Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của công ty cổ phần xây dựng điện VNECO 8
Trang 1Hµ THÞ KIM DUY£N
N¢NG CAO HIÖU QU¶ Sö DôNG VèN KINH DOANH
CñA C¤NG TY Cæ PHÇN X¢Y DùNG §IÖN VNECO 8
Chuyªn ngµnh: qu¶n trÞ kinh doanh tæng hîpChuyªn ngµnh: qu¶n trÞ kinh doanh tæng hîp
hµ néi - 2011
Trang 2Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên cứu ñộc lập của cá nhân Tôi với sự cố vấn của Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Ngô Kim Thanh Tất cả các nguồn tài liệu ñã ñược công bố ñầy ñủ, nội dung của Luận văn là trung thực
Học viên cao học
Hà Thị Kim Duyên
Trang 3Em xin chân thành cảm ơn cô giáo hướng dẫn khoa học PGS TS Ngô Kim Thanh ñã tận tình hướng dẫn, giúp ñỡ em trong quá trình hoàn thành luận văn thạc sỹ này
Em chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong và ngoài trường, bạn
bè, ñồng nghiệp, các thầy cô trong Viện ñào tạo Sau ñại học - Trường ñại học Kinh tế quốc dân ñã giúp ñỡ và hỗ trợ em thực hiện các thủ tục trong quá trình hoàn thành luận văn
Một lần nữa, xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày 28 tháng 03 năm 2011
Tác giả luận văn
Hà Thị Kim Duyên
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
TÓM TẮT LUẬN VĂN
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 4
1.1 Khái quát về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh 4
1.1.1 Vốn kinh doanh và phân loại vốn kinh doanh 4
1.1.2 Quan ñiểm về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh 10
1.1.3 Ý nghĩa của việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh 11
1.2 Hệ thống chỉ tiêu ñánh giá hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh 12
1.2.1 Các chỉ tiêu ñánh giá hiệu quả sử dụng vốn dài hạn 12
1.2.2 Các chỉ tiêu ñánh giá hiệu quả sử dụng vốn ngắn hạn 13
1.3.Những nhân tố ảnh hưởng ñến hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh 18
1.3.1 Các nhân tố chủ quan 18
1.3.2 Các nhân tố khách quan 20
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG ĐIỆN VNECO 8 21
2.1.Khái quát về Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8 21
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty 21
2.1.2 Đặc ñiểm của công ty 24
2.2 Tình hình sử dụng vốn kinh doanh của công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8 33
2.2.1 Phân tích cơ cấu vốn kinh doanh của công ty 33
2.2.2 Phân tích tình hình sử dụng vốn kinh doanh của công ty 40
Trang 52.3.1 Hiệu quả sử dụng vốn dài hạn 44
2.3.2 Hiệu quả sử dụng vốn ngắn hạn 52
2.3.3 Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh 54
2.4 Đánh giá tổng quan về hiệu quả sử dụng vốn của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8 64
2.4.1 Những kết quả ñạt ñược 64
2.4.2 Hạn chế và nguyên nhân 67
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG ĐIỆN VNECO 8 70
3.1 Định hướng phát triển kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8 70
3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8 71
3.2.1 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nói chung của Công ty 71
3.2.2 Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn dài hạn 72
3.2.3 Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn ngắn hạn 74
3.3 Kiến nghị 78
KẾT LUẬN 80
TÀI LIỆU THAM KHẢO 81
PHỤ LỤC 82
Trang 6CNĐKKD : Chứng nhận ñăng ký kinh doanh
ROA : Sức sinh lời của tài sản
ROE : Sức sinh lời của vốn chủ sở hữu
TLLĐ : Tư liệu lao ñộng
TLSX : Tư liệu sản xuất
Trang 7Bảng 2.1: Danh sách cổ ñông sáng lập tại thời ñiểm 30/06/2010 23
Bảng 2.2: Sự biến ñộng ñơn giá nguyên vật liệu 26
Bảng 2.3: Danh sách một số nhà cung cấp nguyên liệu chính 27
Bảng 2.4: Các hợp ñồng lớn ñang ñược thực hiện hoặc ñã ñược ký kết 30
Bảng 2.5: Cơ cấu vốn dài hạn của công ty 34
Bảng 2.6: Cơ cấu vốn ngắn hạn 37
Bảng 2.7: Phân tích khả năng ñảm bảo nguồn vốn dài hạn 41
Bảng 2.8: Khả năng ñảm bảo nguồn vốn ngắn hạn 43
Bảng 2.9: Hiệu quả và hiệu suất sử dụng VDH 45
Bảng 2.10: Phân tích hiệu quả, hiệu suất sử dụng TSCĐ 50
Bảng 2.11: Phân tích hiệu quả sử dụng vốn ngắn hạn 53
Bảng 2.12: Phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của công ty 55
Bảng 2.13: Phân tích chi tiết các chỉ tiêu của ROA 57
Bảng 2.14: Phân tích hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu 61
Bảng 2.15: Phân tích chi tiết các chỉ tiêu của ROE 62
Đồ thị 2.1: Cơ cấu và biến ñộng của VDH 35
Đồ thị 2.2: Tỷ trọng của các khoản mục trong VNH 38
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của ñề tài nghiên cứu
Việc quản lý và sử dụng vốn, ñặc biệt là vốn kinh doanh có hiệu quả là một trong những hoạt ñộng quan trọng quyết ñịnh sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp Việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về tình hình sử dụng vốn kinh doanh sẽ giúp các Nhà quản lý ra các quyết ñịnh ñúng ñắn góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế Bên cạnh ñó, quản lý vốn kinh doanh cũng cung cấp thông tin cho các Nhà quản lý biết chính xác về thực trạng tài chính, hiệu quả hoạt ñộng sản xuất kinh doanh của ñơn vị mình Do vậy, việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh là tiền ñề ñể doanh nghiệp dành thắng lợi trong cạnh tranh, tăng trưởng và phát triển ở hiện tại và trong tương lai
Xuất phát từ những nhận thức thực tiễn trên cùng với những kiến thức ñược
học tại nhà trường, tôi quyết ñịnh lựa chọn ñề tài “Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8” ñể hoàn thành luận
văn tốt nghiệp của mình
2.Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của ñề tài là khảo sát số liệu thực tế về thực trạng hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8 Từ những vấn ñề lý thuyết cơ bản ñến những ñánh giá về kết quả và hạn chế trong công tác quản lý và sử dụng vốn kinh doanh mà công ty ñã ñạt ñược trong thời gian qua,
từ ñó, ñề ra giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của công ty trong thời gian tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Về phương diện lý thuyết: Nghiên cứu lý luận cơ bản về vốn kinh doanh trong công ty xây dựng
Về phương diện thực trạng: Tình hình sử dụng vốn kinh doanh của Công ty
Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8 từ năm 2005 ñến năm 2009
Trang 103.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian
Việc nghiên cứu ñề tài ñược thực hiện tại Công ty Cổ phẩn Xây dựng Điện VNECO 8 Trụ sở chính ñặt tại số 10 Đào Duy Từ, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đăk Lăk Là công ty con của Tổng Công ty Cổ phần Xây dựng Điện Việt Nam
- Phạm vi thời gian
Số liệu nghiên cứu ñề tài ñược lấy trong năm năm: năm 2005, 2006, 2007,
2008 và 2009
4.Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thống kê ñược sử dụng ñể tổng hợp số liệu, phân tích, so sánh
số liệu qua các năm
Nguồn số liệu chủ yếu do Công ty Cổ phẩn Xây dựng Điện VNECO 8 cung cấp, một phần khác từ Tổng Công ty Cổ phần Xây dựng Điện Việt Nam
5.Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở ñầu và kết luận, ñề tài gồm ba chương:
Chương I Những vấn ñề chung về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của doanh nghiệp
Chương II Phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8
