TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA: MARKETING-QUẢN TRỊ THƯƠNG HIỆU BÀI THẢO LUẬN BỘ MÔN: KINH TẾ VI MÔ Đề bài: Phân tích cung, cầu, giá cả thị trường của một mặt hàng tiêu thụ trong một khoả
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA: MARKETING-QUẢN TRỊ THƯƠNG HIỆU
BÀI THẢO LUẬN
BỘ MÔN: KINH TẾ VI MÔ
Đề bài: Phân tích cung, cầu, giá cả thị trường của một mặt hàng tiêu thụ trong một khoảng thời gian nào đó
Nhóm : 3 Lớp :2288MIECO111 GVHD :cô Hồ Thị Sương Mai
Hà Nam, tháng 11,năm 2022
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU……….3
1 Tính cấp thiết của đề tài……… 3
2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài……….….3
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài……….4
4 Phương pháp nghiên cứu đề tài……… 4
5 Kết cấu đề tài nghiên cứu……….4
CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU…4+5 1 Một số khái niệm cơ bản của đề tài……….4
1.1 Cầu và lượng cầu………4
1.2 Cung và lượng cung………4
2 Một số lý thuyết của đề tài……… 5
2.1 Luật cung………5
2.2 Phương trình đường cung……… 5
2.3 Luật cầu……… 5
2.4 Phương trình đường cầu……….5
CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH CUNG, CẦU, GIÁ CẢ THỊ TRƯỜNG………6->15 1 Phân tích cung xăng dầu từ 2020 đến nay………6->9 1.1 Nguồn cung xăng dầu……… 6+7 1.2 Tác nhân ảnh hưởng đến cung……… 8+9 2 Phân tích cầu xăng dầu từ 2020 đến nay………10->12 2.1 Thực trạng xăng dầu qua từng năm……….…10+11 2.2 Tác nhân ảnh hưởng đến cầu………11+12 3 Giá xăng dầu từ 2020 đến nay……… 12->15 3.1Giá thị trường qua từng năm……… 12+13 3.2 Nguyên nhân……… 13+14 3.3 Giải pháp……….14+15 MỘT SỐ TÀI LIỆU THAM KHẢO……… …15 KẾT LUẬN
Trang 3I PHẦN MỞ ĐẦU
1, Tính cấp thiết của đề tài và xác lập, tuyên bố vấn đề nghiên cứu Nền kinh tế Việt Nam đã chứng kiến sự phát triển vô cùng mạnh mẽ sau 25 năm đổi mới Giá trị của cải vật chất và sự phong phú của hàng hóa và dịch vụ đã tăng lên rất nhiều Nhưng một thực tế kinh tế luôn tồn tại ở mọi nơi và mọi lúc đó là sự khan hiếm Đặc biệt đó là việc khan hiếm nguồn năng lượng nói chung và “xăng dầu” nói riêng.Bởi với đặc tính của xăng dầu hiện tại, có rất ít nguồn nguyên liệu để thay thế nó và nhu cầu
xã hội ngày càng tăng cao Giá cả xăng dầu là mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều ngành kinh tế, xã hội cho nên việc khai khác, xuất nhập khẩu, diễn biến giá cả xăng dầu là những vấn đề luôn nóng của nhiều quốc gia Và chính Việt Nam cũng là một trong những nước chịu biến động về giá cả xăng dầu nhất là trong giai đoạn đại dịch covid 19 vừa qua,
vì thế nhà nước cũng đã thi hành nhiều chính sách cho mặt hàng này.Tuy nhiên vấn đề cung, cầu vẫn là nguyên nhân chính dẫn đến việc giá xăng tăng giảm nhiều lần Thấy được tầm quan trọng của xăng và với mong muốn tìm hiểu rõ hơn tình hình cung cầu, sự biến động giá cả mặt hàng xăng dầu trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng trong bối cảnh đại dịch covid 19 như hiện tại, nhóm chúng tôi xin phân tích rõ đề tài “ Phân tích cung, cầu, giá cả thị trường xăng dầu của Việt Nam giai đoạn căng thẳng nhất của đại dịch từ 2020 đến nay”
2, Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
