TRÌNH BÀY NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TÁC PHẨM “CỦA CẢI CỦA CÁC DÂN TỘC” CỦA ADAM SMITH. TẠI SAO A. SMITH ĐƯỢC COI LÀ CHA ĐẺ CỦA KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ BÀI THUYẾT TRÌNH ĐỀ TÀI: TRÌNH BÀY NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TÁC PHẨM “CỦA CẢI CỦA CÁC DÂN TỘC” CỦA ADAM SMITH. TẠI SAO A. SMITH ĐƯỢC COI LÀ CHA ĐẺ CỦA KINH TẾ THỊ TRƯỜNG  Môn học : Lịch sử các học thuyết KT Giảng viên hướng dẫn : TS. Nguyễn Minh Tuấn Lớp Cao học K18 và K19: Kinh tế Chính trị học Nhóm 8 : 3 Thành viên 1. Ngô Công Bình 2. Mai Thành Trung 3. Phan Thị Xuân Lợi Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 2 tháng 4 năm 2010 Mục lục Trang A. Lời mở đầu………………………………………………………………….3 B. Nội dung……………………………………………………………………..5 I. Giới thiệu khái quát về A. Smith là Ông tổ của Kinh tế học ……...5 1. Sơ lược về tác giả………………………………………………….5 2. Phương pháp luận và Thế giới quan………………………………6 3. Tác phẩm lớn nhất của A.Smith “Của cải của các dân tộc”………6 II. A. Smith được coi là Cha đẻ của Kinh tế Thị trường……………...9 1. Tính chất hệ thống Kinh tế của A.Smith…………………………..9 2. Luật tự nhiên và quyền sở hữu tài sản……………………………..9 3. Nhân tính………………………………………………………….10 4. Thuyết Lịch sử……………………………………………………11 4.1. Tư lợi và tăng trưởng kinh tế……………………………………11 4.2. Lịch sử văn minh………………………………………………..14 5. Cơ sở Kinh tế vi mô trong tác phẩm Của cải của các dân tộc........15 6. Kinh tế vi mô của A.Smith.............................................................16 C. Kết luận........................................................................................................18 D. Tài liệu tham khảo LỜI MỞ ĐẦU    Kinh tế học phát triển như một môn khoa học độc lập và được giảng dạy ở các trường chuyên nghiệp trong thời kỳ công nghiệp hóa đầu tiên ở các nền kinh tế Tây Âu vào thế kỷ thứ 18. Tài liệu mà các nhà kinh tế trên thế giới đã công nhận như là một tác phẩm kinh điển đầu tiên của khoa học kinh tế là: “ Bản chất và nguồn gốc của cải của các dân tộc” xuất bản năm 1776 của nhà kinh tế người Anh Adam Smith (ông được các nhà kinh tế thế giới gọi là “cha đẻ của kinh tế học”). Adam Smith được ghi nhận rộng rãi là người sáng tạo ra lĩnh vực kinh tế, tuy nhiên ông lại bị ảnh hưởng bởi những tác giả người Pháp, những người có cùng quan điểm chống lại Chủ nghĩa trọng thương. Nghiên cứu phương pháp luận đầu tiên về phương thức hoạt động của các nền kinh tế được đảm nhận bởi những người theo trường phái Trọng nông ở Pháp, A.Smith đã sử dụng rất nhiều quan điểm của họ và mở rộng thành một luận điểm nói về phương thức hoạt động mà các nền kinh tế nên áp dụng. Ông tin rằng cạnh tranh là cơ chế tự điều hòa và Chính phủ không nên can thiệp vào kinh doanh bằng biện pháp thuế quan, hay bất cứ công cụ nào khác, trừ khi nó được sử dụng để bảo vệ thị trường tự do cạnh tranh. Rất nhiều các học thuyết kinh tế ngày nay (hoặc ít nhất là một phần) được phát triển từ các nghiên cứu chủ chốt của A.Smith, chính quan điểm và thành công ấy đã sáng ngời về A.Smith là Ông tổ của kinh tế học. Đồng thời, trong tác phẩm nổi tiếng “Nghiên cứu về bản chất và nguồn gốc của cải của các dân tộc”, Adam Smith đã viết về động cơ của nhà tư bản vào một ngành nào đó là lợi nhuận, tăng chuyên môn hoá bằng nhân công đòi hỏi phát triển thương mại, là nguyên nhân cơ bản của sự tăng trưởng kinh tế. Như vậy, chúng ta đã thấy rất rõ bàn tay vô hình của thị trường mà Adam Smith đã đề cập trong tác phẩm Của cải của các dân tộc mà bất kỳ một người học kinh tế nào cũng được nghe hoặc đọc. Nội dung cơ bản tác phẩm lớn nhất của

