Những bài thực hành hoạt động trị liệu dành cho bé

Cuốn sách Những bài thực hành hoạt động trị liệu dành cho trẻ do tiến sĩ Heather Ajzenman, một chuyên gia Hoạt động trị liệu (OT) của Mỹ viết. Sách ra mắt nguyên bản tiếng Anh vào đầu năm 2020 và được đánh giá khá cao (4,65 điểm trên amazon) do tính cập nhật, tính đơn giản và dễ thực hành. Sách phù hợp với các cha mẹ, thầy cô và người chăm sóc trẻ tham khảo để thực hành OT cho trẻ từ 1 – 6 tuổi. Cuốn sách gồm 5 chương. Chương 1 bao gồm giới thiệu về OT, những trẻ cần OT, ý tưởng về đồ chơi và vật liệu hữu ích, đồng thời giải thích kỹ hơn về chẩn đoán và lợi ích khác biệt do OT mang lại.

Tien si Heather Ajzenman

Chuyen gia ho~t d(>ng tr! li~u,

Chuyen gia tr! li~u ngl,(a

100 tro choi va bai t~p vui nh{>n

d~ xay dt)'ng

h frng bai th-1.rc hanh

ioo tro chai va bai tijp vui nh{>n

d€ xay dl)'ng cac ky nang

Tien si Heather Ajzenman

Chuyen gia ho~t d()ng tr! li~u, chuyen gia tr! li~u ngl!a

Minh h'?a b6'i Siiri Vaisanen

® THEG101 ROCKRIDGE

NRA XUAT BAN THE GIOI PRESS

Occupational Therapy Activities for Kids

100 Fun Games and Exercises to Build Skills

Copyright© 2020 by Rockridge Press, Emeryville, California

Illustration© 2019 by Siiri Vaisanene

First Published in English by Rockridge, an imprint of Callisto Media, Inc

Nhii'ng bai tlnfc him Ii lio~t d(lng tr! li~u d~mli clio tre

1 oo tro d1e1i va bai t~p vui nllC?n de xay dl,ing cac ky nimg

Ban quyen Tieng Vi¢t ©Cong tyTNHH Hqp tac & Phat trien Tu¢ An, 2021

Khong phan nao trong xuat ban pham nay auqc sao chep hay phat trien duoi bat ky hlnh th Lie ho~c

phuong ti¢n nao ma khong c6 stJ cho phep truoc bang van ban cua Cong tyTNHH Hqp tac & Phat trien Tu¢ An

G6p y ve sach va hqp tac phan ph6i sach, vui long lien h¢:

Email: ebooktuky@gmail.com

E>i¢n thogi: 0915026090

Danh ti;'.i.ng con gai Sophiya Lily, co gai be nh6

da om toi nhLJ mot di/a tre so sinh khien t6i phai danh may bang m(>t tay, Va danh ti;'.J.ng Chong toi Andrei, anh da ho tr9 toi het suc nhi~H tlnh trong

su6t qua trlnh viet cu6n sach nay

Lill gi6i thieu Cach thuc SU d1,mg cu6n sach T:lt ca v~ ho<;it d:¢mg trt lieu danh cho tre

Ky nang XU ly cam giac

Mac kt?t trong bun 22

Xac d!nh am thanh! 23

3 2 1 Bay! 24

Goc an toan cam giac/

Nai tru an 25

Nhai va thu gian 26

Tv lam n$m nhay kh6ng auang may 27

Che OQ an kieng cam giac 28

ThUng lam d!u cam giac 30

Chieu bong chef cai 31

Bay gio do gi$t 32

Hay bien toi thanh banh sandwich 33

Truqt kem C<;lO rau 34

Oua bong tho 35

Bu6c chan x6p bong 36

Hay lam dau bep! 38

No bong ngo! 47 Bay len m$t trang 48

6 to cac tong xu6ng doc 50 G$p bt,mg tren bong 5i The Chien llfQ'C cam giac 52 Cau ca tren bong 54 L$p ban do cam xuc 56 Thong ai$p nhu cau ca the 58

uii

Chuang Ba: Ky rnlng vi;tn d<)ng

Liem moi 62 Cu<)c dua 6 to tai 63

Hai sao 64 R6t nLI'6c 66 Que v$ sinh 6ng va h<;it porn-porn 67

Ho<;it d<)ng am nh<;ic 68

Cu<)c dua 6ng hut 69

6ng hut va bong tuyet 70

Cho rong an 71

Quai v$t an dong XU 72

GiO' nguyen tU' the! 74

Tl! che t<;io van thang bang 75

Phaido 76

Cu<)c dua tiep SLrC m$c quan ao 77 Giay trU'qt bang ara giay 78

N$n chO' cai 79 Ngh$ thu$t dat n$n 80

Gan duoi cho tho 82

8i nhU' d<)ng v$t 84

Ve day hay kia 86

Bong chuyen bong bay 88

Viet bang CQ nU'6C 89

Bong da giay 90

Me cung vien bi lam tli 6ng cac tong 92 Thu thach tr<;ii huan luy$n 94

Ky nang cam xuc - xa h<)i

M$t CU'Oi 98

Cuva 6m 99 Hoa cung tre 100

VU'qt qua cam xuc m<;inh 102

Cha/M~ kh6ng the v6i dU'qc! i 03

Lang nghe hai tho va nhip tim 104

M$t trong gU'ang 105

uiii Ml,IC 11,IC

Minh hQa cam xuc 106

Ve theo nh6m 107 Thap Eiffel bang coc nhlJa 108

Troi c6 luc nang, luc may 110

Rao chan! 112

Banh xe doi ph6 114 ThLI' gian toan than 116

TV t<?lO qua bong cang thang 117

Cu¢c phieu luu thCmg cac tong ·113

Tu duy linh ho0t 134

Ky rn1ng XU ly hlnh anh va nh:;tn thuc

Lam guong 138

Tro chuy$n duoi nuoc 140

Am thanh gl v$y? 141

Nay, day va dam 142

Xay toa thap 144

Xay dvng l!ch sinh hoc;=it 146

nm do choi 148

Dien t$p tinh than i49

T v t(;3.o tro choi

vuQ't chu6ng ngc:i.i v$t 150

Bi tlm kho bau 152

VuQ't chu6ng ngai vat

v6i chi dan bang lai I 54

Me cung mc:i.ng nh$n 155 Li$u toa thap c6 the cao chCrng nao? 156 Toi muon gQi m6n xang uych I 57 Chiec vong di d¢ng 158 Tham am nh0c 160 San sang, chai, dung ho$c tiep? 162 Anh sang, may quay, va dien 163 Toi c6 y tu6ng khac! 164

Tv lam oat n$n 166

Dieu gi tiep theo?

