Biện pháp chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học ở bậc tiểu học của phòng giáo dục và đào tạo thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh

Xuất phát từ thực tiễn công tác quản lý nhà trường tiểu học nói chung, quản lý quá trình dạy học tiểu học nói riêng và những vướng mắc trong công tác chỉ đạo đổi mới PPDH của Phòng GD&ĐT

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: TS Trần Anh Tuấn

THÁI NGUYÊN - 2013

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Quảng Ninh, tháng 8 năm 2013

Tác giả luận văn

Phạm Ngọc Quang

LỜI CẢM ƠN

Em xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng tới Lãnh đạo trường Đại học

sư phạm - Đại học Thái Nguyên, các Thầy giáo Cô giáo đã tham gia giảng dạy

và cung cấp những kiến thức cơ bản, sâu sắc, tạo điều kiện giúp đỡ em trong quá trình học tập và nghiên cứu tại nhà trường

Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất đến Tiến sĩ Trần Anh Tuấn,

người đã trực tiếp hướng dẫn khoa học và tận tình giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn UBND thành phố Hạ Long, Phòng Giáo dục và Đào tạo, Ban giám hiệu và các thầy cô giáo các trường tiểu học thành phố Hạ Long cùng bạn bè, người thân đã tạo điều kiện cả về thời gian, vật chất, tinh thần cho tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn

Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, mặc dù bản thân em đã luôn cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi những khiếm khuyết Kính mong được sự góp ý, chỉ dẫn của các Thầy, các Cô và các bạn đồng nghiệp

Em xin trân trọng cảm ơn!

Quảng Ninh, tháng 8 năm 2013

Tác giả

Phạm Ngọc Quang

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC BẢNG v

DANH MỤC SƠ ĐỒ vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 2

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Phạm vi giới hạn đề tài 3

7 Phương pháp nghiên cứu 3

8 Cấu trúc nội dung luận văn 4

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở BẬC TIỂU HỌC VÀ VAI TRÒ CHỈ ĐẠO CỦA PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO 5

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 5

1.1.1 Trên thế giới 5

1.1.2 Ở Việt Nam 5

1.2 Một số khái niệm liên quan đến đề tài nghiên cứu 8

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục 8

1.2.1.1 Quản lý 8

1.2.1.2 Quản lý giáo dục 9

1.2.2 Quản lý nhà trường 10

1.2.3 Hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học 10

1.2.3.1 Hoạt động dạy học 10

1.2.3.2 Quản lý hoạt động dạy học 12

1.2.4 Phương pháp dạy học và đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông 13

1.2.4.1 Phương pháp dạy học 13

1.2.4.2 Đổi mới phương pháp dạy học 15

1.2.5 Khái niệm “chỉ đạo hoạt động đổi mới phương pháp dạy học” và mối quan hệ với các chức năng quản lý 16

1.2.5.1 Các chức năng quản lý 16

1.2.5.2 Khái niệm “chỉ đạo hoạt động” trong quá trình quản lý 17

1.3 Một số cơ sở lý luận về quản lý đổi mới PPDH ở trường Tiểu học 18

1.3.1 Một số đặc điểm của hoạt động dạy học ở trường tiểu học 18

1.3.1.1 Một số đặc điểm của hoạt động dạy học tiểu học 18

1.3.1.2 PPDH dạy học tiểu học 19

1.3.2 Mục tiêu và vai trò của đổi mới PPDH ở trường tiểu học 19

1.3.3 Nội dung của quản lý hoạt động đổi mới PPDH ở trường tiểu học 20

1.3.4 Những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quản lí đổi mới PPDH tiểu học 21 1.3.5 Vai trò của Hiệu trưởng trường tiểu học trong chỉ đạo đổi mới PPDH 22

1.4 Vai trò và nội dung công tác chỉ đạo đổi mới PPDH tiểu học của Phòng Giáo dục và Đào tạo 23

1.4.1 Vai trò của Phòng GD&ĐT trong quản lý hoạt động dạy học 23

1.4.1.1 Chức năng của phòng giáo dục và đào tạo 23

1.4.1.2 Chức năng của Phòng GD&ĐT trong quản lý hoạt động dạy học tiểu học 25 1.4.2 Mục tiêu và nội dung công tác chỉ đạo đổi mới PPDH tiểu học của Phòng GD&ĐT 26

1.4.2.1 Mục tiêu của công tác chỉ đạo đổi mới PPDH tiểu học của Phòng GD&ĐT 26

1.4.2.1 Nội dung của công tác chỉ đạo đổi mới PPDH dạy học tiểu học của Phòng GD&ĐT gồm 27

Kết luận chương 1 30

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ, CHỈ ĐẠO ĐỔI MỚI PPDH DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ HẠ LONG - TỈNH QUẢNG NINH 31

2.1 Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội và phát triển giáo dục 31

2.1.1 Vị trí địa lý 31

2.1.2 Điều kiện kinh tế 31

2.1.3 Về giáo dục - đào tạo 32

2.2 Khái quát về hoạt động dạy học ở các trường tiểu học 32

2.2.1 Quy mô, số lượng và chất lượng 32

2.2.2 Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý 35

2.2.2.1.Về đặc điểm đội ngũ giáo viên của các trường Tiểu học Tp Hạ Long 35 2.2.2.2.Về đặc điểm đội CBQL của các trường Tiểu học TP Hạ Long 35

2.2.3 Cơ sở vật chất và môi trường dạy học 36

2.3 Thực trạng đổi mới PPDH dạy học ở trường Tiểu học 37

2.3.1 Nhận thức của cán bộ, giáo viên về sự cần thiết của đổi mới PPDH 37

2.3.2 Nhận thức của cán bộ, giáo viên về các nội dung đổi mới PPDH 38

2.3.3 Thực trạng các hoạt động đổi mới PPDH của giáo viên 39

2.3.3.1 Thực trạng đổi mới khâu thiết kế bài dạy và hoạt động giảng dạy 40

2.3.3.2 Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh 43

2.3.3.3 Thực trạng sử dụng TBDH và CNTT vào việc đổi mới PPDH 44

2.4 Thực trạng chỉ đạo đổi mới PPDH ở các trường tiểu học Tp Hạ Long tỉnh Quảng Ninh 46

2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch chỉ đạo đổi mới PPDH 46

2.4.2 Thực trạng các hình thức quản lý đổi mới PPDH của Hiệu trưởng trường Tiểu Tp Hạ Long 51

2.4.2.1 Bồi dưỡng nâng cao nhận thức và năng lực giáo viên về đổi mới PPDH 51

2.4.2.2 Thực trạng quản lí đổi mới thiết kế bài dạy và tổ chức hoạt động dạy học 52

2.4.2.3 Thực trạng quản lí việc khai thác, sử dụng CSVC và TBDH của giáo viên 54 2.4.2.4 Thực trạng quản lý công tác thi đua - khen thưởng 56

2.4.2.5 Thực trạng quản lý hoạt động của các đoàn thể trong nhà trường 56

2.4.2.6 Thực trạng quản lý phối hợp hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh và các lực lượng giáo dục khác 56

2.5 Thực trạng công tác chỉ đạo đổi mới PPDH của phòng GD&ĐT đối với các trường tiểu học Tp Hạ Long 57

2.5.1 Thực trạng lập kế hoạch chỉ đạo đổi mới PPDH của Phòng GD&ĐT Tp Hạ Long 57

2.5.2 Thực trạng các biện pháp chỉ đạo, hướng dẫn, hỗ trợ đổi mới PPDH của phòng giáo dục đối với các trường tiểu học Tp Hạ Long 58

2.5.3 Thực trạng thanh tra, kiểm tra hoạt động đổi mới PPDH dạy học đánh giá, chuyên môn Giáo viên 63

2.5.3.1.Tổ chức lực lượng 63

2.5.3.2 Bồi dưỡng nghiệp vụ cộng tác viên thanh tra chuyên môn 64

2.5.3.3 Hoạt động thanh tra chuyên môn phòng GD&ĐT 64

2.5.4 Thực trạng chỉ đạo sử dụng TBDH, ứng dụng CNTT phục vụ đổi mới dạy học 67

2.5.4.1.Chỉ đạo sử dụng TBDH 67

2.5.4.2 Công tác Thư viện trường học 67

2.5.4.3 Công tác ứng dụng công nghệ thông tin 68

2.5.5 Thực trạng chỉ đạo công tác viết sáng kiến kinh nghiệm đổi mới PPDH69 2.6 Phân tích SWOT về các biện pháp quản lý, chỉ đạo đổi mới PPDH hiện hành ở các trường tiểu học Tp Hạ Long 70

