Đặc điểm tổ chức kiểm toán tại Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT...18 Chương II: Thực trạng vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính của khách hàng do C
Trang 1MỤC LỤC
MỤC LỤC i
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iii
DANH MỤC BẢNG BIỂU iv
DANH MỤC SƠ ĐỒ v
LỜI MỞ ĐẦU 1
Chương I: Những đặc điểm chung của Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT với việc vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính 4
1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT 4
1.2 Cơ cấu, tổ chức hệ thống dịch vụ và đặc điểm về khách hàng của Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT 6
1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lí tại Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT 14
1.4 Đặc điểm tổ chức kiểm toán tại Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT 18
Chương II: Thực trạng vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính của khách hàng do Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT thực hiện 29
2.1 Khái quát tình hình vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính của khách hàng do Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT thực hiện 29
Trang 22.2 Vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính của các khách hàng do Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT thực hiện 30
2.2.1 Giới thiệu chung về khách hàng ABC và XYZ 302.2.2 Thực hiện thủ tục phân tích sơ bộ trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán tại các khách hàng của Mazars STT 312.2.3 Thực hiện thủ tục phân tích chi tiết trong giai đoạn thực hiện kiểm toán tại các khách hàng của Mazars STT 502.2.4 Thực hiện thủ tục phân tích soát xét trong giai đoạn kết thúc kiểm toán tại các khách hàng của Mazars STT 57
Chương III: Nhận xét và kiến nghị nhằm hoàn thiện vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính do Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT thực hiện 69
3.1 Nhận xét chung về việc vận dụng thủ tục phân tích tại Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT 693.2 Tính tất yếu và phương hướng hoàn thiện vận dụng thủ tục phântích trong kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty Hợp danh Kiểm toán
và Tư vấn Mazars STT 713.3 Giải pháp hoàn thiện vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toánbáo cáo tài chính do Mazars STT thực hiện 733.4 Một số kiến nghị thực hiện giải pháp 77
KẾT LUẬN 85 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP
PHỤ LỤC
Trang 3DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
ACCA Association of Chartered
Certified AccountantsBCTC Báo cáo tài chính
GTGT Giá trị gia tăng
TNHH Trách nhiệm hữu hạn
TSCĐ Tài sản cố địnhVAA Vietnam Association of Accountants
and Auditors VACPA The Vietnam Association of Certified
Public AccountantsVAS Vietnamese Accounting StandardWTO World Trade Organization
DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 01: Doanh thu hoạt động kinh doanh của Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT 6 Bảng 02: Phân tích sơ bộ những hiểu biết chung về khách hàng ABC 32
Trang 4Bảng 03: Phân tích sơ bộ những hiểu biết chung về khách hàng XYZ 34 Bảng 04: Phân tích sơ bộ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của khách hàng ABC 38 Bảng 05: Phân tích sơ bộ bảng cân đối kế toán của khách hàng ABC 40 Bảng 06: Bảng đánh giá khả năng hoạt động liên tục của khách hàng ABC 44 Bảng 07: Phân tích sơ bộ bảng cân đối kết quả kinh doanh của khách hàng XYZ 46 Bảng 08: Phân tích sơ bộ bảng cân đối kết quả kinh doanh của khách hàng XYZ 47 Bảng 09: Bảng phân tích chi tiết doanh thu bán hàng hoá và cung cấp dịch vụ của Công ty ABC 51 Bảng 10: Bảng kê doanh thu các tháng năm 2008 của khách hàng ABC
Trang 5DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 01: Tổ chức bộ máy quản lí của Công ty Hợp danh Kiểm toán và
Tư vấn Mazars STT văn phòng tại Hà Nội 16
Sơ đồ 02: Tháp phân công trách nhiệm kiểm toán tại Mazars STT 26
Sơ đồ 03: Mối quan hệ giữa thủ tục phân tích trong các giai đoạn của cuộc kiểm toán với tổ chức kiểm toán tại Mazars STT 27
Sơ đồ 04: Phân tích doanh thu theo các tháng của khách hàng ABC 53
Sơ đồ 05: Phân tích doanh thu theo các tháng của khách hàng XYZ 55
Sơ đồ 06: Quy trình thực hiện thủ tục phân tích tại Mazars STT 68
Trang 6LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Việc nghiên cứu hoàn thiện vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toánbáo cáo tài chính không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn có giá trị thực tiễnđối với kiểm toán viên, các công ty kiểm toán cũng như các doanh nghiệptrong nền kinh tế
Về mặt lý luận, thủ tục phân tích là một phương pháp thu thập bằngchứng có hiệu quả cao, chi phí thấp và đòi hỏi kiểm toán viên phải có trình
độ, sự hiểu biết nhất định về ngành nghề kinh doanh và hoạt động của kháchhàng Nghiên cứu thủ tục phân tích sẽ giúp nâng cao những kiến thức về mặt
lý luận, hiểu được bản chất khoa học của nó
Về mặt thực tiễn, vận dụng thủ tục phân tích sẽ giúp giải quyết vấn đềkhó khăn của các doanh nghiệp trong môi trường cạnh tranh gay gắt như hiệnnay Vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính sẽ nâng caochất lượng kiểm toán, cắt giảm chi phí, từ đó nâng cao tính cạnh tranh cho cáccông ty kiểm toán
Xuất phát từ ý nghĩa và vai trò mang tính lý luận và thực tiễn trên, việcnghiên cứu vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính làcần thiết, giúp Em có được những kiến thức cơ bản về thủ tục phân tích Vì
vậy, Em chọn đề tài Chuyên đề thực tập tốt nghiệp là: “Hoàn thiện vận dụng
thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT”.
2 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của Chuyên đề là vận dụng lý luận về thủ tục phântích vào thực tế kiểm toán tại Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars
Trang 7STT Đồng thời, Chuyên đề tìm hiểu sâu hơn về thực tiễn vận dụng thủ tụcphân tích tại các Công ty Kiểm toán hiện nay Từ đó đưa ra một số giải pháp
và kiến nghị thực hiện giải pháp nhằm hoàn thiện vận dụng thủ tục phân tíchtrong kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấnMazars STT
3 Nội dung nghiên cứu
Nội dung của Chuyên đề thực tập tốt nghiệp của Em ngoài 2 phần phụ
là Lời mở đầu và Kết luận gồm 3 phần chính là:
Chương I: Những đặc điểm chung của Công ty Hợp danh Kiểm toán
và Tư vấn Mazars STT với việc vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính
Chương II: Thực trạng vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính của khách hàng do Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT thực hiện
Chương III: Nhận xét và kiến nghị nhằm hoàn thiện vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính do Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT thực hiện
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của Chuyên đề thực tập tốt nghiệp của Em là:Hoàn thiện vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính.Chuyên đề được giới hạn trong phạm vi là quá trình tìm hiểu và nghiên cứu từngày 05/01/2009 tới 30/04/2009 tại Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấnMazars STT, văn phòng tại Hà Nội
5 Phương pháp nghiên cứu
Cơ sở phương pháp luận của Chuyên đề là phép duy vật biện chứng.Quan điểm biện chứng không những chỉ ra tính logic của thủ tục phân tích mà
Trang 8còn vạch ra mối quan hệ của thủ tục phân tích với các thủ tục kiểm toán khác
Cơ sở phương pháp kĩ thuật kiểm toán của Chuyên đề là các phươngpháp chọn mẫu, ước lượng khả năng sai sót cùng các mối quan hệ tương quantrong việc xem xét, dự báo các mối liên hệ của thủ tục phân tích
Trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành Chuyên đề, Em đã có thờigian tìm hiểu tài liệu, học hỏi kinh nghiệm của các kiểm toán viên tại Công tyHợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT Đồng thời với tư cách là một trợ
