hoàn thiện kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán trong kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền tại công ty dịch vụ kiểm toán và tư vấn uhy

Qua thời gian thực tập tại Công ty TNHH Dịch vụ Kiểm toán và Tư vấnUHY, nhận thức được tầm quan trọng của kỹ thuật thu thập bằng chứng trongkiểm toán tài chính nói chung và với chu trình

LỜI MỞ ĐẦU

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế như hiện nay, ngày càng có nhiềucông ty ra đời hình thành và phát triển Song thông tin mà các công ty trêncung cấp cho các nhà đầu tư, những người cần thông tin chưa chắc đã hoàntoàn chính xác Đứng trước tình hình đó, ở Việt Nam hiện nay các công tykiểm toán đã không ngừng lớn mạnh để thực hiện chức năng tư vấn và bày tỏ

ý kiến về các bảng khai tài chính của doanh nghiệp, góp phần làm minh bạchthông tin tài chính, tạo niềm tin cho nguời sử dụng thông tin trong việc đưa racác quyết định kinh tế cũng như các quyết định quản lý Cũng như các Công

ty Kiểm toán khác ở Việt Nam, Công ty TNHH Dịch vụ Kiểm toán và Tư vấn(UHY LTD) được thành lập vào năm 2006, Trải qua 3 năm hình thành vàphát triển công ty ngày các lớn mạnh và đạt được nhiều thành tựu đáng kể.Trong đó một trong những yếu tố hết sức quan trọng góp phần làm nênthành công của một cuộc kiểm toán, đó là các bằng chứng kiểm toán Bằngchứng kiểm toán là cơ sở mà từ đó kiểm toán viên đưa ra ý kiến của mình vềbáo cáo tài chính từ đó hình thành nên kết luận kiểm toán Mà các kỹ thuậtthu thập bằng chứng kiểm toán lại là sự đúc kết, khái quát hoá những kinhnghiệm kiểm toán trên cơ sở phương pháp biện chứng và phương pháp cụ thểkhoa học như toán học, lôgic

Qua thời gian thực tập tại Công ty TNHH Dịch vụ Kiểm toán và Tư vấnUHY, nhận thức được tầm quan trọng của kỹ thuật thu thập bằng chứng trongkiểm toán tài chính nói chung và với chu trình bán hàng nói riêng, em đã lựa

chọn nghiên cứu đề tài : “Hoàn thiện kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm

toán trong kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền tại Công ty Dịch vụ Kiểm toán và Tư vấn UHY”

Ngoài phần mở đầu và kết luận, chuyên đề của em bao gồm các nộidung chính sau:

Chương I: Những đặc điểm chung của Công ty Dịch vụ Kiểm toán và Tư

vấn UHY với kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán

Chương II: Thực trạng vận dụng kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán trong chu trình bán hàng thu tiền tại công ty UHY LTD

Chương III: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán tại Công ty UHY LTD

Do kiến thức còn hạn chế và thời gian thực tập tương đối ngắn nên bàiviết của em khó tránh khỏi những thiếu sót nhất định Em rất mong được sựgóp ý, sửa chữa của thầy giáo GS.TS Nguyễn Quang Quynh và các anh/chịtại phòng nghiệp vụ 1, để chuyên đề có thể hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn

Chương I: Những đặc điểm chung của Công ty Dịch vụ Kiểm toán và Tư

vấn UHY với kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán

1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty Dịch vụ Kiểm toán

và Tư vấn UHY

Urbach Hacker Young (UHY) Quốc tế có trụ sở tại Vương Quốc Anh là

một trong những hãng kiểm toán hàng đầu trên thế giới cung cấp dịch vụ kiểmtoán và tư vấn thông qua mạng lưới toàn cầu các hãng thành viên liên kết chặtchẽ với nhau Hãng có 198 văn phòng đặt tại 66 quốc gia trên thế giới