BÀI THUYẾT TRÌNH

Đ

Ề TÀI :

TRÌNH BÀY NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG TÁC PHẨM

“CỦA CẢI CỦA CÁC DÂN TỘC” CỦA ADAM SMITH TẠI SAO A SMITH ĐƯỢC COI LÀ CHA ĐẺ CỦA

KINH TẾ THỊ TRƯỜNG



Môn học : Lịch sử các học thuyết KT Giảng viên hướng dẫn : TS Nguyễn Minh Tuấn

Mục lục

Trang

A Lời mở đầu……….3

B Nội dung……… 5

I Giới thiệu khái quát về A Smith là Ông tổ của Kinh tế học …… 5

1. Sơ lược về tác giả……….5

2. Phương pháp luận và Thế giới quan………6

3. Tác phẩm lớn nhất của A.Smith “Của cải của các dân tộc”………6

II A Smith được coi là Cha đẻ của Kinh tế Thị trường……… 9

1. Tính chất hệ thống Kinh tế của A.Smith……… 9

2. Luật tự nhiên và quyền sở hữu tài sản……… 9

3. Nhân tính……….10

4. Thuyết Lịch sử………11

4.1 Tư lợi và tăng trưởng kinh tế………11

4.2 Lịch sử văn minh……… 14

5. Cơ sở Kinh tế vi mô trong tác phẩm Của cải của các dân tộc 15

6. Kinh tế vi mô của A.Smith 16

C. Kết luận 18

Adam Smith được ghi nhận rộng rãi là người sáng tạo ra lĩnh vực kinh tế,

tuy nhiên ông lại bị ảnh hưởng bởi những tác giả người Pháp, những người cócùng quan điểm chống lại Chủ nghĩa trọng thương Nghiên cứu phương pháp luậnđầu tiên về phương thức hoạt động của các nền kinh tế được đảm nhận bởi nhữngngười theo trường phái Trọng nông ở Pháp, A.Smith đã sử dụng rất nhiều quanđiểm của họ và mở rộng thành một luận điểm nói về phương thức hoạt động màcác nền kinh tế nên áp dụng Ông tin rằng cạnh tranh là cơ chế tự điều hòa vàChính phủ không nên can thiệp vào kinh doanh bằng biện pháp thuế quan, hay bất

cứ công cụ nào khác, trừ khi nó được sử dụng để bảo vệ thị trường tự do cạnhtranh

Rất nhiều các học thuyết kinh tế ngày nay (hoặc ít nhất là một phần) đượcphát triển từ các nghiên cứu chủ chốt của A.Smith, chính quan điểm và thànhcông ấy đã sáng ngời về A.Smith là Ông tổ của kinh tế học

Đồng thời, trong tác phẩm nổi tiếng “Nghiên cứu về bản chất và nguồn gốc

của cải của các dân tộc”, Adam Smith đã viết về động cơ của nhà tư bản vào một

ngành nào đó là lợi nhuận, tăng chuyên môn hoá bằng nhân công đòi hỏi pháttriển thương mại, là nguyên nhân cơ bản của sự tăng trưởng kinh tế.

