lao động có hiệu quả hơn” [2,161]

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 3 Quy chế đào tạo, bồi dưỡng công chức, viên chức Bộ Tư pháp ban hành kèm theo Quyết định 273/QĐ-BTP năm 2018 thì: “Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc.” Luật Viên chức 2010 quy định quyền của viên chức về hoạt động nghề nghiệp có quy định viên chức được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ Về chế độ đào tạo, bồi dưỡng viên chức được thực hiện đối với viên chức trước khi bổ nhiệm chức vụ quản lý, thay đổi chức danh nghề nghiệp hoặc nhằm bổ sung, cập nhật kiến thức, kỹ năng phục vụ hoạt động nghề nghiệp dưới ba hình thức gồm: đào tạo, bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức vụ quản lý, bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và bồi dưỡng nhằm bổ sung, cập nhật kiến thức, kỹ năng phục vụ hoạt động nghề nghiệp

Theo điều 2, Nghị định 101/2017/NĐ-CP ngày 01 tháng 09 năm 2017 về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức thì mục tiêu của đào tạo, bồi dưỡng viên chức là trang bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp thực hiện nhiệm vụ trong hoạt động nghề nghiệp của viên chức, góp phần xây dựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp, có phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh chính trị và năng lực.Trên thực tế đội ngũ viên chức tại các đơn trường đại học thường là lực lượng lao động đã đạt một trình độ chuyên môn, năng lực nhất định và ít nhiều có kinh nghiệm làm việc thực tế Họ khác hẳn với những đối tượng được đào tạo là học sinh, sinh viên Nên

có thể nói việc đào tạo viên chức không phải là quá trình đào tạo lại từ đầu mà đào tạo ở đây đóng vai trò cập nhật, nâng cao kiến thức, tăng cường các kỹ năng để viên chức nâng cao năng lực làm việc, đáp ứng được yêu cầu công việc và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao từ đầu mà đào tạo ở đây đóng vai trò cập nhật, nâng cao kiến thức, tăng cường các kỹ năng để viên chức nâng cao năng lực làm việc, đáp ứng được yêu cầu công việc và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Như vậy, theo quan niệm tác giả: luận văn “Bồi dưỡng được hiểu là quá trình nhằm đổi mới, nâng cao kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp, trang bị thêm cho con người những tri thức mới và cập nhật với thực tiễn trên cơ sở kiến thức,

kỹ năng đã được đào tạo”

1.1.2 Viên chức

Viên chức là một từ đa nghĩa, không sử dụng giống nhau giữa các quốc gia Cụm

từ “offical” trong tiếng Anh được hiểu là viên chức, tuy nhiên, không đồng nghĩa chỉ đơn thuần là người làm việc cho nhà nước Đó là bất cứ một ai giữ một vị trí nhất định trong một tổ chức không phân biệt tổ chức nhà nước hay tư nhân; doanh nghiệp hay chính trị

Theo điều 2 Luật Viên chức năm 2010 quy định: “Viên chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật” “Viên chức quản lý là người được bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý có thời hạn, chị trách nhiệm điều hành, tổ chức thực hiện một hoặc một số công việc trong đơn vị sự nghiệp công lập nhưng không phải là công chức và được hưởng phụ cấp chức vụ quản lý”

Hoạt động nghề nghiệp của viên chức là việc thực hiện công việc hoặc nhiệm vụ

có yêu cầu về trình độ, năng lực, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ trong đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của Luật viên chức và các quy định khác của pháp luật có liên quan

Như vậy, theo quan niệm của tác giả luận văn “Viên chức là cụm từ được sử dụng cho tất cả những ai làm việc cho nhà nước Viên chức là môt bộ phận người làm việc cho nhà nước, nhưng gắn liền với các tổ chức với tên gọi là

“đơn vị sự nghiệp của nhà nước” Tùy thuộc vào các quy định loại tổ chức nào thuộc nhóm đơn vị sự nghiệp nhà nước để xác định viên chức Đồng thời theo pháp luật hiện hành cũng quy định cách thức xếp hạng nghề nghiệp cho viên chức làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập tuy thuộc vào từng lĩnh vực sẽ có tiêu chuẩn hạng nghề xã hội”

1.2.3 Bồi dưỡng viên chức trường đại học

Từ những quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng vào điều kiện thực tế ở Việt Nam và

cho rằng “cán bộ là cái gốc của mọi công việc” 3 Chủ tịch Hồ Chí Minh thường

xuyên nhấn mạnh: “Đảng phải nuôi dạy cán bộ, như người làm vườn vun trồng

3 Hồ Chí Minh (2004), Toàn tập (tập 5), Nxb Chính trị quốc gia, tr 269

những cây cối quý báu Phải trọng nhân tài, trọng cán bộ, trọng mỗi một người

có ích cho công việc chung của chúng ta” 4 Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ,

nhân tài chính là tài sản quốc gia Cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong cơ quan nhà nước, cần phải được đào tạo bồi dưỡng liên tục, để có thể bắt kịp được

xu hướng phát triển, riêng đối với những cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong các tổ chức chính trị cần phải được đào tạo vững vàng về chính trị, về chuyên môn, bồi dưỡng để tạo ra những người tài để ra sức làm việc đất nước

Bồi dưỡng viên chức có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, cập nhật những kiến thức cần thiết về quản lý nhà nước, kiến thức về hội nhập và kỹ năng thực thi công việc để phục vụ yêu cầu của công

việc Dưới sự quan tâm của Đảng và Nhà nước “công tác đào tạo, bồi dưỡng cán

bộ được tăng cường với nhiều hình thức đa dạng hơn; nội dung, phương pháp đào tạo từng bước được đổi mới, kết hợp giữa học lý luận với nâng cao kỹ năng thực hành”5