Chương III Một số giải pháp và kiến nghị nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8
Trang 11CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN
KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1.1.Khái quát về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
1.1.1 Vốn kinh doanh và phân loại vốn kinh doanh
a Vốn kinh doanh
Vốn kinh doanh của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của vật tư, tài sản ñược ñầu tư vào quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm thu lợi nhuận
b Phân loại vốn kinh doanh
- Phân loại vốn dựa trên giác ñộ chu chuyển của vốn thì vốn của doanh nghiệp bao gồm hai loại là vốn ngắn hạn và vốn dài hạn
- Phân loại vốn theo nguồn hình thành, theo cách phân loại này, vốn của doanh nghiệp bao gồm nợ phải trả và vốn chủ sở hữu
- Phân loại theo thời gian huy ñộng và sử dụng vốn thì nguốn vốn của doanh nghiệp bao gồm nguồn vốn thường xuyên và nguồn vốn tạm thời
1.1.2 Quan ñiểm về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
Hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp: là một phạm trù kinh tế phản ánh trình ñộ khai thác, sử dụng nguồn vốn của doanh nghiệp vào hoạt ñộng sản xuất kinh doanh nhằm mục ñích sinh lời tối ña với chi phí thấp nhất
Hiệu quả sử dụng vốn là một vấn ñề phức tạp có liên quan tới tất cả các yếu tố của quá trình SXKD (ĐTLĐ, TLLĐ) cho nên doanh nghiệp chỉ có thể nâng cao hiệu quả trên cơ sở sử dụng các yếu tố cơ bản của quá trình kinh doanh có hiệu quả
Để ñạt ñược hiệu quả cao trong quá trình kinh doanh thì doanh nghiệp phải giải quyết ñược các vấn ñề như: ñảm bảo tiết kiệm, huy ñộng thêm ñể mở rộng hoạt ñộng SXKD của mình và doanh nghiệp phải ñạt ñược các mục tiêu ñề ra trong qúa trình sử dụng vốn của mình
1.1.3 Ý nghĩa của việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn sẽ ñảm bảo an toàn tài chính cho doanh nghiệp
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn sẽ giúp doanh nghiệp ñạt ñược mục tiêu tăng
Trang 12giá trị tài sản của chủ sở hữu và các mục tiêu khác của doanh nghiệp như nâng cao
uy tín sản phẩm trên thị trường, nâng cao mức sống của người lao ñộng
1.2 Hệ thống chỉ tiêu ñánh giá hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
1.2.1 Các chỉ tiêu ñánh giá hiệu quả sử dụng vốn dài hạn
Hiệu suất sử dụng vốn dài hạn
Hiệu quả sử dụng vốn dài hạn
Hiệu quả sử dụng tài sản cố ñịnh
Hiệu suất sử dụng tài sản cố ñịnh
Hệ số sử dụng tài sản cố ñịnh
1.2.2 Các chỉ tiêu ñánh giá hiệu quả sử dụng vốn ngắn hạn
1.2.2.1 - Tốc ñộ luân chuyển VNH
♦ Số vòng quay của vốn ngắn hạn trong kỳ
♦ Số ngày luân chuyển
♦ Hệ số ñảm nhiệm vốn ngắn hạn
♦Hiệu quả sử dụng vốn ngắn hạn
1.2.2.2 - Phân tích tình hình và khả năng thanh toán
♦ Phân tích tình hình thanh toán
♦ Phân tích khả năng thanh toán
1.2.3 Các chỉ tiêu ñánh giá hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
+ Chỉ tiêu ñánh giá sự biến ñộng về quy mô và cơ cấu nguồn vốn
Hệ số tự tài trợ
Hệ số nợ
+ Hiệu quả sử dụng toàn bộ vốn của doanh nghiệp
+ Hệ số quay vòng vốn
+ Sức sinh lời của tài sản (ROA)
+ Sức sinh lời của vốn chủ sở hữu (ROE)
1.3 Những nhân tố ảnh hưởng ñến hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
Trang 13Trình ñộ lao ñộng, cơ chế khuyến khích và trách nhiệm vật chất trong DN
1.3.2 Các nhân tố khách quan
Chính sách kinh tế của Đảng và Nhà nước
Tác ñộng của thị trường
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ SỬ DỤNG
VỐN KINH DOANH CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG
ĐIỆN VNECO 8 2.1 Khái quát về Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của công ty
Tiền thân của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8 là Xí nghiệp xây lắp ñiện Tây Nguyên thuộc Công ty xây lắp ñiện 3 theo Quyết ñịnh số: 16/QĐ-HĐQT ngày 18 tháng 05 năm 1999 của Hội ñồng quản trị Tổng công ty xây dựng công nghiệp Việt Nam về việc sắp xếp tổ chức lại Tổng ñội xây lắp ñiện 2 và Tổng ñội xây lắp và thí nghiệm ñiện
Để phát triển và thống nhất tên công ty trong tập hợp công ty mẹ – công ty con, ngày 19 tháng 01 năm 2006 Đại hội ñồng cổ ñông thường niên năm 2006 quyết ñịnh ñổi tên Công ty cổ phần xây lắp ñiện 3.8 thành Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8
Công ty có trụ sở chính tại số 10 Đào Duy Từ, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk Ngành nghề kinh doanh theo giấy phép của công ty là:
Xây lắp các công trình, nguồn ñiện, hệ thống lưới ñiện và trạm biến áp ñiện ñến 500Kv, các công trình dân dụng, công nghiệp, giao thông, thủy lợi, viễn thông, văn hóa, thể thao;
Sản xuất cột ñiện bê tông ly tâm và các sản phẩm bê tông ñúc sẵn, gia công chế tạo các sản phẩm cơ khí;
Khai thác và kinh doanh ñá xây dựng, cát, sỏi và các chủng loại vật liệu xây dựng;
Kinh doanh vật tư thiết bị ñiện, thiết bị phương tiện vận tải, xa máy thi công;
Kinh doanh vận tải hàng hóa;
Trang 14 Kinh doanh phát triển nhà và hạ tầng kỹ thuật ñô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế mới;
Hoạt ñộng sản xuất mua bán ñiện
Trong những năm qua công ty ñã không ngừng phát triển, giá trị tổng sản lượng năm sau cao hơn năm trước, ñời sống của cán bộ công nhân viên ngày càng ñược nâng cao, tạo ñà tâm lý cho cán bộ công nhân viên an tâm công tác, có tinh thần trách nhiệm, gắn bó với công việc của mình
2.1.2 Đặc ñiểm của công ty
2.1.2.1.Đặc ñiểm về khí hậu và vị trí ñịa lý
2.1.2.2.Đặc ñiểm về thị trường
2.1.2.3.Đặc ñiểm về sản phẩm
a) Hoạt ñộng xây lắp ñiện
+ Xây dựng và lắp ñặt hoàn chỉnh các công trình ñường dây truyền tải ñiện có cấp ñiện áp từ 0,4kV ñến 500kV
+ Xây dựng và lắp ñặt các trạm biến áp có cấp ñiện ắp ñến 500KV
+ Ngoài ra, công ty còn tiến hành xây lắp các công trình viễn thông
a) Hoạt ñộng sản xuất sản phẩm bê tông ly tâm
2.1.2.4.Đặc ñiểm ngành xây dựng ảnh hưởng ñến hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của công ty
2.2 Tình hình sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8
2.2.1 Phân tích cơ cấu vốn kinh doanh của công ty
2.2.1.1.Phân tích cơ cấu vốn dài hạn của công ty
Qua ñồ thị trên ta thấy qui mô tài sản cố ñịnh của công ty tăng từ năm 2005 ñến năm 2007 và tăng nhanh từ năm 2007 ñến năm 2008, nhưng có xu hướng giảm nhẹ ở năm 2009 Điều này thể hiện công ty ñã chú trọng nhiều ñến công tác ñầu tư
trong năm năm qua, ñặc biệt là năm 2008
2.2.1.2 Phân tích cơ cấu vốn ngắn hạn của công ty
Vốn ngắn hạn của công ty có xu hướng tăng từ năm 2005 ñến năm 2006, tăng mạnh trong năm 2007, năm 2008 giảm và tăng lại trong năm 2009
Trang 15Mức tăng giảm vốn ngắn hạn ñược thể hiện cụ thể qua các mục sau:
Vốn bằng tiền
Các khoản phải thu
Hàng tồn kho
Tài sản ngắn hạn khác
2.2.2 Phân tích tình hình sử dụng vốn kinh doanh của công ty
2.2.2.1 Khả năng ñảm bảo nguồn vốn dài hạn
Qua phân tích khả năng ñảm bảo nguồn vốn dài hạn cho thấy hoạt ñộng kinh doanh của doanh nghiệp có hiệu quả, vốn dài hạn của công ty ñược tài trợ chủ yếu
từ vốn chủ sở hữu và một phần từ việc vay dài hạn
2.2.2.3 Khả năng ñảm bảo nguồn vốn ngắn hạn
Vốn ngắn hạn chủ yếu ñược tài trợ bằng vay ngắn hạn, phải trả người bán,
phải trả công nhân viên, thuế và các khoản phải nộp
Qua bảng phân tích ta thấy năm 2005, công ty sử dụng vốn chiếm dụng phải trả