- Làm rõ nguyên nhân dẫn tới quá trình biến động của xăng dầu Việt Nam và thế giới
- Làm rõ thời cơ và thách thức trong phát triển xăng dầu trong nền kinh tế thị trường
- Phân tích, đề xuất những phương án, giải pháp để sản phẩm này phát triển theo quy luật cung cầu, đáp ứng mong muốn của người dân và thị trường
3, Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Đối tượng nghiên cứu: biến động thị trường xăng dầu của Việt Nam giai đoạn đại dịch từ 2020 đến nay, quy luật cung cầu của thị trường, chính sách phát triển điều chỉnh xăng dầu của nhà nước
- Phạm vi nghiên cứu: biến động thị trường xăng dầu Việt Nam từ 2020 đến nay
4, Phương pháp nghiên cứu
Trang 4- Báo cáo nghiên cứu này được thực hiện theo nhóm Các thành viên được phân công chuẩn bị nội dung và nhóm cùng thảo luận để đưa đến kết luận cuối cùng Người được phân công chuẩn bị có trách nhiệm tìm hiểu, kiểm tra, phân tích, viết
và gửi nội dung chuẩn bị đến các thành viên trong nhóm Các thành viên trong nhóm sẽ góp ý, thảo luận, phản biện để cùng đạt đến thống nhất
- Các thông tin đưa vào nghiên cứu được trích từ các nguồn đáng tin cậy, chính xác Nguồn dẫn được ghi cụ thể rõ ràng tại phần tài liệu tham khảo
5, Kết cấu đề tài nghiên cứu
- Kết cấu bài báo cáo gồm 4 phần:
+ Nêu khái quát về đề tài nghiên cứu Chương 1: Cở sở lý luận về vấn đề nghiên cứu Chương 2: Đánh giá, phân tích diễn biến giá xăng dầu Việt Nam và thế giới Chương 3: Định hướng phát triển xăng dầu và giải pháp thực hiện
+ Kết luận + Tài liệu tham khảo + một số đồ thị, hình ảnh trong quá trình thảo luận nhóm
I Chương 1: Một số lý luận cơ bản của đề tài nghiên cứu
1, Một số khái niệm cơ bản liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1.1 Khái niệm về cầu
- Cầu (D): là số lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người mua mong muốn và có khả năng mua tại các mức giá khác nhau trong một giai đoạn nhất định và giả định rằng các yếu tố khác là không đổi
- Lượng cầu (QD): là số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ cụ thể mà người mua mong muốn và có khả năng mua tại một mức giá xác định trong một giai đoạnnhất định, giả định rằng tất cả các yếu tố khác là không đổi
1.2 Khái niệm về cung
- Cung (S): Là số lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người bán muốn bán và có khả năng bán tại các mức giá khác nhau trong cùng một khoảng thời gian nhất định, các nhân tố không đổi
Trang 5- Lượng cung (QS): Là lượng hàng hóa hoặc dịch vụ cụ thể mà người bán muốn bán và có khả năng bán tại mức giá đã cho (một mức giá) trong một khoảngthời gian nhất định
2, Một số lý thuyết của vấn đề nghiên cứu 2.1, Luật cung
- Nội dung quy luật: Giả định các yếu tố khác không đổi, số lượng hàng hóa được cung trong khoảng thời gian đã cho tăng lên khi giá của nó tăng lên và ngược lại
- Giá và lượng cung có mối quan hệ thuận chiều
2.2, Phương trình đường cung -Hàm cung dạng hàm tuyến tính:
QS = a +bP (Hàm cung thuận) Hoặc: P= m + nQS (Hàm cung nghịch) (b,n>=0) 2.3,Luật cầu
Nội dung quy luật: Giả định tất cả các yếu tố khác là không đổi, nếu giá của hàng hóa hay dịch vụ tăng lên sẽ làm cho lượng cầu về hàng hóa hay dịch vụ đó giảm đi và ngược lại
