Triết học và vai trò của triết học trong đời sống xã hội

Triết học và vai trò của triết học trong đời sống xã hộiNội dung : Khái niệm triết học và đối tượng nghiên cứu triết học, các vấn đề cơ bản của triết học , hay chủ nghĩa duy vật và chủ nghĩa duy tâm.

(Trí tuệ) (Triết) (Khẩu)

HAI CÁCH LÝ GIẢI THUẬT NGỮ “TRIẾT” TRONG HÁN TỰ

Biên soạn: PHẠM VĂN SINH – Trường Đại học Kinh tế Quốc dân - 2006

(Trí tuệ) (Triết) (Khẩu)

HAI CÁCH LÝ GIẢI THUẬT NGỮ “TRIẾT” TRONG HÁN TỰ

Biên soạn: PHẠM VĂN SINH – Trường Đại học Kinh tế Quốc dân - 2006

Trường Athens (Bức họa của Raphael-TKXV)

Khái niệm triết học

• Như vậy:

Dù phương Đông hay phương tây khi

triết học mới ra đời, triết học đều được coi là đỉnh cao của trí tuệ, là sự nhận thức sâu sắc về thế giới, đi sâu nắm

bắt được chân lý, được quy luật, được bản chất của sự vật

“TriÕt häc lµ hÖ thèng tri thøc lý luËn chung nhÊt

cña con ng êi vÒ

thÕ giíi ; vÒ vÞ trÝ, vai trß cña con ng

êi trong thÕ giíi

Êy

Đác Uyn Triết gia Heraclit

Anhxtanh

Niuton

Bản Logos Của thế giới?

chất-Bản chất các hiện tượng vật lý?

Bản chất và quy luật các vật thể ?

Bản chất và quy luật phát triển các giống loài?

Ph.Ăngghen C.Mác V.I Lênin

(5/5/1818 - 14/3/1883) (28/11/1820 - 5/8/1895) (22/4/1870 - 21/l/1924)

- Giải quyết mối quan hệ giữa vật chất và ý thức trên

lập trường duy vật

- Nghiên cứu những quy luật chung nhất

- Cải tạo tự nhiên – xã hội theo con đường tiến bộ

- Giải quyết mối quan hệ giữa vật chất và ý thức trên

lập trường duy vật

- Nghiên cứu những quy luật chung nhất

- Cải tạo tự nhiên – xã hội theo con đường tiến bộ

Vấn đề cơ bản lớn của mọi triết học, đặc biệt là triết học hiện đại,

là vấn đề quan hệ giữa tư duy với tồn tại".

Vấn đề cơ bản lớn của mọi triết học, đặc biệt là triết học hiện đại,

là vấn đề quan hệ giữa tư duy với tồn tại".

 Đó là vấn đề đầu tiên khi con người bắt đầu biết ngạc

nhiên về thế giới, về bản thân trong mối quan hệ giữa con người và thế giới

“ to be or not to be”

 Đó là vấn đề nền tảng và xuất phát điểm cho việc giải

quyết các vấn đề tiếp theo của triết học

 Giải quyết vấn đề đó như thế nào?- là cơ sở, tiêu chí để xác định lập trường TGQ của các triết gia và học thuyết của họ

 Đó là vấn đề mà các triết gia, các trường phái triết học

c Tại sao Tại sao Là vấn đề cơ bản của triết học:

 d Hai mặt vấn đề cơ bản của triết học, mỗi mặt

phải trả lời cho một câu hỏi lớn

THÌ

 GIẢI QUYẾT MẶT THỨ NHẤT

CỦA VẤN ĐỀ CƠ BẢN CÓ BA

CÁCH GIẢI QUYẾT:

Nhất nguyên duy vật Hay chủ nghĩa duy vật

Nhất nguyên duy tâm Hay chủ nghĩa duy tâm

Nhị nguyên luận Hay chủ nghĩa nhị nguyên

Mặt thứ hai- mặt nhận thức luận

Trả lời câu hỏi

Con người có khả năng nhận thức

được hay không?

Sơ đồ Vấn đề cơ bản của triết học

CHỦ NGHĨA DUY VẬT

Ý thức là

tính thứ nhất

Vật chất là tính thứ nhất Nhận thức được

Thần thoại Nữ Oa

Kinh Thánh

Đêmôcrit

CHỦ NGHĨA DUY VẬT VÀ CHỦ NGHĨA DUY TÂM

Là hai trường phái triết học đối lập nhau

trong giải quyết bản thể luận triết học

Kinh nghiệm có được từ

hoạt động sống của con

Các hình thức khác nhau của CNDV là kết quả của sự phát triển theo thời gian của lập trường triết học duy vật ; là ngọn cờ tư

tưởng của các lực lượng xã hội tiến bộ đại diện cho xu hướng

phát triển của mỗi thời đại lịch sử

lý thuyết

SƠ ĐỒ

CHỦ NGHĨA DUY TÂM

Ý thức, tư duy là

phức hợp cẩm giác

Ý thức, tư duy là thực thể “siêu tự

nhiên”

Ý thức, tư duy là tính thứ nhất;

quyết định

Hai hình thức của CNDT

SƠ ĐỒ

1 Những quy luật chung:

• Triết học ra đời và phát triển luôn gắn liền với với

các điều kiện kinh tế - xã hội, với cuộc đấu tranh của các giai cấp, các lực lượng xã hội

• Triết học không tách rời với những thành tựu của

khoa học tự nhiên và khoa học xã hội

• Các trường phái triết học luôn đấu tranh theo

khuynh hướng gạt bỏ nhau, kế thừa nhau  biến đổi không ngừng

• Sự tác động qua lại, thâm nhập lẫn nhau giữa tư

tưởng triết học của các quốc gia, dân tộc, các

vùng

III Vai trò của triết học trong đời sống xã hội

1 Vai trò thế giới quan và phương pháp luận của

triết học:

• TGQ là nhân tố định hướng cho con người nhận

thức bản thân mình, nhận thức TG xung quanh

 xác định thái độ, cách thức hoạt động và sinh sống của con người, hình thành nên nhân sinh quan tích cực, tiến bộ

• Phương pháp luận: là hệ thống các quan điểm,

các nguyên tắc chỉ đạo con người tìm tòi, xây

dựng, lựa chọn và vận dụng các phương pháp

III Vai trò của triết học trong đời sống xã hội

2 Vai trò của triết học đối với khoa học cụ thể và đối với tư duy lý luận

• Triết học là TGQ và phương pháp luận, là

cơ sở lý luận cho khoa học cụ thể trong đánh giá thành tựu vạch ra phương

hướng, phương pháp cho quá trình

nghiên cứu khoa học cụ thể.

• Triết học rèn luyện năng lực tư duy của

con người