lý kiểm toán, Em đã được tham gia vào một số cuộc kiểm toán tại các đơn vịkhách hàng của Công ty, qua đó thu thập số liệu và hoàn thành Chuyên đềthực tập tốt nghiệp của mình
Em xin chân thành cảm ơn GS.TS.Nguyễn Quang Quynh và các anh chịkiểm toán viên trong Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT đãnhiệt tình hướng dẫn Em trong quá trình thực tập và hoàn thành Chuyên đềthực tập tốt nghiệp
Tuy đã có nhiều cố gắng nhưng do còn bị hạn chế về thời gian và nănglực, bài viết của Em không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được
sự ủng hộ, bình luận và đóng góp của quý thầy cô, các anh chị và các bạn
Em xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên
Lê Thị Biên
Trang 9Chương I: Những đặc điểm chung của Công ty Hợp danh Kiểm toán
và Tư vấn Mazars STT với việc vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm
toán báo cáo tài chính 1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty Kiểm toán và Tư
vấn Mazars STT
Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT trước kia là Công
ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn STT Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tưvấn STT (Công ty STT) được thành lập ngày 19/05/2004 dưới hình thức hợpdanh đầu tiên tại Việt Nam và thực hiện hoạt động kiểm toán độc lập theoNghị định 105/NĐ-CP với số vốn điều lệ là 400 triệu VNĐ Công ty STTcung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp về kế toán, kiểm toán và tư vấn có chấtlượng cao cho các khách hàng trong nước và nước ngoài Công ty STT làthành viên đại diện tại Việt Nam của RSM International - Tập đoàn đứng thứ
6 thế giới về cung cấp các dịch vụ kế toán và tư vấn cho khách hàng
Ngày 01/09/2008 Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn STT (Công tySTT) sáp nhập với Mazars & Guérard VN – một doanh nghiệp 100% vốn đầu
tư của Tập đoàn Mazars tại Việt Nam thành Công ty Hợp danh Kiểm toán và
Tư vấn Mazars STT (Mazars STT) Với việc sáp nhập này, Công ty STT đãchính thức trở thành thành viên của Tập đoàn Mazars Mazars STT hiện đã
có văn phòng tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh với trên 100 nhân viên và
5 chuyên gia nước ngoài
Mazars là một Tập đoàn kế toán và kiểm toán quốc tế, có trụ sở chính ởParis, Pháp, được thành lập năm 1940 Năm 2008, Mazars đã có mặt ở hơn 50quốc gia trên thế giới với hơn 10.500 nhân viên Sự sáp nhập giữa STT vàMazars & Guérard sẽ tạo thuận lợi cho Mazars STT trong việc tiếp cận vớicác công ty đa quốc gia có trụ sở đặt tại Châu Âu, Châu Á, các khách hàng
Trang 10của Tập đoàn Mazars là một trong những công ty hàng đầu về dịch vụ kếtoán, kiểm toán và tư vấn trên thế giới
Đội ngũ nhân viên của Mazars STT bao gồm các chuyên gia hàng đầuvới nhiều năm kinh nghiệm về kế toán, kiểm toán và tư vấn chuyên nghiệp,được đào tạo và làm việc thực tế tại các tập đoàn kế toán kiểm toán hàng đầuthế giới Mazars STT luôn hướng tới trở thành nhà cung cấp các dịch vụ cóchất lượng cao về kế toán và kiểm toán ở Việt Nam cho khách hàng là cáccông ty lớn trong nước cũng như các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.Với năng lực hiện có như hiện nay Công ty hoàn toàn có khả năng cung cấpcác dịch vụ kiểm toán, kế toán và tư vấn tốt nhất cho khách hàng
Hơn thế nữa, Công ty luôn có khả năng kết hợp hài hòa giữa các nhânviên kiểm toán và tư vấn Việt Nam với các chuyên gia kiểm toán nước ngoài
để hỗ trợ các khách hàng trong việc thực hiện giải pháp kinh doanh được phảnánh theo các thông lệ Điều đó giúp cho Mazars STT có được một chất lượngdịch vụ không hề thua kém các công ty kiểm toán khác với một mức phí kiểmtoán cạnh tranh
Với đội ngũ nhân viên như vậy Mazars STT đã tạo được chỗ đứng khávững chắc trên thị trường kiểm toán với thị phần khách hàng rất đông đảo.Tính cho đến nay Mazars STT đã gây dựng được mối quan hệ với hàng trămkhách hàng trong và ngoài nước, tạo nên mức doanh thu tăng không ngừng vàđạt hơn 11 tỷ đồng trong năm 2008
Với số vốn ban đầu chỉ khoảng 400 triệu VNĐ và đội ngũ nhân viên chỉ
có 11 người cho đến nay Mazars STT đã có tổng số vốn chủ sở hữu gần hai tỷVNĐ và số lượng nhân viên lên tới 105 người, trong đó có 5 chuyên gia nướcngoài Điều đó cho thấy Mazars STT ngày càng lớn mạnh Sự tăng dần về quy
mô cùng với sự mở rộng lĩnh vực kinh doanh, một số dịch vụ mới đã dần đem
Trang 11lại lợi thế cho Mazars STT Ta có thể thấy rõ điều đó bằng mức tăng doanhthu tương đối lớn từ 8,7 tỷ VNĐ năm 2006 tăng lên hơn 11 tỷ VNĐ năm
2008, tạo ra mức thu nhập cao cho nhân viên
Bảng 01: Doanh thu hoạt động kinh doanh của Công ty Hợp danh
Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT
(Đơn vị : Triệu đồng)
1 Doanh thu hoạt động kiểm toán 6.400 7.100 8.200
2 Doanh thu hoạt động tư vấn 2.300 2.600 3.000
Bảng 01 cho thấy trong vòng 3 năm gần đây, Mazars STT đã khôngngừng phát triển và nâng cao năng lực kinh doanh của mình Đặc biệt tronglĩnh vực cung cấp dịch vụ kiểm toán Để có được kết quả như vậy MazarsSTT không ngừng đầu tư trang thiết bị kỹ thuật hiện đại như cấp máy tínhxách tay trang bị cho nhân viên để thuận tiện trong việc ghi nhận và xử lýthông tin trong quá trình làm việc một cách nhanh chóng và kịp thời Ngoài
ra, Mazars STT cũng thường xuyên tổ chức cho nhân viên theo học các khóađào tạo để tiếp cận với những quy định mới về chế độ chính sách của Bộ tàichính ban hành để nâng cao năng lực chuyên môn để có khả năng cung cấpdịch vụ đạt chất lượng cao
1.2 Cơ cấu, tổ chức hệ thống dịch vụ và đặc điểm về khách hàng
của Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT
Cơ cấu, tổ chức hệ thống dịch vụ của Mazars STT
Mazars STT tập trung vào cung cấp các dịch vụ có chất lượng cao và cáclợi ích gia tăng kèm theo Từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh cho khách hàngtrong điều kiện nền kinh tế thị trường có nhiều biến động Từ sau khi sáp
Trang 12nhập Tập đoàn Mazars, Mazars STT đã nhận được sự hỗ trợ rất nhiều từ phíaTập đoàn Mazars Tuy nhiên, do thời gian sáp nhập chưa lâu nên các chínhsách của Mazars STT vẫn còn nhiều đặc điểm của tập đoàn RSM Interna-tional trước kia
Mazars STT luôn cố gắng cung cấp cho khách hàng những dịch vụ kiểmtoán và tư vấn có chất lượng cao Các dịch vụ mà Mazars STT cung cấp đượchình thành dựa trên những kiến thức sâu rộng và các hiểu biết sâu sắc vềngành nghề, lĩnh vực, điều kiện cạnh tranh, các quy định về pháp luật tại ViệtNam và trên thị trường quốc tế Các dịch vụ Mazars STT cung cấp bao gồm:
Thứ nhất: Dịch vụ kiểm toán
Do thời gian sáp nhập vào Tập đoàn Mazars chưa lâu nên hiện nay khi sửdụng dịch vụ kiểm toán, Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STTvẫn sử dụng phương pháp kiểm toán của Tập đoàn RSM International kết hợpvới các sửa đổi cần thiết cho phù hợp với các quy định và yêu cầu của Việt Nam.Đây là một phương pháp kiểm toán dựa trên những đánh giá về rủi ro của kháchhàng từ đó tiến hành cuộc kiểm toán một cách có hiệu quả Công việc kiểm toánluôn có sự giám sát của các chủ phần hùn, hay là các Partner kiểm toán Trongtrường hợp chi phí kiểm toán có xu hướng tăng, Mazars STT luôn cố gắng tốithiểu hoá chi phí bằng cách tối đa hoá các hiểu biết về khách hàng, tập trung vàocác rủi ro chính, từ đó tạo ra lợi thế cạnh tranh Các thủ tục kiểm toán được điềuchỉnh phù hợp với từng khách hàng và được giám sát bởi các Partner kiểm toán,các công việc kiểm toán cụ thể được giám sát bởi các chủ nhiệm kiểm toán cónhiều kinh nghiệm Mazars STT cung cấp các dịch vụ kiểm toán cụ thể gồm:
Một là, Kiểm toán theo luật định.
Hai là, Kiểm toán theo các nguyên tắc kế toán quốc tế được chấp nhận
rộng rãi
Trang 13Ba là, Kiểm toán theo các nguyên tắc kế toán được chấp nhận trong từng
vùng lãnh thổ cụ thể
Bốn là, Kiểm toán theo hướng điều tra.
Năm là, Báo cáo quyết toán.