2.6.1 Mặt mạnh (Strength) 70

2.6.2 Mặt yếu (Weakness) 71

2.6.3 Thời cơ (Opportunities) 72

2.6.4 Thách thức (Threats) 72

Kết luận chương 2 74

Chương 3 BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CỦA PHÒNG GD&ĐT VỀ ĐỔI MỚI

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ HẠ LONG - TỈNH QUẢNG NINH 75

3.1 Một số nguyên tắc đề xuất 75

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện, tính hệ thống và tính đồng bộ 75

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển 75

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi 75

3.1.4 Đảm bảo chức năng đặc thù của Phòng GD&ĐT và sự phối hợp với Hiệu trưởng trường tiểu học 76

3.2 Một số biện pháp chỉ đạo đổi mới PPDH các trường Tiểu học của Phòng GD&ĐT thành phố Hạ Long - tỉnh Quảng Ninh 76

3.2.1 Chỉ đạo Hiệu trưởng các trường làm tốt công tác bồi dưỡng nâng cao nhận thức cho đội ngũ giáo viên về đổi mới PPDH 76

3.2.1.1 Mục đích, ý nghĩa của biện pháp 76

3.2.1.2 Nội dung và cách thức chỉ đạo thực hiện biện pháp 77

3.2.1.3 Các điều kiện để thực hiện biện pháp 78

3.2.2 Chỉ đạo Hiệu trưởng xây dựng điển hình và nhân rộng điển hình tổ

chuyên môn về đổi mới PPDH trong toàn cấp học 78

3.2.2.1.Mục đích, ý nghĩa của biện pháp 78

3.2.2.2 Nội dung và cách thức chỉ đạo thực hiện biện pháp 78

3.2.2.3 Điều kiện để thực hiện biện pháp 79

3.2.3 Chỉ đạo Hiệu trưởng thực hiện hoạt động đổi mới PPDH gắn với tổ chức tốt hội thi giáo viên dạy giỏi cấp trường và tham gia thi cấp thành phố 79

3.2.3.1 Mục đích, ý nghĩa của biện pháp 79

3.2.3.2 Nội dung và cách thức chỉ đạo thực hiện biện pháp 80

3.2.3.3 Điều kiện để thực hiện biện pháp 81

3.2.4 Chỉ đạo Hiệu trưởng các nhà trường tổ chức hoạt động bồi dưỡng nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ do nhà trường tổ chức, đồng thời tổ chức tốt phong trào tự học, tự bồi dưỡng trong đội ngũ giáo viên 81

3.2.4.1 Mục đích, ý nghĩa của biện pháp 81

3.2.4.2 Nội dung và cách thức chỉ đạo thực hiện biện pháp 82

3.2.4.3 Điều kiện để thực hiện biện pháp 84

3.2.5 Chỉ đạo Hiệu trưởng các trường xây dựng môi trường làm việc, tạo động lực tích cực ở người dạy trong thực hiện đổi mới PPDH 84

3.2.5.1.Mục đích, ý nghĩa của biện pháp 84

3.2.5.2 Nội dung và cách thức chỉ đạo thực hiện biện pháp 84

3.2.5.3 Điều kiện để thực hiện biện pháp 85

3.2.6 Chỉ đạo Hiệu trưởng làm tốt công tác giáo dục học sinh ý thức học tập và kĩ năng học tập theo quan điểm dạy học tích cực 85

3.2.6.1 Mục đích, ý nghĩa của biện pháp 85

3.2.6.2 Nội dung và cách thức thực hiện biện pháp 86

3.2.6.3 Điều kiện để thực hiện biện pháp 87

3.2.7 Chỉ đạo Hiệu trưởng làm tốt công tác quản lý, kiểm tra đánh giá việc đổi mới PPDH 87

3.2.7.1 Mục đích, ý nghĩa của biện pháp 87

3.2.7.2 Nội dung và cách chỉ đạo thực hiện biện pháp 88

3.2.7.3 Điều kiện để thực hiện biện pháp 89

3.2.8 Chỉ đạo các nhà trường phối hợp các lực lượng giáo dục làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục 89

3.2.8.1.Mục đích, ý nghĩa của biện pháp 89

3.2.8.2 Nội dung và cách thức chỉ đạo thực hiện biện pháp 89

3.2.8.3 Điều kiện để thực hiện biện pháp 90

3.2.9 Chỉ đạo Hiệu trưởng thường xuyên bổ sung và tăng cường các điều kiện đảm bảo cho đổi mới PPDH 91

3.2.9.1 Mục đích, ý nghĩa của biện pháp 91

3.2.9.2 Nội dung và cách thức chỉ đạo thực hiện biện pháp 91

3.2.9.3 Điều kiện để thực hiện biện pháp 92

3.3 Quan hệ giữa các biện pháp 92

3.4 Khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp đề xuất 93

3.4.1 Mục đích yêu cầu của khảo nghiệm 93

3.4.2 Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 93

Kết luận chương 3 96

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 97

1 Kết luận 97

2 Khuyến nghị 98

2.1 Đối với Bộ GD&ĐT và Sở GD&ĐT 98

2.2 Đối với Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Hạ Long 99

2.3 Đối với hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh 99

TÀI LIỆU THAM KHẢO 101 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BGH : Ban giám hiệu CBGV : Cán bộ giáo viên CBGVNV : Cán bộ giáo viên nhân viên CBQL : Cán bộ quản lý

CNTT : Công nghệ thông tin CSVC : Cơ sở vật chất

CMHS : Cha mẹ học sinh ĐDDH : Đồ dùng dạy học PPDH : Đổi mới phương pháp dạy học GD&ĐT : Giáo dục và Đào tạo

GVTH : Giáo viên tiểu học HĐDH : Hoạt động dạy học NĐ-CP : Nghị định Chính phủ PCGDTH : Phổ cập giáo dục tiểu học PPDH : Phương pháp dạy học QLGD : Quản lý giáo dục QLHĐDH : Quản lí hoạt động dạy học SGK : Sách giáo khoa

THCS : Trung học cơ sở TH&THCS : Tiểu học và trung học cơ sở TBDH : Thiết bị dạy học

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Quy mô trường, lớp, học sinh cấp tiểu học Tp Hạ Long 32

Bảng 2.2 Chất lượng học sinh giỏi tiểu học 4 năm qua 33

Bảng 2.3 Chất lượng 2 mặt giáo dục 34

Bảng 2.4: Đội ngũ giáo viên tiểu học Tp Hạ Long 4 năm qua 35

Bảng 2.5 Đội ngũ CBQL TH 4 năm qua 36

Bảng 2.6 Tình hình cơ sở vật chất các trường Tiểu học Tp Hạ Long (2011-2012) 36

Bảng 2.7 Nhận thức của CBQLGV về mức độ cần thiết của đổi mới PPDH 37

Bảng 2.8 Nhận thức của CB,GV về nội dung đổi mới PPDH 38

Bảng 2.9 Mức độ tham gia đổi mới PPDH của GV 39

Bảng 2.10 Mức độ thực hiện các kỹ năng thiết kế bài dạy của giáo viên 40

Bảng 2.11 Mức độ thực hiện các PPDH tích cực của GV 41

Bảng 2.12 Tác dụng của các hình thức kiểm tra, đánh giá học sinh 44

Bảng 2.13 Thực trạng lập kế hoạch chỉ đạo đổi mới PPDH của Hiệu trưởng các trường tiểu học Tp Hạ Long 47

Bảng 2.14 Mức độ hiệu quả của các hình thức bồi dưỡng PPDH cho giáo viên tiểu học đã và đang thực hiện ở các trường tiểu học Tp Hạ Long 51

Bảng 2.15 Mức độ cần thiết của các nội dung đổi mới thiết kế kế hoạch bài dạy và tổ chức các HĐDH 53

Bảng 2.16 Nhận thức của CBQL, GV về thực trạng lập kế hoạch chỉ đạo đổi mới PPDH của Phòng GD&ĐT 58

Bảng 2.17 Thực trạng mức độ cần thiết và mức độ thực hiện các biện pháp chỉ đạo, hướng dẫn, hỗ trợ đổi mới PPDH của phòng GD&ĐT đối với các trường tiểu học Tp Hạ Long 62

Bảng 2.18 Hình thức và kết quả thanh tra HĐSP của nhà giáo (năm học 2011-2012) 65

Bảng 2.19 Kết quả chấm SKKN của Phòng GD&ĐT đối với các trường tiểu học Tp Hạ Long năm học 2011 - 2012 70

Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết 93

Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi 95

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Các thành tố cơ bản của hoạt động quản lý 9