Các hãng thành viên của UHY cung cấp các dịch vụ chuyên nghiệp theotiêu chí nhất quán tại các trung tâm tài chính lớn trên thế giới Trên phạm vitoàn cầu, UHY tổ chức các hoạt động sâu rộng giúp khách hàng cạnh tranhhiệu quả và kinh doanh thành công Tính chuyên nghiệp cao, chất lượng dịch

vụ và khả năng đổi mới đã đem lại tốc độ phát triển vượt bậc của Hãng vàkhách hàng trong 20 năm qua

Công ty TNHH Dịch vụ Kiểm toán và Tư vấn UHY (UHY LTD) là đạidiện duy nhất của Hãng UHY tại Việt Nam UHY LTD được thành lập trên

cơ sở hội tụ các KTV và chuyên gia tư vấn giàu kinh nghiệm tại các hãngkiểm toán và tư vấn hàng đầu Việt Nam và tách một phần lớn 80% nhân sự từCông ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Tài chính quốc tế IFC (thành lập năm2001) Phần tách ra để gia nhập UHY bao gồm: 7/12 thành viên góp vốn,chiếm 55% tổng số vốn góp, 1 Chủ tịch Hội đồng Thành viên kiêm Phó Giámđốc và hai Phó Giám đốc khác cùng với 8/10 trưởng phó phòng (tổng số nhânviên chuyển sang UHY chiếm 40/52 người), tổng số KTV có chứng chỉ CPA

là 9/13, tổng số khách hàng chủ yếu là 70/120 (dữ liệu năm 2006) vào ngày

29 tháng 08 năm 2006 Theo giấy phép số: 0102027914 Tên giao dịch : UHYAudit and advisory services company limited Địa chỉ đặt tại tầng 3,5+6 136Hoàng Quốc Việt, Phường Nghĩa Tân, Quận Cầu Giấy, TP Hà Nội

Là một công ty kiểm toán, UHY LTD chuyên cung cấp các dịch vụ kiểmtoán và các dịch vụ khác theo yêu cầu của khách hàng Theo hồ sơ pháp lýcủa Công ty thì UHY LTD có nhiệm vụ cung cấp các loại hình dịch vụ sau:Thứ nhất: Kiểm toán báo cáo tài chính của đơn vị khách hàng;

Thứ hai: Kiểm toán hoạt động;

Thứ ba: Kiểm toán tuân thủ;

Thứ tư: Kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư hoàn thành;

Thứ năm: Kiểm toán thông tin tài chính trên cơ sở các thủ tục thoả thuận trước;Thứ sáu: Kiểm toán báo cáo quyết toán dự án;

Thứ bảy: Kiểm toán thông tin tài chính;

Thứ tám: Kiểm toán thông tin tài chính trên cơ sở các thủ tục thoả thuận trước;Thứ chín: Tư vấn tài chính; tư vấn thuế; tư vấn ứng dụng công nghệ thôngtin; tư vấn quản lý; tư vấn nguồn nhân lực

Quá trình hình thành và phát triển của Công ty có thể khái quát qua 2 giaiđoạn chủ yếu

Giai đoạn 1: 8/2006 tới giữa năm 2007- Những năm đầu thành lập

Trong những ngày tháng đầu trong quá trình thành lập, Công ty gặp phảimột số khó khăn nhất định Do vừa phải nổ lực trang trải những khoản chi phísau thành lập như chí phí thành lập Công ty và các khoản thuê trụ sở thêmvào đó lượng khách hàng mới tìm tới Công ty cũng không nhiều

Trong vòng 1 năm này khách hàng tới công ty chủ yếu là những kháchhàng truyền thống từ Công ty IFC chuyển sang Do vậy doanh thu của Công

ty chỉ đạt 2.153.648.000đ không được nhiều như các Công ty khác có cùngquy mô Thêm vào đó trong khoảng thời gian này thị trường kiểm toán trongnước vẫn chưa phát triển nở rộ, chỉ có những công ty cổ phần và các công tyniêm yết trên thị trường chứng khoán mới tiến hành kiểm toán báo cáo tàichính của mình

