Đặc điểm kiến trúc và hệ thống tượng phật chùa bút tháp bắc ninh

PHẦN I GIÁ TRỊ KIẾN TRÚC, VĂN HÓA CỦA HOÀNG THÀNH THĂNG LONGI.GIỚI THIỆU CHUNG Một trong những dấu tích nổi tiếng hiện nay có từ thời tiền Thăng Longqua thời Đinh - Tiền Lê, phát triển m

MỤC LỤC

PHẦN I: GIÁ TRỊ KIẾN TRÚC, VĂN HÓA CỦA HOÀNG THÀNHTHĂNG LONG 1

I GIỚI THIỆU CHUNG 1

II NHỮNG GIÁ TRỊ KIẾN TRÚC, VĂN HÓA CỦA HOÀNG

III KẾT LUẬN 7

PHẦN II: ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC VÀ HỆ THỐNG TƯỢNG PHẬT CHÙA BÚT THÁP – BẮC NINH 9

I GIỚI THIỆU CHUN G VỀ CHÙA BÚT THÁP 9

II ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC CHÙA 10

III HỆ THỐNG TƯỢNG PHẬT CHÙA BÚT THÁP 14

IV KẾT LUẬN 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 24

PHẦN I GIÁ TRỊ KIẾN TRÚC, VĂN HÓA CỦA HOÀNG THÀNH THĂNG LONG

I.GIỚI THIỆU CHUNG

Một trong những dấu tích nổi tiếng hiện nay có từ thời tiền Thăng Longqua thời Đinh - Tiền Lê, phát triển mạnh dưới thời Lý, Trần, Lê và thành HàNội dưới triều Nguyễn đó là khu trung tâm Hoàng Thành Thăng Long, HàNội Nơi đây là trung tâm quan trọng nhất còn lại của một tòa thành được xâydựng cách đây 1000 năm Hoàng Thành Thăng Long được xây dựng vào năm

1010 Trải qua bao biến thiên thăng trầm của lịch sử, thành Thăng Long chỉcòn lại phần trung tâm quan trọng nhất đó là một trục chính tâm từ hướngNam chạy thẳng xuống hướng Bắc

Hoàng Thành Thăng Long là một công trình kiến trúc đồ sộ qua nhiềugiai đoạn lịch sử và trở thành di tích quan trọng bậc nhất trong di tích ViệtNam Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long- Hà Nội có diện tích 18.395m2, bao gồm Khu di tích Thành cổ Hà Nội và di tích khảo cổ học 18 HoàngDiệu phường Điện Biên, phường Quán Thánh, quận Ba Đình Vùng bảo tồncủa trung tâm Hoàng thành Thăng Long- Hà Nội có quy mô lớn là toàn bộdiện tích của khu vực khảo cổ học 18 Hoàng Diệu rộng hơn 18 ha, cùng vớikhu Thành cổ được bao bọc bởi 4 con đường: phía Bắc là đường Phan ĐìnhPhùng, phía Nam là đường Điện Biên Phủ, phía Đông là đường Nguyễn TriPhương, phía Tây là đường Hoàng Diệu

Qua hơn nhiều năm nghiên cứu, các nhà khảo cổ học và các nhà nghiêncứu văn hoá - lịch sử đã khẳng định sâu sắc về qui mô và các giá trị nổi bậtcủa khu di tích trung tâm Hoàng thành Thăng Long

II NHỮNG GIÁ TRỊ KIẾN TRÚC, VĂN HÓA CỦA HOÀNG THÀNH THĂNG LONG

Trục trung tâm của cấm thành : Bắc Môn - Hậu Lâu – Kính Thiên – Đoan Môn –Cột Cờ.