Cụ thể hóa từ các Văn kiện Đại hội Đảng và các Nghị quyết, các cơ quan nhà nước

có thẩm quyền đã ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về đào tạo cán bộ, công chức, viên chức và triển khai thực hiện thống nhất từ trung ương đến địa phương Bồi dưỡng viên chức trong hệ thống các trường đại học được Đảng và

Nhà nước xác định: “là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa quan trọng, góp phần

tích cực trong việc nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực công tác, chất lượng

và hiệu quả làm việc của cán bộ; hướng tới mục tiêu là tạo được sự thay đổi về chất trong thực thi nhiệm vụ chuyên môn Đào tạo, bồi dưỡng tập trung trang bị

4 Nguyễn Thanh Giang (2019), “Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí

Minh”, Tạp chí Ban Tuyên giáo Trung ương, [

http://tuyengiao.vn/nghien-cuu/dao-tao-boi-duong-can-bo-trong-giai-doan-hien-nay-theo-tu-tuong-ho-chi-minh-119519] (truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2019)

5 Viện ngôn ngữ học (2008), Từ điển tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng, tr 107, tr 369

những kiến thức, kỹ năng, thái độ thực hiện công việc cho cán bộ; trong đó, chú trọng cung cấp những kiến thức, lý luận cơ bản, trang bị kỹ năng, cách thức hoạt động thực thi công việc, giáo dục thái độ thực hiện công việc thể hiện sự nhiệt tình, tinh thần trách nhiệm của cán bộ”6

Khi Luật Viên chức có hiệu lực thì quy định bồi dưỡng viên chức theo hệ thống riêng và mới đây nhất là Nghị định số 101/2017/NĐ-CP ra đời Bồi dưỡng viên chức là quá trình truyền tải các kiến thức chuyên môn một cách có hệ thống làm cho viên chức có thể đạt được trình độ cao hơn, đồng thời cũng thay đổi phương thức hoạt động nghề nghiệp để phù hợp với những thay đổi để đáp ứng nhu cầu của xã hội hiện nay

Như vậy, theo quan niệm tác giả luận văn “Bồi dưỡng viên chức trường đại học được hiểu là quá trình nhằm đổi mới, nâng cao kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp, trang bị thêm cho các viên chức đang tham gia làm việc tại nhà trường những tri thức mới và cập nhật với thực tiễn trên cơ sở kiến thức, kỹ năng đã được đào tạo”

1.1.4 Đặc điểm viên chức của các trường đại học

Thứ nhất, viên chức trường đại học trước tiên hết phải là công dân Việt Nam và

cư trú tại Việt Nam Cụ thể, để đăng ký dự tuyển viên chức vào các trường đại học thì người phải có quốc tịch Việt Nam và cư trú tại Việt Nam7 Như vậy, người dự tuyển có thể có từ hai quốc tịch trở lên nhưng trong đó bắt buộc phải có quốc tịch Việt Nam8 Ngoài ra, người dự tuyển phải là người hiện cư trú tại Việt Nam Quy

6 Triệu Văn Cương (2019), “Hoàn thiện chính sách cán bộ theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng”, [https://moha.gov.vn/danh-muc/hoan-thien-chinh-sach-can-bo-theo-tinh-than-nghi-quyet- dai-hoi-dai-bieu-toan-quoc-lan-thu-xii-cua-dang-41240.html] (truy cập ngày 20 tháng 01 năm 2020)

7 Theo điểm a khoản 1 Điều 22 Chương III Luật Viên chức năm 2010 (Luật số 58/2010/QH12) ngày 15 tháng 11 năm 2010

8 Cao Vũ Minh (2012), “Một số điểm tiến bộ và hạn chế của Luật Viên chức năm 2010”, Tạp chí Nhà nước và

pháp luật, số 6

định trên nhằm tạo ra sự phân biệt trong điều kiện tuyển dụng viên chức đối với người nước ngoài Ngoài ra, ngay cả công dân Việt Nam nhưng không cư trú trên lãnh thổ Việt Nam thì cũng không thỏa mãn điều kiện để được tuyển dụng làm viên chức

Thứ hai, việc tuyển dụng viên chức phải dựa vào nhu cầu công việc, vị trí việc

làm, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp và quỹ tiền lương của đơn vị sự nghiệp công lập9 Như vậy, viên chức được tuyển dụng theo vị trí việc làm của các Trường Đại học công lập và được hưởng lương từ quỹ tiền lương của đơn vị sự nghiệp công lập này Đây cũng là điều quan trọng cần chú ý trong vấn đề tuyển dụng viên chức Theo quy định pháp luật, vị trí việc làm là công việc hoặc nhiệm

vụ gắn với chức danh nghề nghiệp hoặc chức vụ quản lý tương ứng, là căn cứ xác định số lượng người làm việc, cơ cấu viên chức để thực hiện việc tuyển dụng10.Tuyển dụng viên chức để tìm kiếm, thu hút nhân tài, những người có trình

độ cao, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của của vị trí việc mà các Trường Đại học công lập đã xây dựng, người tuyển dụng theo vị trí việc làm gắng với chức danh nghề nghiệp tương ứng, vị trí có thể có một hoặc nhiều việc có tính chất liên tục

và thường xuyên Viên chức được tuyển dụng vào vị trí việc làm thông qua một trong hai hình thức là thi tuyển hoặc xét tuyển do người đứng đầu đơn vị sự nghiệp lập công lập quyết định