- Giữa giá và lượng cầu có mối quan hệ nghịch đảo
2.4, Phương trình đường cầu
- Hàm cầu dạng tuyến tính:
QD = a - bP ( Hàm cầu thuận ) Hoặc: P = m - nQD ( hàm cầu nghịch ) (n, b>= 0)
II Chương 2: Phân tích, đánh giá cung cầu xăng dầu và tác động của giá cả thị trường tới xăng dầu
1, Phân tích cung xăng dầu từ 2020 đến nay
- Ở Việt Nam, tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp cùng việc thực hiện giãn cách xã hội đã ảnh hưởng, tác động lớn đến thị trường xăng dầu ở Việt Nam
Trang 6- Từ tháng 1/2021 đến nay, thị trường xăng dầu liên tục biến động Giá bán lẻ xăng dầu trên cả nước tăng “phi mã” Thậm chí khi bước sang đầu năm 2022, giá xăng dầu liên tục xác lập những kỷ lục mới trong lịch sử và chưa có dấu hiệu giảm Đà tăng giá này khiến thị trường xăng dầu trong nước “nóng” hơn bao giờ hết Nhu cầu tiêu dùng xăng dầu ở nước ta giảm mạnh vào thời điểm dịch bệnh diễn biến phức tạp Tuy nhiên từ cuối năm 2021 đến đầu năm 2022 nhu cầu đang gia tăng, do quá trình phục hồi sản xuất và phát triển kinh tế sau đại dịch Bên cạnh đó, xăng dầu là mặt hàng có cầu co giãn không tương đối (E<1), dù giá có tăng, nhưng lượng cầu không thay đổi nhiều Vì đây là mặt hàng thiết yếu, có tính ứng dụng cao, được sử dụng trong nhiều lĩnh vực sản xuất, lưu thông và hiện nay chưa có mặt hàng nào thay thế được
1.1.Nguồn cung xăng dầu
Hiện nay, cung xăng dầu ở Việt Nam đến từ các nhà máy lọc hóa dầu trong nước (khoảng 70-75%) và từ nhập khẩu (khoảng 25-30%)
- Nhập khẩu xăng dầu các loại trong quý 1/2020 đạt 1,84 triệu tấn, trị giá 980,13 triệu USD, giá trung bình 532,4 USD/tấn Giảm cả về lượng, kim ngạch và giá so với cùng kỳ năm 2019, với mức giảm tương ứng 11,5%, 20,1% và 9,7%
- Quý 2/2020, cả nước nhập khẩu 2,47 triệu tấn xăng dầu, tương đương 742,93 triệu USD, giá trung bình 300,53 USD/tấn, tăng 34,3% về lượng, giảm 24,2% về giá so với quý 1
- Riêng quý 4/2020 lượng xăng dầu nhập khẩu giảm một nửa đạt 1,08 triệu tấn, trị giá 410,5 triệu USD với giá trung bình là 381,8 USD/tấn
- Hết quý 1/2021, lượng xăng dầu nhập về đạt 2,04 triệu tấn, tương đương giá trị 1,04 tỷ USD, giá trung bình là 509,8 USD/tấn Tăng 9,8% về lượng và 6,1% về giá trị so với quý 1/2020
- Quý 2/2021, lượng xăng dầu nhập khẩu đạt 1,95 triệu tấn, trị giá 1,1 tỷ USD, giảm 26,9% về lượng và tăng 32,5% về trị giá so với quý 2 năm 2020; giá trung bình 564,1 USD/tấn, tăng 263,57 USD/tấn so với giá nhập khẩu cùng quý năm trước
- Nhập khẩu xăng dầu về Việt Nam trong quý 3/2021 giảm 62,2% về lượng và giảm 4,2% về trị giá so với quý năm trước đó, đạt 1,28 triệu tấn, trị giá 777,2 triệu USD, giá nhập khẩu trung bình 606,6 USD/tấn, tăng 217,08 USD/tấn
Trang 7- Quý 4/2021 tiếp tục tăng 37,4% về lượng và tăng 66,3% về trị giá so với cùng quý năm trước, đạt 1,71 triệu tấn, trị giá 1,22 tỷ USD, giá nhập khẩu trung bình 709,9 USD/tấn, tăng 328,1 USD/tấn với quý 4/2020
Tính chung năm 2021, lượng xăng dầu nhập khẩu đạt 6,96 triệu tấn, trị giá 4,14 tỷ USD, giảm 15,5% về lượng và tăng 24,6% về trị giá so với năm 2020; giá trung bình
593 USD/tấn, tăng 191 USD/tấn so với giá nhập khẩu cùng kỳ năm trước