Như vậy, chúng ta đã thấy rất rõ "bàn tay vô hình" của thị trường mà AdamSmith đã đề cập trong tác phẩm "Của cải của các dân tộc" mà bất kỳ một ngườihọc kinh tế nào cũng được nghe hoặc đọc Nội dung cơ bản tác phẩm lớn nhất củaAdam Smith trong cuốn The Wealth of Nations (Của cải của các dân tộc) mà tôi

đã được đọc ghi nhận ý nghĩa về 5 quyển hết sức to lớn như sau:

 Quyển 1: Nguyên nhân tăng năng suất lao động và phương pháp phânphối tự nhiên các sản phẩm cho các tầng lớp nhân dân (từ tr 51);

 Quyển 2: Tính chất của vốn, tích lũy và sử dụng vốn (từ tr.394);

 Quyển 3: Mức độ giàu tăng trưởng khác nhau ở các Dân tộc (từ tr.542);

 Quyển 4: Các hệ thống Kinh tế Chính trị (từ tr.606);

Quyển 5: Thu nhập Quốc gia hay cộng đồng

Xuất phát từ quan niệm trên nhận định về Adam Smith, vận dụng những lýluận được học tập và nghiên cứu tại trường kết hợp với thực tế, nhóm chúng tôi

đã đi sâu nghiên cứu và chọn đề tài: Trình bày nội dung cơ bản trong tác phẩm “ Của cải của các dân tộc” của Adam Smith Tại sao A Smith, được coi là cha đẻ của kinh tế thị trường.

NỘI DUNG

 

I Giới thiệu khái quát về A.Smith là ông tổ của kinh tế học

1 Sơ lược tác giả:

Sinh năm 1723 tại TP Kirkcaldy (rửa tội ngày 5/6) khi cha ông, làm nghềthuế quan, mất trước đó 4 tháng Mẹ là Margaret Douglas (bà mất năm 1784 ởtuổi 89)

Sau khi theo học phổ thông ở Kirkcaldy, ông học ở trường ĐH Glasgow,chịu ảnh hưởng nhiều của Francis Hutcheson – GS luân lý học, nhưng cũng chútrọng không ít về luật học và kinh tế học

Năm 17 tuổi, ông nhận được học bổng tại trường ĐH Oxford nghiên cứuvăn học và triết học “Nhiệm vụ duy nhất của chúng tôi ở đây là đi cầu kinh 2 lần

và đi nghe giảng mỗi tuần 2 lần”

Sau 6 năm miệt mài học tập, ông thành thạo nhiều ngoại ngữ: Pháp, Ý, Hylạp và Latinh và trở thành một triết gia nổi tiếng

Năm 1751: giáo sư về Logic học

Năm 1753: giáo sư về Triết học đạo đức

Ông chịu ảnh hưởng của Hume (1711-1776) về triết học tự nhiên

Năm 1759, ông xuất bản “Lý luận về những tình cảm đạo đức”đề cao tính

vị kỷ, lợi ích cá nhân…

Sự nổi tiếng của ông đã giúp ông đi sang châu Âu trong 4 năm, gặp gỡnhững đại biểu nổi tiếng F Quesnay và Turgot.

Ông chia xẻ quan điểm của Chủ nghĩa Trọng nông về chủ trương tự do hóathương mại Đó là một khía cạnh của “tự do thiên nhiên”

Ông cũng chịu ơn của Chủ nghĩa Trọng nông về lý luận “Tái sản xuất”,phân phối thu nhập từ sản xuất và việc tìm ra hệ thống liên kết trong các hiệntượng kinh tế

Cuối năm 1766, ông trở về Pháp và bắt đầu viết “Của cải của các dân tộc”,được xuất bản ngày 9/3/1776

Nhà sử học Edward Gibbon: “một ngành khoa học mênh mông trong mộtcuốn sách duy nhất, và những ý tưởng sâu sắc nhất được thể hiện bằng một ngônngữ dễ hiểu nhất”

2 Phương pháp luận và thế giới quan

Chịu ảnh hưởng thế giới quan chủ nghĩa duy vật siêu hình, thần học tựnhiên theo triết học kinh viện – Hy lạp