Sơ đồ 1.2 Quản lý các thành tố của quá trình DH [2] 13

Sơ đồ 1.3 Mối quan hệ các chức năng trong chu trình quản lý 17

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

1.1 Đổi mới giáo dục ở Việt Nam hiện nay đang là một nhu cầu tất yếu và cấp

thiết, trong đó, cùng với đổi mới công tác quản lý giáo dục (QLGD) thì đổi mới quá trình dạy học (QTDH) trong các bậc học vừa là trung tâm, vừa là điều kiện tiên quyết

Lý luận và thực tiễn dạy học đều đã khẳng định: đổi mới PPDH (PPDH)

là khâu then chốt của đổi mới QTDH và của quản lý nhà trường Cùng một nội dung như nhau, nhưng bài học có để lại những dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn của các em học sinh hay không, có làm cho các em yêu thích những vấn đề đã học

và biết vận dụng chúng một cách năng động, sáng tạo để giải quyết các vấn đề bức xúc của cuộc sống hay không là tuỳ thuộc vào PPDH của giáo viên

Chính vì vậy, thực tế đổi mới PPDH hiện nay không chỉ là phong trào mà còn là một yêu cầu bắt buộc với mọi nhà trường, bậc học và của đội ngũ cán bộ, giáo viên Bộ GD&ĐT cũng đã đưa ra định hướng chỉ đạo, phát động và triển khai mạnh mẽ đổi mới PPDH tại hầu khắp địa phương

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc đổi mới PPDH trong các trường phổ thông nói chung, trong bậc tiểu học nói riêng vẫn còn nhiều bất cập Mặc dù đã được quán triệt và tập huấn, đến nay phần lớn các thầy cô giáo vẫn chưa thoát ly được thói quen dạy học với kiểu dạy học “thầy đọc- trò chép; thầy giảng giải- trò ghi nhớ”, trong khi mục tiêu đổi mới PPDH vẫn tiếp tục chỉ là những mong muốn của người học và xã hội

1.2 Trong những năm qua, ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Quảng Ninh

nói chung, các trường tiểu học ở thành phố Hạ Long (Tp.Hạ Long) nói riêng đã

tổ chức nhiều hội thảo chuyên đề về đổi mới PPDH và trên thực tế, đổi mới PPDH đã từng bước góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

Tuy nhiên, nhìn chung công tác lãnh đạo, chỉ đạo về đổi mới PPDH ở nhiều trường còn hạn chế, chưa đem lại hiệu quả thực tế Thậm chí, có không ít trường đã hướng sự chỉ đạo quản lý của mình chạy theo bệnh thành tích, chạy

theo chỉ tiêu thi đua, xa rời mục đích giáo dục Có thể nói rằng, cho đến nay Phòng GD&ĐT và Ban giám hiệu các trường tiểu học trên địa bàn Tp.Hạ Long vẫn chưa tìm ra cách thức tổ chức quá trình đổi mới PPDH một cách hữu hiệu nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học phù hợp với đường lối, chính sách phát triển giáo dục của Đảng và Nhà nước

Xuất phát từ thực tiễn công tác quản lý nhà trường tiểu học nói chung, quản lý quá trình dạy học tiểu học nói riêng và những vướng mắc trong công tác chỉ đạo đổi mới PPDH của Phòng GD&ĐT Hạ Long, chúng tôi chọn đề tài

nghiên cứu: “Biện pháp chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học ở bậc tiểu học của Phòng GD&ĐT thành phố Hạ Long tỉnh Quảng Ninh”

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận QLGD và thực trạng quản lí hoạt động dạy học đề xuất các biện pháp chỉ đạo đổi mới PPDH ở các trường Tiểu học của Phòng GD&ĐT Tp Hạ Long- tỉnh Quảng Ninh

3 Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lý hoạt động dạy học ở trường tiểu học trên địa bàn Tp Hạ Long-

tỉnh Quảng Ninh

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp chỉ đạo đổi mới PPDH ở các trường tiểu học trên địa bàn Tp

Hạ Long- tỉnh Quảng Ninh

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

4.1 Nghiên cứu các cơ sở lý luận của quản lý hoạt động đổi mới PPDH ở bậc

tiểu học và vai trò quản lý, chỉ đạo đổi mới PPDH của Phòng GD&ĐT

4.2 Khảo sát và phân tích, đánh giá thực trạng quản lý đổi mới PPDH trong các

trường tiểu học trên địa bàn Tp Hạ Long- tỉnh Quảng Ninh hiện nay làm cơ sở

thực tiễn cho việc đề xuất biện pháp chỉ đạo đổi mới PPDH tiểu học

4.3 Đề xuất một số biện pháp chỉ đạo đổi mới PPDH ở bậc tiểu học của Phòng

GD&ĐT Tp Hạ Long- tỉnh Quảng Ninh

5 Giả thuyết khoa học

Hoạt động đổi mới PPDH ở trường Tiểu học trên địa bàn Tp Hạ Long- tỉnh Quảng Ninh phụ thuộc nhiều vào công tác quản lý, chỉ đạo của Phòng GD&ĐT Nếu các biện pháp chỉ đạo đổi mới PPDH tiểu học của Phòng GD&ĐT được xây dựng phù hợp với lý luận quản lý giáo dục, phù hợp với điều kiện thực tế và đòi hỏi dạy học hiện nay ở các trường Tiểu học Tp Hạ Long- tỉnh Quảng Ninh thì các biện pháp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả đổi mới PPDH tiểu học trên địa bàn thành phố

6 Phạm vi giới hạn đề tài

PPDH ở 20 trường Tiểu học Tp Hạ Long

PPDH ở các trường Tiểu học Tp Hạ Long trong thời gian 04 năm gần đây (2008 - 2009 đến 2011 - 2012) và tầm nhìn 2013- 2020

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu

- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Điều tra bằng phiếu hỏi

200 ở 20 trường tiểu học trên địa bàn Tp Hạ Long

bàn Tp Hạ Long

7.3 Nhóm các phương pháp hỗ trợ

8 Cấu trúc nội dung luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo

và phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động đổi mới PPDH ở bậc tiểu học và vai trò chỉ đạo của Phòng GD&ĐT

Chương 2 Thực trạng quản lý đổi mới PPDH trong các trường tiểu học trên địa bàn Tp Hạ Long - tỉnh Quảng Ninh hiện nay

Chương 3 Biện pháp chỉ đạo của Phòng GD&ĐT về đổi mới phương pháp dạy học ở các trường tiểu học thành phố Hạ Long - Tỉnh Quảng Ninh

Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, khoa học giáo dục đã thực sự có những biến đổi mới về lượng và chất Những vấn đề chủ yếu trong các tác phẩm kinh điển của chủ nghĩa Mác- Lê nin đã thực sự định hướng cho hoạt động giáo dục- dạy học và đã đặt ra những yêu cầu đối với quản lý giáo dục và trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác -Lê nin, nhiều nhà khoa học Liên Xô lúc đó(như MI Konđacov, Anfanaxiep ) đã có được những thành tựu khoa học to lớn về quản

lý giáo dục nói chung và quản lý HĐDH nói riêng

1.1.2 Ở Việt Nam

Trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác- Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, vận dụng các tư tưởng giáo dục tiến bộ trên thế giới vào thực tiễn Việt Nam, gần đây nhiều nhà khoa học đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận

giáo dục, quản lý giáo dục Đó là các công trình khoa học, các tác phẩm, các bài viết của các tác giả Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt, Nguyễn Ngọc Quang, Đặng Quốc Bảo, Đặng Bá Lãm, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Trần Kiểm, Bùi Văn Quân… Các kết quả nghiên cứu, tổng kết của các nhà khoa học giáo dục là những tri thức quí báu làm tiền đề cho việc nghiên cứu lý luận giáo dục và xây dựng, phát triển nền giáo dục nước nhà

Sau một thời gian tìm tòi, nghiên cứu, chúng tôi thấy một số công trình

và tác giả cần phải điểm qua là :

- Đặng Quốc Bảo “Một số khái niệm về quản lý giáo dục”(Trường cán

Những công trình nghiên cứu trên đã góp phần phát triển khoa học quản

lý giáo dục ở nước ta

Trong những năm gần đây, đặc biệt là sau khi mở chương trình đào tạo cao học QLGD, đã có nhiều nghiên cứu liên quan đến vấn đề này Các nghiên

cứu về biện pháp quản lý hoạt động dạy học chủ yếu theo 2 hướng : 1) Nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng đối với nhà trường

và 2) Nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Phòng GD&ĐT đối với các nhà trường

Nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng đối với nhà trường có các công trình như:

- “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường tiểu học tại Tp Thanh Hoá” của Viên Thị Dung- trường ĐHSP Hà Nội, 2002;

- “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng trường các trường THCS thực hiện chương trình SGK mới tại huyện Thuận Thành tỉnh Bắc Ninh” của Nguyễn Kim Phụng- ĐHSP Hà Nội, 2003;

- “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường trung học cơ sở Tp Hải Dương” của thạc sỹ Nguyễn Thanh Hương, ĐHSP Hà Nội, 2006.

Nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Phòng GD&ĐT, có:

- “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trường Tiểu học của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Yên Lạc - tỉnh Vĩnh Phúc” của Nguyễn Tuấn Huy, 2005;

- “Biện pháp quản lý hoạt động dạy học đối với trường Tiểu học của Phòng Giáo dục và Đào tạo quận 11 - Tp Hồ Chí Minh” của Nguyễn Thanh Tịnh, 2006

-

Các nghiên cứu trên đã tiến hành nghiên cứu thực trạng các biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Phòng GD&ĐT hoặc của Hiệu trưởng đối với giáo viên các trường Tiểu học, THCS bằng những cách tiếp cận khác nhau và đã

đề xuất được một số biện pháp cần thiết, khả thi để nâng cao hiệu quả quản lý

Các biện pháp đề xuất đã nghiên cứu theo hướng đảm bảo cho hoạt động dạy học có nền nếp và góp phần nâng cao chất lượng dạy học

Tuy nhiên do chức năng khác nhau nên nội dung và cách thức thực hiện các biện pháp có khác nhau Các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng thường ở tầm vi mô, cụ thể, tác động trực tiếp đến giáo viên và học sinh trong nhà trường, trong khi các biện pháp của Phòng GD&ĐT khái quát hơn, trên cơ sở quy định chung và thực tiễn địa phương, Phòng GD&ĐT thể chế hoá thành những văn bản hướng dẫn, quy định, nội quy, kế hoạch để chỉ đạo các trường thực hiện Cách thực hiện có thể triển khai trực tiếp đến cán bộ quản lý và giáo viên thông qua các lớp bồi dưỡng giáo viên, các buổi sinh hoạt chuyên đề, hội nghị, hội thảo hoặc triển khai thực hiện thông qua vai trò quản lý của Hiệu trưởng

Trên địa bàn Tp Hạ Long cho đến nay chưa có đề tài nào nghiên cứu về biện pháp quản lý đổi mới PPDH của Phòng GD&ĐT đối với các trường Tiểu

học Do vậy chúng tôi mạnh dạn nghiên cứu “Biện pháp chỉ đạo đổi mới PPDH

của Phòng giáo dục và đào tạo đối với các trường tiểu học Tp Hạ Long- tỉnh Quảng Ninh” Chúng tôi hy vọng sẽ góp phần nhỏ vào việc nâng cao hiệu quả

công tác quản lý đổi mới PPDH của Phòng GD&ĐT đối với các trường Tiểu học Tp Hạ Long -tỉnh Quảng Ninh

1.2 Một số khái niệm liên quan đến đề tài nghiên cứu

1.2.1 Quản lý, quản lý giáo dục

1.2.1.1 Quản lý

Từ khi con người sống thành xã hội có sự phân công hợp tác trong lao động thì bắt đầu xuất hiện sự quản lý Tính chất của việc quản lý thay đổi và phát triển theo sự phát triển của xã hội loài người, nhằm đảm bảo cho sự tồn tại

và phát triển của xã hội Vì thế có nhiều quan niệm khác nhau về quản lý Theo K.Marx: "Quản lý là lao động điều khiển lao động" K Marx đã viết: "Bất cứ lao động hay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô lớn đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân Một nhạc sĩ độc tấu thì điều khiển lấy mình, nhưng một dàn nhạc thì phải có nhạc trưởng" [19, tr.350]

Từ điển tiếng Việt thông dụng, thuật ngữ "quản lý" được định nghĩa là:

"Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan"

Theo quan niệm truyền thống, quản lý là quá trình tác động có ý thức của chủ thể vào một bộ máy (đối tượng quản lý) bằng cách vạch ra mục tiêu cho bộ máy, tìm kiếm các biện pháp tác động để bộ máy đạt tới mục tiêu đã xác định

Theo quan niệm hiện nay, quản lý là những hoạt động có phối hợp nhằm định hướng và kiểm soát quá trình tiến tới mục tiêu

H Koontz khẳng định: "Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực hoạt động cá nhân nhằm đạt được các mục đích của tổ chức Mục tiêu của quản lý là hình thành một môi trường mà trong đó con người

có thể đạt được các mục đích của tổ chức với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất" [13, tr 327]

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: "Quản lý là tác động có mục đích

có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung là khách thể quản lý, nhằm thực hiện được mục tiêu dự kiến"[ 13, tr 341]

Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: "Quản lý là tác động có định hướng,

có chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức" [8, tr 9]

Từ quan niệm của các học giả đã nêu, chúng ta có thể khái quát lại:

"Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm định hướng, tổ chức, sử dụng các nguồn lực và phối hợp hành động của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất"

Sơ đồ 1.1 Các thành tố cơ bản của hoạt động quản lý

1.2.1.2 Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục (QLGD) là một dạng của quản lý xã hội với mục tiêu là đưa hệ thống giáo dục hay một bộ phận của nó tiến đến mục tiêu đã xây dựng Trên cơ sở các khái niệm quản lý, cũng có những định nghĩa khác nhau về QLGD

Theo quan điểm của tác giả Đặng Quốc Bảo: “QLGD theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp của các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu xã hội” [2, tr.34]

Mục tiêu

QL

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang, thì “QLGD là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lí, nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là QTDH, giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục đến mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [29, tr.12]

Trên cơ sở định nghĩa quản lí nói chung và phân tích các định nghĩa trên, chúng tôi cho rằng:

Như vậy, quản lí nhà trường thực chất là tác động có định hư

ản lí giáo dục lên tất cả các mặt đời sống của nhà trường nhằm đẩy mạnh hoạt động của nhà trường theo nguyên l giáo dục và tiến tới mục tiêu giáo dục, mà trọng tâm của nó là đưa hoạt động dạy và học đạt

có tác động qua lại giữa thầy và trò thì mới xuất hiện bản thân quá trình dạy học nếu không có sự tác động qua lại giữa dạy và học sẽ làm mất đi quá trình toàn vẹn đó” [13, tr.205]

Dạy học là hoạt động chủ yếu trong nhà trường giúp học sinh tiếp thu những kiến thức phổ thông cơ bản, hiện đại của nhân loại, hình thành những kỹ năng, kỹ xảo và những năng lực, phẩm chất trí tuệ cần thiết của người công dân, dạy học cũng là con đường cơ bản để hình thành thế giới quan khoa học, phẩm chất đạo đức và phát triển nhân cách học sinh

HĐDH bao gồm hai mặt là: hoạt động dạy của giáo viên và hoạt động học của học sinh, hai hoạt động này luôn gắn bó mật thiết với nhau, tác động qua lại lẫn nhau, bổ sung cho nhau nếu thiếu một trong hai hoạt động thì không

có HĐDH Kết quả hoạt động học của học sinh không thể tách rời kết quả hoạt động dạy của thày

a) Hoạt động dạy của giáo viên

Là quá trình hoạt động sư phạm của giáo viên nhằm lãnh đạo, tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh, giúp học sinh nắm được kiến thức, hình thành kỹ năng, thái độ Hoạt động dạy có chức năng kép là giúp người học lĩnh hội kiến thức và điều khiển hoạt động nhận thức của người học theo chương trình quy định

b)Hoạt động học của học sinh

Là hoạt động tự giác, chủ động, tích cực tiếp thu kiến thức, tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh dưới sự điều khiển của giáo viên, nhằm biến những tri thức của nhân loại thành kiến thức, tri thức của bản thân, tự làm phong phú và phát triển những giá trị của bản thân Hoạt động học cũng có chức năng kép là lĩnh hội và tự điều khiển quá trình chiếm lĩnh khái niệm khoa học một cách tự giác, tích cực nhằm biến tri thức của nhân loại thành học vấn của bản thân

Hoạt động dạy và hoạt động học gắn liền với hoạt động của con người Hai hoạt động có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, thể hiện ở mối quan hệ tương tác giữa các thành tố: mục tiêu, nội dung, PPDH, điều kiện dạy học, hoạt động dạy và hoạt động học