Thứ ba, nơi làm việc của viên chức là tại đơn vị sự nghiệp công lập Như vậy, khi

được tuyển dụng, viên chức làm việc tại các đơn vị sự nghiệp công lập của cơ quan

9 Theo Điều 20 Chương III Luật Viên chức năm 2010 (Luật số 58/2010/QH12) ngày 15 tháng 11 năm 2010

10 Theo khoản 1 Điều 7 Chương I Luật Viên chức năm 2010 (Luật số 58/2010/QH12) ngày 15 tháng 11 năm

2010

nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội được thành lập theo quy định của pháp luật

Thứ tư, viên chức làm việc theo chế độ hợp đồng làm việc Hợp đồng làm việc của

viên chức được ký kết giữa người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập và người được tuyển dụng Nói cách khác, hợp đồng làm việc của viên chức là sự thỏa thuận giữa người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập và người được tuyển dụng về các chính sách, chế độ đãi ngộ và các thỏa thuận hai bên16 Trong hợp đồng bao gồm các nội dung như: “công việc hoặc nhiệm vụ, vị trí việc làm và địa điểm làm việc; thời hạn và điều kiện chấm dứt của hợp đồng làm việc; tiền lương, tiền thưởng và chế độ đãi ngộ khác (nếu có); thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi; điều kiện làm việc và các vấn đề liên quan đến bảo hộ lao động; Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm

y tế…”11

Thứ năm, viên chức được hưởng lương từ quỹ tiền lương của đơn vị sự nghiệp

công lập Với tư duy đó thì viên chức của các Trường Đại học công lập sẽ được hưởng lương từ quỹ tiền lương của các Trường Đại học công lập Trường Đại học công lập được giao quyền tự chủ hoàn toàn thì quỹ lương chính là nguồn thu của đơn vị Ngược lại, trường được chưa được giao tự hoàn toàn thì quỹ lương bao gồm lương từ ngân sách nhà nước và nguồn thu của đơn vị Lương của viên chức được thực hiện theo quy định của pháp luật nhưng lại dựa vào tình hình thu, chi của đơn vị, điều này khác so với lương của công chức được hưởng hoàn toàn từ ngân sách của Nhà nước

11 Theo Điều 26 Mục 2 Chương III Luật Viên chức năm 2010 (Luật số 58/2010/QH12) ngày 15 tháng 11 năm

2010

Thứ sáu, viên chức được tuyển dụng vào các Trường Đại học công lập sẽ được bổ

nhiệm vào chức danh nghề nghiệp Chức danh nghề nghiệp gắn với vị trí việc làm, tương ứng với trình độ chuyên môn, nghiệp vụ theo từng lĩnh vực chuyên môn Chức danh nghề nghiệp được phân theo từng hạng chức danh nghề nghiệp dùng thay thế cho cụm từ mã số ngạch theo cách gọi từ trước Như vậy, theo cách gọi đã có sự phân biệt rõ ràng về các đối tượng là viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập và cán bộ, công chức Viên chức của các Trường Đại học công lập cũng được phân theo hạng chức danh nghề nghiệp tương ứng với trình độ chuyên môn mà viên chức đó hiện có theo từng lĩnh vực

1.1.5 Vai trò của đội ngũ viên chức trường đại học

Viên chức trường đại học là một mắt xích quan trọng không thể thiếu của bất kỳ trường đại học Đội ngũ này có vai trò cực kỳ lớn trong việc thực thi pháp luật để quản lý tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, bảo đảm hiệu lực của đường lối thể chế của Nhà trường Đội ngũ viên chức trường đại học có nhiệm vụ tổ chức thực hiện pháp luật trong cuộc sống, quản lý nhà nước trên các lĩnh vực của đời sống xã hội phù hợp với mục tiêu dân chủ xã hội chủ nghĩa Để làm tốt được điều

đó thì đội ngũ viên chức trường đại học cần phải tự mình xác định được nhiệm vụ của bản thân, nâng cao tri thức để đảm nhận công việc phục vụ sự nghiệp, quản

lý Đội ngũ viên chức trường đại học cần phải thể hiện vai trò của mình thông qua làm việc một cách cụ thể, nhanh chóng, chu đáo tránh tình trạng tắc trách, vô tổ chức, hách dịch

Viên chức trường đại học đóng vai trò quyết định đến hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà trường Trong những năm qua với việc thực hiện cải cách hành chính, vấn đề đổi mới và nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức trường đại học được đặc biệt

chú trọng, vì thế chất lượng đội ngũ viên chức trường đại học đã không ngừng tăng lên đáp ứng nhu cầu phát triển của đời sống xã hội

Bồi dưỡng để viên chức trường đại học thực thi tốt các văn bản pháp luật mới; cung cấp những kiến thức về công nghệ mới; học tiếng nước ngoài; tạo ra đội ngũ viên chức trường đại học có chuyên môn, kỹ năng để thực thi công vụ tốt hơn, nhằm thực hiện cải cách nền hành chính; phát triển năng lực để hoạch định và thực thi chính sách công; thực hiện dịch vụ định hướng khách hàng theo hệ thống tiêu chuẩn; áp dụng kỹ năng quản lý mới; hoàn thiện đạo đức viên chức nhằm chống tham nhũng

Như vậy, có thể hiểu bồi dưỡng viên chức trường đại học có các vai trò như sau:

“(1) Trang bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp cho việc thực hiện nhiệm vụ, công

vụ của viên chức trường đại học; (2) Góp phần xây dựng đội ngũ viên chức trường đại học chuyên nghiệp có đủ năng lực để xây dựng nền hành chính tiên tiến, hiện đại; (3) Hoạt động bồi dưỡng nguồn nhân lực trong các trường đại học là một công

cụ của phát triển chức nghiệp”