Trước khi trở thành nhà kinh tế, ông giảng về Triết học đạo đức, bao gồm:Thần học tự nhiên, Đạo đức học, Pháp luật và kinh tế chính trị

* Phương pháp luận có tính hai mặt:

+ Trừu tượng hóa khoa học

+ Tầm thường hóa

3 Nội dung cơ bản trong Tác phẩm lớn nhất của A Smith “Của cải của các dân tộc” (The Wealth of Nations) – 1776:

3.1 Quyển 1: Nguyên nhân tăng năng suất lao động và phương pháp

phân phối tự nhiên các sản phẩm cho các tầng lớp nhân dân:

Nghiên cứu về phân công lao động, nguồn gốc và việc sử dụng tiền tệ, xácđịnh giá cả, tiền lương, lợi nhuận và tiền thuê đất, những biến đổi trong giá trị củatiền.

Bất kể trình độ tài năng, tài khéo léo và cách thức nhận định và quyết đóanphương thức lao động của một nước là như thế nào, sự dồi dào hay khan hiếm cácsản phẩm làm ra tùy thuộc vào tỷ lệ giữa số người hàng năm được sử dụng vàolao động và số người phi sản xuất

Bàn về bản chất của vốn cổ phần, về phưong pháp tích lũy vốn và các sốlượng lao động được sử dụng tùy thuộc các cách thức sử dụng vốn khác nhau.Các quốc gia có chính sách khuyến khích sản xuất, nhưng thường khôngđồng đều và thỏa đáng đối với mọi ngành sản xuất Tuy nhiên từ khi đế quốc La

Mã sụp đổ, châu Âu thực thi một chính sách thuận lợi đối với nghệ thuật, côngnghiệp, thương mại… Đây cũng là một trong những lý do ông tiếp tục phân tích ởQuyển

Về lịch sử kinh tế, trong đó có mối quan hệ giữa thành thị và nông thôn vànhững đóng góp từ hai khu vực này cho sự tiến bộ kinh tế

Mặc dù, những cuộc thảo luận về sản xuất và phân phối đã trải qua một quátrình lịch sử lâu dài, kinh tế học được xem là một khoa học độc lập chỉ được xácđịnh chính thức vào thời điểm xuất bản cuốn sách "Của cải của các dân tộc" viếtbởi Adam Smith năm 1776 A.Smith dùng thuật ngữ "kinh tế chính trị" để gọi tênmôn khoa học này, nhưng dần dần, thuật ngữ này đã được thay thế bằng thuậtngữ "kinh tế học" từ sau năm 1870 Ông cho rằng "sự giàu có" chỉ xuất hiện khicon người có thể sản xuất nhiều hơn với nguồn lực lao động và tài nguyên sẵn có.Như vậy, theo A.Smith, định nghĩa kinh tế cũng là định nghĩa về sự giàu có

3.4 Quyển 4: Các hệ thống Kinh tế Chính trị

Ông xem xét mặt ưu, khuyết của hai hệ thống loại trừ nhau trong kinh tếhọc chính trị Đó là hệ thống “trọng thương” ũng hộ thành thị (giới công thươngnghiệp) và coi nhẹ nông thôn; và hệ thống “trọng nông” coi nặng nông thôn vàcoi nhẹ thành thị Mục đích thực sự của chương này là chống lại Chủ nghĩa Trọngthương

Chương cuối cùng phê phán một cách có lý luận việc nhấn mạnh quá đángđối với nông nghiệp, trong khi vẫn bày tỏ sự tán đồng với những người theo chủnghĩa trọng nông khi chống lại sự can thiệp của chính phủ

Ông xem xét thu nhập, các biện pháp trả công cho việc thực hiện các chứcnăng của nhà nước

Phần lớn cuốn này ông trình bày về thuế, đưa ra những nguyên tắc chunghòan toàn hợp lý về việc đánh thuế

A.Smith cũng trình bày những phần chi tiêu cần thiết của một quốc gia hoặccộng đồng