- Tính chung trong quý 1 năm 2022, lượng xăng dầu nhập khẩu đạt 2,66 triệu tấn, trị giá 2,44 tỷ USD, giá trung bình 920,5 USD/tấn, tăng 407 USD/tấn, tăng 26,8% về lượng và tăng 128,5% về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2021
- Trong quý 2 năm 2022, lượng xăng dầu nhập khẩu đạt 2,15 triệu tấn, trị giá 2,58
tỷ USD, giá trung bình 1199 USD/tấn, tăng 278,5 USD/tấn, giảm 23,7% về lượng và tăng 5,05% về trị giá so với quý 1 năm 2022
Tính chung trong 6 tháng đầu năm 2022, lượng xăng dầu nhập khẩu đạt 4,81 triệu tấn, trị giá 5,02 tỷ USD, giá trung bình 1045 USD/tấn, tăng 43 USD/tấn, tăng 17,6% về lượng
và tăng 128,6% về kim ngạch so với cùng kỳ năm 2021
(Bảng giá trị nhập khẩu xăng dầu tại Việt Nam giai đoạn 2020-2022)
Trang 81.2 Tác nhân ảnh hưởng đến cung
1.2.1 Giá hàng hoá, dịch vụ
- Tác động của chính sách tỷ giá đến giá xăng dầu: Các giao dịch nhập khẩu dầu được tính bằng đô la Mỹ, có nghĩa là chính sách tỷ giá hối đoái đô la Mỹ-VND
có tác động trực tiếp đến giá xăng dầu trong nước Bên cạnh chính sách tỷ giá,
rổ hàng hóa và dự trữ ngoại hối của Việt Nam cũng tác động không nhỏ đến giá xăng dầu trong nước
- Tác động của lạm phát lên giá xăng dầu: Lạm phát làm xói mòn giá trị thanh toán của đồng tiền hay giảm sức mua hàng hóa của tiền đồng, gây ra những tác động dây chuyền đối với nền kinh tế Giả sử, ngay khi giá cả xăng dầu không thay đổi, nhưng lạm phát trong nước gia tăng, hạn chế sức mua của tiền đồng thì
rõ ràng xăng dầu không khác nào đã lên giá trong bối cảnh lạm phát leo thang Khi giá xăng dầu thay đổi, nguồn cung cũng sẽ thay đổi để phù hợp với thị trường.’
1.2.2 Tác động dịch bệnh
- Làn sóng đại dịch COVID-19 là nguyên nhân cơ bản làm cho tăng trưởng kinh
tế năm 2020, 2021 của nước ta đạt mức thấp hơn nhiều so với mục tiêu đặt ra và
nó cũng khiến cho hoạt động sản xuất và tiêu dùng xăng dầu bị đình trệ Nhu cầu tiêu thụ xăng dầu giảm, khiến các nhà máy lọc dầu trong nước giảm công
Trang 9suất và xảy ra tình trạng tồn kho cao, song nước ta vẫn tiếp tục nhập khẩu do phải tiến hành các hợp đồng mua xăng dầu từ trước đó,
1.3.3 Tình hình địa chính trị thế giới
- Địa chính trị thế giới có ảnh hưởng sâu sắc đến sự vận động của thị trường xăng dầu Việt Nam Trong suốt thời gian qua, chính trị thế giới diễn biến phức tạp, khó lường, khiến thị trường xăng dầu trong và ngoài nước liên tục chao đảo Đó là vấn đề căng thẳng leo thang ở khu vực Trung Đông – kho vàng đen của thế giới; mối quan hệ đối đầu giữa Nga - EU;… hay mới đây nhất là cuộc xung đột giữa Nga – Ukraina, cùng hàng loạt các lệnh trừng phạt của Mỹ và các nước phương Tây đối với Nga Chính những vấn đề kể trên đã khiến nguồn cung xăng dầu bị gián đoạn
1.3.4 Các chính sách kinh tế của chính phủ
- Trong bối cảnh thị trường xăng dầu thế giới diễn biến phức tạp, nguồn cung không ổn định, giá biến lớn và thường xuyên như hiện nay, Bộ Công Thương, Tài chính theo chức năng, nhiệm vụ chủ động chỉ đạo, quản lý, điều hành giá xăng dầu
và bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước Từ đó, nguồn cung xăng dầu sẽ thay đổi dựa vào những quyết định cụ thể mà được chính phủ đưa ra 1.3.5 Số lượng người bán trên thị trường ảnh hưởng tới cung