Trục trung tâm của Cấm Thành: Bắc Môn - Hậu Lâu- Kính Thiên- Đoan Môn - Cột cờ đường viền đỏ là phạm vi cấm thành

Điểm di tích đầu tiên trước khi nói đến hoàng thành đó là cột cờ Hà Nội nhưng đây không phải dấu tích của tòa thành thăng long được xây dựng

vào năm 1010 Cột cờ Hà Nội là dấu tích của tòa thành Hà Nội được xâydựng vào năm 1802 khi vị vua đầu tiên của triều Nguyễn lên ngôi đó là vuaGia Long cùng lúc xây thành Hà Nội Cột cờ Hà Nội xây dựng trên một côngtrình lịch sử đó là cổng Tam môn Đây là hệ thống cửa đầu tiên để tiến vàokhu vực cấm thành Thăng Long Sau đó tiến vào khu Đoan Môn – một côngtrình uy nghi, đồ sộ đã tồn tai từ thế kỉ XV Đoan Môn là cửa vòm cuốn dẫnvào điện Kính Thiên Đoan Môn gồm năm cổng xây bằng đá Cửa ở giữa đó

là cửa Đoan Môn được dành cho các vua, chúa , các quan thần văn võ sẽ điqua bốn của ở hai bên của Đoan Môn

Tiếp đến trung tâm của cấm thành là điện kính thiên của thời Lê Sơ xưa

là điện Càn Nguyên, Thiên An thời Lý, Trần Đó cung điện quan trọng bậcnhất, nơi tiến hành các nghi lễ long trọng nhất của triều đình, nơi tiếp sứ giảnước ngoài, nơi thiết triều bàn những việc quốc gia đại sự Nền điện KínhThiên với dấu tích còn lại là bậc thềm và lan can đá chạm rồng mang đặctrưng nghệ thuật trang trí thế kỷ XV ở cả phía trước và phía sau Thềm đáchạm khắc này là đường dành cho vua đi sau khi bàn xong việc nước đi vềphía nơi sinh sống của mình mà trước đây có tên gọi là Tĩnh Bắc Lâu ( tức làLầu nằm ở hướng chính Bắc so với các tòa chính điện) hay còn gọi là khuHậu Lâu – là nơi sinh sống và nghỉ ngơi của vua cùng vợ vua và các cung tần

mỹ nữ Trong sử sách có ghi lại một câu rằng: “khu vực Hậu Lâu là nơi nghỉngơi,chơi,ngắm của các đấng trí tôn” Và phía đằng sau Hậu Lâu là khu BắcMôn - một trong số ít phần còn lại của thành xưa quách cũ Thăng Long – vẫnsừng sững, uy nghi, trầm mặc với hai vết đạn thần công Pháp ghi dấu một thờiHoàng thành chìm trong lửa đạn quân xâm lăng Bắc Môn (Cửa Bắc) đượcnhà Nguyễn xây dựng năm 1805 trên nền Cửa Bắc thời Lê theo lối vọng lâu –phần lầu ở trên còn phần thành ở dưới, cao 8,71m, rộng 17,08m, tường dày2,48m.Phần lầu được dựng bằng khung gỗ theo lối chồng diêm tám mái, lợpngói ta, trổ cửa ra bốn hướng Nước mưa trên vọng lâu được dẫn thoát xuốngdưới qua hai ống máng bằng đá.và phía ngoài Bắc Môn vẫn còn lưu dấu 2 vếtđạn thần công của Pháp sâu 80cm khi chúng dùng chiến thuyền tấn côngthành Hà Nội từ phía bờ sông Hồng năm 1882 Và hiện nay ở lầu trên cổngthành mới được phục dựng một phần và được dành làm nơi thờ hai vị quanTổng đốc thành Hà Nội - Nguyễn Tri Phương và Hoàng Diệu - hai vị anhhùng lẫm liệt bảo vệ cấm thành– những người được hậu thế kính cẩn đặttên cho hai con đường hiện đại chạy hai bên tả hữu vòng thành cổ năm xưa.Trong Thành cổ Hà Nội, cùng với điện Kính Thiên, Cửa Bắc, Đoan

Môn, Hậu Lâu, còn có một di tích tiêu biểu cho cuộc kháng chiến chống Mỹcứu nước: nhà D67.

Nhà D67 được xây dựng năm 1967, một tầng có diện tích 604m2 Móng,tường, mái nhà đều bằng bêtông cốt thép nguyên khối Tường ngoài dày0,6m, tường ngăn dày 0,28m mái có ba lớp: trần dày 0,15m, giữa đệm cátdày từ 0,7 đến 1,15m, lớp trên dày 0,35m Chính giữa ngôi nhà là phòng họpcủa Bộ Chính trị Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương, bên cạnh làphòng nghỉ giải lao Căn phòng nhỏ phía đông là nơi làm việc của Đại tướng

