Trong bối cảnh hội nhập, đối tượng sử dụng mạng xã hội chủ yếu là thanh, thiếu niên– những người ngày càng có nhiều cơ hội tham gia vào thế giới thông tin và kết nối vô cùng rộng lớn, cù
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
VÀ TRUYỀN THÔNG VIỆT HÀN KHOA KINH TẾ SỐ VÀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
Trang 2Danh sách thành viên nhóm:
ST
T
ĐÁNH GIÁ CỦA GIẢNG VIÊN:
MỤC LỤC
Trang 3LỜI CẢM ƠN 1
I LÝ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI 2
II MỤC TIÊU 3
III Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI 3
IV ẢNH HƯỞNG: 4
V NGUYÊN NHÂN 6
VI HẬU QUẢ: 8
1 Nguy cơ tiếp xúc với các thông tin không lành mạnh 8
2 Mạng xã hội làm giết chết sự sáng tạo 9
3 Nguy cơ bị lừa đảo 9
4 Lãng phí thời gian và xao nhãng học tập, làm việc 9
5 Ảnh hưởng tới sức khỏe 11
VII CÁCH HẠN CHẾ: 11
1 Tăng cường giáo dục và tư vấn 12
2 Khuyến khích các hoạt động ngoại tuyến 13
3 Đặt ra ưu tiên 13
4 Điều chỉnh các thiết lập quyền riêng tư 14
5 Thúc đẩy sự tương tác trực tiếp 14
6 Thực hiện quản lí thời gian 15
KẾT LUẬN 16
Trang 4BÁO CÁO NHẬP MÔN NGÀNH VÀ KỸ NĂNG MỀM
LỜI CẢM ƠN
Đầu tiên, chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Trường Đại học Côngnghệ thông tin & Truyền thông Việt - Hàn đã đưa học phần “Nhập môn ngành và kĩnăng mềm” vào trường để giảng dạy
Đặc biệt, chúng em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giảng viên bộ môn – ThS.Nguyễn Lê Ngọc Trâm đã dạy dỗ, truyền đạt những kiến thức quý báu cho em trongsuốt thời gian học tập vừa qua Trong thời gian tham gia lớp học Nhập môn ngành và
kỹ năng mềm của cô, chúng em đã có thêm cho mình nhiều kiến thức bổ ích, tinh thầnhọc tập hiệu quả, nghiêm túc Đây chắc chắn sẽ là những kiến thức quý báu, là hànhtrang để chúng em có thể vững bước sau này
Bộ môn kĩ năng mềm là môn học thú vị, vô cùng bổ ích và có tính thực tế cao.Đảm bảo cung cấp đủ kiến thức, gắn liền với nhu cầu thực tiễn của sinh viên Tuynhiên, do vốn kiến thức còn nhiều hạn chế và khả năng tiếp thu thực tế còn nhiều bỡngỡ Mặc dù chúng em đã cố gắng hết sức nhưng chắc chắn bài tiểu luận khó có thểtránh khỏi những thiếu sót và nhiều chỗ còn chưa chính xác, kính mong thầy/cô xemxét và góp ý để bài báo cáo của chúng em được hoàn thiện hơn
Cuối cùng, chúng em xin kính chúc thầy cô hạnh phúc và thành công hơn nữatrong sự nghiệp trồng người, kính chúc thầy cô luôn dồi dào sức khỏe để tiếp tục dìudắt nhiều thế hệ học trò đến những bến bờ tri thức
Cloudy xin chân thành cảm ơn !