người bán và vốn dài hạn ñể ñảm bảo cho nhu cầu sản xuất kinh doanh Năm 2006, phần thiếu hụt của vốn ngắn hạn công ty tiếp tục sử dụng vốn chiếm dụng và vốn dài hạn ñể ñảm bảo nhu cầu hoạt ñộng sản xuất kinh doanh ñược thường xuyên liên tục Năm 2007, ñể ñảm bảo cho sản xuất kinh doanh ñược hoạt ñộng liên tục công
ty ñã tăng cường vay ngắn hạn, phần còn lại này công ty tiếp tục sử dụng vốn chiếm dụng và vốn dài hạn ñể ñảm bảo cho nhu cầu tăng thêm của vốn ngắn hạn Qua các năm vốn chiếm dụng của công ty có xu hướng tăng
Năm 2008 và năm 2009, vay ngắn hạn có tăng nhưng không ñáng kể Trong hai năm 2008 và 2009, công ty vẫn sử dụng vốn chiếm dụng và vốn dài hạn ñể ñảm bảo cho nhu cầu vốn ngắn hạn
2.3 Thực trạng hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8
2.3.1 Hiệu quả sử dụng vốn dài hạn
Do công ty ñã không ngừng gia tăng ñầu tư TSCĐ, mở rộng sản xuất kinh doanh ñể ñáp ứng nhu cầu thị trường, tạo tiền ñề gia tăng doanh thu nhưng phần tăng doanh thu thuần vẫn nhỏ hơn phần tăng về ñầu tư TSCĐ nên hiệu suất sử dụng vốn dài hạn có phần giảm sút
Trang 16Do sự suy thoái kinh tế toàn cầu ảnh hưởng rất lớn ñến nền kinh tế Việt Nam nói chung và các doanh nghiệp vừa và nhỏ nói riêng, ñặc biệt là các doanh nghiệp xây lắp Trong năm 2008, hoạt ñộng sản xuất kinh doanh của Công ty cổ phần xây dựng ñiện VNECO 8 ñạt hiệu quả kinh tế tương ñối thấp
* Hiệu quả sử dụng TSCĐ
TSCĐ là bộ phận cấu thành nên vốn dài hạn và chiếm tỷ trọng cao trong tổng giá trị tài sản, qua bảng số liệu cơ cấu vốn dài hạn ta thấy việc sử dụng vốn dài hạn chủ yếu là sử dụng tài sản cố ñịnh
Hiệu suất sử dụng tài sản cố ñịnh qua các năm tăng giảm không ổn ñịnh.Hiệu suất sử dụng TSCĐ trong năm 2008 giảm chủ yếu là do công ty ñầu tư mới về máy móc thiết bị, góp phần làm tăng năng lực sản xuất, tạo tiền ñề gia tăng doanh thu nhưng phần tăng doanh thu vẫn nhỏ hơn phần tăng về ñầu tư TSCĐ Tuy nhiên, những ñầu tư tại ñơn vị hứa hẹn một tiềm lực lớn trong tương lai ñể ñáp ứng nhu cầu thị trường ñang gia tăng
2.3.2 Hiệu quả sử dụng vốn ngắn hạn
Trong sản xuất kinh doanh, vốn ngắn hạn không ngừng vận ñộng Một chu kỳ vận ñộng của vốn ngắn hạn ñược xác ñịnh từ lúc bắt ñầu bỏ tiền ra mua nguyên vật liệu và các yếu tố sản xuất khác cho ñến khi toàn bộ vốn ñó ñược thu hồi lại bằng tiền do bán sản phẩm Do vậy, phân tích hiệu quả sử dụng vốn ngắn hạn cần phân tích các chỉ tiêu như số vòng quay VNH, số ngày luân chuyển một vòng VNH, hiệu quả sử dụng VNH, hệ số ñảm nhiệm VNH
Tình hình thanh toán vốn của các Chủ ñầu tư còn rất chậm dẫn ñến vòng quay vốn ngắn hạn không ñảm bảo Lãi suất cho vay của các ngân hàng quá cao, vào khoảng cuối quý 3 ñến hết quý 4/2008 lên tới 21%/năm, ñồng thời ngân hàng còn thắt chặt các khoản cho vay và hạ hạn mức cho vay gây ảnh hưởng rất lớn ñến sản xuất kinh doanh của công ty
2.3.3.Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
Hiệu quả sử dụng vốn là chỉ tiêu quan trọng có tính chất quyết ñịnh hiệu quả hoạt ñộng kinh doanh nói chung Do ñó việc phân tích tình hình và hiệu quả sử dụng vốn có
ý nghĩa quan trọng ñể ñánh giá thực trạng việc sử dụng vốn ở doanh nghiệp từ ñó tìm giải pháp nâng cao hơn nữa hiệu quả sử dụng vốn cho doanh nghiệp
Trang 17Để ñánh giá thực chất công tác sử dụng vốn kinh doanh của công ty ta phải tiến hành phân tích các chỉ tiêu tổng hợp phản ánh hiệu quả sử dụng vốn nói chung của công ty
2.3.3.1 Hệ số quay vòng vốn của công ty
Qua phân tích ta thấy hệ số quay vòng vốn của công ty là tương ñối thấp Trong những năm tới công ty cần quan tâm tới công tác quản lý và sử dụng vốn nhằm nâng cao kết quả kinh doanh hơn nữa
2.3.3.2 Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của công ty
Kết hợp từ việc phân tích hệ số quay vòng vốn ta thấy năm 2009 doanh thu thuần và lợi nhuận trước thuế của công ty ñều tăng nhưng tốc ñộ tăng của lợi nhuận lại nhanh hơn tốc ñộ tăng của doanh thu, kết quả trên chủ yếu bắt nguồn từ việc tăng doanh thu, tiết kiệm chi phí của công ty
Khả năng sinh lời tài sản của doanh nghiệp chủ yếu bắt nguồn từ sự tăng lên
về khả năng sinh lời của các hoạt ñộng thông qua các kết quả tăng doanh thu, tiết kiệm chi phí Trong khi ñó, hiệu suất sử dụng tài sản chưa cao ñã tác ñộng theo chiều hướng ngược lại ñến khả năng sinh lời của tài sản
2.3.3.3 Hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu
Chỉ tiêu khả năng sinh lời của vốn chủ sở hữu là cái ñích cuối cùng của các nhà ñầu tư Chỉ tiêu này ngày càng tăng là một dấu hiệu tốt, thể hiện những nỗ lực của công ty trong việc tăng doanh thu, tiết kiệm chi phí và sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay Với sự nỗ lực không ngừng trong ñiều kiện thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt công ty vẫn tăng ñược doanh số bán ra trong những năm gần ñây, và việc tiết kiệm chi phí trong sản xuất ñã góp phần rất lớn trong việc nâng cao chỉ tiêu sức sinh lời của vốn chủ sở hữu
2.4 Đánh giá tổng quan về hiệu quả sử dụng vốn của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8
2.4.1 Những kết quả ñạt ñược
Công ty ñã chú trọng ñầu tư vào máy móc, thiết bị, dụng cụ quản lý, tiến hành nhượng bán số máy móc thiết bị cũ, lạc hậu
Trang 18Công ty ñã tiến hành lập kế hoạch khấu hao cho từng năm Việc lập kế hoạch
cụ thể cho từng năm giúp công ty kế hoạch hoá ñược nguồn vốn khấu hao, sử dụng hợp lý và có hiệu quả nguồn vốn này
Công ty ngày càng sử dụng hợp lý, có hiệu quả hơn vốn ngắn hạn của mình Năm 2008, công ty ñã thi công xây dựng hoàn thành và bàn giao ñược nhiều công trình có uy tín, chất lượng nên ñã tạo uy tín ñối với các chủ ñầu tư Nhờ ñó việc phát triển sản xuất, việc làm ñược ñảm bảo, hoạt ñộng sản xuất kinh doanh từng bước ñi vào ổn ñịnh tạo tiền ñề tốt cho năm 2009 và những năm tiếp theo Hoàn thành công tác ñầu tư xây dựng và ñưa nhà máy bê tông dự ứng lực ñi vào hoạt ñộng vào ñúng thời ñiểm sản phẩm cột bê tông ly tâm có nguồn cung thấp
so với nhu cầu cao trên ñịa bàn Tây Nguyên
Là một thành viên tổ hợp Công ty mẹ - Công ty con thuộc Tổng Công ty cổ phần xây dựng ñiện Việt Nam nên Công ty nhận ñược sự quan tâm, chỉ ñạo giúp ñỡ
về mọi mặt thông qua người ñại diện phần vốn của Tổng công ty
Đời sống kinh tế của các cán bộ công nhân viên trong công ty ngày càng ñược cải thiện Nếu như năm 2000 thiếu việc làm cho cán bộ công nhân viên thì ñến năm
2009 công ty ñã giải quyết ñược toàn bộ việc làm cho anh em trong công ty, ñảm bảo ñược mức sống cho họ và gia ñình họ Có nhiều nguyên nhân dẫn ñến những thành công trên, cụ thể:
♦ Những yếu tố khách quan
Nhà nước khuyến khích các doanh nghiệp thuộc ngành xây dựng trong việc thực hiện các công trình mới xây dựng và tu sửa cho ñất nước nhằm thu hút sự ñầu
tư của nước ngoài
Nhà nước ñã ban hành một hành lang pháp lý, có ảnh hưởng tới và tạo cơ hội thuận lợi cho công ty hoạt ñộng và có một sân chơi công bằng và thông thoáng hơn
♦ Những yếu tố chủ quan
Do sự cố gắng nỗ lực của các cán bộ công nhân viên trong công ty Thời gian ñầu, công ty luôn trong tình trạng thiếu vốn, thiếu việc làm nhưng ñến nay cán bộ của công ty ñược trang bị khá ñầy ñủ với trình ñộ cao