Cac ngu6n tham khao Tai W;m tham khao

Ml)C il)c ix

Chao mCmg bq.n den voi cuon NhOng bai thµc hanh hoc;i.t d¢ng trj li?u danh

cho tre Toi rat vinh hq.nh dU'Q'C chia se nhO'ng hoqt d(mg thu vi de giup tre

noi chi;it che v6'i cac djch vv ho0t a(mg tr! li$u trv6'c d6, hi$n t<?i va th$m chf

la trong tvang lai

s6'm danh cho tre c6 nhu cau di;ic bi$t, va ong toi la mc)t trong nhO'ng

hQC Washington 6 Saint Louis vao nam 2012, va hi$n toi la chuyen gia hoqt dc)ng tr! li$u dv9c chCmg nh$n b6i Hc)i dong Quoc gia (NBCOT) Cong vi$c cua toi sau khi tot nghi$p t$p trung vao tlm hieu cac phvang phap can thi$p

c$n dl!a tren chai dua, cac phvang phap tang cvong nh$n thl'.rc va cai thi$n

bi$t khong the thieu doi v6i cong vi$c ho0t dc)ng trj li$u Thu nhat, toi la mc)t chuyen gia c6 chl'.rng nh<fm cung cap djch vv DIR Floortime nang cao do Hc)i dong lien nganh ve Phat trien va H9c t$p (ICDL) cap DIR Floortime la mc)t phvang phap tiep c$n dl!a tren moi quan h$, can Clr vao qua trlnh danh gia

va hieu ro nhO'ng khac bi$t duy nhat cua tung tre va gia dlnh tre Phvang phap hv6ng t6i cac ky nang chai, tvang tac xa hQi va ky nang sinh ho0t hang ngay thong qua diem mqnh va moi quan tam cua tre

Thu hai, toi c6 bang chl'.rng nh$n tot nghi$p kh6a chuyen gia tr! li$u ngl!a

ngl!a!) va moi trvong tl! nhien xung quanh de dap Crng nhu cau ve v$n

li$U ngl!a Va hoqt dc)ng trj li$U cho nhieu tre Va da xuat ban mc)t nghien ClrU

ve phvang phap tiep c$n nay danh cho tre c6 hc)i chl'.rng roi loqn tl! ky

1

Tc;:ti phong kham tv cua toi a mien bac New England, toi da ket h9p cac each tiep c$n nay cOng nhv nhieu phvang phap can thi$p khac cho cac

Toi hi$n dang lam vi$c v6i hang Cht,JC tre va gia dlnh tre, dU'Q'C Chung kien nhieu tre dc;:tt mt,JC tieu qua thoi gian Toi lam vi$c v6i da dc;:tng khach hang,

giam chU y va nhCrng roi loc;:tn chuc nang dieu hanh khac, bc;:ti nao v8./ho$.c cac dc;:tng chan thvang nao, va cac b$nh ve than kinh v8./ho$.c do di truyen,

tam than nhv roi loc;:tn lo lang

tre, trvong mam non, phong kham ngoc;:ti tru, cOng nhv cac nai cong cc)ng nhv tren trang trc;:ti, khu vui chai ho$.c th$m chf la cua hang tc;:tp h6a Cac phien tr! li$U CUa toi t$p trung VaO vi$C giup gia dinh xay dL,mg moi quan h$ v6i tre thong qua cung tham gia, tc;:to ket noi, tc;:to niem tin de phat trien cam xuc va trf tu$ cho tre

Cuon sach nay toi viet chu yeu cho cha mf? va ngvoi cham soc tre nham

dc)ng tr! li$u ma tre dang nh$n dv9c Cuon sach nay cOng c6 the hCru fch cho cac chuyen vien hoc;:tt dc)ng tr! li$u, chuyen vien v$t ly tr! li$u, chuyen

chuyen Vien tham van h9C dvong de ho tr9 them Cho sinh Vien ho$.c b$nh

cap cac nen tang phat trien ban dau cho tre Tuy nhien, nhieu hoc;:tt dc)ng trong CUOn sach nay CO the danh Cho tre 16n tuoi hon, phu thUQC vao nhu cau va mL1c de) phat trien cua tre Mt,JC tieu cua toi la cung cap cac chien IU'Q'C lay tre lam trung tam t$p trung vao nhCrng yeu to quan tr9ng tac dc)ng t6i qua trlnh thvc hi$n cac sinh hoc;:tt hang ngay cua tre

Toi muon giup tre cua bc;:tn thanh cong va tham gia vao cac bai thvc hanh mc)t each c6 y nghTa trong khi xay dvng cac ky nang - va tat nhien tre can cam thay vui nhc)n khi dU'Q'C hoc;:tt dc)ng!