Đà Nẵng, ngày 22 tháng 2 năm 2022
Trang 5BÁO CÁO NHẬP MÔN NGÀNH VÀ KỸ NĂNG MỀM
CHỦ ĐỀ: MẶT TIÊU CỰC CỦA MẠNG XÃ HỘI ĐỐI VỚI
GIỚI TRẺ HIỆN NAY
I LÝ DO LỰA CHỌN ĐỀ TÀI
Trong thời đại được gọi là “Thế giới phẳng”, không ai có thể phủ nhận lợi ích từmạng xã hội, đặc biệt là giới trẻ Có rất nhiều tiện ích mà mạng xã hội mang lại chongười dùng: thông tin nhanh, khối lượng thông tin phong phú được cập nhật liên tục,
có nhiều tiện ích về giải trí…còn có một khía cạnh khá quan trọng làm thay đổi mạnh
mẽ hình thức giao tiếp giữa những cá nhân, các nhóm, và các quốc gia với nhau, đóchính là khả năng kết nối Có thể nói, đây là một không gian giao tiếp công cộng phivật thể tạo liên kết dễ dàng, thuận tiện, nhanh nhất giữa con người với nhau thông quanhiều hình thức, liên kết rộng khắp chứ không bị giới hạn bởi chiều không gian Vìvậy, lượng thông tin chia sẻ là hết sức lớn và vô cùng phong phú, đa dạng Chính vìvậy số lượng người sử dụng mạng xã hội ngày càng đông đảo
Trong bối cảnh hội nhập, đối tượng sử dụng mạng xã hội chủ yếu là thanh, thiếu niên– những người ngày càng có nhiều cơ hội tham gia vào thế giới thông tin và kết nối
vô cùng rộng lớn, cùng lúc có thể tiếp cận với nhiều hệ tư tưởng và giá trị sống khácnhau Không thể phủ nhận những tác động tích cực của mạng xã hội đối với giới trẻnếu họ biết cách sử dụng chúng một cách hợp lý như: thể hiện bản thân (tính cách, sởthích, quan điểm, năng lực…) và trong nhiều trường hợp nó có thể giúp họ tìm kiếmnhững cơ hội phát triển bản thân; cơ hội kinh doanh khi mạng xã hội chính là môitrường kinh doanh khá lý tưởng; mang đến lợi ích nhất định về sức khỏe dựa vào một
số nghiên cứu khoa học về việc sử dụng Internet đối với quá trình hoạt động và pháttriển của não bộ
Trang 6BÁO CÁO NHẬP MÔN NGÀNH VÀ KỸ NĂNG MỀM
Tuy nhiên, bên cạnh đó, mạng xã hội cũng có không ít những ảnh hưởng, tác độngtiêu cực đến lối sống của giới trẻ như: việc sử dụng thái quá dẫn đến chứng “nghiệnmạng xã hội” gây ra hàng loạt các hệ lụy đáng tiếc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộcsống sinh hoạt và lao động của mỗi cá nhân; tình trạng khủng hoảng, nhiễu loạn thôngtin gây rối dư luận và thậm chí mang tính chất kích động, phản động… Tất cả nhữnghiện tượng tiêu cực ấy đang trở thành mối nguy hại ảnh hưởng tới lối sống, tư tưởng,tinh thần của thanh, thiếu niên nước ta hiện nay
II MỤC TIÊU
Tìm hiểu tình hình sử dụng mạng xã hội của Việt Nam và của thế giới
Giúp cho các bạn trẻ hiểu được những tiện ích mà mạng xã hội mang lại, từ đóphát huy được những lợi ích đó trong học tập, làm việc và trong hoạt động xã hộiBiết được tác hại khi sử dụng mạng xã hội không hợp lý, từ đó giúp các bạn nhậnthức được mặt trái khi làm dụng quá mức
Đề xuất các giải pháp nhằm giúp các bạn trẻ sử dụng mạng xã hội một cách cóhiệu quả
III Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI
Đề tài được nghiên cứu nhằm cung cấp thêm những dẫn chứng làm rõ các ảnhhưởng của việc sử dụng mạng xã hội , và giúp đề xuất các định hướng để việc sửdụng mạng xã hội có thể đem lại nhiều bổ ích cho giới trẻ hiên nay
Đề cập đến nhược điểm của việc sử dụng mạng xã hội qua việc khảo sát thực trạngmạng xã hội của giới trẻ , bao gồm khảo sát thói quen, cách thức lựa chọn, tiếp nhậnnguồn thông tin từ mạng xã hội của họ và từ đó đưa ra định hướng cho các bạn sử
Trang 7BÁO CÁO NHẬP MÔN NGÀNH VÀ KỸ NĂNG MỀM
dụng mạng xã hội như một công cụ phục vụ cho học tập, công việc một cách hiệu quả
và thiết thực
IV ẢNH HƯỞNG:
Thời đại thông tin ngày nay đã tạo những điều kiện và cơ hội cho con người giaolưu, liên kết, chia sẻ những sở thích, sự quan tâm, những ý tưởng, những việc làmbằng các phương tiện truyền thông hiện đại – nhất là sự phát triển ngày càng đa dạngcủa internet, trong đó có các mạng xã hội Sự xuất hiện với những tính năng đa dạng,nguồn thông tin phong phú, mạng xã hội đã cho phép người dùng tiếp nhận, chia sẻ vàchọn lọc thông tin một cách có hiệu quả, vượt qua trở ngại về không gian và thời gian,vượt qua khoảng cách giữa các thế hệ Nó giúp nâng cao vai trò của mỗi công dântrong việc tạo lập quan hệ và tự tổ chức xoay quanh những mối quan tâm chung trongnhững công đồng thúc đẩy sự liên kết các tổ chức xã hội Do chức năng đa dạng và
sự gia tăng ngày càng nhanh số lượng thành viên, mạng xã hội đã có tác động làmthay đổi nhiều thói quen cũ và hình thành những biểu hiện mới của tư duy, lối sống,văn hóa ở một bộ phận khá lớn những người sử dụng Với sự phát triển ngày càngnhanh chóng và hiện đại của mạng xã hội, xu hướng mới của xã hội công nghệ thôngtin đã đặt ra những câu hỏi khá lý thủ nhưng cũng rất phức tạp về việc quản lý cácmạng xã hội ảo như thế nào ? Làm sao để phát huy được mặt tích của loại tổ chức
"ảo" phục vụ cho xã hội “thực”, nhất là đối với giới trẻ?