Công ty ñã tổ chức và quản lý tốt quá trình kinh doanh của mình Các khâu tổ chức ñã ñược phối hợp nhịp nhàng, ăn khớp chặt chẽ với nhau tránh tình trạng lãng phí vốn trong quản lý
Trang 19Thường xuyên tổ chức phân tích hoạt ñộng kinh doanh giúp công ty nắm bắt ñược tình hình tài chính của mình
Do công ty ñã tổ chức quản lý tốt khâu tuyển chọn các cán bộ lao ñộng cho công ty giúp công ty năng ñộng hơn trong các tình huống kinh doanh của mình
Uy tín của công ty ngày càng lớn ñối với bên ñối tác kinh doanh của mình Trên ñây là những thành tựu mà công ty ñã ñạt ñược trong thời gian qua Nhưng mỗi người chúng ta ñều hiểu rằng không có gì là không có tính hai mặt của
nó, bên cạnh những thành công tốt ñẹp ñó thì nó vẫn còn tồn tại những mặt hạn chế cần khắc phục
2.4.2 Hạn chế và nguyên nhân
Công ty phải chịu tác ñộng chung khi thị trường xây dựng ñiện ngày càng ñược xã hội hoá, mức ñộ cạnh tranh càng khốc liệt bao gồm cả cạnh trạnh không lành mạnh
Trong ñiều kiện vốn ngắn hạn thấp, việc chủ ñộng vốn cho sản xuất của Công
ty còn nhiều khó khăn, chủ yếu dựa vào vốn vay Ngân hàng nên việc sản xuất kinh doanh còn gặp nhiều bị ñộng
Năng lực của con người, thiết bị của một số bộ phận chưa ñáp ứng ñược tình
hình sản xuất hiện nay dẫn ñến việc sản xuất ở một số công trình bị chậm
Lao ñộng kỹ thuật cao, có kinh nghiệm trong chuyên ngành xây dựng ñiện lao
ñộng thường có xu hướng chuyển sang công việc khác ít lưu ñộng và nguy hiểm hơn
Vốn dài hạn chiếm tỷ trọng tương ñối cao trong tổng vốn của công ty Tuy nhiên, công ty áp dụng cách tính khấu hao theo ñường thẳng ñể lập kế hoạch khấu hao cho tài sản của mình trong năm Đây là một hạn chế vì trong những năm ñầu hiệu suất làm việc của máy móc cao hơn nhiều so với những năm cuối, ñem lại hiệu quả kinh doanh cao hơn nhiều so với giai ñoạn cuối của tài sản
Tình hình cho thấy, các khoản phải thu của công ty chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản lưu ñộng của công ty làm cho nguồn vốn của công ty bị ứ ñọng, công ty gặp khó khăn hơn trong kinh doanh cũng như trong khả năng thanh toán của mình Hàng tồn kho của công ty tăng nhanh, chứng tỏ công ty còn tồn ñọng nhiều sản phẩm sản xuất dở dang, tồn ñọng nguyên nhiên vật liệu trong kho Công ty cần
có chính sách quản lý và sử dụng hàng tồn kho nhanh chóng và hợp lý, tránh làm tăng chi phí kho bãi và bảo quản hàng tồn kho
Trang 20♦ Những nguyên nhân gây ra hạn chế trên
Sự gia tăng liên tục với tốc ñộ cao của giá trị hàng tồn kho và các khoản phải thu là do ñặc ñiểm sản xuất kinh doanh của mình, công ty sau khi ñã trúng thầu hoặc nhận các công trình thì công ty sẽ tiến hành thi công công trình Khi công trình ñược xây xong, công ty sẽ giao lại cho chủ thầu hoặc chủ công trình và thu tiếp số tiền còn lại Do ñó, tại một thời ñiểm nhất ñịnh bao giờ cũng tồn ñọng một khoản phải thu lớn nhưng sau ñó một thời gian khách hàng sẽ tiến hành trả hết số nợ của mình Bên cạnh ñó, việc thẩm ñịnh khả năng trả nợ của khách hàng chưa ñược công
ty tiến hành chặt chẽ vì khách hàng của công ty là các ban dự án và các công trình của tổng công ty nên việc trả tiền, ứng tiến cho công ty có thể tiến hành trước hoặc sau thì công trình ñó vẫn ñược thi công
Chi phí quản lý của công ty còn quá cao làm giá thành sản phẩm của công ty cao lên, khó khăn trong lĩnh vực cạnh tranh
Ngoài ra, còn nhiều nguyên nhân khác nữa cũng ảnh hưởng không nhỏ ñến hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp như: Hành lang pháp luật, ñịnh hướng phát triển kinh tế ñất nước và nhiều nhân tố khác
CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ
NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN KINH DOANH CỦA
CÔNG TY CỔ PHẦN XÂY DỰNG ĐIỆN VNECO 8
3.1 Định hướng phát triển kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8
Căn cứ vào dự báo tình hình kinh tế trong nước và quốc tế, chiến lược phát triển của ngành ñiện, hoạt ñộng xây dựng ñiện và cung cấp dịch vụ phục vụ hoạt ñộng xây dựng ñiện của Công ty là phù hợp với ñịnh hướng của Nhà nước, kế hoạch phát triển của Ngành Các dự án, công trình ñiện năng luôn nhận ñược sự chỉ ñạo sát sao của Nhà nước Với năng lực hiện có, Công ty hoàn toàn có khả năng trúng thầu những công trình lớn, góp phần gia tăng doanh thu và lợi nhuận trong thời gian tới
Trang 21Bên cạnh đĩ, do là một ngành thi cơng đặc thù, trong quá trình hoạt động, Cơng ty luơn nhận được sự hỗ trợ từ phía lãnh đạo trong và ngồi tỉnh như hỗ trợ trong cơng tác giải phĩng mặt bằng Vì vậy, Cơng ty cũng gặp nhiều thuận lợi hơn
so với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng khác
Cơng ty phấn đấu trở thành một tổ chức sản xuất kinh doanh đa ngành với các lĩnh vực chủ yếu: Xây dựng điện, cơng nghiệp và dân dụng; xuất nhập khẩu vật tư, thiết bị điện, phương tiện vận tải, xe máy thi cơng; đẩy mạnh hoạt động đầu tư bất động sản; xây dựng cao ốc văn phịng cho thuê nhằm gia tăng lợi nhuận và phân tán rủi ro hoạt động
Phát huy những lợi thế vốn cĩ, ban lãnh đạo Cơng ty vẫn luơn chú trọng chỉ đạo tập thể cán bộ cơng nhân viên đồn kết, phát huy mọi năng lực hiện cĩ cũng như tinh thần chủ động sáng tạo nhằm củng cố và khơng ngừng lớn mạnh trong điều kiện cạnh tranh trên thị trường ngày càng khốc liệt Với truyền thống đồn kết, Cơng ty Cổ phần Xây dựng điện VNECO 8 đã gặt hái được những thành cơng trong thời gian qua và sẽ tiếp tục lớn mạnh trong thời gian
3.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Cơng ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8
Quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của cơng ty nhìn chung là đạt hiệu
quả Để quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh ở cơng ty cĩ lợi nhuận ngày càng tăng, cơng ty cần cố gắng giữ vững những thành quả đạt được và khơng ngừng cải tiến những chỉ tiêu, yếu tố chưa đạt để nhằm mục đích cuối cùng là hiệu quả ngày
càng nhiều
Quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của cơng ty được biểu hiện bằng quá trình tuần hồn vốn Do vậy, để quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra liên tục cần phải cĩ đủ vốn để bổ sung kịp thời khi cần thiết Trước hết, cần tăng cường các khoản phải thu, hệ số vịng quay vốn cĩ thể nhanh hơn nếu cơng ty làm tăng doanh thu thuần tạo điều kiện tốt cho vốn quay vịng thích ứng với nhu cầu của cơng ty
Để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của cơng ty, cần cĩ một số biện pháp cụ thể phù hợp với đặc thù của cơng ty
Trang 223.2.1 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nĩi chung của Cơng ty
Lập kế hoạch kinh doanh xác định tương đối chính xác về vốn hàng năm Nghiên cứu và dự đốn nhu cầu thị trường để đảm bảo khơng thừa lượng nguyên vật liệu, hàng hĩa, nhằm làm cho vốn khơng bị ứ đọng, tăng tốc độ chu chuyển vốn Nâng cao chất lượng sản phẩm, đa dạng hĩa sản phẩm, hạ giá thành để tăng sức cạnh tranh, xúc tiến nhanh quá trình tiêu thụ sản phẩm Thực hiện tăng doanh thu phải đi đơi với tiết kiệm chi phí
Duy trì mối quan hệ tốt đẹp với khách hàng truyền thống Bên cạnh đĩ tìm thị trường mới
3.2.2 Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn dài hạn