1.2 Những yêu cầu cơ bản đối với bồi dưỡng viên chức trường đại học

1.2.1 Mục tiêu, nguyên tắc bồi dưỡng viên chức trường đại học

1.2.1.1 Mục tiêu bồi dưỡng viên chức trường đại học

Với mỗi chương trình bồi dưỡng, cần xác định rõ mục tiêu của từng khóa bồi dưỡng Cụ thể là việc xác định các kết quả cần đạt được và các tiêu chuẩn để thực hiện

Mục tiêu bồi dưỡng viên chức là nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng, thái độ thực hiện công việc; trong đó, cung cấp những kiến thức, lý luận cơ bản, trang bị kỹ năng, cách thức hoạt động thực thi công việc và thái độ thực hiện công việc thể hiện sự nhiệt tình, tinh thần trách nhiệm của viên chức Qua đó, góp phần tích cực

trong việc nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực công tác, chất lượng và hiệu quả làm việc của viên chức; hướng tới mục tiêu tạo được sự thay đổi về chất trong thực thi nhiệm vụ chuyên môn Căn cứ vào mục đích, tính chất của từng khóa học, nhà trường lựa chọn hoặc nhấn mạnh mục tiêu mà mình mong muốn đạt được Bồi dưỡng viên chức là hoạt động bổ sung kiến thức, kỹ năng, phương pháp thực hiện nhiệm vụ cả về kiến thức chuyên môn, lý luận chính trị, quản lý nhà nước, ngoại ngữ, tin học Như vậy, bồi dượng viên chức góp phần xây dựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp có đủ năng lực xây dựng nền hành chính tiên tiến, hiện đại 12 Việc bồi dưỡng viên chức cần phải được thay đổi trong xu thế hiện nay, cần phải bồi dưỡng phẩm chất đạo đức nghề nghiệp và phát triển năng lực bản thân để đáp ứng nhu cầu xã hội, đặc biệt là cách tư duy của đội ngũ giảng viên phải thay đổi Theo đó, việc thay đổi phải từ cách học các kiến thức lý thuyết là chủ yếu sang định hướng phương pháp nghiên cứu chuyên sâu hướng tới phát triển năng lực Ngoài phẩm chất đạo đức và chính trị cần thiết, đội ngũ viên chức phải được bồi dưỡng năng lực chuyên môn, năng lực nghiên cứu sâu trong lĩnh vực chuyên môn của mình, tiếp cận được sự phát triển mới nhất trong học thuật cũng như thực tiễn chuyên môn; luôn chủ động và sáng tạo 13

Quá trình bồi dưỡng viên chức đạt được những kết quả trong việc nâng cao năng lực bản thân và chất lượng hiệu quả bồi dưỡng, mục tiêu bồi dưỡng nó dự kiến kết quả của quá trình bồi dưỡng trong khoảng thời nhất định, đồng thới nó chỉ đạo và định hướng cho quá trình bồi dưỡng viên chức Bồi dưỡng viên chức của đơn vị

12 Nguyễn Thị Ngọc (2017), Đào tạo, bồi dưỡng công chức của các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân

huyện Phú Giao, tỉnh Bình Dương, Luận văn thạc sĩ Quản lý công, Học viện Hành chính Quốc gia, tr 26

13 Dương Thị Thanh Xuân (2016), “Nâng cao năng lực của đội ngũ giảng viên đại học đáp ứng yêu cầu đào tạo

nguồn nhân lực chất lượng cao”, Tạp chí Lý luận Chính trị, số 11

phải bám sát vào các mục tiêu đào tạo viên chức đã đề ra trang bị kiến thức, kỹ năng, phương pháp thực hiện nhiệm vụ trong hoạt động nghề nghiệp của viên chức Hoạt động này góp phần xây dựng đội ngũ viên chức chuyên nghiệp, có phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh chính trị và năng lực, đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân, sự nghiệp phát triển của đất nước14

Việc xác định mục tiêu bồi dưỡng viên chức mang ý nghĩa vô cùng quan trọng trong quá trình thực hiện bồi dưỡng viên chức trường đại học kể cả trong lý luận

và thực tiễn Chính vì vậy, việc xác định mục tiêu của bồi dưỡng viên chức là cơ

sở đề ra những nội dung và phương pháp cho quá trình đào tạo của cán bộ, công chức, viên chức Nếu việc xác định mục tiêu bồi dưỡng không phù hợp với thực

tế, phiến diện thì sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến quy trình bồi dưỡng viên chức, không tạo ra được nguồn lực có năng lực, phẩm chất tốt trong thực thi nhiệm vụ

1.2.1.2 Nguyên tắc bồi dưỡng viên chức trường đại học

Bồi dưỡng viên chức đạt hiệu quả cao phải bảo đảm các nguyên tắc cơ bản mà trong quy định đã nêu như sau:

Thứ nhất, công tác bồi dưỡng viên chức trường đại học phải căn cứ vào tiêu chuẩn

chức danh nghề nghiệp viên chức, tiêu chuẩn chức vụ lãnh đạo, quản lý; vị trí việc làm; gắn với công tác sử dụng, quản lý viên chức phù hợp với kế hoạch bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực15 mà các trường đại học đã xây dựng trong đề

án vị trí việc làm của đơn vị Ngoài ra, tùy theo từng vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp cụ thể mà yêu cầu về bồi dưỡng đối với viên chức có những nội dung khác nhau Trong đó, đối với các vị trí việc đã được quy hoạch hoặc đối với viên