“Sự tương tác tức thời và không biên giới" của thế giới mạng có sức quyến rũ mêhoặc ghê gớm đồng thời là một sức mạnh có thể hủy diệt một cá nhân chỉ trong chốclát Thế giới mạng như một tấm gương của cuộc sống, chỉ có điều cần lưu ý, nó là tấmgương phóng đại nhiều lần những tốt đẹp hay xấu xa của mỗi con người, của một xãhội
Trang 8BÁO CÁO NHẬP MÔN NGÀNH VÀ KỸ NĂNG MỀM
Chính vì những sự lôi cuốn mạnh mẽ trên mà mạng xã hội đã và đang ngày càngtrở thành một loại hình giải trí cũng như là một phần không thể thiếu của cuộc sống,đặc biệt là cuộc sống của giới trẻ Để thấy rõ hơn về sự ảnh hưởng lớn đến mức nàocủa nó chúng ta có thể cùng xem số liệu, thống kê của mạng xã hội
Theo thống kê: Trên thế giới
Năm 2021, trang WeAreSocial đã đưa ra báo cáo về “Bối cảnh dữ liệu toàn cầu”vớinhững chỉ số phát triển rất đáng kinh ngạc của Thế Giới Số Cụ thể số liệu thống kêcủa WeAreSocial cho thấy:
Trên thế giới có hơn 7 tỷ người thì có hơn nửa dân số đang sử dụng mạng xãhội
Số người kết nối internet chiếm hơn 4 tỷ người
Ở Việt Nam:
Trang 9BÁO CÁO NHẬP MÔN NGÀNH VÀ KỸ NĂNG MỀM
Tính đến tháng 1/2021, dân số Việt Nam đạt mốc 97.8 triệu dân, với tỷ lệ dân thànhthị là 37.7% Trong đó, có khoảng 68.17 triệu người đang sử dụng Internet (chiếm70.3% dân số) thông qua các nền tảng, ứng dụng khác nhau, với thời lượng trung bình
là 6 giờ 47 phút Đây được xem là khoảng thời gian tương đối lớn được sử dụng trong
mà không thể dứt ra được Đó quả là một vấn đề đáng lo ngại cho giới trẻ hiện nay
Trang 10BÁO CÁO NHẬP MÔN NGÀNH VÀ KỸ NĂNG MỀM
Bây giờ dù có đi đâu thì bạn cũng dễ dàng bắt gặp hình ảnh ai đó đang truy cậpvào mạng xã hội Những điều đó đã phần nào cho thấy sự phổ biến của mạng xã hội
và dường như nó đã là một phần của cuộc sống đối với một số người
Sự phát triển của mạng xã hội, công nghệ đem lại nhiều mặt tốt, tuy nhiêncũng tồn tại những mặt trái, biến con người thành “nô lệ” của những thứ hư ảo.– Tác dụng ngược của xã hội, ảnh hưởng không tốt đến sự tiếp thu của con người– Nhiều người thích thể hiện mình hay, giỏi, đẹp…
– Sự mơ mộng, mong muốn được nổi tiếng, ngưỡng mộ, tôn thờ
Vậy nên cụm từ “sống ảo” đã không còn xa lạ thậm chí quá quen thuộc và trởthành thói quen của xã hội, đặc biệt là các bạn trẻ Nhưng hiện nay hiện tượng nàycàng có xu hướng phát triển thái quá và dường như có những hệ lụy tiêu cực Phảichăng sống ảo có nguy cơ đánh mất giá trị thực? “Sống ảo” là khái niệm chỉ cáchsống trong hoang tưởng, không đúng với thực tại bản thân hay cố ý tự tô vẽ cho mìnhmột cuộc sống tốt đẹp, hoàn hảo trong mắt người khác mà cuộc sống đó khác với thựctại “Sống ảo” thường thể hiện rõ nhất qua các trang mạng xã hội như Facebook,Instagram,… Còn giá trị thực không chỉ dừng lại là sự thật về mỗi người trong cuộcsống hằng ngày mà còn là những giá trị tinh thần tốt đẹp và chuẩn mực đạo đức của