Sáu là, Kiểm toán trong phạm vi giới hạn và kiểm toán dựa trên các thủ
tục đã được chấp nhận
Thứ hai: Dịch vụ kế toán – tài chính
Với khả năng hiện tại về chuyên môn và kinh nghiệm, Mazars STTluôn có khả năng cung cấp một cách hiệu quả các dịch vụ về kế toán và tàichính cho các khách hàng trong nước và quốc tế Mazars STT có thể phântích và xử lý dữ liệu kế toán, ghi sổ các nghiệp vụ liên quan theo các thủtục và chính sách của khách hàng Việc sử dụng các dịch vụ này tuy khôngtrực tiếp tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp nhưng lại tạo điều kiện cho banlãnh đạo của khách hàng tập trung vào hoạt động kinh doanh do không phảidành thời gian cho công việc quản lý nội bộ về kế toán và tài chính
Các dịch vụ trong lĩnh vực kế toán – tài chính của Mazars STT bao gồm:
Một là, Kế toán và lập các Báo cáo tài chính.
Hai là, Lập các bảng đối chiếu như đối chiếu số dư ngân hàng hoặc đối
chiếu các khoản phải thu/ phải trả
Ba là, Theo dõi và xử lý các khoản phải thu/ phải trả.
Bốn là, Lập các báo cáo thuế như thuế giá trị gia tăng và các loại thuế
khác
Năm là, Lập, theo dõi và tính khấu hao tài sản cố định
Sáu là, Xử lý các giao dịch ví dụ như đơn đặt hàng.
Trang 14Thứ ba: Dịch vụ tư vấn thuế
Mazars STT cung cấp dịch vụ tư vấn thuế với kinh nghiệm và kĩ năngchuyên nghiệp về các thủ tục, quy trình hoạch định, tuân thủ thuế trong vàngoài nước Mazars STT có thể cung cấp cho khách hàng các giải pháp hiệuquả có tính khả thi Các dịch vụ tư vấn thuế của Mazars STT bao gồm:
Một là, Dịch vụ tư vấn thuế
Dịch vụ tư vấn thuế của Mazars STT cung cấp cho khách hàng nhữnggiải pháp cụ thể và thực tiễn về luật thuế Việt Nam Khi cần thiết MazarsSTT có thể trao đổi với các chuyên gia tại các nước khác để luôn đảm cóthể cung cấp những giải pháp toàn diện cho khách hàng là các Tập đoàn đaquốc gia
Các dịch vụ tư vấn thuế chủ yếu của Công ty như: Cơ cấu các giao dịch
và đầu tư nhằm đạt hiệu quả thuế và tiết kiệm thuế; Tư vấn ưu đãi miễn giảmthuế; Đại diện doanh nghiệp làm việc với các cơ quan thuế (trong các trườnghợp kiểm tra thanh tra và quyết toán thuế, thanh toán và khiếu nại về thuế);Thủ tục xin thực hiện hiệp định tránh đánh thuế hai lần; Hoạch định thuế chocác khoản lương nhân viên trong nước và nước ngoài; Soạn thảo và xem xétlại các điều khoản về thuế trong hợp đồng; Tư vấn vấn đề liên quan đếnchuyển giá quốc tế
Hai là, Dịch vụ tuân thủ thuế
Bằng kiến thức chuyên môn và sự thông hiểu luật thuế trong và ngoàinước, Mazars STT hỗ trợ các doanh nghiệp đảm bảo hoàn tất các nghĩa vụ kêkhai thuế, quản trị và làm việc với cơ quan thuế một cách hiệu quả nhất Khi
sử dụng dịch vụ của Mazars STT, các doanh nghiêp có thể cập nhật các quiđịnh thuế mới nhất và đảm bảo tuân thủ thuế hoàn toàn
Trang 15Các dịch vụ tuân thủ thuế của Mazars STT gồm có: Đăng ký thuế, cấp
mã số thuế, mua in hóa đơn; Kê khai hàng tháng hoặc quyết toán cuối nămthuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng; Đăng
ký, kê khai và thanh quyết toán khi phát sinh thuế nhà thầu nước ngoài; Hỗtrợ kê khai thuế, thủ tục hoàn thuế giá trị gia tăng; Dịch vụ làm bảng lươngnhân viên và bảo hiểm xã hội bảo hiểm y tế theo quy định; Cung cấp các khóahuấn luyện tuân thủ thuế
Dịch vụ khảo sát tình trạng thuế có thể được khái quát như sau: Kiểm tra,
rà soát tình trạng tuân thủ thuế tại doanh nghiệp; Thảo luận với ban lãnh đạodoanh nghiệp; Tập trung kiểm tra chuẩn đoán trong từng vấn đề cụ thể để pháthiện các cơ hội hoạch định thuế tiềm năng; Hỗ trợ trong quá trình thực hiệncác giải pháp, đề xuất; Kiểm tra, theo dõi sau thực hiện
Thứ tư: Tư vấn hoạt động
Các doanh nghiệp luôn luôn tìm cách đổi mới và tăng hiệu quả hoạt độngnhằm tạo ra và gia tăng sự khác biệt và lợi thế cạnh trạnh Các nhà quản lýluôn tìm cách cải tiến hoạt động nhằm thu được hiệu quả trong thời gian ngắnnhất bằng cách cải thiện việc lưu chuyển hàng hóa, giảm mức hàng tồn kho,
Trang 16nâng cao năng suất, tìm giải pháp tối ưu về sử dụng nguyên vật liệu, tăng hiệuquả phân phối, nâng cao sự thỏa mãn của khách hàng và gia tăng khả năng thuhồi vốn đầu tư Trong mỗi tổ chức, luôn tồn tại những cơ hội đổi mới và cảitiến hoạt động kinh doanh và Mazars STT hoàn toàn có khả năng hỗ trợ cáckhách hàng đạt được các mục tiêu đó.
Đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp được trang bị đầy đủ các kỹ năng, kiếnthức và có kinh nghiệm cần thiết để đưa ra các giải pháp theo yêu cầu củakhách hàng trong nhiều lĩnh vực hoạt động kinh doanh khác nhau
Cách tiếp cận của Mazars STT không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ kháchhàng phát triển chiến lược kinh doanh mà còn quan tâm theo dõi từng bướcthực hiện trong cả quá trình triển khai
Các dịch vụ về tư vấn hoạt động của Mazars STT bao gồm:
Một là, tổ chức các hội thảo về định hướng kinh doanh.
Hai là, các nghiên cứu rà soát nhằm xác định các lĩnh vực doanh nghiệp
cần hoàn thiện
Ba là, các biện pháp giảm thiểu chi phí tối đa hoá doanh thu.
Bốn là, thiết lập các chương trình bán hàng và tiếp thị hiệu quả.
Năm là, thiết kế cơ cấu tổ chức doanh nghiệp để hoạt động có hiệu quả Sáu là, thiết kế hệ thống thông tin và trợ giúp trong việc ra các quyết
Trang 17Mục tiêu của một doanh nghiệp khi mới thành lập là giữ được sự tậptrung về các mục tiêu kinh doanh Mazars STT cung cấp dịch vụ hỗ trợ thànhlập doanh nghiệp, giúp khách hàng của mình giảm bớt gánh nặng do các thủtục hành chính gây ra trong quá trình xin giấy phép đầu tư hay giấy phép mởvăn phòng đại diện và sau khi nhận được các giấy phép đó.
Dịch vụ hỗ trợ thành lập doanh nghiệp của Mazars STT bao gồm:
Một là, tư vấn các thủ tục hành chính và đầu tư
Hai là, hỗ trợ trong việc lập đề án khả thi.
Ba là, hỗ trợ trong việc phân tích ngành nghề kinh doanh, thị trường, các
đối thủ cạnh tranh và mô hình hoạt động của khách hàng
Bốn là, hỗ trợ về các thủ tục xin giấy phép mở văn phòng đại diện, công
ty 100% vốn nước ngoài hay các liên doanh
Năm là, hỗ trợ về đăng ký hệ thống kế toán.
Sáu là, hỗ trợ về tuyển dụng và quản lý nhân sự.