Đã có một thời gian dài, nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa được vậnhành theo cơ chế hoàn toàn tự do dựa trên học thuyết kinh tế của nhà kinh tế học

cổ điển A Xmit (Adam Smith) Trong tác phẩm "Của cải của các dân tộc" (năm1776), A Xmit đã đưa ra quan điểm có tính triết lý là: Hãy để cho thị trường vậnhành dưới sự dẫn dắt của "bàn tay vô hình", cơ chế thị trường tự do sẽ đưa tới kếtquả cuối cùng là "sự hài hòa xã hội" Tuy nhiên, cuộc đại khủng hoảng 1929 –

1933 đã làm cho tất cả các nước tư bản chủ nghĩa phát triển buộc phải từ bỏ lýluận về "bàn tay vô hình" của cơ chế thị trường để chuyển sang thực hiện thuyếtkinh tế của M Kên (J.M Keynes) với lý lẽ ngược lại rằng: Để thoát khỏi khủnghoảng, thất nghiệp và nguy cơ bùng nổ xã hội, nhà nước phải điều tiết kinh tế Lý

thuyết kinh tế của M Kên đã chiếm địa vị chi phối ở các nước phương Tây trongnhững năm 1945 – 1973.

II A Smith được coi là Cha đẻ của Kinh tế Thị trường

1 Tính chất hệ thống Kinh tế của A Smith

Hệ thống của ông kết hợp thuyết nhân tính và thuyết lịch sử với hình thứcđặc biệt của thần học tự nhiên và những quan sát khách quan các hiện tượng kinhtế

Trong lĩnh vực kinh tế, tính hệ thống thể hiện thể hiện ở mức độ phântích,trong mô tả các hoạt động trong nông nghiệp, công nghiệp và thương mại;nhìn nhận Chủ nghĩa Tư bản như một hệ thống kinh tế làm cho mọi người đềugiàu có lên

Sự trao đổi hệ thống trong nền kinh tế được kết nối thông qua việc sử dụngtiền tệ Đồng thời, 3 lĩnh vực mà ông quan tâm: Phân công lao động, giá cả vàphân phối, tính chất tăng trưởng kinh tế

2 Luật tự nhiên và quyền sở hữu tài sản

Tiếp tục phát triển lý luận của Chủ nghĩa Trọng nông về Luật tự nhiên.Trong ý tưởng của A Smith, đó là việc hạn chế chức năng hoạt động của chínhphủ

“Mỗi cá nhân nhất thiết phải lao động để mang lại lợi tức hàng năm của xã hội càng nhiều càng tốt Nói chung, anh ta không dự định làm tăng quyền lợi chung, cũng như không hề biết mình đang làm tăng bao nhiêu…Anh ta chỉ dự định kiếm riêng cho riêng mình, và trong trường hợp này cũng như trong nhiều trường hợp khác, anh ta được dẫn dắt bằng bàn tay vô hình để thúc đẩy mục đích vốn không phải là bộ phận trong dự định của anh ta… Bằng cách theo đuổi

quyền lợi riêng của mình, anh ta thường thúc đẩy những gì của xã hội có hiệu quả hơn là khi anh ta thực sự có dự định thúc đẩy xã hội”.

Mong muốn cải thiện điều kiện của mình

 Con người là tư lợi

 Sự cạnh tranh đảm bảo rằng theo đuổi tư lợi sẽ cải thiện phúc lợikinh tế của xã hội

A.Smith quan niệm độc quyền tượng trưng cho tư lợi không bị kiềm chế và

sự phá hoại phúc lợi kinh tế:

- Độc quyền làm cho xã hội bị thiệt hại;

- Giảm tính cạnh tranh của thị trường;

- Các Công ty độc quyền tạo áp lực với Chính phủ;

- Độc quyền làm phân bổ sai nguồn lực

“Con người trong cùng ngành nghề hiếm khi gặp nhau, thậm chí để vui chơi hay tiêu khiển, nhưng cuộc chuyện trò chấm dứt trong âm mưu chống lại công chúng hay trong một số thủ đọan nâng giá”