Võ Nguyên Giáp, căn phòng nhỏ phía tây là nơi làm việc của Đại tướng VănTiến Dũng Từ nhà D67 có hai cầu thang nối thẳng xuống hầm Khu hầm lớnnhất nằm dưới khoảng sân nối giữa điện Kính Thiên và nhà D67 dành cho BộChính trị và Quân ủy trung ương gọi là hầm D67 Hai đường dẫn xuống hầmbắt nguồn từ hai phòng làm việc của tướng Giáp và tướng Dũng trong nhàD67, đường hầm rộng 1, 2m, có 45 bậc thang bêtông, trát đá granite Đi sâuxuống 10m là hệ thống văn phòng của tổng hành dinh ngầm gồm bốn phòngrộng 50m2, chung một hành lang bên phải Phòng họp hình chữ nhật toànkhối, nền lát gạch, có một cửa ra vào Các phòng bên dành cho ban thư ký vàphòng để máy móc, điện đài Cuối cùng là phòng chứa hệ thống thông hơi,lọc khí đồ sộ chạy điện được chế tạo tại Liên Xô Các lối lên xuống của haiđường hầm và cửa ra vào có tới sáu cửa thép sơn xanh dày 12cm, có nhiều taynắm và hệ thống gioăng cao su có thể ngăn nước và khí độc

Phòng họp nhà D67

Nhà D67 đã trở thành di tích cách mạng đặc biệt quan trong trong Khu ditích Thành cổ Hà Nội Nhà D67 nơi đã từng diễn ra nhiều cuộc họp cơ mậtcủa Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương và đưa ra các quyết định sáng suốt

để đấu tranh giành thắng lợi Khi đến đây được chứng kiến tận mắt các vậtdụng được các Bộ chính trị dùng trong chiến tranh chỉ là những tấm bản đồ,vài chiếc điện thoại, cây bút, bàn ghế… đều gợi dậy niềm tự hào và hãnh diện

về những vị lãnh đạo cấp cao có công với đất nước

Hoàng thành thăng long gồm hai bộ phận được UNESCO công nhận là

“Di Sản Văn Hóa Thế Giới” Thứ nhất, là khu trục chính tâm Nam Bắc vớinăm điểm di tích nói trên và phía tây của cấm thành đã được các nhà khảo cổ

và nhà nghiên cứu phát hiện hàng triệu các hiện vật được trưng bày trong cácphong trưng bày và được sắp xếp theo thứ tự từ sớm tới muộn

Nhà trưng bày "Hoàng thành Thăng Long", trưng bày 150 di vật tiêubiểu được khai quật tại Hoàng thành và các ảnh, bản vẽ giới thiệu khu di sản

Bộ sưu tập gốm Bát Tràng cổ được trưng bày tại Hoàng Thành những cổvật của Hoàng Thành trước hết là những cổ vật có giá trị tinh thần hết sức linhthiêng, về mặt mỹ quan đó là những tạo tác tuyệt mỹ và về mặt văn hóa đó lànhững đỉnh cao

Đầu tiên là các cổ vật ở thời sớm nhất là thời Đại La, các nhà khoa học

đã tìm thấy rất nhiều các dấu tích khảo cổ mới, các cột gỗ, các hạt cột gỗ….kếtiếp là thời Đinh – Tiền Lê như các dấu tích về ngói úp nóc,chim uyên ương

và dấu tích thể hiện rõ nhất ở thời Đinh Tiền Lê đó là trong những viên gạch

có ghi: “ Đại Việt quốc quân thành khiêm tức là gạch chuyên xây thành ĐạiViệt thời đó Tiếp theo đó là khu trưng bày những cổ vật của thời nhà Lý Các

cổ vật của thời Lý đều có đặc điểm chung là được trang trí hình rồng, rồngtượng trưng cho quyền lực của vua Và còn phát hiện ra rất nhiều các cổ vật

của thời Trần, thời hậu Lê, thời Nguyễn…

Hoàng thành Thăng Long chứng tích qua 1000 năm lịch sử, từ các thờiĐại La, Đinh tiền Lê, thời Lý, Trần, Lê Sơ, Mạc, Nguyễn cho đến thời đại Hồ

Chí Minh và là nơi chứa đựng hơn 150 di vật tiêu biểu về thành Thăng Long.Với 8 khu vực tham quan trọng Hoàng thành Thăng Long:

1 Cột Cờ: Di tích của thành Hà Nội thời Nguyễn được xây dựng vàonăm 1804

2 Đoan Môn: Cửa chính của Cấm thành thời Lê Sơ (thế kỷ 15) được xâydựng trên cơ sở Đoan Môn thời Lý và thời Trần Tại đây còn có hố thám sátkhảo cổ học phát hiện dấu tích sân nền lát gạch vồ thời Lê và móng kiến trúc

có dải trang trí "hoa chanh" thời Trần

3 Hậu Lâu: Kiến trúc được xây dựng đầu thế kỷ 20, trước đó ở đây cólầu Tĩnh Bắc (còn gọi là lầu Công Chúa)

4 Nền điện Kính Thiên: Chính điện thiết triều của nhà Lê Sơ được xây dựngtrên cơ sở điện Càn Nguyên (đầu thời Lý), điện Thiên An (thời Lý và thời Trần).Trước nền điện có bậc thềm đá và lan can đá chạm rồng có niên đại năm 1467

5 Bắc Môn: Cửa bắc của thành Hà Nội thời Nguyễn

6 Nhà D67 và hầm D67: Được xây dựng năm 1967, nơi làm việc củaĐại tướng Võ Nguyên Giáp và Đại tướng Văn Tiến Dũng, nơi diễn ra một sốcuộc họp quan trọng trong chiến tranh chống Mỹ cứu nước

7 Nhà trưng bày "Hoàng thành Thăng Long", trưng bày 150 di vật tiêubiểu được khai quật tại Hoàng thành và các ảnh, bản vẽ giới thiệu khu di sản

8 Nhà N32 và N32 trưng bày theo chuyên đề hơn 700 di vật được khaiquật tại Hoàng thành Thăng Long bao gồm một số vật liệu xây dựng, trang tríkiến trúc, một số vật dụng sinh hoạt hằng ngày từ thời Đại La cho đến cácthời Lý, Trần, Lê

Hoàng thành đã trở thành một trong những di tích đặc biệt tiêu biểu ởViệt Nam ẩn chứa những điều bí ẩn của Việt Nam qua nhiều thời đại Hoàngthành Thăng Long - Phát hiện khảo cổ học có ý nghĩa lịch sử vô cùng to lớn -niềm tự hào của dân tộc Việt Nam, được mọi người Việt Nam trong và ngoài

nước cũng như bạn bè quốc tế quan tâm.

Khu Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội mang trong mìnhnhững giá trị nổi bật toàn cầu bởi nơi đây đã liên tục trong hơn một thiên niên

kỷ là nơi giao thoa các giá trị nhân văn, nghệ thuật điêu khắc, nghệ thuật kiếntrúc, kỹ thuật xây dựng, quy hoạch đô thị và nghệ thuật tạo dựng cảnh quanhết sức độc đáo Hoàng thành thăng long thể hiện là trung tâm quyền lực nốitiếp nhau của Việt Nam trong hơn một ngàn năm lịch sử và là minh chứng cómột không hai về sự tiến hóa của nền văn minh dân tộc Việt Nam trong lịch

sử phát triển của đất nước.Trung tâm Hoàng thành Thăng Long - Hà Nội lànơi ghi đậm dấu ấn những giá trị biểu đạt văn hóa và những sự kiện mang tầmvóc ý nghĩa toàn cầu Những giá trị nổi bật toàn cầu của khu di sản được ghinhận bởi 03 đặc điểm nổi bật: Chiều dài lịch sử văn hóa; Tính liên tục của tàisản với tư cách là một trung tâm quyền lực, và Các tầng di tích di vật đa dạng,phong phú

Chuyến đi này đã đem lại cho chúng tôi rất nhiều những trải nghiệm mới

và thu thập được rất nhiều những thông tin về điểm đến mới mẻ này Đây là

cơ hội cho chúng tôi tiếp thu học hỏi và đòi hỏi sự khám phá tìm tòi và ápdụng vào thực tế Điểm đến Hoàng Thành Thăng Long là một điểm đến rấtthú vị và nhiều điều bất ngời đối với du khác quốc tế Chúng ta đáng tự hào

về những thành tựu mà đất nước chúng ta có được và hãnh diện khi giới thiệuvới bạn bè quốc tế