Bảy là, đảm bảo việc tuân thủ các qui định luật đối với ngành nghề kinh
doanh của khách hàng
Tám là, hỗ trợ về các thủ tục hành chính khác sau khi xin giấy phép đầu tư
Đặc điểm về khách hàng của Mazars STT
Hiện nay, Mazars STT tiến hành kiểm toán và tư vấn cho rất nhiều đốitượng khác nhau nhằm phát huy lợi thế cạnh tranh của mình Các khách hàngcủa Mazars STT chủ yếu là những khách hàng của STT trước kia và mở rộng
ra các công ty của Pháp – là những khách hàng của Mazars & Guérard VNtrước kia
Trang 18Khách hàng của Mazars STT bao gồm các công ty trong lĩnh vực sảnxuất; các công ty trong lĩnh vực thương mai, dịch vụ, tài chính, khách sạn; các
tổ chức phi chính phủ, văn phòng đại diện, dự án
Thứ nhất: Các công ty trong lĩnh vực sản xuất
Mazars STT đã kiểm toán và tư vấn cho rất nhiều công ty trong lĩnh vựcsản xuất trong đó khách hàng mà Mazars STT hướng tới là các công ty tại cáckhu công nghiệp, đặc biệt là các công ty có vốn đầu tư nước ngoài, các công
ty liên doanh, các công ty 100% vốn nước ngoài
Một số khách hàng quan trọng của Mazars STT như: Công ty TNHHElectrolux Việt Nam – kinh doanh các mặt hàng điện tử, điện lạnh dân dụng;Công ty TNHH Khí hóa lỏng Thăng Long (Thang Long Gas) – khai thác,kinh doanh chất đốt; Công ty TNHH Japfa Comfeed Vietnam – sản xuất, kinhdoanh các loại thức ăn cho gia súc, chăn nuôi gia cầm; Công ty TNHH KatoSpring (Việt Nam);…
Thứ hai: Các công ty trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, tài chính, khách sạn
Ngoài các công ty hoạt động trong lĩnh vực sản xuất Mazars STT cũng
có rất nhiều khách hàng hoạt động tại lĩnh vực thương mại, dich vụ, tài chính,khách sạn Cũng giống như loại hình khách hàng hoạt động trong lĩnh vực sảnxuất, ở lĩnh vực này Mazars STT chú trọng đến những khách hàng là nhữngcông ty liên doanh, công ty có vốn đầu tư nước ngoài Bên cạnh đó MazarsSTT cũng kiểm toán và tư vấn cho rất nhiều trường Quốc tế cũng như cáctrung tâm và các viện nghiên cứu
Một số khách hàng trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ, tài chính, khách sạn củaMazars STT như: Trường Quốc tế Kinderworld Kindergarten & Primary School;Công ty Liên doanh Holiday Tours & Travel (Vietnam); Flecheux, NGO & Associes
Trang 19– Văn phòng Luật sư Pháp; Công ty TNHH Tư vấn Đầu tư Y tế (CIHP); LanguageLink Việt Nam;…
Thứ ba: Các tổ chức phi chính phủ, văn phòng đại diện, dự án
Hiện nay có rất nhiều các các tổ chức phi chính phủ hoạt động ở Việt Nam,thêm vào đó là những dự án của nước ngoài và việc thực hiện công việc kiểm toán và
tư vân do rất nhiều các công ty thực hiện Trong đó Mazars STT chiếm một thị phầnkhá lớn Điều đó cho thấy, kiểm toán dự án mang lại tỷ lệ doanh thu cao cho MazarsSTT Những dự án mà Mazars STT đã kiểm toán đều là những dự án lớn của ViệtNam
Một số các tổ chức phi chính phủ và những dự án mà Mazars STT đã và đangkiểm toán và tư vấn là: United Nations Development Programme (UNDP); Sida; Các
Dự án được tài trợ bởi Đại sứ quán Đan Mạch (Danida); 29 Dự án NEX của UNDP;
Dự án “Vận động đầu tư của Hoa Kỳ vào Việt Nam” - Vụ Pháp chế - Bộ kế hoạchđầu tư;…
1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lí tại Công ty Hợp danh Kiểm
toán và Tư vấn Mazars STT
Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT có hai chi nhánh tại HàNội và thành phố Hồ Chí Minh Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại và cắt giảmchi phí nhằm nâng cao lợi thế cạnh tranh, chi nhánh tại Hà Nôi phụ trách khách hàngkhu vực toàn miền Bắc, chi nhánh tại thành phố Hồ Chí Minh đảm nhiệm các kháchhàng khu vực Nam Bộ, Đông Nam Bộ, Nam Trung Bộ Giữa hai chi nhánh luôn có
sự trao đổi thông tin, nhân sự và chuyên môn để nâng cao chất lượng phục vụ chokhách hàng
Cùng với sự phát triển của Mazars STT thì các phòng ban luôn mở rộng, điều
đó được thể hiện qua chính sách tuyển dụng của Công ty Mỗi năm Mazars STT luôntuyển dụng thêm nhiều nhân viên mới vào các bộ phận, đặc biệt là bộ phận kiểm
Trang 20toán Bên cạnh đó, hàng năm Mazars STT tiếp nhận nhiều sinh viên thực tập nhằmtạo điều kiện cho những sinh viên năm cuối có thêm kiến thức thực tế Những sinhviên có khả năng làm việc tốt được giữ lại làm việc và được Mazars STT tiếp tục đàotạo nâng cao trình độ Mazars STT đã có chính sách đào tạo nguồn nhân lực, pháttriển lâu dài nhằm nâng cao lợi thế cạnh tranh trên thị trường
Công ty hợp danh kiểm toán và tư vấn Mazars STT tổ chức công ty theo từngphòng ban cụ thể với chức năng riêng, đảm bảo phân công phân nhiệm rõ ràng giúptăng cường kiểm soát cũng như hiệu quả làm việc của từng cá nhân trong toàn công
ty
Theo các lĩnh vực dịch vụ chính mà Công ty cung cấp, Mazars STT chia thànhcác phòng ban cụ thể như sau: Phòng Kiểm toán; Phòng Kế toán - thuế; Phòng Kếtoán của Công ty Ngoài ra, Công ty còn có các bộ phận khác như: Bộ phận Tổ chứcHành chính; Bộ phận Tiếp tân; Bộ phận Kiểm soát thông tin
Các Partner kiểm toán chịu trách nhiệm quản lý toàn diện hoạt động cũng nhưviệc trực tiếp đánh giá các rủi ro kiểm toán, quyết định ký các hợp đồng kiểm toán,thực hiện việc soát xét cuối cùng với mọi hồ sơ kiểm toán và là người đại diện Công
ty ký và phát hành báo cáo kiểm toán và thư quản lý
Đứng đầu mỗi phòng là các trưởng phòng có nhiệm vụ tổ chức, đôn đốc cácnhân viên của phòng mình, đồng thời có nhiệm vụ rà soát các báo cáo trước khi đưalên cho các Partner duyệt, thường xuyên báo cáo về tình hình công việc của phònglên Partner và Giám đốc
Bộ máy quản lý của Mazars STT được sắp xếp đảm bảo cho hoạt động đạt hiệuquả cao phù hợp với mô hinh kinh doanh vừa và nhỏ Với bộ máy quản lý theo kiểutrực tuyến chức năng, Mazars STT vừa có thể phát huy được năng lực chuyên môncủa các bộ phận chức năng mà vẫn đảm bảo sự chỉ đạo của hệ thống trực tuyến
Trang 21Mazars STT là công ty kiểm toán còn khá non trẻ nhưng cơ cấu tổ chức rất hợp
lý, điều đó được thể hiện qua sơ đồ 01 sau:
Sơ đồ 01: Tổ chức bộ máy quản lí của Công ty Hợp danh Kiểm toán
và Tư vấn Mazars STT văn phòng tại Hà Nội
Bộ phận Hành chính
Phòng Kiểm toán
Trợ lý kiểm toán
Kiểm toán viên chính
Bộ phận
Trang 22Tổ chức bộ máy quản lí Chi nhánh tại thành phố Hồ Chí Minh cũngtương tự như Chi nhánh tại Hà Nội
Đứng đầu mỗi chi nhánh là giám đốc, chịu trách nhiệm quản lý chungcho toàn bộ chi nhánh, chịu sự giám sát thường xuyên của công ty mẹ Trongcác phòng ban đều có người đứng đầu chịu trách nhiệm quản lý các mảngdịch vụ chính Đặc biệt, phòng Kiểm toán của Mazars STT đã đảm bảo một
sự phân công phân nhiệm chi tiết rõ ràng từ Partner đến kiểm toán viên chính
và các trợ lý kiểm toán viên
Phòng Kiểm toán đảm nhiệm các hợp đồng liên quan đến dịch vụ kiểm
toán bao gồm cả kiểm toán nội bộ và kiểm toán độc lập
Phòng Tư vấn thuế và dịch vụ Kế toán đảm nhiệm các hợp đồng về tư