2 Lai gi6'i thi¢u

Cuon sach nay gom i 00 bai thlJC hanh hoq.t d¢ng tr! li$u day hCru lch

nang Cl} the:

Ky nang v$n d¢ng

Ky nang cam xuc - xa h¢i

danh cho tre nh6 t6i cac hoq.t d¢ng doi hoi ky nang phLi'c tq.p han d!Ja trend¢ tuoi va mLi'c d¢ phat trien Ngay tren dau trang cua moi hoq.t d¢ng deu li$t ke cac ky nang ma hoq.t d¢ng hU'6ng t6i Ben trai trang sach, bq.n se nhln thay danh sach cac v$t li$u can chuan b!, cOng nhU' cac ghi chu ve khoang thb'i gian chuan bi va khoang thb'i gian dien ra hoq.t d¢ng OT nhien sau d6 la n<)i dung hU'6ng dan ve each thLi'c to chLi'c hoq.t d<)ng, va trong hau het cac hrn;1t d<)ng, bq.n se thay hU'6ng dan nham lam dan gian h6a hay phLi'c tq.p h6a hoq.t d<)ng de phu h9p v6i nhu cau duy nhat cua tCrng tre

Tuy nhien, day chi la cac hU'6ng dan, con bq.n can d!Ja vao nhu cau cua tre de bien tau cac hoq.t d<)ng ho<;lc hoan toan b6 qua n¢i dung cua hoq.t d¢ng d6

3

Du6i day la rn('>t vai thu~t ngfr chinh xu&t hi~n trong su6t cu6n sach:

Nhfrng tre d~ roi vao tdnh tr~ng qua tai hay thuO'ng xuyen bung n6, va kh6 khan trong vi~c ki~rn soat cam xuc r&t c§.n tha long co th~ v6i cac ho~t d('>ng tac d('>ng len h~ cam nh~n ban th~ nhu ep, nhay tren d~rn, vac d6 n~ng hay t~p yoga

Lien quan t6i tu duy, tuang tuqng va cac ho~t d('>ng tri 6c

La rn9t ky thu~t earn giac giup co th~ thu gian va di~u hoa earn giac b&ng each cung dp cac thong tin d§.u vao cho h~ xuc giac va

h~ earn nh~n ban th~ nhu ep, 6rn ch~t, qu&n chan ch~t ho~c d&p chan

n~ng, m~c d6 ch~t

Chi tinh tr~ng h~ th6ng earn giac ho~c earn xuc cua tre bt rn&t can b&ng

La b&t ky ho~t d('>ng ep ho~c keo gian cac kh6'p - m('>t

ky thu~t earn giac khac nh&m giup tre tinh tao ho~c binh tinh d~ d~t tr~ng thai tham gia t6t nh~t

La earn giac cua con nguO'i v~ cac b('> ph~n ben trong co th~

va carnxuc

Giup co th~ dtu l~i ho~c tinh tao hon khi dn do r6i lo~n

earn giac gay ra

Ho~t d9ng n&rn gifr d6 v~t str d1,mg ng6n tay cai va ng6n tay tr6, vi dl;l nh~t d6 v~t nh6

La cam giac cua con nguO'i v~ vt tri va chuy~n d('>ng cua co th~

La earn giac lien quan t6i ti~p xuc

Chi vi tri d~t ng6n tay dung khi su dvng keo, v6i ng6n cai d~t vao 16 nh6 hon cua cai keo

La cam giac cua con nguO'i v~ thang b&ng va chuy~n d('>ng (dlfa vao CO' quan tai trong)

Tre tr6ng c6 ve bu6n ngu hay u~ oai c6 th~ c<ln v~n

d(mg tang cuO'ng d~ giup co th~ tinh tao hon Nhung ho~t d9ng thang b&ng nhu quay, dung dua va nhay c6 th~ giup co th~ tinh tao

4 each thuc sir di,mg cu6n sach

I

E>ieu tiet cam xuc Ky nang vc;tn dong mi$ng Quan h$ xa hoi

Ky nang vc;tn dong tinh Lc;tp ke ho~ch va giai quyet van de Vigiac

Ky nang vc;tn dong tho Pha.t trien chai dua Tiep xuc

Phoi hqp tay - mat H$ cam nhc;tn ban the H$ tien dlnh

Nghe Nhc;tn biet ban than Ky nang kh6ng gian thi giac

Cung tham gia

Cach thlrC Slr d1,mg cufin sach 5

vui nh<)n nham ho tr9 va tang cvang cac ky nang cho tre, chung ta hay tlm hieu gia tr! cua ho<?.t d<)ng tr! li$u va l9i fch mang l<?i cho tre c6 nhu cau d$c bi$t Chuong nay bao gom quy trlnh ho0t d<)ng tr! li$U, CaC bU'OC thiet 1$p d!ch Vt), y tvong Ve do Choi Va V$t li$U can chuan b!, dong thai giai thfch ky hon ve chan doan va l9i fch khac bi$t do ho0t d<)ng tr! li$u mang l<?i

7

naola d()ng trj Ii~u?

Ho~.t d<)ng tr! li$u la vi$c su dt,mg nhOng hoc;i.t d<)ng c6 y nghTa nham giup

gia cac sinh hoc;i.t hang ngay NhCrng loc;ti hoc;i.t d<)ng trong sinh hoc;i.t hang ngay dU'Q'C hieu la "cong vi$c" - cht1 khong phai la hoc;i.t d<)ng nham giup

ca nhan tht,,rc hi$n m<)t nghe hay m<)t cong vi$c dem lc;ti thu nh$p nao d6

ph\]C V\j (nhU' tam, thay d6, an uong) Cac chuyen vien hoc;i.t d<)ng tr! li$u dieu tr! cho b$nh nhan m9i ICra tu6i, tu tre em tai ngU'oi trU'6ng thanh b! khuyet Wt phat trien, ngU'Oi b! chan thU'ong co the, ngU'Oi b! than kinh va ngU'Oi c6 van de ve SLrC kh6e tam than

NhCrng nghe nay luon la nghe thiet yeu doi vc'Yi Sl,! phat trien cua con ngU'Oi, nhU'ng ITnh Vl,!C hoc;i.t d<)ng tr! li$u da khong dU'Q'C cong nh$n cho

nhan can Clr vao nhu cau cua xa h<)i

Cong vi$c quan tr9ng cua tre la choi, vi the cac chuyen vien hoc;i.t d<)ng tr! li$u giup tre va gia dlnh tre cung nhau tham gia nhCrng hoc;i.t d<)ng choi dua, phu hQ'p vc'Yi nhu cau cua tung tre, th6i quen sinh hoc;i.t cua tung gia dlnh va nhCrng yeu to tac d<)ng rieng khac nham dc;i.t dU'Q'C m\]C tieu phat trien cua tung tre