PHẦN II ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC VÀ HỆ THỐNG TƯỢNG PHẬT CHÙA BÚT THÁP – BẮC NINH

I.GIỚI THIỆU CHUN G VỀ CHÙA BÚT THÁP

Chùa Bút Tháp tọa lạc ở phía tây nằm trên địa phận xã Đình Tổ, huyệnThuận Thành, tỉnh Bắc Ninh Chùa Bút Tháp có nghệ thuật kiến trúc và điêu

khắc cổ độc đáo tài tình, có nhiều tượng Phật và cổ vật quý Ðây là một ngôichùa cổ, mặc dù đã trải qua những lần trùng tu, sửa chữa nhưng chùa vẫn giữđược những nét nguyên sơ hấp dẫn của nó

Chùa được xây dựng từ thời hậu Lê (thế kỷ 17) Theo lịch sử, chùa được

bà Trinh Thị Ngọc Trúc (vợ vua Lê Thánh Tông) cùng hai nhà sư người Việtgốc Hoa thiết kế Chùa có tên chữ là "Ninh Phúc Thiền Tự"được xây dựngtheo kiểu "Nội công ngoại quốc" Ngoài cùng là Tam Quan, tiếp đến là gácchuông rồi đến Tiền Ðường, tiếp theo là Thượng điện - gian đẹp nhất cả kiếntrúc lẫn điêu khắc

Lịch sử

Ngôi chùa cổ Bút Tháp có tên chữ Hán là Ninh Phúc Thiền Tự còn cóbiệt danh là Thiếu Lâm Tự Thời nhà Lê chúa Trịnh thế kỉ 16 đã xây dựng vàcắt băng khánh thành vào thế kỉ 17 công bố trên toàn quốc gọi là chùa NhạnTháp Tự Và vào thời nhà Nguyễn vua Tự Đức đổi tên là chùa Bút Tháp vìvua Tự Đức thấy tháp Báo Nghiêng có hình cái bút

Người ta thường gọi chùa Bút Tháp là chùa quí tộc bởi toàn bộ kinh phí xâydựng tu bổ chùa đều là do những người trong giới hoàng tộc đóng góp như HoàngHậu Trịnh Thị Ngọc Trúc, các lão Cung tần, Công chúa Lê Thị Ngọc Duyên…Giai đoạn thế kỷ XVII – XVIII chùa Bút Tháp được coi là Quốc Tự, đây

là nơi tu hành của Hoàng Hậu Trịnh Thị Ngọc Trúc _con gái của Chúa TrịnhTráng, vợ Vua Lê Thần Tông và con gái là Công Chúa Lê Thị Ngọc Duyên.Sang thế kỷ 20, Tổng đốc Ninh Thái là Hoàng Trọng Phu đi qua vùngThuận Thành thấy chùa hoang vắng tàn lụi nên bàn bạc cùng quan lại thu thậptiền của mà trùng tu "từ ngày 1 tháng 10 năm Quý Mão khởi công tu sửachùa, tới ngày 15 tháng 3 năm Giáp Thìn (1905) thì hoàn thành" Từ đó tớinay đã 100 năm, chùa lại mấy lần được sửa sang, như các năm 1937, 1940,

1957 và gần đây là đợt có quy mô lớn vào các năm 1990-1993

Chùa được trùng tu vào các năm 1739, 1903, 1915, 1921 và gần đây vàonăm 1992-1996 Đây là ngôi chùa có kiến trúc quy mô hoàn chỉnh nhất cònlại ở Việt Nam.

Chùa Bút Tháp là một trong ít các ngôi chùa còn giữ được khá nguyênvẹn các bố cục kiến trú, hệ thống tượng pháp, đồ thờ tự và các văn minh trên