vấn thuế, hỗ trợ thành lập doanh nghiệp, tư vấn hoạt động và kiểm soát doanhnghiệp, thực hiện các công việc kế toán theo yêu cầu của khách hàng
Phòng Kế toán đảm nhiệm công việc kế toán của công ty Hàng tháng lập
báo cáo về kết quả kinh doanh và thực hiện việc trả lương cho nhân viên Bêncạnh đó, chịu trách nhiệm trước công ty và pháp luật về công tác kế toán tàichính và lập các báo cáo tài chính hàng quý, năm gửi lên công ty mẹ là Tập đoànMazars, đồng thời kiểm tra việc sử dụng vốn, tài sản do Mazars STT quản lí
Bộ phận Kiểm soát Thông tin trực tiếp quản lý hệ thống hồ sơ kiểm toán
trên dữ liệu của máy tính, cung cấp các dịch vụ tin học liên quan đến kế toáncho khách hàng
Bộ phận Hành chính đảm nhiệm những công việc chung tại Công ty Bộ
phận này trực tiếp giúp việc cho Giám đốc Bên cạnh đó, bộ phận này cũngchịu trách nhiệm của mình như phát hành hóa đơn, phát hành thư hẹn kiểmtoán
Trang 23Từ sau khi sáp nhập vào Công ty Mazars & Guérard VN trở thành công
ty con của Tập đoàn Mazars Hiện nay, Mazars STT có trên 100 nhân viên và
5 chuyên gia nước ngoài Tất cả các nhân viên đều có trình độ đại học và trênđại học, số nhân viên có chứng chỉ kiểm toán viên và chứng chỉ kế toán củahiệp hội kế toán công chứng Anh ở các cấp độ khác nhau tăng lên khôngngừng Hàng năm Mazars STT vẫn xét duyệt cho những nhân viên xuất sắc đihọc chứng chỉ kế toán này
1.4 Đặc điểm tổ chức kiểm toán tại Công ty Hợp danh Kiểm toán
và Tư vấn Mazars STT
Đầu tiên: Về tổ chức quy trình kiểm toán tại Mazars STT
Do mới sáp nhập vào Tập đoàn Mazars nên chưa kịp chuyển đổi phươngpháp và quy trình kiểm toán cũ Hiện nay, Mazars STT vẫn áp dụng phươngpháp và quy trình kiểm toán giống như của RSM Audit Manual Căn cứ vàođặc điểm riêng của mỗi nước cũng như quy mô, ngành nghề của khách hàng,các kiểm toán viên sẽ xây dựng nên những chương trình kiểm toán phù hợp.Phương pháp này tuân thủ chặt chẽ các chuẩn mực kiểm toán quốc tế và sửađổi phù hợp với chuẩn mực kiểm toán Việt Nam Theo quy trình chuẩn, quytrình kiểm toán tại Mazars STT gồm 5 bước:
Thứ nhất: Đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toán và đánh giá rủi
ro hợp đồng
Đây là bước ban đầu rất quan trọng trong mỗi cuộc kiểm toán, giúpMazars STT giảm thiểu rủi ro có thể xảy ra ảnh hưởng tới danh tiếng, uy tín,trách nhiệm pháp lý cũng như chất lượng kiểm toán của Công ty
Đối với khách hàng kiểm toán mới, Mazars STT phải thực hiện quy trìnhkhảo sát và đánh giá rủi ro cho hợp đồng mới này Công ty thu thập các thông
Trang 24tin pháp lý về hoạt động kinh doanh của khách hàng, tìm hiểu sơ bộ về hệthống kiểm soát nội bộ, đặc biệt là về hệ thống kế toán.
Đối với khách hàng kiểm toán hiện tại, Mazars STT cập nhật các thôngtin có thay đổi về khách hàng để đánh giá rủi ro khi chấp nhận hợp đồng kiểmtoán
Để đưa ra quyết định chấp nhận hay duy trì một khách hàng thì kiểmtoán viên phải xem xét tính độc lập, khả năng phục vụ tốt khách hàng, tínhliêm khiết của ban quản trị doanh nghiệp khách hàng Tính độc lập và khảnăng phục vụ tốt khách hàng là một trong những nhân tố quan trọng đảm bảoMazars STT đã thực hiện cung cấp dịch vụ kiểm toán có chất lượng cao vàđảm bảo giá trị hợp lý, hợp pháp của cuộc kiểm toán Việc đảm bảo đượcnhững yêu cầu này giúp Mazars STT tăng khả năng cạnh tranh với các công
ty kiểm toán khác trên thị trường Tính liêm khiết của ban quản trị là bộ phậncấu thành của môi trường kiểm soát, đây là nền tảng cho tất cả các bộ phậnkhác của hệ thống kiểm soát nội bộ Vì vậy, tính liêm khiết của ban quản trịrất quan trọng đối với quy trình kiểm toán Nếu ban quản trị thiếu tính liêmkhiết, kiểm toán viên không thể dựa vào bất cứ giải trình nào của ban quản trịcũng như sổ sách kế toán của khách hàng
Để thực hiện thu thập các thông tin trong quá trình đánh giá khả năngchấp nhận khách hàng kiểm toán, các kiểm toán viên của Mazars STT trongnhiều trường hợp đã liên lạc với kiểm toán viên tiền nhiệm, đồng thời thu thậpcác thông tin qua việc nghiên cứu sách báo, tạp chí chuyên ngành, thẩm tracác thông tin từ các bên liên quan như ngân hàng, cố vấn pháp lý hay từ kháchhàng…
Một trong những yếu tố quan trọng trong việc đánh giá khả năng chấpnhận khách hàng kiểm toán là xem xét thoả thuận phí kiểm toán với khách
Trang 25hàng Mazars STT thường ấn định thời gian và phí kiểm toán cũng như cácchi phí khác như chi phí đi lại, thuê phòng… theo thực tế phát sinh
Sau khi đã chấp nhận khách hàng kiểm toán, Mazars STT sẽ chuẩn bịthư chấp nhận hợp đồng và chuẩn bị thư hẹn kiểm toán
Thứ hai: Chuẩn bị kiểm toán
Việc chuẩn bị kiểm toán tại Mazars STT do các quản lý kiểm toán (auditmanagers) thực hiện Trong giai đoạn này, kiểm toán viên sử dụng các thủ tục
để đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ, các thủ tục phân tích Sau đó, thựchiện đánh giá ban đầu về rủi ro kinh doanh của khách hàng Kết thúc giaiđoạn chuẩn bị kiểm toán, các manager kiểm toán của Mazars STT tổng hợp
và đánh giá rủi ro kiểm toán tổng hợp trên Báo cáo tài chính
Thứ ba: Lập kế hoạch kiểm toán
Các quản lý kiểm toán (audit managers), trưởng nhóm (audit seniors) vàcác trợ lý kiểm toán (audit assistants) sẽ cùng thống nhất lên kế hoạch kiểmtoán cụ thể cho từng khách hàng
Các trưởng nhóm sẽ tính toán mức độ trọng yếu cho từng khách hàngdựa vào kinh nghiệm và những quy trình hướng dẫn của Công ty Sau đó,thiết kế chi tiết chương trình kiểm toán thực hiện, thời gian hoàn thành chomỗi công việc, phân công công việc trong nhóm cho các trợ lý kiểm toán Đốivới mỗi chu trình hoặc khoản mục được kiểm toán, kiểm toán viên xác địnhcác thủ tục kiểm toán, quy mô chọn mẫu, xác định mẫu và thời gian thực hiện
Thứ tư: Thực hiện kế hoạch kiểm toán
Mazars STT sử dụng phương pháp kiểm toán kết hợp theo khoản mục vàtheo chu trình tuỳ theo sự trọng yếu và rủi ro của từng khách hàng cụ thể Đốivới các khách hàng là công ty, Mazars STT thường phân chia thành các khoản
Trang 26mục như: Chi phí; Giá vốn hàng bán; Doanh thu; Tiền lương; Tài sản cốđịnh; Các khoản phải thu; Các khoản phải trả;… Đối với các khách hàng là
dự án, Mazars STT thường phân chia thành: Nhận vốn; Thực hiện chi tiêu;Tiền lương;…
Trong quá trình thực hiện kiểm toán, trưởng nhóm sẽ chịu trách nhiệmđiều hành cuộc kiểm toán, trợ giúp cho các trợ lý kiểm toán khi có vướngmắc Nếu phát hiện thấy có sai sót trọng yếu hoặc gian lận, kiểm toán viên sẽbáo cáo cho người quản lý cấp trên
Thứ năm: Kết thúc kế hoạch kiểm toán và lập báo cáo kiểm toán
Đây là giai đoạn cuối cùng quan trong cuộc kiểm toán, giai đoạn tổnghợp toàn bộ kết quả của cuộc kiểm toán Kiểm toán viên của Mazars STTtổng hợp thông tin, tài liệu đã được thu thập và xử lý để hình thành ý kiếnkiểm toán về Báo cáo tài chính của khách hàng Kiểm toán viên sẽ thực hiệncác bước công việc sau:
Một là, Đánh giá kết quả các thử nghiệm kiểm toán;
Hai là, Thực hiện nghiên cứu các thủ tục, xem xét nghiên cứu cuối cùng;
Ba là, Hoàn thành việc soát xét các sự kiện tiếp theo, các cam kết và các
sự kiện bất thường;
Bốn là, Cân nhắc việc tuân thủ theo luật và các nguyên tắc;
Năm là, Chuẩn bị các vấn đề cho Partner thông qua;
Sáu là, Soát xét và kiểm tra Báo cáo tài chính;
Bảy là, Thu thập giải trình của Ban giám đốc;
Tám là, Đưa ra mẫu ý kiến kiểm toán;
Chín là, Chuẩn bị tất cả các cam kết cần thiết cuối cùng;
Mười là, Thông qua báo cáo kiểm toán sẽ được công bố;
Trang 27Mười một là, Thông báo các vấn đề kiểm toán quan trọng với khách
hàng;
Mười hai là, Hoàn thành việc đánh giá công việc kiểm toán;
Tiếp theo: Về tổ chức hồ sơ kiểm toán tại Mazars STT
Hồ sơ kiểm toán là các tài liệu do kiểm toán viên lập, thu thập, phân loại,
sử dụng và lưu trữ trong một cuộc kiểm toán Hồ sơ kiểm toán bao gồm cácthông tin cần thiết liên quan đến cuộc kiẻm toán đủ làm cơ sở cho việc hìnhthành ý kiến của kiểm toán viên và chứng minh rằng cuộc kiểm toán đượcthực hiện theo đúng chuẩn mực và nguyên tắc chung của Mazars STT Tàiliệu trong hồ sơ kiểm toán được trình bày trên giấy và kèm theo một bản lưutrữ trên máy tính Hồ sơ kiểm toán tại Mazars STT cũng được chia thành hồ
sơ kiểm toán chung và hồ sơ kiểm toán năm
Hồ sơ kiểm toán chung là hồ sơ chứa đựng các thông tin chung về kháchhàng liên quan tới hai hay nhiều cuộc kiểm toán trong nhiều năm tài chính
Hồ sơ kiểm toán năm là hồ sơ chứa đựng các thông tin về khách hàng chỉliên quan đến cuộc kiểm toán một năm tài chính Hồ sơ kiểm toán năm tạiMazars STT chia thành hai phần chính:
Phần 1 : Phần thông tin chung bao gồm:
Thứ nhất: Những bằng chứng về công tác quản lý kiểm toán
Công tác quản lý kiểm toán bao gồm bảng câu hỏi kiểm soát kiểm toán
và các thủ tục mà kiểm toán viên của Mazars STT thực hiện giúp cho kháchhàng có thể hiểu được những việc mà kiểm toán viên sẽ làm, từ đó có thể tạođiều kiện tốt nhất cho các kiểm toán viên thực hiện công việc của mình như:Cung cấp các hóa đơn, chứng từ và các tài liệu liên quan khác mà kiểm toán
Trang 28viên cần trong suốt quá trình kiểm toán Phần này được thực hiện trong giaiđoạn chuẩn bị kiểm toán và được Mazars STT gửi trước cho khách hàng.Trong khi tiến hành kiểm toán nếu có những sai sót của khách hàng, hoặc
có những vấn đề bất thường thì kiểm toán có những điều chỉnh Những thủtục giải quyết về những vấn đề bất thường đó cũng được sắp xếp và đưa vàophần đầu tiên này của hồ sơ kiểm toán, điều này tạo điều kiện cho nhữngngười quản lý có thể khái quát lại tình hình của khách hàng sau khi cuộc kiểmtoán đã kết thúc Thêm vào đó, cũng có những tài liệu liên quan đến nhữngphân tích của kiểm toán viên về tình hình hoạt động kinh doanh của kháchhàng cũng như xu hướng kinh doanh của khách hàng trong tương lai
Trong giai đoạn kết thúc kiểm toán thì kiểm toán viên của Mazars STT
sẽ đưa ra danh sách những điều chỉnh và phát hành thư quản lý nhằm giúpcho khách hàng khắc phục những sai sót và điểm yếu trong công tác kế toáncủa mình
Thứ hai: Báo cáo tài chính của khách hàng
Báo cáo tài chính năm trước của công ty khách hàng là tài liệu quantrọng hỗ trợ cho kiểm toán viên của Mazars STT thực hiện công việc kiểmtoán của mình Sau khi phát hành báo cáo kiểm toán năm hiện tại chokhách hàng thì báo cáo này cũng được thu thập Đây là tài liệu quan trọnggiúp cho kiểm toán viên năm sau thực hiện công việc kiểm toán và giúpcho người quản lý thấy được khái quát tình hình tài chính của năm trước vànăm nay
Thứ ba: Thư từ liên lạc
Đây là phần lưu trữ những giấy tờ trao đổi giữa Mazars STT và kháchhàng như hợp đồng kiểm toán, thư hẹn kiểm toán, phụ lục hợp đồng và biên
Trang 29bản thanh lý hợp đồng Đây là những giấy tờ về mặt pháp lý tạo điều kiện cho
cả hai bên làm việc được thuận tiện và dễ dàng
Thứ tư: Tài liệu phục vụ cho công tác lập kế hoạch kiểm toán
Đây là những tài liệu được thu thập để phục vụ cho việc lập kế hoạchkiểm toán như những tài liệu về lĩnh vực kinh doanh của khách hàng, về hệthống kiểm soát nội bộ, hệ thống kế toán, và hệ thống thông tin của kháchhàng Một phần cũng rất quan trọng đó là những tài liệu chứng minh vềnhững ước tính ban đầu của kiểm toán về rủi ro tiềm tàng, rủi ro kiểm soát,
và các đánh giá trọng yếu khác Thêm vào đó là những bằng chứng về kếhoạch chiến lược, kế hoạch kiểm toán chi tiết và chương trình làm việc
Thứ năm: Chương trình kiểm toán chuẩn
Những tài liệu liên quan đến chương trình kiểm toán chuẩn củaMazars STT như: Đánh giá về hoạt động liên tục, các giao dịch giữa kháchhàng với bên liên quan, cân nhắc các hành vi liên quan có thể là phạm phápthông qua việc đối chiếu với các quy định của pháp luật có liên quan Cáctài liệu liên quan đến đánh giá về rủi ro gian lận cả trong lĩnh vực kế toán
và lĩnh vực thuế cũng là những tài liệu quan trọng của phần này
Thứ sáu: Hệ thống chú thích
Hệ thống chú thích bao gồm lưu đồ chức năng của các chu trình, đưa
ra đánh giá về rủi ro tiềm tàng, rủi ro kiểm soát, các bằng chứng thu thập
và đánh giá về công việc kiểm soát nội bộ, đưa ra đối với từng khoản mụcnhư:
Phần hai: Phần chi tiết
Các bằng chứng thu thập được thông qua các trắc nghiệm độ vữngchãi qua từng khoản mục: Chi phí; Giá vốn hàng bán; Doanh thu; Tiền
Trang 30lương; Tài sản cố định; Các khoản phải thu; Các khoản phải trả;…
Hồ sơ kiểm toán được lưu trữ trong một khoảng thời gian đủ để đáp ứngyêu cầu hành nghề và phù hợp với qui định chung của pháp luật về bảo quản,lưu trữ hồ sơ tài liệu do Nhà nước quy định và quy định riêng của tổ chứcnghề nghiệp và của Mazars STT Hồ sơ kiểm toán được Mazars STT sắp xếp,lưu giữ một cách thuận lợi, khoa học theo một trật tự dễ tìm, dễ lấy, dễ tra cứu
và được lưu giữ, quản lý tập trung tại nơi lưu giữ hồ sơ của Mazars STT
Sau đó: Về kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán tại Mazars STT
Nhằm duy trì và không ngừng nâng cao chất lượng kiểm toán, MazarsSTT đã áp dụng các thủ tục kiểm tra chất lượng nghiêm ngặt qua từng bướccủa quy trình kiểm toán Hoạt động này được diễn ra thường xuyên và liêntục trong nhiều năm qua tại Mazars STT
Trong mỗi cuộc kiểm toán, các kiểm toán viên chính có nhiệm vụ tổchức, quản lý, đôn đốc các trợ lý của mình, đồng thời các kiểm toán viênchính có nhiệm vụ rà soát các báo cáo trước khi đưa lên Giám đốc duyệt,thường xuyên báo cáo tình hình công việc của từng cuộc kiểm toán choGiám đốc
Các trợ lý kiểm toán có trách nhiệm thực hiện các công việc do kiểmtoán viên chính giao phó và được hưởng quyền lợi theo quy định của Công
Trang 31kiểm toán và Thư quản lý Mọi tài liệu có giá trị khi có đủ chữ ký củangười có thẩm quyền.