* Đánh giá lại TSCĐ và thanh lý một số tài sản đã quá cũ hoặc khơng cịn phù hợp với yêu cầu của quá trình kinh doanh
* Tăng cường việc đầu tư đổi mới TSCĐ, chế độ bảo dưỡng và quản lý TSCĐ hợp lý
* Coi trọng cơng tác bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ cán bộ cơng nhân viên nhằm nâng cao trình độ sử dụng và quản lý tài sản cố định
3.2.3 Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn ngắn hạn
* Xác định chính xác nhu cầu vốn ngắn hạn của cơng ty
* Chủ động khai thác và sử dụng nguồn vốn kinh doanh nĩi chung và vốn ngắn hạn nĩi riêng một cách hợp lý và linh hoạt
* Tăng cường cơng tác quản lý các khoản phải thu, hạn chế tối đa lượng vốn bị chiếm dụng
* Quản lý hàng tồn kho, giảm thiểu chi phí lưu kho
* Tổ chức tốt việc tiêu thụ nhằm đẩy nhanh tốc độ luân chuyển vốn ngắn hạn
* Cĩ biện pháp phịng ngừa những rủi ro cĩ thể xảy ra
Trang 23KẾT LUẬN
Theo xu hướng phát triển hiện nay, nhiều doanh nghiệp ở Việt Nam ñã và ñang có những bước thay ñổi tích cực ñể hòa nhập với sự phát triển chung của khu vực và trên thế giới Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8 cũng ñã có những thay ñổi thiết thực, ñó là chuyển ñổi cơ chế quản lý từ một công ty do Nhà nước quản lý sang công ty cổ phần, hạch toán ñộc lập
Từ khi chuyển sang cổ phẩn hóa, công ty luôn làm ăn có hiệu quả Đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ công nhân viên ñược cải thiện ñáng kể
Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của ngành ñiện nói chung và của Tổng Công
ty cổ phần xây dựng ñiện Việt Nam nói riêng, Công ty cổ phần xây dựng ñiện VNECO 8 ñang từng bước trưởng thành, phát triển không ngừng, khẳng ñịnh uy tín,
vị thế của mình với quy mô và chất lượng các công trình ñã và ñang thi công Xứng ñáng là một trong những ñơn vị mạnh trong hệ thống Công ty Con của Tổng Công
ty cổ phần xây dựng ñiện Việt Nam
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh là một ñề tài rất có ý nghĩa cả về thực tiễn và lý luận Với sự vận dụng vào tình hình thực tế ở Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8, ñề tài mong góp phần tìm ra một số giải pháp cơ bản về quản
lý và sử dụng vốn với hy vọng góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tăng hiệu quả trong sản xuất kinh doanh của công ty Tuy nhiên, vốn kinh doanh là một lĩnh vực rộng, ñề tài chỉ ñưa ra một số giải pháp cơ bản trước mắt, về lâu dài, ñể công ty phát triển lớn mạnh cần phải có sự ñầu tư nghiên cứu sâu hơn, sát với diễn biến thực
tế hơn
Trang 25MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của ñề tài nghiên cứu
Hoạt ñộng trong nền kinh tế thị trường, ñặc biệt là trong giai ñoạn hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới, các doanh nghiệp Việt Nam phải ñương ñầu với rất nhiều vấn ñề khó khăn, một trong những vấn ñề khó khăn lớn chính là vốn Vốn
là một trong những nguồn lực quan trọng nhất và không thể thiếu trong quá trình sản xuất kinh doanh của bất kỳ doanh nghiệp nào Đặc biệt trong nền kinh tế thị trường thì vốn nói riêng, tài chính nói chung là vũ khí cạnh tranh quan trọng của doanh nghiệp
Việc quản lý và sử dụng vốn, ñặc biệt là vốn kinh doanh có hiệu quả là một trong những hoạt ñộng quan trọng quyết ñịnh sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp Việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về tình hình sử dụng vốn kinh doanh sẽ giúp các Nhà quản lý ra các quyết ñịnh ñúng ñắn góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế Bên cạnh ñó, quản lý vốn kinh doanh cũng cung cấp thông tin cho các Nhà quản lý biết chính xác về thực trạng tài chính, hiệu quả hoạt ñộng sản xuất kinh doanh của ñơn vị mình Do vậy, việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh là tiền ñề ñể doanh nghiệp dành thắng lợi trong cạnh tranh, tăng trưởng và phát triển ở hiện tại và trong tương lai
Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8, cũng như các ñơn vị khác trên ñịa bàn tỉnh Đăk Lăk, chịu ảnh hưởng lớn từ ñặc thù của tỉnh miền núi Đó là thị trường không rộng lớn, nhưng lại không tập trung; một số nguyên vật liệu phải thu mua từ ñồng bằng và tốn nhiều chi phí kho, bãi Do vậy, việc quản lý và sử dụng vốn có ý nghĩa vô cùng to lớn trong công tác quản lý tài chính và chất lượng hoạt ñộng kinh doanh xây dựng của công ty
Xuất phát từ những nhận thức thực tiễn trên cùng với những kiến thức ñược
học tại nhà trường, tôi quyết ñịnh lựa chọn ñề tài “Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8” ñể hoàn thành luận
văn tốt nghiệp của mình
Trang 262.Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của ñề tài là khảo sát số liệu thực tế về thực trạng hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8 Từ những vấn ñề lý thuyết cơ bản ñến những ñánh giá về kết quả và hạn chế trong công tác quản lý và sử dụng vốn kinh doanh mà công ty ñã ñạt ñược trong thời gian qua,
từ ñó, ñề ra giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của công ty trong thời gian tới
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1.Đối tượng nghiên cứu
Về phương diện lý thuyết: Nghiên cứu lý luận cơ bản về vốn kinh doanh trong công ty xây dựng
Về phương diện thực trạng: Tình hình sử dụng vốn kinh doanh của Công ty
Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8 từ năm 2005 ñến năm 2009
3.2.Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian
Việc nghiên cứu ñề tài ñược thực hiện tại Công ty Cổ phẩn Xây dựng Điện VNECO 8 Trụ sở chính ñặt tại số 10 Đào Duy Từ, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đăk Lăk Là công ty con của Tổng Công ty Cổ phần Xây dựng Điện Việt Nam
- Phạm vi thời gian
Số liệu nghiên cứu ñề tài ñược lấy trong năm năm: năm 2005, 2006, 2007,
2008 và 2009
4.Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thống kê ñược sử dụng ñể tổng hợp số liệu, phân tích, so sánh
số liệu qua các năm
Nguồn số liệu chủ yếu do Công ty Cổ phẩn Xây dựng Điện VNECO 8 cung cấp, một phần khác từ Tổng Công ty Cổ phần Xây dựng Điện Việt Nam
Trang 275.Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở ñầu và kết luận, ñề tài gồm ba chương:
Chương I Những vấn ñề chung về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của doanh nghiệp
Chương II Phân tích hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8
Chương III Một số giải pháp và kiến nghị nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh của Công ty Cổ phần Xây dựng Điện VNECO 8
Trang 28CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN
KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP
1.1 Khái quát về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
1.1.1 Vốn kinh doanh và phân loại vốn kinh doanh
1.1.1.1 Vốn kinh doanh
Để hoạt ñộng sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp thực sự có hiệu quả thì ñiều ñầu tiên mà các doanh nghiệp quan tâm và nghĩ ñến là làm thế nào ñể có ñủ vốn và sử dụng nó như thế nào ñể ñem lại hiệu quả cao nhất Vậy vấn ñề ñặt ra ở ñây - Vốn là gì? Các doanh nghiệp cần bao nhiêu vốn thì ñủ cho hoạt ñộng sản xuất kinh doanh của mình
Có rất nhiều quan niệm khác nhau về vốn Vốn trong các doanh nghiệp là một quỹ tiền tệ ñặc biệt Mục tiêu của quỹ là ñể phục vụ cho sản xuất kinh doanh, tức là mục ñích tích luỹ chứ không phải mục ñích tiêu dùng như một vài quỹ tiền tệ khác trong các doanh nghiệp Đứng trên các giác ñộ khác nhau ta có cách nhìn khác nhau