14 Theo Điều 2 Chương I Nghị định số 101/2017/NĐ-CP ngày 01 tháng 9 ngày 2017 của Chính phủ về việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức

15 Theo khoản 1 Điều 3 Chương I Nghị định số 101/2017/NĐ-CP ngày 01 tháng 9 ngày 2017 của Chính phủ về việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức

chức lãnh đạo quản lý thì việc bồi dưỡng về chuyên môn, lý luận chính trị, kiến thức về quản lý nhà nước sẽ khác hơn so với những viên chức làm công tác chuyên môn Do đó, việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng phải gắng liền với với vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp vô cùng quan trọng, cũng từ đó sẽ hạn chế được tình trạng là viên chức đi bồi dưỡng không đáp ứng được vị trí việc làm, gây lãng phí kinh phí của đơn vị, tốn kém thời gian

Thứ hai, bồi dưỡng viên chức trường đại học phải mang tính công khai, minh bạch,

hiệu quả16

Như vậy, bồi dưỡng viên chức trường đại học phải bảo đảm các nguyên tắc như đáp ứng được vị trí việc làm, chức danh nghề nghiệp mà viên chức đang giữ, công khai, minh bạch về các hoạt động bồi dưỡng, để giúp viên chức trong đơn vị nắm

rõ tình hình của đơn vị mình mà ra sức phấn đấu vì mục tiêu của đơn vị, phải nâng cao tinh thần tự học là chính, để góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của đơn vị mình

1.2.2 Đối tượng tham gia bồi dưỡng

Đối tượng tham gia bồi dưỡng ở đây là viên chức trong trường đại học nói riêng

và ở các đơn vị sự nghiệp công lập nói chung Tuy nhiên, sâu xa hơn ở đây là việc xác định xem là đối tượng nào, viên chức quản lý, chuyên môn, phục vụ bồi dưỡng

và bao nhiêu người cần được bồi dưỡng… Việc xác định có ảnh hưởng rất lớn, nếu xác định không đúng, không phù hợp thì sẽ gây ảnh hưởng đến kết quả bồi dưỡng, gây mất cân bằng giữa kế hoạch và nhu cầu thực tế tại đơn vị, còn ngược lại thì sẽ đem đến kết quả ngoài mong đợi

Viên chức trường đại học có thể chia làm hai để thực hiện việc bồi dưỡng:

16 Theo khoản 4 Điều 3 Chương I Nghị định số 101/2017/NĐ-CP ngày 01 tháng 9 năm 2017 của Chính phủ về việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức

Nhóm thứ nhất là viên chức công tác lãnh đạo, quản lý Nhóm này bao gồm

Trưởng phòng và tương đương, Phó trưởng phòng và tương đương Đây là nhóm viên chức chịu trách nhiệm điều hành, quản lý của đơn vị được bổ nhiệm có thời hạn và có hưởng hệ số phụ cấp chức vụ Đồng thời, cũng là nhóm viên chức cần được bồi dưỡng kỹ nhằm đáp ứng đúng tiêu chuẩn của vị trí việc làm và chức danh lãnh đạo, quản lý

Nhóm thứ hai là viên chức làm công tác chuyên môn, nghiệp vụ và không giữ chức

vụ lãnh đạo, quản lý như chuyên viên, đây là nhóm viên chức chủ yếu hoạt động

nghề nghiệp chuyên môn, đây cũng nhóm viên chức cần được bồi dưỡng nâng cao chất lượng giúp các trường đại học phát triển theo từng giai đoạn

Như vậy, tùy thuộc vào từng nhóm viên chức mà có kế hoạch bồi dưỡng phù hợp Đối với trường đại học thì việc ưu tiên bồi dưỡng sẽ áp dụng đối với nhóm viên chức chuyên viên

1.2.3 Nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng viên chức

1.2.3.1 Nội dung bồi dưỡng viên chức

Theo điều 16, Nghị định 89/2021/NĐ-CP ngày 18 tháng 10 năm 2021 về nội dung bồi dưỡng viên chức như sau:

- Lý luận chính trị

- Kiến thức quốc phòng và an ninh

- Kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước

- Kiến thức, kỹ năng theo yêu cầu vị trí việc làm

Sau khi xác định được mục tiêu đào tạo, đối tượng đào tạo cần xây dựng nội dung cho từng khóa đào tạo phù hợp với mỗi nhóm đối tượng nhằm bổ sung kiến thức, nâng cao trình độ cho viên chức, tránh trùng lặp

Xây dựng nội dung bồi dưỡng là việc xác định một cách hệ thống các môn học phù hợp với các chuyên môn cần được bồi dưỡng; các kỹ năng, kiến thức cần được dạy và phân bổ thời gian hợp lý cho từng nội dung Tùy từng đối tượng bồi dưỡng

để lựa chọn nội dung bồi dưỡng; cùng một nội dung, sử dụng cho các nhóm đối tượng khác nhau thì thời lượng giảng dạy và mức độ kiến thức là khác nhau Trong bồi dưỡng viên chức, nội dung các khóa bồi dưỡng và hệ thống giáo trình, bài giảng được xác định cũng như xây dựng dựa trên cơ sở yêu cầu tiêu chuẩn chức danh và ngạch viên chức, yêu cầu của vị trí việc làm mà viên chức đảm nhiệm Nội dung bồi dưỡng là một yếu tố vô cùng quan trọng trong công tác bồi dưỡng dựa trên mục tiêu của các trường đại học, xuất phát từ nhu cầu của các đối tượng cần được bồi dưỡng Để viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập có thể đáp ứng được vị trí việc làm và nhu cầu của xã hội thì cần phải có những nội dung bồi dưỡng phù hợp với viên chức nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, bổ sung kiến thức về quản lý nhà nước và tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp

Các nhóm viên chức trong các trường đại học có nội dung bồi dưỡng gần giống như nhau, đặc biệt ở nhóm viên chức quản lý, lãnh đạo được bồi dưỡng bài bản hơn về kiến thức quản lý nhà nước trong việc thực hiện công tác lãnh đạo, quản

lý Các nhóm viên chức trường đại học được bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn để thực hiện hoạt động nghề nghiệp, còn về lý luận chính trị được xem như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế17 Việc học tập lý luận chính trị giúp viên chức có được tư duy, phương pháp làm việc khoa học, có phương thức lãnh đạo, quản lý phù hợp, học tập lý luận chính

17 Hồ Chí Minh (2004), Toàn tập (tập 2), Nxb Chính trị quốc gia, tr 259

trị giúp viên chức có lập trường chính trị vững vàng, từ đó ngăn chặn đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống18

1.2.3.2 Hình thức, phương pháp bồi dưỡng viên chức:

Theo điều 15, Nghị định 89/2021/NĐ-CP ngày 18 tháng 10 năm 2021 về hình thức bồi dưỡng viên chức như sau:

1 Bồi dưỡng theo tiêu chuẩn ngạch công chức, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp viên chức

2 Bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức vụ, chức danh lãnh đạo, quản lý

3 Bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức vụ, chức danh cán bộ, công chức cấp xã

4 Bồi dưỡng theo yêu cầu vị trí việc làm

Bồi dưỡng viên chức có nhiều hình thức phong phú khác nhau, có chương trình, nội dung phù hợp với từng đối tượng tham gia bồi dưỡng Do đó khi xây dựng kế hoạch bồi dưỡng viên chức phải chú ý đến hình thức bồi dưỡng để có những định cho phù hợp, đạt kết quả mong muốn

Hiện nay, đối với việc bồi dưỡng viên chức ở các trường công lập chia ra như: viên chức tham gia giảng dạy, viên chức quản lý và chuyên viên hành chính Như thế có thể thấy việc bồi dưỡng viên chức cũng có sự khác nhau Đối với viên chức tham gia giảng dạy thì ưu tiên được bồi dưỡng tập trung, có thể tập trung tài liệu

có liên quan đến lĩnh vực bồi dưỡng, không bị chi phối bởi công việc, có thời nghiên cứu lý luận và thực tiễn từ các giảng viên truyền thụ kiến thức Viên chức quản lý và chuyên viên hành chính được bồi dưỡng về lý luận chính trị, kỹ năng

18 Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 30 tháng 10 năm 2016 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ

nghiệp vụ và cả về chuyên môn, đây là lực lượng không kém phần quan trọng trong việc đưa ra những định hướng phát triển cho đơn vị

Ngày nay, với khoa học công nghệ hiện đại thì việc bồi dưỡng không còn phải lên lớp theo kiểu truyền thống Áp dụng công nghệ thông tin vào trong việc bồi dưỡng trực tuyến giúp cho viên chức có thể nâng cao hiệu quả bồi dưỡng nhờ áp dụng những thành tựu phát triển của khoa học và công nghệ Ở nhiều quốc gia, bồi dưỡng trực tuyến thường mang lại hiệu quả cao gấp nhiều lần so với bồi dưỡng thông thường Nguyên nhân là do học viên hoàn toàn tự nguyện tham gia và giảng viên buộc phải chuẩn bị chu đáo, nghiêm túc hơn trong thiết kế bài giảng19 Như vậy, có thể thấy đây là loại hình rất được ưa chuộng trong việc bồi dưỡng hiện nay

Việc xây dựng hình thức, phương pháp bồi dưỡng cần căn cứ vào nhu cầu bồi dưỡng, mục tiêu bồi dưỡng và đối tượng bồi dưỡng đã xác định ở trên để đưa ra được hình thức, phương pháp hợp lý

Trên thực tế có nhiều hình thức, phương pháp bồi dưỡng mà nhà trường có thể lựa chọn nhưng nội dung và cách bồi dưỡng khá giống nhau, có thể quy về thành 2 nhóm hình thức, phương pháp chính là nhóm phương pháp bồi dưỡng trong công việc và nhóm phương pháp bồi dưỡng ngoài công việc

a Phương pháp bồi dưỡng trong công việc bao gồm:

+ Bồi dưỡng kiểu chỉ dẫn công việc: Đây là phương pháp bồi dưỡng đơn giản và phù hợp với nhiều viên chức Với phương pháp này, quá trình bồi dưỡng được thực hiện bằng sự chỉ dẫn và giải thích của người dạy về mục tiêu của công việc

19 Đặng Xuân Hoan (2019), “Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ

trong tình hình mới”, Tạp chí Ban Tuyên giáo Trung ương, [

http://tuyengiao.vn/nghien-cuu/ly-luan/doi-moi-cong-tac-dao-tao-boi-duong-can-bo-cong-chuc-dap-ung-yeu-cau-nhiem-vu-trong-tinh-hinh-moi-118166] (truy cập ngày 29 tháng 02 năm 2020)

một cách tỉ mỉ, từng bước về cách quan sát, trao đổi, học hỏi và làm thử cho đến khi thành thạo dưới sự hướng dẫn chặt chẽ của người giảng dạy Tuy nhiên, hạn chế là người học c không được học lý thuyết có hệ thống, có thể học cả thao tác đúng và thao tác không cần thiết của người dạy họ, người dạy không có kỹ năng

sư phạm Đồng thời phương pháp này không giảng dạy cho số lượng lớn

+ Bồi dưỡng theo kiểu học nghề: Với phương pháp này học viên đã được học lý thuyết trên lớp, sau đó người học sẽ được đưa xuống cơ sở để làm việc trong một thời gian dưới sự hướng dẫn của người lao động lành nghề hơn cho đến khi người lao động thành thạo công việc Ưu điểm của phương pháp bồi dưỡng kiểu học nghề là cung cấp cho người học một nghề hoàn chỉnh cả lý thuyết và thực hành, tuy nhiên phương pháp này đòi hỏi phải có một thời gian dài nên tốn kinh phí để bồi dưỡng