Tóm lại, bản chất của HĐDH là quá trình nhận thức độc đáo của học sinh dưới vai trò chủ đạo của giáo viên Hoạt động học của học sinh là hoạt động nhận thức thế giới khách quan Cũng giống như nhận thức của nhân loại, nhận thức của học sinh tuân theo quy luật nhận thức chung: “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn, đó là con đường biện chứng của nhận thức chân lý, nhận thức hiện thực khách quan” (V.I.Lênin) Và mối quan hệ biện chứng giữa hoạt động dạy và hoạt động học là một trong những yếu tố đậm nét của quá trình dạy học

HĐDH được tiến hành một cách có tổ chức, có kế hoạch với nội dung dạy học bao gồm hệ thống những tri thức phổ thông cơ bản, hiện đại, phù hợp với thực tiễn đất nước và hệ thống những kỹ năng, kỹ xảo tương ứng, với các hình thức tổ chức dạy học đa dạng, với sự điều khiển linh hoạt của người thầy giáo Nói cách khác, trong quá trình dạy học đã diễn ra sự gia công sư phạm trên cơ sở tính đến những đặc điểm của khoa học, những đặc điểm tâm sinh lý của học sinh, và đặc biệt là tính đặc thù của quá trình dạy học

Dạy học là con đường thuận lợi nhất giúp học sinh trong khoảng thời gian ngắn nhất có thể nắm vững một khối lượng tri thức với chất lượng cần thiết Dạy học còn là một trong những con đường chủ yếu góp phần giáo dục cho học sinh thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng và những phẩm chất đạo đức của con người mới

1.2.3.2 Quản lý hoạt động dạy học

Hoạt động trọng tâm trong một nhà trường là HĐDH vì vậy quản lí HĐDH đóng vai trò trung tâm trong quản lí nhà trường, cho nên chúng ta có thể sử dụng khái niệm quản lí nhà trường để hiểu rõ hơn khái niệm QLHĐDH

Yêu cầu của QLHĐDH là phải quản lí các thành tố cấu trúc của quá trình dạy học Vì vậy nội dung QLDH bao gồm quản lí mục tiêu, chương trình, nội dung dạy học, PPDH, phương tiện, hình thức tổ chức dạy học, giáo viên, học sinh, kết quả dạy học

Sơ đồ 1.2 Quản lý các thành tố của quá trình DH [2]

Người học tự xây dựng kế hoạch, tự tổ chức, tự chỉ đạo và kiểm tra hoạt động học của mình theo kế hoạch, cách tổ chức, chỉ đạo và phương thức kiểm tra đánh giá của người dạy

1.2.4 Phương pháp dạy học và đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông

1.2.4.1 Phương pháp dạy học

Theo I.Ia.Lecne, phương pháp dạy học là một hệ thống những hành động

có mục đích của giáo viên nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của học sinh, đảm bảo học sinh lĩnh hội nội dung học vấn [4, tr.26]

Có thể nói, phương pháp dạy học (PPDH) là tổ hợp các cách thức hay

phương thức tiến hành hoạt động dạy và hoạt động học để đi đến mục đích dạy học đã định

Tr: Trò ĐK: Điều kiện QL: Quản lý

Như đã nói ở mục 1.2.3.2, quá trình dạy học có các yếu tố: Mục tiêu; Nội dung dạy học; PPDH; người học; người dạy; Kiểm tra - đánh giá kết quả dạy học và Điều kiện phương tiện dạy học

Bởi thế, PPDH bao gồm phương pháp dạy và phương pháp học, trong đó hai loại phương pháp này luôn tác động qua lại chi phối lẫn nhau

Các yếu tố trong quá trình dạy học không thể tách rời nhau nhưng trong giới hạn của luận văn chỉ đề cập và chú trọng nghiên cứu đến một trong các yếu

tố của quá trình dạy học đó là PPDH PPDH có vai trò:

PPDH là hệ thống những con đường, những cách thức dạy và học của thầy và trò Cùng với các phương tiện dạy học, chúng có chức năng xác định những phương thức hoạt động dạy và học theo nội dung nhất định nhằm thực hiện tốt mục đích và nhiệm vụ dạy học đã đề ra trong quá trình dạy học

Với vai trò chủ thể tác động sư phạm, giáo viên phải biết thiết kế và tổ chức quá trình dạy học: xác định mục đích, nhiệm vụ, nội dung, các cách thức hoạt động; dự kiến được các tình huống có thể xảy ra và dự kiến phương hướng, cách thức giải quyết tương ứng; phải tổ chức tốt hoạt động dạy và học ở trình độ cao để đạt kết quả tối ưu trong những điều kiện nhất định Phải nắm chắc nội dung dạy học và có nghệ thuật sư phạm để thiết kế và tổ chức giờ lên lớp theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động của người học

Người dạy không chỉ làm tốt chức năng biết cách truyền đạt cái mà người học cần mà còn biết tổ chức quá trình nhận thức cho người học và phát huy vai trò chủ thể tích cực của người học, chủ động chiếm lĩnh nội dung học Nội dung dạy học không chỉ có kiến thức mà bao hàm cả PPDH nhận thức kiến thức đó

Trong hoạt động dạy học cần tìm chọn được PPDH thích hợp với mục tiêu và nội dung, đồng thời biết triển khai đúng quy trình của các PPDH Xét theo mối quan hệ giữa PPDH với nội dung dạy học, hay giữa PPDH và mục tiêu dạy học hoặc giữa nội dung dạy học với mục tiêu dạy học chúng ta nhận

thấy những nội dung dạy học mang tính lí luận thì PPDH thông dụng là PPDH thuyết giảng; Với nội dung mang tính thực hành thì sử dụng PPDH trực quan, PPDH diễn thị (làm mẫu), PPDH thí nghiệm Đặc điểm của nội dung các môn học buộc các nhà giáo dục học phải nghiên cứu cho ra đời PPDH bộ môn (PPDH các chuyên ngành)

Với những mục tiêu dạy học không chỉ đưa ra cho người học kiến thức

mà tạo cho người học có khả năng lựa chọn, vận dụng, phán xét buộc giáo viên phải kết hợp nhiều PPDH, sao cho giáo viên trở thành người gợi mở, hướng dẫn, tổ chức quá trình nhận thức của học sinh còn học sinh được chủ động, tích cực tham gia vào việc lĩnh hội nội dung dạy học mà ngày nay người

ta gọi là PPDH theo hướng sư phạm tích cực

1.2.4.2 Đổi mới phương pháp dạy học

Theo T : Đổi mới là thay đổi hoặc làm cho sự thay đổi tốt hơn, tiến bộ hơn so với trước [26, tr 657]:

Đổi mới PPDH là lựa chọn và kết hợp PPDH tối ưu để tích cực hóa hoạt động nhận thức người học, nhờ đó có thể đem lại hiệu quả dạy học cao nhất Đổi mới PPDH không phải là sự phủ nhận hoàn toàn với PPDH truyền thống

mà có sự sàng lọc, lưu giữ lại những tinh hoa của các PPDH đó để kế thừa và phát huy một cách linh hoạt, sáng tạo trong hoàn cảnh hiện tại Đồng thời phải vận dụng cho được các PPDH tiên tiến, hiệu quả trên thế giới

Đổi mới PPDH luôn gắn liền với đổi mới quá trình dạy học, phối hợp đồng bộ và hài hòa với tất cả các yếu tố của quá trình dạy học Đổi mới PPDH là một quá trình phức tạp, diễn ra trong thời gian dài Nó đòi hỏi người dạy, người học và những người có liên quan phải có sự chuyển biến thực sự mạnh mẽ trong nhận thức và hành động, phải có ý chí bền bỉ, có quyết tâm cao khi thực hiện

Có thể nói,

ược mục tiêu dạy học

tốt nhất , : a)

; b) Bổ sung, phối hợp nhiều PPDH để khắc phục mặt hạn chế của PPDH

đã và đang sử dụng nhằm đạt được mục tiêu dạy học; c) Thay đổi PPDH đã và đang sử dụng bằng PPDH mới ưu việt hơn, đem lại hiệu quả dạy học cao hơn

1.2.5 Khái niệm “chỉ đạo hoạt động đổi mới phương pháp dạy học” và mối quan hệ với các chức năng quản lý

1.2.5.1 Các chức năng quản lý

Chức năng quản lý là vấn đề đặc biệt quan trọng trong lý luận quản lý

Đó các phương thức cơ bản của hoạt động quản lý, thông qua đó mà chủ thể quản lý có thể tác động đến đối tượng quản lý trong quá trình quản lý nhằm thực hiện mục tiêu quản lý Chức năng quản lý được quy định một cách khách quan bởi hoạt động của khách thể quản lý

Henry Fayol đã đưa ra 5 chức năng sau đây mà người ta gọi là 5 yếu

tố của Fayol: Kế hoạch hoá, tổ chức, ra lệnh, phối hợp, kiểm tra và đánh giá

Sau đó hầu hết các nhà nghiên cứu cho rằng quản lý có 4 chức năng

cơ bản là 4 khâu liên quan mật thiết với nhau, đó là:

Kế hoạch hoá: Là làm cho việc thực hiện có kế hoạch trên diện rộng, quy

mô lớn Căn cứ vào thực trạng và dự định của tổ chức để xác định mục tiêu, mục đích, xác định những biện pháp trong thời kỳ nhằm đạt mục tiêu dự định

Tổ chức: Là quá trình hình thành nên những cấu trúc quan hệ giữa các

thành viên, bộ phận nhằm đạt mục tiêu kế hoạch Nhờ việc tổ chức có hiệu quả, người quản lý có thể phối hợp điều phối các nguồn lực, vật lực, nhân lực

Chỉ đạo: Đó chính là phương thức tác động của chủ thể quản lý Lãnh

đạo bao hàm việc liên kết, liên hệ với người khác, động viên họ hoàn thành nhiệm vụ để đạt được mục tiêu của tổ chức

Kiểm tra: Thông qua một cá nhân, hay một nhóm tổ chức để xem xét

thực tế, theo dõi, giám sát hoạt động, tiến hành uốn nắn, sửa chữa những hoạt động sai Đây chính là quá trình tự điều chỉnh của hoạt động quản lý

Gần đây rất nhiều nghiên cứu đã khẳng định thông tin trong quản lý

chính là chức năng thứ 5 của quản lý Thông tin quản lý được xem như là hệ thần kinh của hệ thống quản lý, có tác động đến tất cả mọi khâu của quá trình quản lý Mọi thông tin quản lý đều nhằm phục vụ cho việc ra quyết định quản lý

Sơ đồ 1.3 Mối quan hệ các chức năng trong chu trình quản lý

Để thực hiện quá trình quản lý còn phải có các điều kiện, phương tiện quản lý Đó không chỉ là máy móc, kỹ thuật mà còn là nhân cách của nhà quản

lý (phẩm chất, năng lực)

1.2.5.2 Khái niệm “chỉ đạo hoạt động” trong quá trình quản lý

Chỉ đạo (hay lãnh đạo) là một chức năng cơ bản của quản lý, nhưng trong nhiều trường hợp cũng có thể coi là một khâu, một hoạt động tương đối độc lập của quá trình quản lý Chỉ đạo là một hoạt động (hành động) chuyên biệt của người lãnh đạo một tổ chức tác động đến các chủ thể quản lý các bộ phận thuộc quyền nhằm thực hiện các mục tiêu quản lý đã được hoạch định và

đảm bảo cho các hoạt động của các bộ phận đạt được hiệu quả mong muốn

Chỉ đạo là một quá trình và trong công tác chỉ đạo cũng đã bao gồm trong

đó nhiều yếu tố của các chức năng quản lý khác: Chỉ đạo phải dựa vào kế hoạch chung và cần có riêng của kế hoạch chỉ đạo Mặt khác, trong chỉ đạo cũng có đầy

đủ các yếu tố của công tác tổ chức, của công tác kiểm tra, đánh giá…

Lập kế hoạch

Tổ chức Thông tin

Kiểm tra

Chỉ đạo

Đối tượng của công tác chỉ đạo trong quản lý về bản chất là thực hiện các tác động con người tác động đến cán bộ quản lý các bộ phận (hệ bị quản lý) Điều quan trọng của chỉ đạo, lãnh đạo là làm sao tạo ra động cơ thúc đẩy con người hoạt động theo mục tiêu của tổ chức

Ví dụ, đối tượng của chỉ đạo trong quản lý nhà trường là các đầu mối phụ

trách công việc (lãnh đạo các phòng, ban, tổ chuyên môn và người phụ trách các tập thể giáo viên ) Năng lực chỉ đạo và cũng là nghệ thuật lãnh đạo của Hiệu trưởng là tác động vào các đầu mối quản lý (cấp dưới) thực thi hiệu quả sao cho họ không những tuân thủ các mệnh lệnh, mà còn tự nguyện và hăng hái làm việc để đạt các mục tiêu của tổ chức

Khái niệm “Chỉ đạo” theo nghĩa này được sử dụng trong đề tài “Biện pháp chỉ đạo đổi mới PPDH ở bậc tiểu học của phòng giáo dục và đào tạo Tp

Hạ Long tỉnh Quảng Ninh” Có thể nói “chỉ đạo” chỉ là một khâu quản lý,

nhưng thể hiện tập trung cao nhất các chức năng cơ bản của hoạt động quản lý

1.3 Một số cơ sở lý luận về quản lý đổi mới PPDH ở trường Tiểu học

1.3.1 Một số đặc điểm của hoạt động dạy học ở trường tiểu học

1.3.1.1 Một số đặc điểm của hoạt động dạy học tiểu học

Điều II, Luật phổ cập giáo dục [24] đã nêu: “ Giáo dục tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân…” Bậc tiểu học là bậc học đầu tiên của hệ thống giáo dục, bậc học đào tạo những cơ sở ban đầu cơ bản và bền vững cho trẻ tiếp tục học lên bậc học trên, giúp trẻ hình thành những cơ sở ban đầu, những phẩm chất cơ bản của nhân cách

Giáo dục ở bậc tiểu học có tính chất đặc biệt, có bản sắc riêng, với tính

sư phạm đặc trưng Do vậy, có những đặc thù của quá trình dạy học tiểu học

- Phụ thuộc vào đặc điểm tâm- sinh lí lứa tuổi học sinh tiểu học

- Phụ thuộc vào: phương tiện dạy học

- Phụ thuộc vào người giáo viên (quan điểm, năng lực, kinh nghiệm, sở trường… của họ)

1.3.1.2 PPDH dạy học tiểu học

PPDH tiểu học cần thể hiện được các yêu cầu:

- Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh

- Phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học

- Bồi dưỡng PPDH tự học, rèn luyện kỹ năng, vận dụng vào thực tiễn

- Tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học sinh

1.3.2 Mục tiêu và vai trò của đổi mới PPDH ở trường tiểu học

Trước thực tiễn đổi mới về mục tiêu, nội dung chương trình tiểu học

và cách đánh giá kết quả học tập của học sinh, PPDH cũng tất yếu phải thay đổi theo

Đổi mới PPDH là nội dung hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dạy và học

Đổi mới PPDH hướng vào hoạt động chủ đạo của học sinh, chống lại thói quen thụ động, đào tạo lớp người năng động, sáng tạo, khả năng thích ứng cao trong nền kinh tế tri thức Bồi dưỡng PPDH tự học, tự rèn luyện kỹ năng để vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm ham học cho học sinh Để đạt được mục tiêu đã đề ra trong quản lý, người Hiệu trưởng cần hình thành, phát triển, kích thích động cơ dạy của thầy và học của trò

Trong giáo dục tiểu học - bậc học đầu tiên của giáo dục phổ thông, việc học tập của học sinh phụ thuộc rất nhiều vào việc dạy của thầy Nếu chúng ta thực hiện được các điều trên thì chúng ta đã thực hiện được mục tiêu giáo dục tiểu học đặt ra, tức là “giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơ sở”[23]

Mục tiêu của việc đổi mới PPDH ở trường tiểu học là thay đổi lối dạy học truyền thụ một chiều sang dạy học theo “PPDH dạy học tích cực” nhằm giúp học sinh phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và khả năng tự học, tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thức vào các tình huống học tập và trong thực tiễn, tạo niềm tin, niềm vui, hứng thú trong học tập

1.3.3 Nội dung của quản lý hoạt động đổi mới PPDH ở trường tiểu học

Quản lý việc thực hiện đổi mới PPDH là nhân tố quyết định thành công của đổi mới PPDH

Quản lý việc thực hiện kế hoạch đổi mới PPDH cần tuân thủ các chức năng cơ bản của hoạt động quản lý Từ việc xây dựng kế hoạch, tổ chức bộ máy nhân sự, chỉ đạo thực hiện… đến việc kiểm tra, đánh giá và nắm bắt thông tin phản hồi

Nội dung quản lý đổi mới PPDH nói chung và của đổi mới PPDH ở các trường tiểu học nói riêng bao gồm:

Một là: Đổi mới cách dạy của thầy trên quan điểm đổi mới

Hai là: Đổi mới cách học của trò theo hướng chủ động, năng động, sáng tạo

Ba là: Tăng cường thực hành, thực hiện nguyên lý giáo dục

Bốn là: Tăng cường mối quan hệ giữa trí tuệ và tâm hồn, tư duy và cảm xúc

Đổi mới PPDH chỉ có thể thực hiện được khi nó trở thành hoạt động thường xuyên của nhà trường, của gia đình, của xã hội Người Hiệu trưởng cần quản lý các tổ chức trong nhà trường, đặc biệt các tổ chuyên môn, thông qua tổ chức để quản lý con người và công việc