gỗ, đá từ thời Lê

II ĐẶC ĐIỂM KIẾN TRÚC CHÙA

Chùa Bút Tháp là ngôi chùa có kiến trúc tổng thể độc đáo, bố cục gọngàng, chặt chẽ và sinh động là một khuôn mẫu về sự kết hợp hài hòa kiến trúccủa các chất liệu gạch, gỗ, của sự hòa nhập giữa kiến trúc và môi trường thiênnhiên bao quanh Toàn bộ kiến trúc của Chùa quay theo hướng Nam, mộthướng truyền thống của người Việt Người Việt xưa có câu: “ lấy vợ hiền hòalàm nhà hướng nam”, và đối với đạo Phật hướng Nam là hướng của trí tuệ,của bát nhã, nhờ có trí tuệ chúng sinh mới đến bến bờ giải thoát- niết bàn.Chùa chính với 3 dãy nhà Tiền đường - Thiên hương - Thượng điện tạothành chữ "công" Cách bố trí như vậy làm nổi bật điện thờ bên trong với cácpho tượng Các đơn nguyên kiến trúc được bố trí cân xứng, chặt chẽ ở khuvực trung tâm, chùa đã được thiết kế rất tốt về tỷ lệ, độ giãn cách, độ cao củatầng nền và nhịp điệu cao thấp của các công trình Ngoài cùng là tam quan,tiếp đó là gác chuông hai tầng tám mái nằm giữa hai dãy hành lang (mỗi dãydài 26 gian) là 7 tòa nhà nối tiếp nhau: Nhà Tiền Đường, nhà Thiên Hương,nhà Thượng điện, nhà Tích Thiện Am, nhà Trung, phủ thờ, hậu đường , trong

đó có tháp đá Tôn Đức năm tầng, cao 10m là nơi đặt xá lị Thiền sư MinhHành, vị tổ thứ hai của chùa Bên trái chùa có nhà thờ tổ Chuyết Chuyết vàngôi tháp đá tám mặt, năm tầng cao 13m là nơi táng xá lị của Thiền sư ChuyếtChuyết Ngoài ra, còn có tháp Ly Chân, tháp Tâm Hoa, thấp hơn nhưng tất cảđều được dựng bằng đá, được trạm trổ tinh xảo và điều đặc biệt là các ngọn

tháp ở đây đều được ghép đá lại với nhau chứ không dùng chất kết dính Kiếntrúc chùa được bố trí đăng đối trên một đường “ thần đạo” một cách chặt chẽtạo nên vẻ thâm nghiêm, u tịch cho cảnh chùa và thể hiện tư tưởng về giáo lýcủa đạo Phật.

Chùa Bút Tháp có kiến trúc hoà nhập với môi trường thiên nhiên baoquanh, bên trái chùa có dòng sông Đuống, trước cửa chùa là đồng ruộngmênh mông, xa xa ở phía trái và phía phải chùa có núi Tam Đảo, núi PhậtTích bao bọc Chùa không vươn lên theo chiều cao mà các đơn nguyên kiếntrúc đều được trải dài theo mặt bằng Kiến trúc chùa với những bộ mái lớn vớichiều rộng của mái chiếm gần 2/3 chiều cao khiến cho chùa không khí đầm

ấm, thanh tịnh

Chùa Bút Tháp có một hệ thống các mảng chạm khắc rất đep và độcđáo,Trang trí được thể hiện ở mọi nơi trên các chất liệu gỗ và đá, ở kiến trúc

và ở các đồ thờ Đặc biệt, phía ngoài Thượng điện có lan can bằng đá xanh baoquanh có 26 bức chạm khắc đá, chạm khắc các hình động vật, điểm xuyết thêmmây, trời, hoa, lá , trên lan can cầu đá nối với Tòa Thích Thiện Am có 12 bức và

ở lan can quanh chân tháp Báo Nghiêm có 13 bức Tổng cộng các bức trạm khắc

đá ở chùa Bút Tháp là 51 với những đề tài khác nhau, nhưng đều thống nhất vớinhau ở mặt chất liệu, phong cách và thống nhất về niên đại Hình ảnh chạm khắc

ở đây sống động tươi vui hàm chứa ý nghĩa Phật đạo và đặc biệt mang đậm néttính chất nghệ thuật thiền Các bức chạm đều tập trung về đề tài thiên nhiên phongphú sinh động như Tứ Linh Quý, các động vật như : ngựa, dê, trâu, khỉ, hổ,cá, cò

và những linh vật: long mã, kì lân………

Nối giữa Thượng điện và Tích thiên Am là một ngôi nhà có ba tầngmái là chiếc Cầu đá cong bắc ngang qua hồ nước trồng sen tinh khiết Cầudài 4m gồm 3 nhịp uốn cong vồng, mặt cầu lát đá xanh trơn nhẵn, hai bên cầu

có 12 bức phù điêu đá chạm chim muông hoa lá đã được chạm khắc rất công