Có thể thấy rõ hơn về việc tổ chức phân công, phân nhiệm mang tínhchất đặc thù của Mazars STT qua sơ đồ 02 sau:
Sơ đồ 02: Tháp phân công trách nhiệm kiểm toán tại Mazars STT
Nhờ có hoạt động kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt như vậy, chất lượngcác cuộc kiểm toán của Mazars STT luôn được đảm bảo và đây chính là mộtđặc điểm rất quan trọng giúp cho Báo cáo kiểm toán của Mazars STT đượccác cổ đông, khách hàng, các ngân hàng, các nhà đầu tư nước ngoài, các nhàđầu tư tiềm năng, cũng như các bên có quan tâm khác khi đưa ra những quyếtđịnh của mình
Cuối cùng: Về thủ tục phân tích trong mối quan hệ với tổ chức kiểm toán tại Mazars STT
Trợ lý kiểm toán viên cấp II (Làm việc dưới 1 năm )
Trợ lý kiểm toán viên cấp I (Làm việc từ 1 đến 2 năm)
năm) đếnđnămnăm) năm)Chủ nhiệm kiểm toán
Giám sát viênGiám đốc
Quản lý kiểm toán
Partner
Trang 32Thủ tục phân tích là thủ tục được sử dụng rất phổ biến trong kiểm toánBáo cáo tài chính Đó là việc phân tích các số liệu, thông tin, các tỷ suất quantrọng, qua đó tìm ra những xu hướng, biến động và tìm ra những mối quan hệ
có mâu thuẫn với các thông tin liên quan khác hoặc có sự chệnh lệch lớn sovới giá trị đã dự kiến
Tại Mazars STT, thủ tục phân tích được các kiểm toán viên sử dụng triệt
để trong dịch vụ kiểm toán nhằm nâng cao hiệu quả, chất lượng của cuộckiểm toán, đồng thời tiết kiệm thời gian, giảm bớt chi phí, qua đó tăng lợi thếcạnh tranh
Có thể thấy mối quan hệ giữa thủ tục phân tích với tổ chức kiểm toán tạiMazars STT qua sơ đồ 03:
Sơ đồ 03: Mối quan hệ giữa thủ tục phân tích trong các giai đoạn của cuộc kiểm toán với tổ chức kiểm toán tại Mazars STT
Trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán, Quản lý kiểm toán và Chủnhiệm kiểm toán của Mazars STT áp dụng thủ tục phân tích sơ bộ để tìm hiểutình hình kinh doanh của đơn vị khách và xác định những vùng có thể có rủi
Trợ lý kiểm toán
Trang 33ro, đồng thời xác định nội dung, lịch trình và phạm vi của các thủ tục kiểmtoán khác Thủ tục phân tích trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán được dựatrên các thông tin tài chính và thông tin phi tài chính (Ví dụ: Mối quan hệgiữa doanh thu với số lượng hàng bán hoặc số lượng sản phẩm sản xuất vớicông suất máy móc, thiết bị…).
Trong giai đoạn thực hiện kiểm toán, Chủ nhiệm kiểm toán và các Trợ lýkiểm toán của Mazars STT sẽ sử dụng thủ tục phân tích chi tiết trong cácphần hành, hoặc khoản mục, nhằm:
Thứ nhất: Cung cấp các bằng chứng đầy đủ và có hiệu lực về một số cơ
sở dẫn liệu cụ thể liên quan tới số dư các tài khoản hoặc các nhóm nghiệp vụ
Thứ hai: Giúp kiểm toán viên giảm bớt số lượng kiểm tra chi tiết nghiệp
vụ và số dư
Thứ ba: Giúp các kiểm toán viên nhận biết khả năng tồn tại các sai phạm
tiềm tàng trên Báo cáo tài chính của doanh nghiệp
Trong giai đoạn kết thúc kiểm toán hay trong giai đoạn soát xét tổng thểcuộc kiểm toán, Quản lý kiểm toán và Chủ nhiệm kiểm toán của Mazars STT
áp dụng thủ tục phân tích soát xét để có kết luận tổng quát về sự phù hợp trêncác khía cạnh trọng yếu của báo cáo tài chính với những hiểu biết của mình vềtình hình kinh doanh của đơn vị khách hàng
Trang 34Chương II: Thực trạng vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính của khách hàng do Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư
vấn Mazars STT thực hiện 2.1 Khái quát tình hình vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính của khách hàng do Công ty Hợp danh Kiểm toán và
Tư vấn Mazars STT thực hiện
Thủ tục phân tích được áp dụng rất phổ biến trong Mazars STT Cáckiểm toán viên trong Mazars STT áp dụng thủ tục phân tích trong cả 3 giaiđoạn của cuộc kiểm toán: Thủ tục phân tích sơ bộ trong giai đoạn lập kếhoạch kiểm toán; Thủ tục phân tích chi tiết trong giai đoạn thực hiện kiểmtoán; Thủ tục phân tích soát xét trong giai đoạn kết thúc kiểm toán
Việc vận dụng thủ tục phân tích trong các giai đoạn của cuộc kiểm toánđược Mazars STT quy định trong Chương trình Kiểm toán chuẩn của Công
ty Tuy nhiên, việc áp dụng thủ tục phân tích có thể linh hoạt đối với mỗi loạihình khách hàng, và đối với từng phát hiện cụ thể của kiểm toán viên trongmỗi cuộc kiểm toán
Khoản mục doanh thu là một trong những khoản mục quan trọng vàthường có ảnh hưởng trọng yếu Việc kiểm toán khoản mục này thường đượctiến hành thông qua việc sử dụng thủ tục phân tích chi tiết Thông qua quátrình tiến hành thủ tục phân tích chi tiết, kiểm toán viên có thể phát hiện ranhững bất thường, những sai phạm trọng yếu, từ đó tiến hành các kiểm tra chitiết khác bổ sung nhằm có được những ý kiến kiểm toán trung thực và hợp lý
Để hiểu rõ về thực trạng vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báocáo tài chính do Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT thựchiện, chúng ta có thể tìm hiểu qua việc xem xét quá trình áp dụng thủ tục phân
Trang 35tích trong 2 khách hàng của Công ty là khách hàng ABC và khácg hàng XYZ.Qua đó, chúng ta có thể thấy được tính linh hoạt của việc vận dụng thủ tụcphân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính do Mazars STT thực hiện
2.2 Vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính của các khách hàng do Công ty Hợp danh Kiểm toán và Tư vấn Mazars STT thực hiện
2.2.1 Giới thiệu chung về khách hàng ABC và XYZ
Để tìm hiểu việc vận dụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tàichính do Mazars STT thực hiện, chúng ta tìm hiểu thông qua quá trình vậndụng thủ tục phân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính của 2 khách hàng làkhách hàng ABC và khách hàng XYZ
Khách hàng ABC và XYZ đều là 2 doanh nghiệp dịch vụ nhưng loại dịch
vụ mà 2 khách hàng này cung cấp lại khác nhau, do đó việc áp dụng thủ tụcphân tích trong kiểm toán báo cáo tài chính của 2 khách hàng này cũng cónhững điểm khác nhau Bên cạnh đó, tùy theo những phát hiện trong kiểmtoán cũng như xuất phát từ đặc điểm hoạt động quản lý và kinh doanh khácnhau của 2 khách hàng mà kiểm toán viên của Mazars STT đã vận dụng mộtcách linh hoạt thủ tục phân tích trong quá trình kiểm toán
Công ty ABC là công ty trách nhiệm hữu hạn với hoạt động chính là xuấtnhập khẩu, mua bán hàng trang sức theo giấy chứng nhận đăng kí kinh doanh
số 0102022609, do Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội cấp lần đầungày 07/10/2005, cấp lại lần 4 ngày 23/04/2008
Tổng số vốn điều lệ của Công ty đã không ngừng tăng lên từ khi mớithành lập từ 500 triệu đồng năm 2005 lên tới 4 tỷ đồng năm 2008 Sản phẩmcủa Công ty được phân phối tại 2 thị trường chính là Hà Nội và Thành phố HồChí Minh