+ Phương pháp kềm cặp và chỉ bảo: Đây là phương pháp giúp cho người lao động học được những kiến thức kỹ năng cần thiết cho công việc thông qua sự chỉ bảo của những người quản lý có trình độ chuyên môn cao hơn Phương pháp này thường được áp dụng để bồi dưỡng cho cán bộ quản lý Có ba cách thường để thực hiện đó là, kèm cặp bởi người lãnh đạo trực tiếp, kèm cặp bởi người cố vấn, kèm cặp bởi người có kinh nghiệm hơn Phương pháp kèm cặp ít tốn thời gian, tiết kiệm được chi phí bồi dưỡng Thông qua đó có thể học tập được những kinh nghiệm của người hướng dẫn Đồng thời phương pháp này có nhược điểm là không chú trọng vào lý thuyết mà tập trung vào kinh nghiệm làm việc, do đó có thể làm cho người được bồi dưỡng không được trang bị lýthuyết chắc chắn Đồng thời người lao động dễ bị ảnh hưởng bởi tư tưởng tiêu cực của người hướng dẫn + Phương pháp luân chuyển và thuyên chuyển công việc: Phương pháp bồi dưỡng này người được đào tạo sẽ chuyển lần lượt làm các công việc khác nhau trong

cùng một lĩnh vực hay các lĩnh vực khác nhau Với phương pháp này người được bồi dưỡng sẽ có thể tích lũy những kiến thức và kinh nghiệm khác nhau trong các lĩnh vực Những kiến thức đó sẽ giúp người được bồi dưỡng có thể đảm nhiệm những công việc phức tạp hơn trong tương lai Phương pháp này thường dùng để bồi dưỡng cán bộ quản lý Tuy nhiên phương pháp này cũng có những hạn chế đó

là người lao động nếu không có khả năng thì rất khó thực hiện được phương pháp này vì áp lực và đòi hỏi khá cao, đồng thời người được đào tạo không được học tập một cách có hệ thống

b Phương pháp bồi dưỡng ngoài công việc bao gồm:

+ Cử đi học tại các trường chính qui: Người lao động được đào tạo bài bản hơn,

có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, tuy nhiên hạn chế là kinh phí bồi dưỡng cao, có thể mất nhiều thời gian, ngoài ra phương pháp này đòi hỏi học viên phải

có đủ năng lực để tiếp thu kiến thức trong quá trình học tập Do đó, phương pháp này thường được áp dụng để bồi dưỡng những người lao động trẻ có trình độ + Các bài giảng, các hội nghị hoặc các hội thảo: Nhà trường tổ chức các buổi hội thảo theo chủ đề để người học có thể thảo luận dưới sự hướng dẫn của người có kinh nghiệm và có chuyên môn Có thể tổ chức ở trong hoặc ngoài nhà trường, do

đó có tính cơ động và tức thời

+ Phương pháp bồi dưỡng từ xa: Đây là phương pháp bồi dưỡng dưới sự trợ giúp của các phương tiện trung gian như các tài liệu học tập, các loại băng hình, và đặc biệt là sự trợ giúp của internet Thông qua sự trợ giúp này mà người được bồi dưỡng có thể tiếp xúc với người giảng dạy từ khoảng cách xa Phương pháp này giúp người học chủ động lực chọn địa điểm và thời gian học, rất thuận tiện và không cần tập trung nhiều người Tuy nhiên phương pháp này cần có phương tiện

học tập, sự chuẩn bị mang tính chuyên nghiệp cao và đòi hỏi người học phải có tính tự giác cao

1.2.4 Quy trình bồi dưỡng viên chức trường đại học

1.2.4.1 Xác định nhu cầu bồi dưỡng viên chức

Để thực hiện bồi dưỡng viên chức trường đại học hiệu quả thì việc xác định nhu cầu bồi dưỡng là cần được thực hiện đầu tiên mà người làm công tác bồi dưỡng trong các trường đại học cần quan tâm Xác định nhu cầu bồi dưỡng là xác định khi nào, ở bộ phận nào cần được bồi dưỡng những kỹ năng hay chuyên môn nào, cho loại hoạt động nào và xác định số người cần bồi dưỡng Nhu cầu bồi dưỡng được xác định dựa trên những phân tích nhu cầu lao động của nhà trường, các yêu cầu về kiến thức, kỹ năng cần thiết cho việc thực hiện các công việc và phân tích trình độ, kiến thức, kỹ năng hiện có của viên chức

Xác định nhu cầu bồi dưỡng viên chức cần phải xác định được nhiệm vụ và phương hướng sắp tới của đơn vị, như vậy giúp cho việc xác định được chính xác hơn, từ đó xem lại nguồn nhân lực của trường đại học có thể đáp ứng được chưa hay phải đẩy mạnh thông qua việc bồi dưỡng để nâng cao chất lượng của đội ngũ viên chức hiện có trong đơn vị Nhu cầu bồi dưỡng phải xác định được viên chức thực hiện công tác quản lý, viên chức làm công tác chuyên môn, để từ đó mà có cách xác định phù hợp hơn