xã hội Việc xác định hai giá trị giữa “sống ảo” và “giá trị thực” khiến chúng ta phảisuy ngẫm Hiện tượng sống ảo xuất hiện tràn lan dưới nhiều hình thức Các bạn trẻ cóthể kết bạn, nói chuyện, tâm sự những điều thầm kín hay thậm chí là yêu đương vớinhững người mới biết qua mạng xã hội dù chưa hề gặp mặt Họ còn dùng mạng xã hộinhư công cụ để khoe khoang những thứ không có thực của bản thân như giàu có, danhtiếng,… Sống ảo còn là gây sự chú ý, khiến mình nổi tiếng bằng những nội dungkhông lành mạnh hay bịa đặt hay thường xuyên trở thành “anh hùng bàn phím”, dùng
Trang 11BÁO CÁO NHẬP MÔN NGÀNH VÀ KỸ NĂNG MỀM
lời nói hoa mỹ, tỏ ra mình văn minh, nhân ái,… Cách sống này tạo ra một thế hệ chìmđắm trong ảo vọng, thích khoe khoang, dối trá, chỉ cố tô vẽ cho hình ảnh bản thânbằng những thứ không tồn tại, phớt lờ cuộc sống thực tế Và khi trút bỏ vẻ ngoài hàonhoáng trở về cuộc đời thực, họ lạ lẫm, không xác định được hướng đi của chínhmình, làm phân tán, ảnh hưởng đến học tập và lao động cũng như các mối quan hệthực Sự tăng chóng mặt của các trang mạng xã hội, sức hút của những nút “like”,những lời ca tụng ảo khiến “sống ảo” trở thành căn bệnh khó chữa, ảnh hưởng đếnnhân cách, tinh thần của giới trẻ
VI HẬU QUẢ:
1 Nguy cơ tiếp xúc với các thông tin không lành mạnh
Hoạt động trực tuyến gia tăng có thể khiến giới trẻ tiếp xúc với thông tin khôngphù hợp lứa tuổi, có thể gây hại đến thể chất lẫn tinh thần như nội dung bạo lực, suynghĩ lệch lạc hoặc kích động tự tử, tự làm hại bản thân Các bạn cũng có thể nhìn thấynhững quảng cáo không lành mạnh, không phù hợp lứa tuổi, các thông tin sai lệch gây
lo lắng, sợ hãi… Hiện nay, số lượng học sinh, trẻ em truy cập vào các trang web xấunhiều không đếm xuể Việc dành nhiều thời gian vào các web không lành mạnh sẽ ảnhhưởng nghiêm trọng đến nhận thức, tâm lý và hành vi của trẻ nhỏ Khi xem những bộphim hay chơi các game mang tính chất bạo lực, các em rất dễ học theo Từ đó cónhững hành vi như bắt nạt bạn bè, dùng ngôn ngữ thô tục để nói chuyện với ngườilớn, hình thành nên nhân cách không tốt
Trang 12BÁO CÁO NHẬP MÔN NGÀNH VÀ KỸ NĂNG MỀM
2 Mạng xã hội làm giết chết sự sáng tạo
Mạng xã hô ¢i là phương tiê ¢n hiê ¢u quả nhất để làm tê liê ¢t và giết chết quá trìnhsáng tạo Quá trình lướt các trang mạng xã hô ¢i có tác đô ¢ng làm tê liê ¢t não bô ¢ tương tựnhư khi xem tivi trong vô thức Mặc khác, khi chúng ta quá phụ thuộc vào nó, sẽ làmgiảm khả năng sáng tạo và hạn chế sự phát triển của bản thân Khi bạn đọc theonhững gì người khác đọc, bạn sẽ rơi vào lối mòn tư duy khi có suy nghĩ giống họ vàđiều này khiến chính bản thân chúng ta sẽ bị tụt lại trong thế giới cần đến sự sáng tạo
3 Nguy cơ bị lừa đảo
Mạng xã hội là nơi hoạt động của nhiều đối tượng lừa đảo Học sinh lại là thànhphần còn non nớt về kiến thức cũng như kỹ năng sống nên dễ trở thành mục tiêu của
Trang 13BÁO CÁO NHẬP MÔN NGÀNH VÀ KỸ NĂNG MỀM
kẻ xấu Chúng tìm hiểu và tiếp cận với các em học sinh, dò hỏi thông tin cá nhân củatrẻ để sử dụng với nhiều mục đích khác nhau Nếu không cảnh giác thì rất dễ bị dụ dỗ,trở thành nạn nhân của các vụ lừa đảo, bắt cóc tống tiền hay bị bán thông tin