“Sự độc quyền… là kẻ thù lớn đối với việc quản lý hiệu quả, vốn không bao giờ được xây dựng rộng khắp mà trong kết quả của sự cạnh tranh đều khắp và tự

do buộc mọi người phải cầu viện nó vì lợi ích của sự tự vệ”

4 Thuyết lịch sử:

4.1 Tư lợi và tăng trưởng kinh tế:

Theo A Smith, con người ai cũng vì lợi ích cá nhân, đó là tư lợi, ham giàu

có nên mọi hoạt động của họ đều vì mục đích vị kỷ và ông tin rằng chính lòng vị

kỷ của cá nhân sẽ đưa tới sự trù phú của xã hội ông nói:“Quốc gia sẽ trở nênphồn thịnh nếu mọi cá nhân không ngừng nỗ lực để cải thiện sinh hoạt của riêngmình…người bán thịt, người nấu rượu, người làm bánh mang đồ ăn đến chochúng ta chính là vì lợi ích riêng của họ, chúng ta kêu gọi không phải bằng lòngnhân từ của họ, mà kêu gọi sự ích kỷ của họ, chúng ta không bao giờ nói với họ

về những nhu cầu của chúng ta, mà chỉ nói với họ về mối tư lợi của họ”

Chính vì quan niệm khác thường này mà một nhà phê bình người Anh,Ruskin đã gọi A Smith là “một người Scotland kém trí, ít học, chuyên khuyênngười ta làm điều phi nghĩa: Phải ghét Chúa, ghét Thượng đế, phải từ bỏ luật lệcủa Ngài và thèm muốn tài sản của láng giềng.”

Lợi ích của sự phân công lao động xã hội thông qua quá trình sản xuất đinhghim là sự liên kết của 18 công việc khác nhau, chia cho nhiều người làm trongxưởng máy

Ông thấy rằng: “Một xưởng máy chỉ sử dụng 10 công nhân mà có thể làm

ra 78.000 đinh ghim một ngày” Nếu để cho từng người làm từ A đến Z, thìkhông thể nào làm được 20 đinh một ngày Đó là kết quả tuyệt vời của phân cônglao động xã hội hợp lý và phối hợp những động tác khó khăn Theo A Smith sựphân công lao động đã có từ thời công xã nguyên thuỷ ông viết:“Trong một bộlạc săn bắn hay chăn nuôi, thí dụ có một người giỏi làm cung tên và thường đổicung tên lấy súc vật Anh ta thấy rằng trao đổi như vậy anh ta thấy có lợi hơn làvừa làm cung tên vừa săn bắn Vì lẽ đó anh ta lấy việc chuyên sản xuất cung tênlàm nghề chính của mình…và chính điều đó đã khuyến khích mọi người chuyênlàm một việc và trau dồi tài nghệ đên độ hoàn hảo”

Tuy có sự nhầm lẫn giữa phân công lao động xã hội với phân công trongcông trường thủ công, nhung dù sao A Smith cũng rất có lý khi cho rằng vì tư lợimới nẩy sinh phân công lao đông, đến lượt nó phân công lao đông xã hội lại làmcho tư lợi gia tăng Điều này có một ý nghĩa rất to lớn và đúng như nhận xét củaông: “Phân công lao động là cuộc cách mạng vĩ đại nhất trong sức sản xuất”

Về cải cách điền địa, theo A Smith, để đem lại ích lợi cho mọi người vàcho toàn xã hội ông đề nghị ruộng đất nên được mua bán tự do Vì vậy mọi luật lệcấm đoán việc mua bán tự do đất đất đai đều phải bị xoá bỏ, kể cả luật thừa tự củacon trưởng Để minh chứng cho ý tưởng này, ông viết:“Thật không có gì đi ngượclại quyền lợi thực của gia đình đông đúc bằng luật lệ, để làm giàu cho một người,