- Hiện nay ngày càng nhiều những công ty tư sử dụng hình thức bán lẻ xăng dầu bằng trụ bơm lắc tay, cây xăng mini, cột bơm xăng di động, khi càng nhiều người bán thì lượng cung sẽ tăng lên theo và làm thay đổi đường cùng
2, Phân tích cầu xăng dầu từ 2020 đến nay
NĂM 2020
- Do diễn biến căng thẳng và phức tạp lúc này của COVID-19, nên người dân buộc phải thực hiện giãn cách xã hội, cách ly, tất cả hoạt động bị trì trệ và việc đi lại của người dân cũng hạn chế Vì vậy, nên cầu về xăng dầu giảm, cụ thể giảm còn 8 triệu tấn/năm, giảm hơn 2 triệu tấn so với cùng kì năm 2019 Nhu cầu sử dụng xăng dầu nước
ta ước tính khoảng 20 triệu tấn/năm
Trang 10- Ảnh hưởng của dịch bệnh COVID đến nền kinh tế trầm trọng như vậy, nên giá cả xăng dầu lại càng có xu hướng giảm do cầu của người dân giảm Ngày 13/5/2020,
BộCông Thương ban hành Công văn số 3397/BCT-TTTN điều chỉnh giá bán xăng dầu, trong đó yêu cầu các thương nhân xăng dầu đầu mối điều chỉnh tăng giá các mặt hàng xăng, giảm giá đối với các mặt hàng dầu
Năm 2021 -Sản lượng tiêu thụ xăng dầu trong nước ta có xu hướng tăng và khoảng 20,5 tr tấn
- Trong năm 2021 mặc dù thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng phải căng mình chống lại đại dịch Covid-19, nhiều hoạt động sản xuất và đi lại bị gián đoạn tuy nhiên giá xăng dầu vẫn không vì thế mà giảm đi Năm 2021, giá xăng tại Việt Nam đã có tới 16 lần tăng giá cao gấp hơn 3 lần so với số lần giảm Vì vậy kết năm 2021, giá bán lẻ xăng đã tăng hơn 41% so với cuối năm 2020
- Kết năm 2021, giá xăng có 24 đợt điều chỉnh giá Với xăng, có 16 lần tăng giá, 5 lần giảm và 3 lần giữ nguyên giá bán lẻ Mỗi lít xăng RON95 đắt thêm 6,816 đồng trong năm 2021; xăng E5RON92 cũng tăng 7,032 đồng so với 2020
NĂM 2022
- Theo tính toán, tổng nhu cầu xăng dầu cho thị trường trong nước cả năm 2022 gần 21 triệu m3, có tăng so với năm trước do ổn định và tăng trưởng về vấn đề kinh
tế, cầu xăng dầu tăng để đáp ứng nhu cầu người sử dụng
- Khi nhu cầu sử dụng xăng dầu trong năm 2022 tăng, nguồn xăng dầu từ nhập khẩu gặp khó khăn do giá tăng mạnh, cạnh tranh lớn khi nguồn cung cấp bị gián đoạn do xung đột vũ trang giữa Nga và Ukraine dẫn đến giá tăng, giá lúc này tăng nhẹ so với cùng kì năm trước
( số liệu mới nhất 16/11/2022)
Trang 11 KẾT LUẬN: Cầu xăng dầu trong 3 năm trở lại đây đều có xu hướng tăng, tăng nổi bật nhất là từ năm 2020-2021, do ảnh hưởng của trước và sau khi gặp đại dịch toàn cầu COVID-19, nền kinh tế tăng trưởng nhanh chóng để hòa nhập với thị trường kéo theo tăng về nhu cầu đi lại, dẫn đến cầu xăng dầu tăng Số liệu tổng hợp qua các năm về việc sử dụng xăng dầu cao, cầu tăng dẫn đến giá cả thị trường tăng
Từ các số liệu trên ta có biểu đồ:
Các yếu tố tác động đến cầu xăng dầu
Giá xăng:
Đối với bất kì mặt hàng nào thì giá cả luôn là mối quan tâm hàng đầu của khách hàng Tính trung bình mỗi gia đình ở Việt Nam có từ 1-2 chiếc xe máy với mức chi tiêu cho tiền xăng tính trung bình ở mức 250000-30000
đồng/lit, khoản tiền này chiếm một tỉ trọng không nhỏ trong tổng chi tiêu của đại đa số các gia đình Mặt khác, giá xăng trên thị trường mặc dù được Nhà nước điều tiết nhưng vẫn biến động trong thời gian qua do đó được