8 Nhfrng bai thvc hanh ho:;i.t d(mg trt lieu danh cho tre

La hoc;i.t dQng chlnh trong su6t quang thai tha au, vui chai khong chl la niem VUi Va tro ChO'i, ma con la nen tang Cho SL! phat trien toan di$n, SlrC kh6e va hc;i.nh phuc! Chai phat trien tCr luc tre m6i OLXQ'C sinh ra, khi Ian dau tre tham gia vao cac tro chai v$.n dQng cam giac t6i luc tre biet kham pha moi truang va tuang tac v6i v$.t va m9i nguai xung quanh Chai tac

chai tre hQC each SU dt,mg cac CO' 16n de tang cuang SlrC khoe, nh$.n biet CO' the va xay dl!ng ky nang ph6i h9p; tre SU dt,mg tay de thao tac va tiep xuc v6i cac chat li$u; va tre SU dt,mg cac giac quan de kham pha the gi6i xung quanh Chai dong vai tro 16n trong phat trien cam xuc - xa hQi, cung cap CO' hQi de tre dieu tiet va bQC IQ nhLi'ng cam xuc phCrc tc;i.p, tham gia va hoa cung nguai khac, va hQC hoi giao tiep mQt each hi$u qua Chai

tu duy trCru tu9ng, san sang tiep thu cai m6i, va tang cuang chCrc nang dieu hanh CUa nao bQ, giup thiet 1$.p giai OO<;J.n san sang hQC t$.p Sau nay Tre em v6i nhu cau di:J.c bi$t thuang kh6 khan trong hoc;i.t dQng chai dua vi nhLi'ng khac bi$t ve mi:J.t sinh ly hQC, cam XUC - Xa hQi, cam giac, va/hoi:J.c nh$.n thCrc NhLi'ng kh6 khan nay tac dQng t6i each thCrc tre dua

ra cac y tu6ng chai dua, truyen dc;i.t suy nghT va bQc IQ cam xuc Chuyen vien hoc;i.t dQng trj li$u se quan sat va phan tlch hoc;i.t dQng chai cua tre de

dl!ng cac ky nang va thuc day kha nang tham gia cua tre

TM ca v~ ho9t dqng trj Ii¢u danh cho tre 9

Tre cua b0n c6 kh6 khan trong vi$c mi:J.c quan ao, xuc an, viet but chi, nem va bat bong, giCr blnh tTnh khi thay doi th6i quen, phan Cmg v6i am thanh 10 hay chat li$u 10, chai v6i b0n, giCr thang bang tren mi:J.t dat, thay doi khong gian, hoi:J.c t$p trung trong lop h9c? Ho0t d<)ng tr! li$u c6 the giup tre phat trien tat ca cac ky nang tren va nhieu hon nCra, vi the tre c6 the d<)c 1$p va thanh c6ng trong chai dua, giao tiep xa h<)i, h9c t$p va cac ho0t d<)ng sinh ho0t hang ngay

cho tre cua b?n dl!a tren vi$c danh gia cac kh6 khan cua tre Bat ke ly

h<)i Ion cho tre va gia dlnh b0n trong vi$c phat trien ky nang m6i va tang cuang kha nang tham gia vao cac ho0t d<)ng vui nh<)n, c6 y nghTa va cac cong vi$c sinh ho0t hang ngay thiet yeu

10 Nhung bai tbvc hanh ho9t dong tr! li~u danh cho tre

Tat ca tre em deu c6 the hLr6ng l9i tCr cac ky thu$.t hQC hoi de thl}C hi$n cac sinh hoc;i.t hang ngay 8ieu d6 c6 nghTa rang, chung ta hay xem xet cac roi loc;m thuong gf,lp cung v6i kh6 khan do roi loc;m gay ra, va nhCrng sinh hoc;i.t hang ngay ma tre CO the thl}C hi$n va hoan thanh nho hoc;i.t d¢ng tr! li$u Ben cc;i.nh nhCrng nhu cau rieng bi$t thl nhieu roi loc;i.n phat

giac va tre b! tl} ky thuong c6 nhCrng kh6 khan ve roi loc;i.n cam giac giong nhau, nhung ben cc;i.nh d6 chung con c6 nhCrng nhu cau rieng khac

Cha m$ va nguoi cham s6c tre can can nhac nhCrng gl ap dt,mg cho tre cua mlnh

thong tin cam giac Con nguoi c6 tam giac quan rieng bi$t Bc;i.n c6 the da dU'Q'C nghe VS nam giac quan dau tien: thj giac (nhln), thfnh giac (nghe), xuc giac (tiep xuc), khCru giac (ngl'.ri), va v! giac (nem) Ngoai ra, con nguoi

the ve v! trf va chuyen d¢ng so v6i moi truong), h$ tien dlnh (cam nh$.n

giac khac bi$t giua d6i, dau, hay bon chon trong bt,mg)

Tre b! roi loc;i.n cam giac c6 kh6 khan ve m¢t hay nhieu giac quan Tre c6 the de b! qua tai, hof,lc ngu9c lc;i.i lien tl)c tlm kiem cac kfch thfch dau vao Tre c6 the can nhieu thoi gian han de phan Crng v6i nhCrng thong tin dau vao cam giac nhat d!nh, hof,lc th$.m chf khong the nh$.n biet thong tin