Mặt khác, đội ngũ giáo viên là yếu tố quyết định chất lượng giáo dục, muốn nâng cao chất lượng giáo dục phải quan tâm đến công tác xây dựng đội ngũ, đặc biệt là trong yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay Vì vậy quản lý đổi mới PPDH không thể không gắn liền với công tác quản lý xây dựng, phát triển đội ngũ đáp ứng yêu cầu đổi mới PPDH

Từ cơ sở lý luận và thực tiễn đổi mới PPDH có thể khẳng định rằng giáo viên vừa là đối tượng vừa là động lực chính của công cuộc đổi mới này Đội ngũ giáo viên tiểu học cần được đổi mới trước hết về nhận thức, cần đốt nóng thêm nhiệt huyết, say mê với nghề, xác định tinh thần trách nhiệm, lòng yêu thương học sinh và nâng cao khả năng tự học và sáng tạo Bên cạnh đó giáo viên cần được trang bị các kiến thức, kỹ năng về PPDH và những kinh nghiệm thực tiễn của đổi mới PPDH Trong công tác quản lí cần tạo ra cơ chế mới để động viên, thúc đẩy giáo viên tham gia vào công cuộc vận động này

Quản lý đổi mới PPDH cần gắn với quản lý cơ sở vật chất, phương tiện dạy học, đảm bảo cho các hoạt động đổi mới PPDH Cái lõi của cơ sở vật chất trường học là thiết bị dạy học Quản lý nội dung này cần tuân thủ theo nguyên tắc về tính mục đích, tính kế thừa và phát triển, tuân thủ chu trình quản lý Muốn quản lý tốt người Hiệu trưởng phải thường xuyên nâng cao nhận thức cho giáo viên đối với việc sử dụng thiết bị dạy học

Quản lý đổi mới PPDH cần gắn với việc kiểm tra đánh giá, thực hiện tốt chế độ thi đua khen thưởng và kỷ luật Thiết kế một hệ thống thông tin phản hồi; so sánh thành tựu hiện thực với các chuẩn mực đã định, xác định những lệch lạc nếu có và đo lường ý nghĩa mức độ của chúng, tiến hành những hành động cần thiết đảm bảo rằng nguồn lực của tổ chức được sử dụng một cách hiệu nghiệm và hiệu quả để đạt được mục tiêu của tổ chức Tổ chức phong trào thi đua “dạy tốt học tốt” làm cho nó đi vào chiều sâu và có thêm những nhân tố mới đa dạng và phổ biến hơn trong tập thể giáo viên và học sinh Phong trào này, cũng chính là sự tích hợp của các hoạt động chỉ đạo xây dựng nền nếp dạy học và nâng cao chất lượng dạy học

1.3.4 Những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình quản lí đổi mới PPDH tiểu học

a) Môi trường Kinh tế - xã hội

- Chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT

- Chỉ đạo của Thành ủy, HĐND, UBND, các ban ngành đoàn thể liên quan

- Mối quan hệ, phối hợp giữa các ban ngành đoàn thể trong địa bàn

- Môi trường kinh tế xã hội, truyền thống văn hóa của địa phương

- Trình độ dân trí và mức sống của người dân địa phương

- Sự quan tâm hỗ trợ của các tổ chức xã hội, địa phương, CMHS

- Chế độ đãi ngộ của nhà nước với người làm công tác giáo dục

b) Các nhân tố thuộc Phòng GD&ĐT

- Công tác lập kế hoạch

- Quy định, hướng dẫn, chỉ đạo các trường về quản lý đổi mới PPDH

- Sự phối kết hợp có hiệu quả của các bộ phận trong cơ quan phòng GD&ĐT

- Bồi dưỡng thường xuyên và giao lưu học hỏi cho đội ngũ giáo viên

- Công tác thi đua khen thưởng

- Thanh tra, kiểm tra hoạt động dạy học

- Năng lực chuyên môn và điều kiện làm việc của cán bộ, chuyên viên phòng GD&ĐT

c) Các nhân tố thuộc trường tiểu học

- Công tác quản lý hoạt động dạy - học của các trường Tiểu học

- Đội ngũ giáo viên, cán bộ, công nhân viên và học sinh

- CSVC, TBDH, môi trường sư phạm nhà trường

- Chất lượng giáo dục học sinh của các trường

- Đời sống của cán bộ giáo viên

- Thông tin giữa CMHS, học sinh, xã hội, giáo viên, nhà trường, Phòng GD&ĐT và ngược lại

1.3.5 Vai trò của Hiệu trưởng trường tiểu học trong chỉ đạo đổi mới PPDH

Hiệu quả giáo dục, đào tạo của nhà trường nói chung phụ thuộc vào công tác tổ chức quản lý trường học, đứng đầu là Hiệu trưởng Vì vậy người Hiệu trưởng phải hiểu rõ mục tiêu giáo dục, am hiểu sâu sắc nội dung giáo dục, nắm chắc các PPDH giáo dục, các nguyên tắc tổ chức giáo dục XHCN Người Hiệu trưởng phải là nhà giáo dục XHCN có kinh nghiệm, năng lực, uy tín về chuyên môn, là con chim đầu đàn của tập thể giáo viên

Người Hiệu trưởng có chức năng tổ chức mọi hoạt động giáo dục trong nhà trường, làm sao cho các chủ trương, đường lối, các nội dung, PPDH giáo dục được thực hiện một cách có hiệu quả Do vậy, năng lực tổ chức thực tiễn của người Hiệu trưởng quyết định hiệu quả quản lý giáo dục

Công tác quản lý nhà trường nói chung, quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường tiểu học nói riêng không chỉ có vai trò trực tiếp của người Hiệu trưởng, mà còn có sự quản lý, chỉ đạo của các cơ quản quản lý nhà nước về giáo dục cấp trên (Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT) Bởi vậy, trong lý luận và thực tiễn, hoạt động quản lý nhà trường của các Hiệu trưởng trường tiểu học không thể thiếu sự quản lý, chỉ đạo chuyên môn trực tiếp từ Phòng GD&ĐT

1.4 Vai trò và nội dung công tác chỉ đạo đổi mới PPDH tiểu học của Phòng Giáo dục và Đào tạo

1.4.1 Vai trò của Phòng GD&ĐT trong quản lý hoạt động dạy học

1.4.1.1 Chức năng của phòng giáo dục và đào tạo

Điều 9 Nghị định số: 115/2010/NĐ-CP, ngày 24 tháng 12 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ quy định về trách nhiệm quản lí nhà nước về giáo dục của Phòng GD&ĐT như sau: “Phòng GD&ĐT có trách nhiệm tham mưu giúp UBND cấp huyện thực hiện chức năng quản lí nhà nước về giáo dục trên địa bàn huyện”[10]

Nghị định cũng quy định rõ Phòng GD&ĐT thực hiện chức năng quản lí nhà nước về giáo dục với các nội dung sau:

1 Chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan:

a) Trình UBND cấp huyện: dự thảo các văn bản hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách, pháp luật, các quy định của UBND cấp tỉnh về hoạt động giáo dục trên địa bàn; dự thảo các quyết định, chỉ thị, quy hoạch, kế hoạch phát triển giáo dục, chương trình cải cách hành chính về lĩnh vực giáo dục trên địa bàn,

dự thảo các văn bản khác về lĩnh vực giáo dục thuộc thẩm quyền quản lí của UBND cấp huyện;

b) Trình Chủ tịch UBND cấp huyện: Dự thảo quyết định thành lập, cho phép thành lập, sáp nhập, chia, tách, giải thể các cơ sở giáo dục trực thuộc Phòng GD&ĐT và các văn bản cá biệt khác về lĩnh vực giáo dục thuộc thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp huyện

2 Hướng dẫn, tổ chức thực hiện công tác chuyên môn, nghiệp vụ; công tác tuyển sinh, thi cử, cấp phát văn bằng, chứng chỉ; công tác phổ cập giáo dục, chống mù chữ và xây dựng xã hội học tập trên địa bàn; cho phép hoạt động giáo dục đối với các cơ sở giáo dục

3 Thực hiện công tác thống kê, thông tin, báo cáo về tổ chức và hoạt động giáo dục định kỳ và hàng năm theo hướng dẫn của Sở GD&ĐT và UBND cấp huyện