về vốn
Theo quan ñiểm của Mark - nhìn nhận dưới giác ñộ của các yếu tố sản xuất thì Mark cho rằng: Vốn chính là tư bản, là giá trị ñem lại giá trị thặng dư, là một ñầu vào của quá trình sản xuất Tuy nhiên, Mark quan niệm chỉ có khu vực sản xuất vật chất mới tạo ra giá trị thặng dư cho nền kinh tế Đây là một hạn chế trong quan ñiểm của Mark
Còn Paul A.Samuelson, một ñại diện tiêu biểu của học thuyết kinh tế hiện ñại cho rằng: Đất ñai và lao ñộng là các yếu tố ban ñầu sơ khai, còn vốn và hàng hoá vốn là yếu tố kết quả của quá trình sản xuất Vốn bao gồm các loại hàng hoá lâu bền ñược sản xuất ra và ñược sử dụng như các ñầu vào hữu ích trong quá trình sản xuất sau ñó
Trang 29Một số hàng hoá vốn có thể tồn tại trong vài năm, trong khi một số khác có thể tồn tại trong một thế kỷ hoặc lâu hơn Đặc ñiểm cơ bản nhất của hàng hoá vốn thể hiện ở chỗ chúng vừa là sản phẩm ñầu ra, vừa là yếu tố ñầu vào của quá trình sản xuất
Trong cuốn Kinh tế học của David Begg cho rằng: Vốn ñược phân chia theo hai hình thái là vốn hiện vật và vốn tài chính Như vậy, ông ñã ñồng nhất vốn với tài sản của doanh nghiệp Trong ñó:
Vốn hiện vật: Là dự trữ các hàng hoá ñã sản xuất mà sử dụng ñể sản xuất ra các hàng hoá khác
Vốn tài chính: Là tiền và tài sản trên giấy của doanh nghiệp
Ngoài ra, có nhiều quan niệm khác về vốn nhưng mọi quá trình sản xuất kinh doanh ñều có thể khái quát thành:
T H (TLLĐ, TLSX) SX H’ T’
Để có các yếu tố ñầu vào (TLLĐ, TLSX) phục vụ cho hoạt ñộng kinh doanh, doanh nghiệp phải có một lượng tiền ứng trước, lượng tiền ứng trước này gọi là vốn của doanh nghiệp Vậy: “Vốn kinh doanh của doanh nghiệp là biểu hiện bằng tiền của vật tư, tài sản ñược ñầu tư vào quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm thu lợi nhuận”
Nhưng tiền không phải là vốn Nó chỉ trở thành vốn khi có ñủ các ñiều kiện sau:
Thứ nhất, tiền phải ñại diện cho một lượng hàng hoá nhất ñịnh hay nói cách khác, tiền phải ñược ñảm bảo bằng một lượng hàng hoá có thực
Thứ hai, tiền phải ñược tích tụ và tập trung ñến một lượng nhất ñịnh Có ñược ñiều ñó mới làm cho vốn có ñủ sức ñể ñầu tư cho một dự án kinh doanh dù là nhỏ nhất Nếu tiền nằm ở rải rác các nơi mà không ñược thu gom lại thành một món lớn thì cũng không làm gì ñược Vì vậy, một doanh nghiệp muốn khởi sự thì phải có một lượng vốn pháp ñịnh ñủ lớn Muốn kinh doanh tốt thì doanh nghiệp phải tìm cách gom tiền thành món ñể có thể ñầu tư vào phương án sản xuất của mình
Trang 30Thứ ba, khi có ñủ một lượng nhất ñịnh thì tiền phải ñược vận ñộng nhằm mục ñích sinh lời
Từ những vấn ñề trên ta thấy vốn có một số ñặc ñiểm sau:
Thứ nhất, vốn là hàng hoá ñặc biệt, vì các lý do sau:
- Vốn là hàng hoá vì nó có giá trị và giá trị sử dụng
+ Giá trị của vốn ñược thể hiện ở chi phí mà ta bỏ ra ñể có ñược nó
+ Giá trị sử dụng của vốn thể hiện ở việc ta sử dụng nó ñể ñầu tư vào quá trình sản xuất kinh doanh như mua máy móc, thiết bị vật tư, hàng hoá
- Vốn là hàng hoá ñặc biệt vì có sự tách biệt rõ ràng giữa quyền sử dụng và quyền sở hữu nó Khi mua nó chúng ta chỉ có quyền sử dụng chứ không có quyền
sở hữu và quyền sở hữu vẫn thuộc về chủ sở hữu của nó
Tính ñặc biệt của vốn còn thể hiện ở chỗ: Nó không bị hao mòn hữu hình trong quá trình sử dụng mà còn có khả năng tạo ra giá trị lớn hơn bản thân nó Chính vì vậy, giá trị của nó phụ thuộc vào lợi ích cận biên của bất kỳ doanh nghiệp nào Điều này ñặt ra nhiệm vụ ñối với các nhà quản trị tài chính là phải làm sao sử dụng tối ña hiệu quả của vốn ñể ñem lại một giá trị thặng dư tối ña, ñủ chi trả cho chi phí ñã bỏ ra mua nó nhằm ñạt hiệu quả lớn nhất
Thứ hai, vốn phải gắn liền với chủ sở hữu nhất ñịnh chứ không thể có ñồng vốn vô chủ
Thứ ba, vốn phải luôn luôn vận ñộng sinh lời
Thứ tư, vốn phải ñược tích tụ tập trung ñến một lượng nhất ñịnh mới có thể phát huy tác dụng ñể ñầu tư vào sản xuất kinh doanh
Tùy vào ñặc ñiểm sản xuất kinh doanh của từng doanh nghiệp mà có một lượng vốn nhất ñịnh, khác nhau giữa các doanh nghiệp Để góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại công ty, ta cần phân loại vốn ñể có biện pháp quản lý tốt hơn 1.1.1.2 Phân loại vốn kinh doanh
Trong quá trình sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp phải tiêu hao các loại vật
tư, nguyên vật liệu, hao mòn máy móc thiết bị, trả lương nhân viên Đó là chi phí
Trang 31mà doanh nghiệp bỏ ra ñể ñạt ñược mục tiêu kinh doanh Nhưng vấn ñề ñặt ra là chi phí này phát sinh có tính chất thường xuyên, liên tục gắn liền với quá trình sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp Vì vậy, các doanh nghiệp phải nâng cao hiệu quả sử dụng vốn một cách tối ña nhằm ñạt mục tiêu kinh doanh lớn nhất Để quản lý và kiểm tra chặt chẽ việc thực hiện các ñịnh mức chi phí, hiệu quả sử dụng vốn, tiết kiệm chi phí ở từng khâu sản xuất và toàn doanh nghiệp Cần phải tiến hành phân loại vốn, phân loại vốn có tác dụng kiểm tra, phân tích quá trình phát sinh những loại chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra ñể tiến hành sản xuất kinh doanh Có nhiều cách phân loại vốn, tuỳ thuộc vào mỗi góc ñộ khác nhau ta có các cách phân loại vốn khác nhau
- Phân loại vốn dựa trên giác ñộ chu chuyển của vốn thì vốn của doanh nghiệp bao gồm hai loại là vốn ngắn hạn và vốn dài hạn
Vốn dài hạn: Là biểu hiện bằng tiền của tài sản cố ñịnh (TSCĐ), TSCĐ dùng
trong kinh doanh tham gia hoàn toàn vào quá trình kinh doanh nhưng về mặt giá trị thì chỉ có thể thu hồi dần sau nhiều chu kỳ kinh doanh
Vốn dài hạn biểu hiện dưới hai hình thái:
+ Hình thái hiện vật: Đó là toàn bộ TSCĐ dùng trong kinh doanh của các doanh nghiệp Nó bao gồm nhà cửa, máy móc, thiết bị, công cụ
+ Hình thái tiền tệ: Đó là toàn bộ TSCĐ chưa khấu hao và vốn khấu hao khi chưa ñược sử dụng ñể sản xuất TSCĐ, là bộ phận vốn dài hạn ñã hoàn thành vòng luân chuyển và trở về hình thái tiền tệ ban ñầu
Vốn ngắn hạn: Là biểu hiện bằng tiền của tài sản lưu ñộng và vốn ngắn hạn
Vốn ngắn hạn tham gia hoàn toàn vào quá trình kinh doanh và giá trị có thể trở lại hình thái ban ñầu sau mỗi vòng chu chuyển của hàng hoá Nó là bộ phận của vốn sản xuất, bao gồm giá trị nguyên liệu, vật liệu phụ, tiền lương Những giá trị này ñược hoàn lại hoàn toàn cho chủ doanh nghiệp sau khi ñã bán hàng hoá Trong quá trình sản xuất, bộ phận giá trị sức lao ñộng biểu hiện dưới hình thức tiền lương ñã bị người lao ñộng hao phí nhưng ñược tái hiện trong giá trị mới của sản phẩm, còn giá trị nguyên, nhiên vật liệu ñược chuyển toàn bộ vào sản phẩm trong chu kỳ sản xuất
Trang 32kinh doanh ñó Vốn ngắn hạn ứng với loại hình doanh nghiệp khác nhau thì khác nhau Đối với doanh nghiệp thương mại thì vốn ngắn hạn bao gồm: Vốn ngắn hạn ñịnh mức và vốn ngắn hạn không ñịnh mức Trong ñó:
+ Vốn ngắn hạn ñịnh mức: Là số vốn tối thiểu cần thiết cho hoạt ñộng sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trong kỳ, nó bao gồm vốn dự trữ vật tư hàng hóa và vốn phi hàng hoá ñể phục vụ cho hoạt ñộng kinh doanh