Bên cạnh đó, cần phải phân tích chuyên sâu về phân tích công việc, yêu cầu chuyên môn đối với người thực hiện công việc để xác định khung năng lực công việc về kiến thức, kỹ năng20 Nhu cầu bồi dưỡng cũng chính là cái mà mình cần xác định

rõ là viên chức họ có cái gì và cần thêm những gì Như vậy, xác định nhu cầu bồi

20 Nguyễn Huy Hiệu (2016), “Đổi mới, cải cách nền hành chính gắn với thực hiện chế độ, chính sách đối với đội

ngũ cán bộ, công chức, viên chức”, Tạp chí Tổ chức nội vụ, số 2

dưỡng là xác định sự khác nhau giữa năng lực trình độ, kiến thức, kỹ năng hiện có của bản thân viên chức để đào tạo đáp ứng nhu cầu công việc của tương lai

1.2.4.2 Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng

Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng là việc làm quan trọng đối với công tác bồi dưỡng viên chức, có ảnh hưởng rất lớn đến tiến trình thực hiện các chương trình bồi dưỡng Xây dựng kế hoạch thực chất là xác định trước phải làm gì, làm như thế nào, vào khi nào và ai sẽ làm Nếu kế hoạch được xây dựng phù hợp với hoàn cảnh thực tế sẽ là động lực thúc đẩy quá trình bồi dưỡng đạt được mục tiêu đã định Ngược lại, nếu kế hoạch không sát thực, thiếu khả thi sẽ ảnh hưởng xấu tới kết quả bồi dưỡng, gây ra sự mất cân đối giữa bồi dưỡng và sử dụng

Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng viên chức phải dựa trên kết quả nghiên cứu, xác định nhu cầu bồi dưỡng Căn cứ vào bảng tổng hợp nhu cầu bồi dưỡng, lên dự thảo kế hoạch bao gồm: lớp tổ chức, số lượng học viên, địa điểm, thời gian tổ chức, dự trù kinh phí, phân công giảng viên, cán bộ quản lý lớp… Tuy nhiên, bản

dự thảo kế hoạch còn chịu ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố, trong đó quan trọng là kinh phí bồi dưỡng và yêu cầu cấp thiết từ thực tế công tác Sự tác động của các nhân tố này buộc cơ sở đào tạo phải lựa chọn nội dung đào tạo hợp lý, tránh lãng phí, đảm bảo tính khả thi và đáp ứng tốt yêu cầu thực tiễn

1.2.4.3 Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng

Thực hiện quy trình bồi dưỡng viên chức trường đại học là thực hiện nhiều các công việc có liên quan đến nhau để đạt được mục tiêu đã đề ra của quy trình bồi dưỡng viên chức Nói cách khác, chính kế hoạch bồi dưỡng đã xây dựng để thực hiện hóa các mục tiêu đã được đề ra 21 Như vậy, việc tổ chức thực hiện quy trình

21 Phùng Thị Phong Lan (2018), “Hoàn thiện đội ngũ viên chức đáp ứng yêu cầu tự chủ, tự chịu trách nhiệm của

các đơn vị sự nghiệp công lập”, Tạp chí quản lý nhà nước, số 267

bồi dưỡng viên chức ở trường đại học cần phải có kế hoạch bồi dưỡng của viên chức, kết quả thu về cao hay thấp, những tồn tại, những khó khăn, bất cập sẽ được thể hiện trong quá trình thực hiện kế hoạch bồi dưỡng

Việc triển khai thực hiện quy trình, kế hoạch bồi dưỡng sẽ được thực hiện trong năm có nhiều hình thức triển khai, tùy vào điều kiện thực tế tại trường đại học, nhưng cũng vì mục tiêu chung mà kế hoạch đã đặt ra ngay từ lúc đầu, triển khai thực hiện kế hoạch bồi dưỡng viên chức kể cả trong và ngoài nước, bên cạnh đó trường đại học cũng phải có chính sách hỗ trợ đi kèm để việc triển khai thực hiện

có kết quả tốt, bên cạnh việc tổ chức thực hiện quy trình kế hoạch bồi dưỡng thì phải đánh giá kết quả thực hiện hàng năm của quy trình xem xét cần có điểu chỉnh cho phù hợp với thực tế của trường mình hơn

1.2.4.4 Đánh giá bồi dưỡng viên chức

Cuối mỗi chương trình bồi dưỡng đều có khâu kiểm tra, đánh giá Hình thức thi, kiểm tra do đơn vị bồi dưỡng lựa chọn nhằm đánh giá mức độ nắm bắt kiến thức,

kỹ năng cũng như thái độ của học viên Kết quả này góp phần phản ánh hiệu quả của khóa học Bên cạnh đó, việc đánh giá kết quả sau mỗi khóa bồi dưỡng được đơn vị bồi dưỡng tổ chức thực hiện qua họp rút kinh nghiệm và lấy ý kiến từ phía học viên Cụ thể là việc đánh giá những kiến thức thu được của viên chức và khả năng ứng dụng những kiến thức đã được học vào thực tiễn công việc của họ Để đánh giá chính xác, sát với tình hình thực tế, trong quá trình đánh giá phải sử dụng những phương pháp khác nhau như: quan sát, bảng hỏi, điều tra khảo sát nhằm thu thập thông tin một cách khách quan

Để đánh giá được kết quả của quá trình bồi dưỡng của một viên chức thì có nhiều cách khác nhau để đánh giá, nhưng cơ bản để đánh giá được xem họ có cái nhìn thế nào về chương trình học của họ trước, trong và sau khi bồi dưỡng Theo đó,