4 Lãng phí thời gian và xao nhãng học tập, làm việc
Theo một kết quả khảo sát gần đây, thời lượng sử dụng mạng xã hội của giới trẻViệt Nam trung bình là 7 giờ/ngày Như vậy, giới trẻ Việt Nam dành một phần lớn quỹthời gian của mình cho mạng xã hội Trong một nguyên cứu khác, 85% người có dùngmạng xã hội truy cập vào những trang này ít nhất một lần mỗi ngày và 70% ngườithừa nhận rằng họ phải đăng nhập vào mạng xã hội đầu tiên ngay khi vừa mở máytính hoặc thiết bị di động Đối với nhiều người, nhu cầu được sử dụng mạng xã hộithậm chí còn cao hơn cả ham muốn được ngủ và nghỉ ngơi Thực tế, mạng xã hội sẽ
dễ dàng gây nghiện hơn cả rượu bia và ma túy bởi vì chúng phổ biến hơn, được cộngđồng chấp nhận rộng rãi và gần như là hoàn toàn miễn phí Quá chú tâm vào mạng xã
hô ¢i dễ dàng làm người ta quên đi mục tiêu thực sự của cuô ¢c sống, khiến bạn bị phụthuộc vào nó, làm giảm chất lượng công việc Thay vì chú tâm tìm kiếm kiến thức đểchuẩn bị hành trang cho tương lai bằng cách học hỏi những kỹ năng cần thiết, các bạntrẻ lại chỉ chăm chú để trở thành “anh hùng bàn phím” và nổi tiếng trên mạng Ngoài
ra, việc đăng tải những thông tin “giật gân” nhầm câu like không còn là chuyện xa lạ.Mạng xã hô ¢i cũng góp phần tăng sự ganh đua, sự cạnh tranh không ngừng nghỉ để tìmlike và nó sẽ cướp đi đáng kể quỹ thời gian của bạn Mạng xã hội còn giết thời giangiao lưu, khám phá thế giới bên ngoài của giới trẻ Từ đó, nó khiến con người rơi vàotình trạng “sống ảo” và thiếu đi những kỹ năng mềm Họ trở nên rụt rè, thiếu tự tin,đặc biệt là không có trải nghiệm, kỹ năng thực tế
Trang 14BÁO CÁO NHẬP MÔN NGÀNH VÀ KỸ NĂNG MỀM
5 Ảnh hưởng tới sức khỏe
Nghiện mạng xã hội cũng gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con người Nhiềungười sử dụng mạng xã hội trong thời gian dài gây đau mỏi mắt, đau lưng, mất ngủ.Khi dành nhiều thời gian sử dụng mạng, các hoạt động thể dục thể thao cũng ít đượcmọi người quan tâm hơn Ngày càng có nhiều học sinh bị cận thị, béo phì do nguyênnhân lớn là dùng mạng xã hội, dùng máy tính, điện thoại không kiểm soát Chẳngnhững gây hại về sức khỏe, sản phẩm công nghệ này còn tác động tiêu cực về mặttinh thần của con người, đặc biệt là giới trẻ Do nguồn thông tin trên mạng không có
ai giám sát, kiểm duyệt nên còn tràn lan rất nhiều thông tin sai lệch, văn hóa phẩm đồitrụy, trong khi giới trẻ còn chưa đủ nhận thức để sàng lọc thông tin, dễ dẫn đến nhậnthức lệch lạc, kéo theo đó là hành động sai lầm như: giết người, nghiện hút, … Nhưngchưa hết, mạng xã hội còn giết thời gian giao lưu, khám phá thế giới bên ngoài củagiới trẻ Từ đó, nó khiến con người rơi vào tình trạng “sống ảo” và thiếu đi những kỹnăng mềm Họ trở nên rụt rè, thiếu tự tin, đặc biệt là không có trải nghiệm, kĩ năngthực tế Một lần nữa, nên hay không sử dụng mạng xã hội? Mạng xã hội không tốtcũng chẳng xấu, nó chính là chính bản thân nó thôi Nên hay không, phụ thuộc vàocách mà ta sử dụng nó