+ Vốn ngắn hạn không ñịnh mức: Là số vốn ngắn hạn có thể phát sinh trong quá trình kinh doanh nhưng không có căn cứ ñể tính toán ñịnh mức ñược như tiền gửi ngân hàng, thanh toán tạm ứng Đối với doanh nghiệp sản xuất thì vốn ngắn hạn bao gồm: Vật tư, nguyên nhiên vật liệu, công cụ, dụng cụ là ñầu vào cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
Không những thế tỷ trọng, thành phần, cơ cấu của các loại vốn này trong các doanh nghiệp khác nhau cũng khác nhau Nếu như trong doanh nghiệp thương mại tỷ trọng của loại vốn này chiếm chủ yếu trong nguồn vốn kinh doanh thì trong doanh nghiệp sản xuất tỷ trọng vốn dài hạn lại chiếm chủ yếu Trong hai loại vốn này, vốn dài hạn có ñặc ñiểm chu chuyển chậm hơn vốn ngắn hạn Trong khi vốn dài hạn chu chuyển ñược một vòng thì vốn ngắn hạn
ñã chu chuyển ñược nhiều vòng
Việc phân chia theo cách thức này giúp cho các doanh nghiệp thấy ñược
tỷ trọng, cơ cấu từng loại vốn Từ ñó, doanh nghiệp chọn cho mình một cơ cấu vốn phù hợp
- Phân loại vốn theo nguồn hình thành, theo cách phân loại này, vốn của doanh nghiệp bao gồm: Nợ phải trả và vốn chủ sở hữu
Trong quá trình sản xuất kinh doanh, ngoài số vốn tự có và coi như tự có thì doanh nghiệp còn phải sử dụng một khoản vốn khá lớn ñi vay của ngân hàng Bên cạnh ñó còn có khoản vốn chiếm dụng lẫn nhau của các ñơn vị nguồn hàng, khách hàng và bạn hàng Tất cả các yếu tố này hình thành nên khoản nợ phải trả của doanh nghiệp
Trang 33Nợ phải trả: Là khoản nợ phát sinh trong quá trình kinh doanh mà doanh
nghiệp có trách nhiệm phải trả cho các tác nhân kinh tế như nợ vay ngân hàng, nợ vay của các chủ thể kinh tế, nợ vay của cá nhân, phải trả cho người bán, phải nộp ngân sách
Vốn chủ sở hữu: Là nguồn vốn thuộc sở hữu của chủ doanh nghiệp và các
thành viên trong công ty liên doanh hoặc các cổ ñông trong công ty cổ phần Có ba nguồn cơ bản tạo nên vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp, ñó là:
+ Vốn kinh doanh: Gồm vốn góp (Nhà nước, các bên tham gia liên doanh,
cổ ñông, các chủ doanh nghiệp) và phần lãi chưa phân phối của kết quả sản xuất kinh doanh
+ Chênh lệch ñánh giá lại tài sản (chủ yếu là tài sản cố ñịnh): Khi nhà nước cho phép hoặc các thành viên quyết ñịnh
+ Các quỹ của doanh nghiệp: Hình thành từ kết quả sản xuất kinh doanh như: quỹ phát triển, quỹ dự trữ, quỹ khen thưởng phúc lợi
Ngoài ra, vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp bao gồm vốn ñầu tư xây dựng cơ bản và kinh phí sự nghiệp (khoản kinh phí do ngân sách nhà nước cấp, phát không hoàn lại sao cho doanh nghiệp chi tiêu cho mục ñích kinh tế lâu dài, cơ bản, mục ñích chính trị xã hội )
- Phân loại theo thời gian huy ñộng và sử dụng vốn thì nguốn vốn của doanh nghiệp bao gồm nguồn vốn thường xuyên và nguồn vốn tạm thời
Nguồn vốn thường xuyên: Là nguồn vốn mà doanh nghiệp sử dụng ñể tài trợ
cho toàn bộ tài sản cố ñịnh của mình Nguồn vốn này bao gồm vốn chủ sở hữu và
nợ dài hạn của doanh nghiệp
Trong ñó, nợ dài hạn là các khoản nợ dài hơn một năm hoặc phải trả sau một
kỳ kinh doanh, không phân biệt ñối tượng cho vay và mục ñích vay
Nguồn vốn tạm thời: Đây là nguồn vốn dùng ñể tài trợ cho tài sản lưu ñộng
tạm thời của doanh nghiệp Nguồn vốn này bao gồm: vay ngân hàng, tạm ứng, người mua vừa trả tiền,
Trang 34Như vậy, ta có:
Tài sản = tài sản lưu ñộng + tài sản cố ñịnh
= Nợ ngắn hạn + Nợ dài hạn + Vốn chủ sở hữu
= Vốn tạm thời + Vốn thường xuyên
Việc phân loại theo cách này giúp doanh nghiệp thấy ñược yếu tố thời gian về vốn mà mình nắm giữ, từ ñó lựa chọn nguồn tài trợ cho tài sản của mình một cách thích hợp, tránh tình trạng sử dụng nguồn vốn tạm thời ñể tài trợ cho tài sản cố ñịnh
1.1.2 Quan ñiểm về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế phản ánh trình ñộ sử dụng các nguồn lực, vật lực, tài lực của doanh nghiệp ñể ñạt ñược kết quả cao nhất trong quá trình SXKD với tổng chi phí thấp nhất Không ngừng nâng cao hiệu quả kinh tế là mối quan tâm hàng ñầu của bất kỳ nền sản xuất nào nói chung và là mối quan tâm của doanh nghiệp nói riêng, ñặc biệt nó ñang là vấn ñề cấp bách mang tính thời sự ñối với các doanh nghiệp nhà nước Việt nam hiện nay Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vừa là câu hỏi, vừa là thách thức ñối với các doanh nghiệp hiện nay Sản xuất kinh doanh của bất kỳ một doanh nghiệp SXKD nào cũng có thể hiển thị bằng hàm
số thể hiện mối quan hệ giữa kết quả sản xuất với vốn và lao ñộng
Vậy hiệu quả sử dụng vốn là gì ? Để hiểu ñược ta phải hiểu ñược hiệu quả là gì?
Trang 35- Hiệu quả của bất kỳ một hoạt ñộng kinh doanh nào cũng ñều thể hiện mối quan hệ giữa “kết quả sản xuất và chi phí bỏ ra”
Hiệu quả kinh doanh =
Kết quả ñầu ra Chi phí ñầu vào
- Về mặt ñịnh lượng: Hiệu quả kinh tế của việc thực hiện mỗi nhiệm vụ kinh
tế xã hội biểu hiện ở mối tương quan giữa kết quả thu ñược và chi phí bỏ ra Người
ta chỉ thu ñược hiệu quả khi kết quả ñầu ra lớn hơn chi phí ñầu vào Hiệu quả càng lớn chênh lệch này càng cao
- Về mặt ñịnh tính: Hiệu quả kinh tế cao biểu hiện sự cố gắng nỗ lực, trình ñộ quản lý của mỗi khâu, mỗi cấp trong hệ thống công nghiệp, sự gắn bó của việc giải quyết những yêu cầu và mục tiêu kinh tế với những yêu cầu và mục tiêu chính trị -
xã hội
Có rất nhiều cách phân loại hiệu quả kinh tế khác nhau, nhưng ñề tài chỉ ñề cập ñến vấn ñề nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại doanh nghiệp Như vậy, ta có thể hiểu hiệu quả sử dụng vốn như sau:
Hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp: là một phạm trù kinh tế phản ánh trình ñộ khai thác, sử dụng nguồn vốn của doanh nghiệp vào hoạt ñộng sản xuất kinh doanh nhằm mục ñích sinh lời tối ña với chi phí thấp nhất
Hiệu quả sử dụng vốn là một vấn ñề phức tạp có liên quan tới tất cả các yếu tố của quá trình SXKD (ĐTLĐ, TLLĐ) cho nên doanh nghiệp chỉ có thể nâng cao hiệu quả trên cơ sở sử dụng các yếu tố cơ bản của quá trình kinh doanh có hiệu quả
Để ñạt ñược hiệu quả cao trong quá trình kinh doanh thì doanh nghiệp phải giải quyết ñược các vấn ñề như: ñảm bảo tiết kiệm, huy ñộng thêm ñể mở rộng hoạt ñộng SXKD của mình và doanh nghiệp phải ñạt ñược các mục tiêu ñề ra trong qúa trình sử dụng vốn của mình
1.1.3 Ý nghĩa của việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn sẽ ñảm bảo an toàn tài chính cho doanh
nghiệp Hoạt ñộng trong cơ chế thị trường ñòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải luôn ñề
Trang 36cao tính an toàn, ñặc biệt là an toàn tài chính Đây là vấn ñề có ảnh hưởng trực tiếp ñến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp Việc sử dụng vốn có hiệu quả sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng huy ñộng vốn, khả năng thanh toán của doanh nghiệp ñược ñảm bảo, doanh nghiệp có ñủ tiềm lực ñể khắc phục những khó khăn
và rủi ro trong kinh doanh Mặc khác còn tránh ñược việc lãng phí nguồn vốn do sử dụng không có hiệu quả
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh Để ñáp ứng nhu cầu cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, ña dạng hóa mẫu mã sản phẩm… doanh nghiệp phải có vốn, trong khi ñó vốn của doanh nghiệp chỉ có hạn vì vậy nâng cao hiệu quả sử dụng vốn là rất cần thiết Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn sẽ giúp doanh nghiệp ñạt ñược mục tiêu tăng giá trị tài sản của chủ sở hữu và các mục tiêu khác của doanh nghiệp như nâng cao