4 Chủ trì xây dựng, tổng hợp kế hoạch biên chế sự nghiệp giáo dục của các cơ sở giáo dục trực thuộc theo hướng dẫn của Sở GD&ĐT và UBND cấp huyện; quyết định phân bổ biên chế sự nghiệp các cơ sở giáo dục trực thuộc sau khi đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; hướng dẫn, tổ chức thực hiện và kiểm tra, thanh tra việc tuyển dụng, sử dụng, luân chuyển, biệt phái, đào tạo, bồi dưỡng, thực hiện chính sách đối với nhà giáo và CBQL giáo dục trên địa bàn huyện

5 Quyết định bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm, luân chuyển, cách chức, giáng chức đối với người đứng đầu, cấp phó người đứng đầu, công nhận hội đồng trường các cơ sở giáo dục trực thuộc; công nhận, không công nhận hội đồng quản trị, chủ tịch hội đồng quản trị, Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng các

cơ sở giáo dục ngoài công lập thuộc quyền quản lý của UBND cấp huyện

6 Chủ trì xây dựng, lập dự toán ngân sách giáo dục hàng năm đối với các cơ sở giáo dục trực thuộc; quyết định phân bổ, giao dự toán chi ngân sách giáo dục cho các cơ sở giáo dục trực thuộc khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt; phối hợp với cơ quan tài chính, kế hoạch cùng cấp xác định, cân đối ngân sách nhà nước chi cho giáo dục hàng năm của địa phương, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; hướng dẫn, kiểm tra việc sử dụng ngân sách nhà nước

và các nguồn thu hợp pháp khác cho giáo dục trên địa bàn huyện

7 Thực hiện cải cách hành chính, công tác thực hành tiết kiệm, phòng chống tham nhũng, lãng phí, công tác kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị về giáo dục theo quy định của pháp luật; kiểm tra, giám sát việc công khai chất lượng giáo dục, công khai điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục, công khai tài chính của các cơ sở giáo dục trực thuộc

8 Giúp UBND cấp huyện quản lí các cơ sở giáo dục trực thuộc, gồm: cơ

sở giáo dục Mầm non, trường Tiểu học, trường THCS, trường phổ thông có nhiều cấp học (trong đó không có cấp THPT) và các cơ sở giáo dục khác (nếu có) thuộc thẩm quyền quản lí của UBND cấp huyện

1.4.1.2 Chức năng của Phòng GD&ĐT trong quản lý hoạt động dạy học tiểu học

Phòng GD&ĐT thực hiện chức năng QLHĐDH trên cơ sở thực hiện các chức năng sau:

- Kế hoạch hoá công tác QLHĐDH: Lập kế hoạch QLHĐDH có vai trò

rất quan trọng, nó giúp nhà quản lí ứng phó với những thay đổi của hoàn cảnh, cho phép nhà quản lí tập trung vào mục tiêu, chọn những phương án tối ưu, khai thác có hiệu quả nhất các nguồn lực cho dạy học, đồng thời nó cũng tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kiểm tra

- Chức năng tổ chức: Phòng GD&ĐT thực hiện chức năng này trên 2 nội

dung là tổ chức bộ máy và tổ chức công việc

Về tổ chức bộ máy trước hết đó là việc sắp xếp, phân công trách nhiệm

cụ thể rõ ràng, xây dựng quy chế phối hợp trong công tác giữa các bộ phận của Phòng GD&ĐT Tham mưu với thành ủy, UBND Tp làm tốt công tác quy hoạch đội ngũ CBQL, bổ nhiệm và bổ nhiệm lại kết hợp với luân chuyển cán

bộ nâng cao chất lượng công tác quản lí trường học Quản lí tốt việc thi tuyển viên chức của các trường kết hợp với điều động giáo viên để đội ngũ giáo viên của các trường đủ về số lượng, chuẩn hoá về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu

Về tổ chức công việc, Phòng GD&ĐT phân công trách nhiệm rõ ràng cho các bộ phận thực thi từng phần của kế hoạch quản lí Chỉ đạo các trường phân công chuyên môn đúng chuyên ngành đào tạo, phù hợp với trình độ, năng lực để nâng cao chất lượng dạy học

- Chức năng chỉ đạo: Sau khi xây dựng kế hoạch QLHĐDH, sắp xếp tổ

chức CBQL, giáo viên, Phòng GD&ĐT phải chỉ đạo, điều hành các nhà trường

tổ chức thực hiện kế hoạch nhằm đạt mục tiêu đề ra Đây là quá trình sử dụng quyền lực quản lí nhà nước để tác động đến các đối tượng quản lí một cách có chủ đích để phát huy hết tiềm năng của họ trong HĐDH Các tác động chỉ đạo thường được thực hiện bằng các quyết định, bằng kế hoạch và các văn bản hành chính hay tổ chức hội họp giao ban để triển khai nhiệm vụ

- Chức năng kiểm tra: Đây là chức năng quan trọng trong công tác quản

lí vì trong lãnh đạo, quản lí nếu không kiểm tra coi như không lãnh đạo Kiểm tra là một quá trình gồm 3 bước: Xây dựng các tiêu chuẩn đánh giá, đo đạc việc thực hiện nhiệm vụ và điều chỉnh các sai lệch nhằm làm cho hệ thống tiến đến mục tiêu đã xây dựng

Trong kiểm tra có nhiều hình thức như nghe báo cáo; phỏng vấn trao đổi với CBQL, giáo viên, phụ huynh học sinh, lãnh đạo địa phương; nghiên cứu hồ sơ; dự giờ thăm lớp…

Trong công tác kiểm tra cần kết hợp kiểm tra định kỳ và kiểm tra đột xuất; kết hợp giữa thanh, kiểm tra của Phòng GD&ĐT với kiểm tra nội bộ của nhà trường và tự kiểm tra của giáo viên Kiểm tra của cơ quan cấp trên với kiểm tra chéo giữa các trường

Các chức năng của quản lí không thực hiện độc lập tách rời nhau mà có tác dụng tương tác hỗ trợ nhau tạo nên sức mạnh quản lí

1.4.2 Mục tiêu và nội dung công tác chỉ đạo đổi mới PPDH tiểu học của Phòng GD&ĐT

1.4.2.1 Mục tiêu của công tác chỉ đạo đổi mới PPDH tiểu học của Phòng GD&ĐT

Phòng GD&ĐT là cơ quan chuyên môn thay mặt UBND quận, huyện quản lí các hoạt động giáo dục trên địa bàn nên quản lý hoạt động dạy học của các nhà trường là nhiệm vụ trọng tâm, cơ bản, xuyên suốt quá trình hành động

Mục tiêu công tác chỉ đạo đổi mới PPDH của Phòng GD&ĐT à nhằm làm cho hoạt động đổi mới PPDH trong các nhà trường được thực hiện theo đúng kế hoạch, nội dung chương trình đề ra và có kỷ cương, nền nếp, thực hiện đúng quan điểm giáo dục của Đảng, pháp luật và các văn bản pháp quy của nhà nước Làm cho các thành tố của quá trình dạy học ngày càng phát triển và thực hiện có chất lượng, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhân cách cho học sinh

Tóm lại: Chỉ đạo đổi mới PPDH tiểu học của Phòng GD&ĐT là những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của Phòng GD&ĐT đến đội ngũ CBQL, giáo viên và học sinh và các thành tố trong nhà trường nhằm đảm bảo cho HĐDH trong các nhà trường có kỷ cương, nền nếp, vận hành theo quan điểm, đường lối giáo dục của Đảng và đạt được mục tiêu đề ra

1.4.2.1 Nội dung của công tác chỉ đạo đổi mới PPDH dạy học tiểu học của Phòng GD&ĐT gồm

1) QLHĐ dạy của giáo viên: Đây là khâu quan trọng nhất của quá trình quản lý hoạt động dạy học, QLHĐ dạy của giáo viên là quản lí việc tuân thủ các nhiệm vụ chuyên môn được quy định trong chuẩn nghề nghiệp của GVTH gồm những nội dung:

- Quản lí việc xây dựng kế hoạch đổi mới PPDH của giáo viên: Đó là những biện pháp tác động để các kế hoạch đổi mới PPDH được xây dựng theo hướng tích hợp dạy học với giáo dục thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, PPDH dạy học phù hợp với đặc thù môn học, đặc điểm học sinh và môi trường giáo dục; phối hợp hoạt động học với hoạt động dạy theo hướng phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh

- Quản lí việc đảm bảo kiến thức môn học: Là các biện pháp tác động

để giáo viên làm chủ kiến thức môn học, đảm bảo nội dung dạy học chính xác, có hệ thống, vận dụng hợp lý các kiến thức liên môn theo yêu cầu cơ bản, hiện đại, thực tiễn