TAt ca v~ ho9t ctqng tr! li¢u danh cho tre 11

d1.,mg do v$.t, hieu sai cac tfn hi$u xa h()i, kh6 dieu tiet cam xuc, hoiflc doi miflt v6i nhieu van de trong an uong hay cac sinh ho0t ca nhan khac

cam giac thong qua hOC?-t d(}ng VUi Chai giup tre tang CL.fang kham pha giac quan, aiflc bi$t trong cac ho0t a()ng sinh ho0t hang ngay Cac tr! li$u vien cOng c6 the giup gia dlnh dieu chinh va thl,fC hi$n cac ho0t d()ng tr! li$u t<?-i nha cho phu h9p v6i nhu cau cam giac cua tCrng tre

ca nhan nh$.n biet the gi6i xung quanh va tLrang tac v6i ngLroi khac Nhvng

khan ve tlfang tac xa h()i, cuon hut v6i nhvng moi b$.n tam rieng m()t each

cho SL,f phat trien HQ c6 the SU dl,mg phl.fang phap tiep c$.n ve cam giac, dieu chinh cac ho0t d()ng qua tai, al.fa ra cac ho<?t d()ng hoa nh$.p xa h()i

Roi lo0n tang a()ng giam chu y (ADHD) la roi lo0n gay ra tlnh tr0ng giam chu y, hieu d()ng qua mCrc, boc dong, va hap tap Tre nh6 b! ADHD thlfong kh6 khan Ve ch(rc nang dieu hanh, bao gom cac nhi$m Vl,J nhl.f 1$.p ke ho0ch cong viE;lc, sap xep y tl.fang, giai quyet van de va dieu chinh cam xuc

giai quyet van de, thiet 1$.p cac thoi gian bieu de hoan thanh cac cong

12 Nhfulg bai thvc hanh ho:;i.t d:(lng tri Mu danh cho tre

vi$c buoi sang, ho$c tham gia cac hoqt d()ng the chat trn6c khi chuyen

NH

Bqi nao la m¢t dqng r6i lo0n v$.n d()ng do ton thuong nao tru6c ho$c

va kh6 khan trong di lqi Suy giam v$.n d()ng kh6ng chi anh hu6ng t6i d6i chan, ma con anh hu6ng t6i toan than, canh tay, ban tay, dau, gi9ng n6i, th! giac va kha nang nh$.n thl'.rc Cac hQi chl'.rng than kinh khac c6 cung tri$U chl'.rng bao gom chan thLJong SQ nao, nhiem virus anh hLJ6ng len nao

Va CQt song, Va cac hQi chl'.rng CO gi$.t

the de chu d()ng tham gia cac ho0t d()ng vui choi hay tl! pht,Jc VL,J, dqy tre

sv dL,Jng xe Ian de di chuyen xung quanh, va tang CLJOng cai thi$n cac ky nang sv dL,Jng d6i ban tay cua tre

H()i chl'.rng Down la m¢t trong nhCrng r6i lo0n di truyen pho bien nhat gay

phan ho$c toan bQ nhiem sac the 21, dan t6i kh6 khan ve phat trien the

hqn va dai hqn kem NhCrng van de SlrC kh6e lien quan c6 the bao gom CaC b$nh Ve tim mqch, tieu h6a kem, roi loqn mien d!ch, mat vCrng CQt song, va kh6 ngu

Ben c0nh nhCrng li$u phap khac, ho0t d()ng tr! li$u c6 the giup tre bi h()i chl'.rng Down phat trien v$n d¢ng tinh, v$n d()ng tho va v$.n d(lng co mi$ng, vi v$y tre c6 the lam nhCrng hoqt d(lng nhLJ cai kh6a ao, cat keo ho$c nhai nhuyen tht.'.rc an

181 ca v~ hogt di)ng tri li~u danh cho tre 13

M()t vai tre d?t dU'Q'C cac moc phat trien tre hon so v6i blnh thU'ang, ho$c m()t vai tre kh6ng d?t dU'Q'C cac moc phat trien cao hon NhO'ng tre nay c6 the to ra Vt,mg ve, kh6 khan v6i nhO'ng ho0t d()ng nhU' cai CUC ao va viet, ho$c c6 kh6 khan khi lam theo chi dan bang lai Tre c6 the de lo lang hay cang thang nhieu, c6 kh6 khan trong vi$c bieu d?t nhu cau, ho$c de

to ra tuc gi$n

Ho0t d()ng tr! li$u c6 the giup nhO'ng tre nay tham gia cac ho0t d()ng phu hQ'p VOi nhu cau cua tre, VI dt,J cac bai t$p tang CLJang the chat, CaC bai Cai thi$n th! giac de giam Si! Vt,Jng Ve, hO$C CEtC bai V$n d()ng

de tang cuang v$n d()ng tinh Cac dieu chlnh c6 the bao g6m vi$c don gian h6a nhi$m Vl,J Viet, Cung cap hlnh anh de tre hieu Va lam theo hLJ6ng dan, ho$c d?Y tre each thLrc nh$n biet cac bieu d?t cam xuc khac nhau

H

M$c du ho0t d()ng tr! li$u hU'6ng t6i ho tr9 tre c6 kh6 khan trong cac ho0t d()ng sinh ho0t hang ngay, tuy nhien nhO'ng bai thl!C hanh trong CUOn sach nay c6 the hO'u lch doi v6i mQi tre de tang CLJang cac ITnh Vi!C phat trien, Cai

nang v$n d()ng, ky nang xv ly cam giac, ky nang cam xuc - xa h()i, ky nang th! giac, va ky nang nh$n thuc