Trang 36Công ty XYZ là một chi nhánh hoạt động độc lập, công ty mẹ là mộtcông ty 100% vốn nước ngoài, cung cấp các dịch vụ tư vấn trong các lĩnh vựcthương mại, đầu tư, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, luật công ty, quyền sởhữu trí tuệ, hàng hải, hàng không, giao thông vận tải, bảo hiểm, xây dựng vàluật môi trường theo Giấy phép số 01-7/TP-GP do Bộ Tư Pháp cấp Chinhánh XYZ tại Hà Nội được Bộ Tư Pháp cấp giấy phép thành lập chính thứctheo quyết định số 11/TP/GP ban hành ngày 13 tháng 02 năm 2006 TheoGiấy đăng ký hoạt động cấp lần 02 số 24/TP/ĐKHĐ ngày 23 tháng 10 năm
2007 Tại ngày 31 tháng 12 năm 2008, công ty có 7 nhân viên
Quy trình vận dụng thủ tục phân tích đối với quá trình kiểm toán báo cáotài chính của 2 khách hàng ABC và XYZ do Mazars STT thực hiện là tươngđối giống nhau, được áp dụng trong cả 3 giai đoạn của cuộc kiểm toán: Thủtục phân tích sơ bộ trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán; Thủ tục chi tiếttrong giai đoạn thực hiện kiểm toán; Thủ tục phân tích soát xét trong giaiđoạn kết thúc kiểm toán
2.2.2 Thực hiện thủ tục phân tích sơ bộ trong giai đoạn lập kế
hoạch kiểm toán tại các khách hàng của Mazars STT
Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán là giai đoạn đầu tiên mà các kiểm toánviên cần thực hiện trong mỗi cuộc kiểm toán nhằm tạo ra các điều kiện pháp
lý cũng như những điều kiện pháp lý cũng như những điều kiện cần thiết kháccho kiểm toán
Trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán, các kiểm toán viên của MazarsSTT đều tiến hành quá trình tìm hiểu về công ty khách hàng, cơ cấu tổ chứchoạt động cũng như các yếu tố cạnh tranh, môi trường kinh tế xã hội ảnhhưởng tới khách hàng
Trang 37Việc thực hiện thủ tục phân tích sơ bộ trong kiểm toán báo cáo tài chínhtại Mazars STT được quy định cụ thể trong Chương trình kiểm toán chuẩncủa Công ty Trong đó kiểm toán viên lần lượt thực hiện các bước công việcsau:
Bước 1: Thu thập thông tin tài chính và thông tin phi tài chính
Để kiểm toán một khách hàng hay khi tiến hành thủ tục phân tích, kiểmtoán viên cần tìm hiểu một số thông tin chung về khách hàng
Tại Mazars STT, những thông tin về khách hàng, cơ cấu tổ chức, chế độ
kế toán chung của đơn vị được lưu trữ trong Hồ sơ kiểm toán chung (PAF).Hàng năm, đến kỳ kiểm toán khách hàng nào thì các thông tin mới về kháchhàng đó đều được cập nhật trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán Các thôngtin về khách hàng ABC và khách hàng XYZ được đánh giá bởi các kiểm toánviên có kinh nghiệm và trình bày trên giấy tờ làm việc theo mẫu sau:
Bảng 02: Phân tích sơ bộ những hiểu biết chung về khách hàng ABC
Mục đích:
Thu thập các thông tin về khách hàng ABC Từ đó có thể giúp kiểm toánviên tìm hiểu rủi ro kinh doanh, những sai phạm trọng yếu có thể xảy ra trongquá trình kinh doanh của khách hàng
Giấy tờ làm việc được chia làm 2 phần:
Phần 1: Khái quát về khách hàng
Thứ nhất: Về mặt cơ cấu tổ chức
Công ty ABC là một Công ty liên doanh tại Việt Nam với hai thành viêngóp vốn, số vốn điều lệ lên tới 4 tỷ VNĐ Công ty được thành lập ngày 07
Trang 38Để thực hiện mục tiêu này, chiến lược của Công ty là chủ động tìm kiếmcác khách hàng tiềm năng, mở rộng mạng lưới khách hàng, đưa ra chính sáchkhuyến mại, quảng cáo Công ty luôn duy trì mối quan hệ tốt với khách hàng,nâng cao chất lượng dịch vụ, kiểm soát chi phí một cách có hiệu quả.
Thứ ba: Về thị trường hoạt động
Công ty ABC hiện có 3 cửa hàng phân phối sản phẩm tại Hà Nội vàthành phố Hồ Chí Minh Trong đó 1 cửa hàng mới được xây dựng từ giữanăm 2008 ở Hà Nội, cửa hàng độc quyền của Hermes (1 thương hiệu nướchoa nổi tiếng của Pháp)
Phần 2: Những nhân tố bên ngoài ảnh hưởng tới quá trình kinh doanh
Một là, các nhân tố về mặt chính trị
Tình hình chính trị hiện nay không gây ra nhiều ảnh hưởng tới hoạt đôngkinh doanh của Công ty ABC
Hai là, các nhân tố về mặt kinh tế, xã hội
Do thu nhập của người dân ngày càng cao, nhu cầu cuộc sống ngày càngphát triển, số lượng khách hàng sử dụng những mặt hàng trang sức, mỹ phẩmcao cấp ngày càng tăng Đó là một trong những thuận lợi lớn cho công việc
Trang 39kinh doanh của Công ty ABC.
Tuy nhiên, do tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu như hiệnnay và tránh tình trạng nhập siêu, Chính phủ đã tăng thuế đánh vào các mặthàng nhập khẩu (có hiệu lực từ 20/06/2008) Do vậy, giá cả các mặt hàngnhập khẩu của Công ty ABC đều có xu hướng tăng cao
Ba là, các nhân tố thuộc về khoa học công nghệ
Do Công ty ABC kinh doanh, cung cấp các mặt hàng trang sức, mỹphẩm nên sự thay đổi về công nghệ nhìn chung không gây ra nhiều ảnh hưởngtrọng yếu đến sự hoạt động của Công ty
Bốn là, yếu tố cạnh tranh trên thị trường
Hiện nay trên thị trường có rất nhiều công ty cung cấp các mặt hàngtương tự Khả năng có các đối thủ mới ra nhập thị trường là không cao, dokinh doanh lĩnh vực này cần nguồn vốn lớn và đòi hỏi thiết lập được một mốiquan hệ tốt với nhà cung cấp nước ngoài
Với các đối thủ cạnh tranh đang tồn tại thì do cung cầu trên thị trườngtương đối ổn định, cạnh tranh được đánh giá ở mức độ trung bình
Bảng 03: Phân tích sơ bộ những hiểu biết chung về khách hàng XYZ
Mục đích:
Thu thập các thông tin về khách hàng XYZ Từ đó có thể giúp kiểm toánviên tìm hiểu rủi ro kinh doanh, những sai phạm trọng yếu có thể xảy ra trongquá trình kinh doanh của khách hàng
Giấy tờ làm việc được chia làm 2 phần:
Trang 40Phần 1: Khái quát về khách hàng
Thứ nhất: Về mặt cơ cấu tổ chức
Công ty XYZ là chi nhánh hoạt động độc lập ở Hà Nội, công ty mẹ làmột công ty 100% vốn nước ngoài, cung cấp các dịch vụ tư vấn trong các lĩnhvực thương mại, đầu tư, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, luật công ty,quyền sở hữu trí tuệ, hàng hải, hàng không, giao thông vận tải, bảo hiểm, xâydựng và luật môi trường Tại ngày 31 tháng 12 năm 2008, công ty có 7 nhânviên
Thứ hai: Về sản phẩm dịch vụ và mục tiêu, chiến lược của Khách hàngXYZ
Với hoạt động chính là cung cấp các dịch vụ tư vấn trong nhiều lĩnh vực,Công ty XYZ đặt ra mục tiêu tăng lợi nhuận, chiếm lĩnh thị trường tư vấn ởViệt Nam
Để thực hiện mục tiêu này, chiến lược của Công ty là đa dạng hoá cácloại hình tư vấn, chủ động tìm kiếm các khách hàng tiềm năng, mở rộng mạnglưới khách hàng Công ty luôn duy trì mối quan hệ tốt với khách hàng, nângcao chất lượng dịch vụ, kiểm soát chi phí một cách có hiệu quả
Thứ ba: Về thị trường hoạt động
Với thị trường hoạt động chủ yếu là các khách hàng trong địa bàn Hà Nội
và các tỉnh miền Bắc, Công ty XYZ luôn chú trọng vào việc nâng cao chấtlượng dịch vụ, chiếm lĩnh thị trường, tăng khả năng cạnh tranh
Phần 2: Những nhân tố bên ngoài ảnh hưởng tới quá trình kinh doanhMột là, các nhân tố về mặt chính trị