uy tín sản phẩm trên thị trường, nâng cao mức sống của người lao ñộng… vì khi hoạt ñộng kinh doanh mang lại lợi nhuận thì doanh nghiệp có thể mở rộng qui mô sản xuất, tạo công ăn việc làm cho người lao ñộng từ ñó thu nhập của người lao ñộng tăng lên, góp phần thúc ñẩy việc tăng năng suất lao ñộng
Tóm lại, ta thấy rằng việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp không những mang lại hiệu quả thiết thực cho doanh nghiệp trong sản xuất kinh doanh mà còn giúp cải thiện ñời sống của người lao ñộng, ngoài ra còn ảnh hưởng ñến sự phát triển kinh tế và xã hội Vì vậy, các doanh nghiệp phải luôn tìm ra biện pháp thích hợp với ñiều kiện hoạt ñộng, sản xuất kinh doanh của mình ñể nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp
1.2 Hệ thống chỉ tiêu ñánh giá hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
1.2.1 Các chỉ tiêu ñánh giá hiệu quả sử dụng vốn dài hạn
Tình hình tài chính của doanh nghiệp ñược thể hiện khá rõ nét qua các chỉ tiêu
về hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh Nó thể hiện mối quan hệ giữa kết quả kinh doanh trong kỳ và số vốn kinh doanh bình quân
Vốn dài hạn biểu hiện giá trị bằng tiền của các loại tài sản cố ñịnh ở doanh
nghiệp, thể hiện quy mô của doanh nghiệp Tài sản cố ñịnh nhiều hay ít, chất lượng
Trang 37hay không chất lượng, sử dụng có hiệu quả hay không ñều ảnh hưởng trực tiếp ñến hoạt ñộng của doanh nghiệp Một số chỉ tiêu cần phân tích ñể ñánh giá hiệu quả sử dụng vốn dài hạn của doanh nghiệp
Hiệu suất sử dụng vốn dài hạn =
Doanh thu thuần Vốn dài hạn bình quân
Sức sản xuất của vốn dài hạn phản ánh 1 ñồng TSCĐ trong kỳ bỏ ra làm ra
ñược bao nhiêu ñồng doanh thu thuần
Hiệu quả sử dụng vốn dài hạn =
Lợi nhuận sau thuế
x 100% Vốn dài hạn bình quân
Hiệu quả sử dụng vốn dài hạn phản ánh 100 ñồng TSCĐ trong kỳ bỏ ra tạo
ra ñược bao nhiêu ñồng lợi nhuận sau thuế từ TSCĐ ñó
Hiệu quả sử dụng tài sản cố ñịnh =
Lợi nhuận sau thuế
x 100% Giá trị tài sản cố ñịnh
Hiệu quả sử dụng tài sản cố ñịnh cho biết cứ 100 ñồng TSCĐ bỏ ra mang về cho doanh nghiệp bao nhiêu ñồng lợi nhuận
Hiệu suất sử dụng tài sản cố ñịnh =
Doanh thu thuần
x 100% Giá trị tài sản cố ñịnh
Hiệu suất sử dụng TSCĐ ño lường việc sử dụng tài sản cố ñịnh như thế nào, chỉ tiêu này càng cao càng tốt
Mức huy ñộng TSCĐ cho biết giá trị TSCĐ thực tế hoạt ñộng, chỉ tiêu này càng cao thì công ty càng sử dụng có hiệu quả TSCĐ
Hệ số sử dụng
tài sản cố ñịnh =
Giá trị TSCĐ thực tế hoạt ñộng Giá trị tài sản cố ñịnh TSCĐ ở ñây là giá trị còn lại bằng nguyên giá trừ ñi phần hao mòn lũy kế
1.2.2 Các chỉ tiêu ñánh giá hiệu quả sử dụng vốn ngắn hạn
1.2.2.1 Tốc ñộ luân chuyển VNH
Là một chỉ tiêu chất lượng tổng hợp phản ánh trình ñộ tổ chức, quản lý và hiệu quả sử dụng vốn của DN Nó bao gồm các chỉ tiêu sau:
Trang 38♦ Số vòng quay của vốn ngắn hạn trong kỳ
Là số lần luân chuyển vốn ngắn hạn trong kỳ, nó ñươc xác ñịnh như sau:
Số vòng quay vốn ngắn hạn
Vốn ngắn hạn bình quân
Vốn ngắn hạn bình quân tháng, quý, năm ñược tính như sau:
Vốn ngắn hạn bình quân tháng = (Vốn ngắn hạn ñầu tháng + Vốn ngắn hạn cuối tháng)/2
Vốn ngắn hạn bình quân quý, năm = (VNH1/2 + VNH2 + +VNHn-1+ VNHn/2)/(n-1)
Trong ñó: VNH1, VNHn - Vốn ngắn hạn hiện có vào ñầu tháng
Chỉ tiêu này càng lớn, chứng tỏ vốn ngắn hạn của doanh nghiệp luân chuyển càng nhanh, hoạt ñộng tài chính càng tốt, doanh nghiệp cần ít vốn mà tỷ suất lợi nhuận lại cao
♦ Số ngày luân chuyển
Là số ngày ñể thực hiện một vòng quay vốn ngắn hạn
Số ngày luân chuyển =
Số ngày trong kỳ
Số vòng quay vốn ngắn hạn Chỉ tiêu này cho biết thời gian bình quân của một vòng quay vốn ngắn hạn trong kỳ Thời gian của một vòng quay vốn ngắn hạn càng nhỏ càng tốt, chứng tỏ tốc ñộ luân chuyển vốn ngắn hạn của doanh nghiệp nhanh, thời gian luân chuyển ñược rút ngắn
♦ Hệ số ñảm nhiệm vốn ngắn hạn
Hệ số ñảm nhiệm vốn ngắn hạn =
Vốn ngắn hạn bình quân Doanh thu thuần Chỉ tiêu này cho biết ñể tạo ra ñược một ñồng doanh thu thì doanh nghiệp cần ñầu tư bao nhiêu ñồng vốn ngắn hạn Hệ số này càng nhỏ càng tốt
Trang 39Chỉ tiêu này phản ánh một trăm ñồng vốn ngắn hạn ñầu tư thì thu ñược bao nhiêu ñồng lợi nhuận cho doanh nghiệp trong kỳ Tỷ suất lợi nhuận của vốn ngắn hạn càng lớn càng tốt, chứng tỏ doanh nghiệp sử dụng vốn ngắn hạn hiệu quả, khả năng sinh lợi của vốn ngắn hạn cao
1.2.2.2 - Phân tích tình hình và khả năng thanh toán
♦ Phân tích tình hình thanh toán: Chính là xem xét mức ñộ biến thiên của các
khoản phải thu, phải trả ñể từ ñó tìm ra nguyên nhân của các khoản nợ ñến hạn chưa ñòi ñược hoặc nguyên nhân của việc tăng các khoản nợ ñến hạn chưa ñòi ñược
♦ Phân tích khả năng thanh toán: Khả năng thanh toán của doanh nghiệp
phản ánh mối quan hệ tài chính giữa các khoản có khả năng thanh toán trong kỳ với các khoản phải thanh toán trong kỳ Nhóm chỉ tiêu này bao gồm các chỉ tiêu sau:
Hệ số thanh toán ngắn hạn = Vốn ngắn hạn
Nợ ngắn hạn
Hệ số thanh toán tức thời = Vốn bằng tiền
Nợ ñến hạn
Hệ số thanh toán nhanh = Vốn ngắn hạn – Hàng tồn kho
Nợ ngắn hạn
1.3.3 Các chỉ tiêu ñánh giá hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh
+ Chỉ tiêu ñánh giá sự biến ñộng về quy mô và cơ cấu nguồn vốn
Phân tích tình hình biến ñộng về quy mô và cơ cấu nguồn vốn ñể thấy ñược khả năng huy ñộng vốn từ các nguồn khác nhau của doanh nghiệp cũng như mức ñộ
tự chủ về tài chính của doanh nghiệp Căn cứ vào số liệu trên bảng Cân ñối kế toán của doanh nghiệp mà so sánh tổng nguồn vốn của doanh nghiệp giữa các năm hoặc
Trang 40các kỳ với nhau về số tuyệt ñối và số tương ñối ñể rút ra những kết luận cần thiết về tình hình biến ñộng nguồn vốn của doanh nghiệp từ ñó ñưa ra các quyết ñịnh cần thiết ñể huy ñộng các nguồn vốn vào quá trình sản xuất kinh doanh Bao gồm các chỉ tiêu:
Hệ số tự tài trợ: phản ánh tỷ lệ nguồn vốn chủ sở hữu trên tổng nguồn vốn Chỉ tiêu này càng lớn doanh nghiệp có ñủ khả năng tự ñảm bảo về mặt tài chính và mức
ñộ ñộc lập với các chủ nợ là cao
Hệ số tự tài trợ =
Tổng vốn chủ sở hữu Tổng nguồn vốn
Hệ số nợ: là tỷ lệ nợ phải trả trên tổng nguồn vốn Nếu khoản nợ này quá cao thì khả năng ñảm bảo về tài chính của doanh nghiệp sẽ thấp, thậm chí khả năng trả các khoản nợ của mình khó khăn
Hệ số nợ =
Tổng nợ phải trả Tổng nguồn vốn
Hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh nói chung phản ánh tổng hợp hiệu quả sử dụng tài sản cố ñịnh, tài sản lưu ñộng ở doanh nghiệp Đặc biệt hiệu quả sử dụng vốn chủ sở hữu phản ánh hiệu quả kinh doanh tổng hợp ở doanh nghiệp Đây là chỉ tiêu mà mọi doanh nghiệp, mọi nhà kinh doanh quan tâm và rất quan trọng ñối với doanh nghiệp.Về mặt tổng thể người ta thường dùng các chỉ tiêu sau:
+ Hiệu quả sử dụng toàn bộ vốn của doanh nghiệp
Hiệu suất sử dụng toàn bộ
vốn của doanh nghiệp =
Doanh thu thuần của doanh nghiệp trong kỳ Toàn bộ vốn sử dụng bình quân trong kỳ Hiệu quả sử dụng toàn bộ vốn của doanh nghiệp thể hiện một ñồng vốn ñầu tư tại doanh nghiệp sẽ tạo ra bao nhiêu ñồng doanh thu Hệ số này càng cao thì doanh nghiệp sử dụng vốn càng có hiệu quả