14 Nhfrng bai thvc hanh ho1;1t d:i)ng tri lii~u danh cho tre

D!ch V~I ho<?.t d<)ng tr! li$u c6 the dLJQ'C cung cap t<;ii nha, t?i truong hQC, t<;ii

tre duoi ba tuoi, moi truong tri li$u tl}' nhien nhat la t?i nha, va tr! li$u vien c6 the giup gia dlnh xay dL,mg ban ke hO?Ch d!ch Vl} rieng Cho gia dlnh de phat trien ml}C tieu gia dlnh la trung tam trong CaC hrn;i_t d<)ng dap Lrng nhu cau phat trien Cl} the cua tre Tre tren ba tuoi se c6 ke ho0ch giao dl}C ca nhan neu nhCmg khac bi$t ve phat trien CUa tre tac d<)ng len hQC t$p, Va tre CO the nh$n dLJQ'C d!ch Vl} hrn;it d<)ng tr! li$u trong cac lop h9c hoa nh$p, lop h9c danh cho tre c6

dieu chinh, Chang hc;i.n nhlf can them thoi gian de Chan doan ho$c phan mem gi9ng n6i giup tre danh may Trong nhO'ng truong h9p nay, c6 the thanh 1$p ke hoc;i.ch 504 de giup tre hoa nh$p tot nhat vao moi trLJong hQC t$p CUa tre

danh gia ban dau thong qua ph6ng van cha m$/nguoi cham s6c tre, quan sat tre tc;i.i phong trj li$u, va cac chan doan dc;i.t tieu chuan Trj li$u vien se xay dl}'ng ml}C ti8u dl}'a tren nhu cau cua tre Va thl}'C hi$n cac ml}C tieu d6 trong tCrng phien tr! li$u, sLi' dl}ng cac hoc;i.t d<)ng vui chai, lay tre lam trung tam de tang cuong kha nang tham gia vao cac sinh hoc;i.t hang ngay cua tre NhO'ng d!ch Vl} nay thuong dLJQ'C bao hiem chi tra, tuy nhien m<)t vai gia dlnh phai

tl}' tra tien ho$c n<)p don de ngh! hoan tra neu bao hiem khong chi tra Thai lu9ng va so buoi tr! li$u kha da dc;i.ng, dl}'a vao bao hiem, l!ch trlnh, va nhu cau cua tre, nhung thong thuong tre se nh$n khoang tCr m<)t toi hai buoi tr! li$u m<)t tuan, moi buoi keo dai tCr 30 toi 60 phut

NhO'ng hoc;i.t d<)ng trong cuon sach nay la nguon tu li$u hO'u !ch cho cac tr! li$u vien lam vi$c voi tre cua bc;i.n va c6 the giup bc;i.n sang tc;i.o hon khi chlnh bc;i.n tr! li$u cho tre tc;i.i nha

Tfit ca v~ ho9t di)ng tri li¢u danh cho tre 15

Khi h;ra ch9n ct6 chai cho tre, b9.n phai can nhiic chi phi, ct(> b~n, va s6 hrqng ct6 chai t9.i m9t thoi di~m (qua nhi~u ct6 chai khi~n tre kh6 c6 th~ t~p trung hoan toan ctuqc) Duoi day la m(jt vai y~u t6 b9.n d.n can nhiic, phv thu(jc vao nhu d.u cua tre:

@ Tre duoi 1 tu6i thuong duqc h;ra cho ct6 chai voi, dm,

va an toan ct~ tre kham pha b~ng tay va mi¢ng Tu 1 d~n 2 tu6i, tre biit ct§.u hi~u duqc quan h¢ nhan - qua, thich ct6 chai c6 th~ x~p ch6ng, phan 109.i, ho~c ho9.t d(mg dan gian, nhu nh§.n nut ct~ t9.0 ti~ng 6n hay phat sang Tu 2 d~n 3 tu6i, tre biit d§.u quan tam toi liip ghep, to mau, chai gia VO, va cac tro v~n d(>ng tho tv do - chua tuan theo quy tiic Tu

3 toi 6 tu6i, tre c6 th~ chai gia tu6'ng va c6 lu~t 1¢

Tre c6 th~ kham pha ct6 chai 6' nhfrng vi tri khac nhau ct~ ccii thi¢n sue kh6e ho~c giam bot nhfrng kh6 khan v~ v~n d9ng, cam giac

Mau siic, anh sang nh§.p nhay va am thanh c6 th~

giup tre ccii thi¢n nhu du phat tri~n nao d6, ho~c ding c6 th~ khi~n tre rai vao finh tr9.ng qua tcii Nhfrng ch§.t li¢u eta dsing (nham, dinh, v.v.) c6

th~ giup tre tang kha nang chtu dt,rng ti~p xuc nhung ding c6 th~ d.§.n toi nhfrng phan ling tieu eve qua muc 6' tre

D6 chai dsing m6' khuy~n khich tre chai theo nhi~u each, tang tinh sang tsio cua tre

Can nhiic cac ct6 chai va hosit d(>ng tang cuong kha nang chia se, lam vi¢c cling nhau va ph6i hqp voi nhau nhu m9t ph~n

cua tro chai

16 Nlrung bai tlwc hanh ho<;tt d:¢mg trt li~u danh cho tre

Tung hoc:i.t d¢ng trong cu6n sach nay deu li$t ke nhO'ng v?t li$u ma bc:i.n can chuan b! Hau het se la nhO'ng do v?t hang ngay nhu do thu cong

va my thu?t (giay, but mau, keo, v.v), nhO'ng do dung trong nha (hQp cac

nhO'ng do chai thong thuang cua tre, chang hc:i.n dat n$n)

Chi m¢t vai hoc:i.t d¢ng yeu cau nhO'ng v$t li$u d$c bi$t, nhung toi se

M¢t be m$t b$p benh de tre co the dCrng tren do nham

m$t san (xem them trang 75 de biet each tl! che tc:i.o van thang bang)

La m¢t cai tUi Lycra Ion de tre co the chui ca nguai vao trong

do Chat li$u vai co gian, om sat tc:i.o ra llfC can do v?y tre co the thl!C

la m¢t tam tham Ion co lop n$m ben trong de tre co the nhay tren n$m ho$c tha mlnh rai xu6ng tam n$m m¢t each an toan N$m cOng co the dLJQ'C dung de nam ho$c cung cap ap llJC sau cho tre (xem them trang 27 de biet each tl! che tc:i.o n$m nhay)