đã phải đẩy những người con khác vào tình cảnh ăn mày Nước Anh thế kỷ thứ 18

đa số điền địa là do thừa kế Một người địa chủ có thể đặt định ruộng đất của họchia hay bán và sau bao thế kỷ những đặt định ấy còn ràng buộc những kẻ thừakế”

Sự bất tương xứng về quyền lợi gay gắt nhất, là lợi ích giữa chủ và thợ Vềvấn đề này ông phản đối quan niệm của phái trong thương khi phái này cho rằng

“tiền lương thấp buộc công nhân phải làm việc nhiều và do đó nước Anh cànggiàu có hơn”

Về vấn đề này A Smith kịch liệt phê phán: “Công nhân muốn hưởng lươngcàng cao càng hay, chủ nhân muốn trả lương càng hạ càng tốt Công nhân sẵnsàng vận động để đòi tăng lương chủ nhân sẵn sàng vận động để hạ lương Trongcác cuộc tranh chấp về lương rất dễ nhận biết bên nào thắng bên nào thua Giớichủ có ít người nên dễ vận động Luật pháp nếu không cho phép cũng không ngăncấm họ vận động Nhưng luật pháp lại luôn cấm sự vận động của công nhân” Việc nâng cao lợi ích của người lao động đối với sự tồn vong của quốc gia,theo A Smith: “Xã hội chính trị lớn nào cũng gồm có đại đa số nông dân, công

nhân mọi giới Việc cải thiện đời sống của họ không thể coi là một trở ngại cho

sự thịnh vượng của toàn xã hội Không một xã hội nào có thể thịnh vượng vàhạnh phúc, nếu tầng lớp đông đảo nhất là những người lao động phải sống trongbần cùng và khổ sở

Hơn nữa, để cho người tạo ra cái ăn, cái mặc, cái ở cho toàn xã hội đượchưởng một phần cái mà họ tạo ra, như: đủ ăn đủ mặc, đủ ở… chỉ là điều côngbằng mà thôi” “Trả lương đầy đủ, làm tăng tiến sở đắc của người lao động” “Ởnhững nơi trả lương cao chúng ta thường thấy người công nhân cần mẫn, lanh lợihơn ở những nơi trả lương thấp” Ông còn thẳng thắn tố cáo chế độ học nghề do

Nữ hoàng Elizabeth qui định buộc người lao động muốn hành nghề phải qua ítnhất 7 năm học nghề A Smith cho rằng đa số các nghề chỉ cần học vài tuần làlàm được Do vậy qui định học nghề là sự xâm phạm bất chính vào quyền tự dolàm ăn của công dân Theo ông , người dân muốn làm nghề gì thì tuỳ ý của họ, ởđâu trả lương cao, họ thấy có lợi thì họ làm Theo A Smith, nhà nước và xã hộikhông có nhiệm vụ nào quan trọng hơn là tìm mọi cách để cho người lao động cócuộc sống đầy đủ nhất điều đó chỉ có lợi mà thôi Vì khi đó mọi người sẽ yên ổnlàm ăn ít có chuyện xung khắc chống đối nhau

Khi bàn về tư lợi, A Smith còn có tầm nhìn vượt thời gian, mà ít có ngườiđương thời nào, thậm chí hậu thế nhìn thấy được Đó là khi ông chủ trương nhànước phải gánh vác công tác giáo dục Để biện hộ cho chủ trương này, ông lậpluận như sau: “Một người không sử dụng thoả đáng những khả năng trí óc củamình, có thể nói là một người còn đáng khinh hơn cả một người hèn nhát, họgiống như bị tàn tật, bị méo mó về nhân tính Giáo dục người dân có thể trướcmắt không có lợi cho nhà nước Nhưng dù sao nhà nước không thể để cho ngườidân chịu cảnh thất học Xét cho cùng thì giáo dục không phải là không có lợi chonhà nước Càng được học hỏi người dân càng không bị lừa bịp, càng ít mê tín dịđoan Ở những quốc gia người dân dốt nát thì những tệ nạn ấy làm cho xã hội rơi