Hay con gQi la bong tr! li$u ho$c bong yoga, day

kha nang thang bang va ph6i h9p

La do chai trong gi6ng nhu m¢t qua cau co duang trac d!a n6i voi nhau tc:i.i nhieu diem, co the g$p vao thanh m¢t qua cau nh6 ho$c keo ra thanh m¢t qua cau to 80 chai nay giup tre

nuoc vao va chai do chai nuoc

Tat ca v~ ho9t di)ng tri li¢u danh cho tre 17

18

VOi don Vj Cung cap djch Vt,J Ve Vi$C 1$ p m¢t ChU'Ong trinh trj li$U bO sung t0i

sach nay nhv m¢t phan cua chvong trlnh tr! li$u bo sung d6:

Moi ngay ket hqp m¢t hoi;ic hai ho0t d¢ng phu h9p v6i nhu cau cua tre Hay gi6i thi$u ho0t d¢ng m¢t each ch$.m rai, bat dau v6i m¢t ho0t d¢ng each ngay va tang dan dan trong cac sinh ho0t hang ngay Hay chu y t6i cac dau hi$u cua tre NhCmg dau hi$u d6 keo dai bao lau roi? Tre c6 t6 ra m$t m6i? Hay dung thuc ep tre phai tham gia Thay vao d6, b<itn hay tlm ho0t d¢ng c6 the giup tre thv gian co the,

Hay Iva ch9n nht1ng ho0t d¢ng "vl)a st.Jc" v6i tre Ho0t d¢ng "vl)a

m<itnh va diem yeu cua tre, kh6ng qua de ma cOng kh6ng qua kh6 so v6i nhu cau hi$n t0i cua tre, cuon hut va c6 y nghTa doi v6i tre

Neu b<itn can phai dieu chinh ho0t d¢ng cho tre, hay Clr tiep tt,JC! Hau het cac ho0t d¢ng deu g9i y each dieu chinh de ho0t d¢ng tr6 nen de hon hoi;ic kh6 hon

Hay xem xet ca nhu cau cua b<itn Chang h<itn, neu b<itn kh6ng thfch nht1ng ho0t dQng IQn XQn, bi)a bai trong nha, hO$C neu h$ cam giac cua b<itn khong chju dvqc m¢t so chat li$u, b<itn hay thay the bang nht1ng chat li$u khac

bai hanh d¢mg trj li~u dimh cho tre

Tat ca v~ hog.t d(lng trj Ji¢u danh cho tre 19

tiep xuc, ngvi, nem, cam nh$n ban the (cam giac ve vi trf va chuyen d¢ng so v6i moi trvong xung quanh b<?-n), tien dlnh (cam giac ve thang bang va chuyen d¢ng so v6i phan dau), va n¢i cam (cam giac ve cac bQ ph$n ben trong va cam xuc) Tre c6 van de ve xv ly cam giac se kh6 khan trong vi$c tiep nh$n thong tin tu cac giac quan va dien giai y nghTa cua nhvng thong tin d6 Neu tre bi r6i lo0n tv ky, r6i lo0n xv ly cam giac, ho$c c6 nhO'ng van de tvong tv, b<?-n c6 the nh$n thay tre de roi vao tlnh tr0ng qua tai va rut lui, tlm kiem thong tin cam giac dau vao va de kfch thfch, va/ho$c can thoi gian lau hon de phan l1ng v6i thong tin cam giac NhO'ng ho0t d¢ng trong chvong nay se giup tre kham pha cac giac quan cua tre - nhvng b<?-n can quan sat phan l1ng cua tre m¢t each can th$n Hay dung ho0t d¢ng ngay neu tre tr& nen qua tai, va tranh nhvng thl1 ma tre khong thfch C6 the khong sao neu tre c6 do dlf, nhvng dung ep tre phai ho0t d¢ng khi tre da tr& nen tl1c gi$n ho$c bieu 1¢ cam xuc r6 r$t

21

nhLr nu&c sot tao, sot

mai-o-ne, banh pudding,

hoa qua, banh quy, v.v

Khan giay ho$c khan um

Muc ft d6 an s$t len ban ho$c tam 16t bat cfla va hu&ng dan tre sCr di,mg do chai ho$c cac ng6n tay kham pha do an

Khuyen khfch tre cung chai va trao doi ve cam giac khi chc;tm vao do an d6 DCrng hoc;tt d(lng ngay neu tre cam thay qua tai

Hay gi&i thi$u do an m&i de nhUng, nh& de tre tl/

do kham pha va sang tc;to each chai m&i

Neu tre cam thay thoai mai, khuyen khfch tre mut d6 an nhung hay liem cac ng6n tay

Hay dua tre khan giay hoc;tc khan u&t khi can thiet Neu tre muon rCra tay hoc;tc dCrng chai thl cOng kh6ng sao! 8Crng quen khen tre th~t nhieu

vi nhiJ'ng co gang tham gia tro chai cua tre

B0n c6 the cho tre chi nh)n do an va mo ta do an tr6ng nhu the nao

Hay giau mieng banh quy nh6 trong "bUn" va khuyen khfch tre t)m mieng bB.nh d6!

22 Nhfrng bai tlwc hanh ho;;it d9ng tri Mu danh cho tre

am thanh, sau d6 ghep cac c?p hQp c6 chCra do v?t giong nhau

Di~u chinh d~ tro chai d~ Giam so lu<;mg do v?t xuong con 2 hay 3 c(ip

Di~u chinh d~ tro chai kh6 hon: Yeu cau tre doan

do v?t Mn trong h¢p Ho(lc b1;m c6 the bien tro chai thanh tro ghep c(ip dung vj tr( (hlnh anh) va am thanh, bang each xao tr¢n m¢t vai h¢p trong cac c(lp sau d6 cho tre lac, xac d/nh am thanh va d(it l?i dung vj tr( cua n6 Hay co gang ghep dUQ'C nhieu c(ip vao dung

vi tr( de gianh chien thBng

Ky nang Xlr ly cam giac 23

HQC HOI ca.m

ban

Dieu tiet cam xuc

li$u sau ho?c don gian

huong dan tre tt,r thl!c

hi$n nhCrng a(mg tac a6

Xfch au khu vui choi

ho?c xfch au cho tre

San nhun 16 xo ca nh6

N$m nhay ho?c nhieu

g6i (xem trang 27 ae

biet each ti! che t00

Giup tre ngoi vao xfch au ho?c ao tuong w, ho?c chuan bj cho tre nhay ho?c quay

Ho khau hi$u: "3 2 I Bay nao!" ho?c "Chuan b! San sang Nhay!"

Hay cho tre au cang cao cang tot, nhay cao het mL'.rc c6 the, tha mlnh roi tCr tren cao xu6ng (tat nhien n$m nMy au an toan), ho?c quay tron, aoi hu6ng cho tre khi can thiet de tranh lam tre ch6ng m?t

Choi tro nay trong m¢t thoi gian ngan ae tranh lam tre qua kfch thfch

Hay tiep n6i v&i nhOng ho9t d(>ng cam nh[m ban the neu tre bj qua kfch thfch, chang h9n tro Hay bien toi th8.nh banh sandwich,

om tre th?t chi[it hoi[ic siet tre thc;tt m9nh

Neu b9n c6 nhieu

do, Chang h9n xfch du Va san nhLJn lo XO, th) hay de tre Iva ch1;m EJieu nay giup tre nh?n ra ho9t d(>ng nao huu fch nhat trong vi~c dieu tiet ca the tre

24 :"Thfrng bai thvc hanh ho~t dong trt li~u danh cho tre

Dq tu6i: I+

ThO'i gian

chu§n bj: 30 phut

ThO'i gian

ho~t dqng: Tuy theo

nhu cau cua tre de giup tre

blnh tTnh tr6 l<?i

~u

M<)t tam ga trai giLJang

phu len cai khung ho$c

m<)t cai leu tre em

SU dt,mg m<)t cai leu bung tt,r d<)ng

" 8$t trong g6c la ga trai giLJang, goi va chan

" 8$t den va thiet bi pha.t nh0c tren m<)t cai ban nh6 trong ho$c ngay c0nh g6c an toan

" 8$t m<)t vai do choi xuc giac trong g6c

an toan

2 Hay n6i chuy$n v6'i tre ve g6c an toan, each thCrc

su dt,mg g6c an toan, thai diem su dt,mg g6c

an toan (khi tre tCrc gi$.n ho$c khi tre cam thay m$t m6i), va each su dt,Jng cac do v$.t trong g6c

an toan

3 Khuyen khfch tre chui vao g6c an toan khi tre xuat hi$n nhO'ng cam xuc m?nh Chi cho tre each chui dLJ6'i g6i hay quan chan xung quanh,

SU dt,Jng thiet bi nghe nh?C ho$c den ma neu can thiet

Ky nang xt'r ly cam giac 25

DQ tu6i: 1+

Dieu tiet cam xuc

Thi>'i gian

chmfo bi: 2 phut

Thi>'i gian

hoi}.t d{)ng: Tuy theo

nhu cau cua tre

V~T U$U

SL'.r dt,mg m¢t ho?c nhieu

trong so cac v$t li$u

sau, tuy thu¢c vao s6

thfch cua tre

86 an dai, chang hc,:in

nhU' trai cay kho ho?c

th!t b6 kho

86 an gion, chang hc,:in

nhU' banh yen mc,:ich, banh

quy gion Graham ho?c

bong ngo (danh cho tre ter

4 tuoi tr6 Jen)

KE?o cao su (danh cho tre

em tCr 4 tuoi tr6 Jen)

86 uong d$m d?c c6 ong

Mt, chang hc,:in nhU' sinh

to ho?c nU'OC SOt tao

86 chai nhai dU'9c nhU'

ong nhl!a dai ho?c vong

co dai de tre nhai dU'Qc

lau han (tuy ch9n)

Vi giac

cAc BU'OC Quan sat xem tre c6 hay cho do vao mi$ng, g?m quan ao, ho?c c6 nhOng Jue tre kh6 giO' du9c blnh tTnh

Hay thu xem nhung 06 an nhE? hay 06 gi,J.m nao c6 the giup tre trong nhO'ng tlnh huong tren nham thay the hanh vi hi$n tc,:ii cua tre Neu tre cua bc,:in tr6 ve nha va kh6 kiem soat sau m¢t ngay dai 6 truong, bc,:in c6 the cho tre nhai nhO'ng 06 an ho?c 06 chai tren

26 l\Tulng bai tlwc hanh hocit d<:>ng tri li~u danh cho tre

Chan, thu nhoi bong,

ghe hc;i.t x6p (tuy ch9n)

cAc e

Bau tien bc;i.n d$.t cang nhieu g6i v8/ho$.c g6i om vao trong VO chan Se tot hon neu bc;i.n dung bang dfnh loc;i.i Ian dfnh cac g6i lc;i.i v6'i nhau de cac g6i khong xe d!ch, sau d6 cho vao trong vo chan C6 the them ru(lt chan bong, chan, thu nhoi bong ho$.c ghe hc;i.t x6p de nhet day vao VO chan

8$.t n$m nhay a ch6 an toan va cho tre nhay ho$.c tha mlnh rai xu6ng n$m, ho$.c ep tre giCra tam n$m nhay va m(lt be m$.t mem khac de tre dU'Q'C siet mc;i.nh ca ca the

Hay khuyen khfch

tre giup b?n lam n?m nh8.y EJ(it cac do v?t vao trong

vo chan la m(>t d0ng cong vi?c n(ing, va tim kiem do

v?t can thiet de cho vao VO chan la m(>t bai t?p t)m kiem kfch thfch thf giac v6 cung huu fch

1 Quan sat tre trong khi chai va ghi lc:i.i nhO'ng hoc:i.t

ung lc:i.i

3 Tim hieu tc:i.i sao tre lc:i.i phan Ling v6i nhO'ng thong tin cam giac nhat d!nh Hay tl! h6i:

tin ap ll,l'C sau hoi:J.c thieu nh?n biet ve CO the trong khi chuyen d(;'ing?

28 Nhung bai thl)'c hanh ho;;it d9ng tri li~u danh cho tre