Giai đoạn 2: Từ giữa năm 2007 tới nay

Với nổ lực của cán bộ công nhân viên trong toàn Công ty trong khoảngthời gian này UHY LTD gặt hái được một số thành công đáng kể như:

Thứ nhất: Công ty liên tục tăng doanh thu của mình trong các năm với tốc

độ tăng trưởng khá cao đạt doanh thu 10.031.586.000đ năm 2007 tăng465.8% so với năm 2006 (phần này được thể hiện rõ hơn trong phân tích kếtquả kinh doanh của UHY LTD trong 3 năm)

Thứ hai: Bên cạnh đó Công ty cũng không ngừng thu hút thêm lượng kiểmtoán viên tới công ty nhờ đó hiện nay tổng số kiểm toán viên của Công ty đạttới 130 người và trở thành một trong 10 công ty kiểm toán có số KTV lớnnhất và giàu kinh nghịêm tịa Việt Nam

Thứ ba: Với những nổ lực không mệt mỏi của mình nhằm khẳng đinh vịthế của Công ty tại Việt Nam đã được công chúng và các tổ chức đánh giácao Vào ngày 27/11/2008 Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ra quyết định 794/

QĐ – UBCK chấp thuận Công ty TNHH Dịch vụ Kiểm toán và Tư vấn UHY

đủ điều kiện cung cấp dịch vụ kiểm toán các công ty niêm yết, công ty đạichúng, quỹ đầu tư và công ty chứng khóan Nhờ quyết định này lượng kháchhàng cũng như thị trường của Công ty không ngừng được mở rộng đâychính là nguyên nhân lớn nhất giúp doanh thu của Công ty tăng nhanh trongnăm 2008 Cũng chính trong giai đoạn này, trong giấy phép đăng ký kinhdoanh lần 3 vào ngày 17 tháng 9 năm 2008 Công ty mở thêm chi nhánh ở tại

62 A Phạm Ngọc Thạch, phường 6, quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh cungcấp các dịch vụ kiểm toán và tư vấn tài chính

Trong tương lai, Công ty có kế hoạch triển khai thêm một số loại hìnhdịch vụ (kiểm toán lĩnh vực bảo hiểm), mở rộng hợp tác phục vụ khách hàngvới các hàng thành viên UHY trong khu vực và tiếp tục duy trì mức tăng

trưởng ổn định thông qua các biện pháp hữu hiệu trong điều kiện nền kinh tế

dự tính còn lấn sâu vào suy thoái trong năm 2009

Dưới đây là bảng số liệu về kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty qua

3 năm kể từ khi thành lập từ năm 2006 đến 2008, qua đó ta sẽ thấy được phầnnào sự tăng trưởng đáng kể của Công ty

Bảng 1 Kết quả hoạt động kinh doanh của UHY trong 3 năm 2006, 2007, 2008

Đơn vị: 1000đ

Trong đó

Doanh thu từ kiểm toán 1.986.356 8.573.048 11.500.000

Doanh thu từ hoạt động khác 167.292 1.417.860 200.000

Bảng trên cho thấy tuy UHY LTD mới thành lập được 3 năm song công ty

đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể Tốc độ tăng doanh thu của công ty rấtnhanh đạt 10.031.586.000đ (tăng 465.8% so sánh năm 2007 với năm 2006)điều này là do chất lượng kiểm toán của công ty ngày càng nâng cao thêm vào

đó thì Công ty cũng tuyển thêm nhiều KTV giàu kinh nghiệm và sự phát triểnvượt bậc của nền kinh tế (Tại thời điểm này nên kinh tế nước ta cũng như trênthế giới phát triển rất nhanh) Song tới năm 2008 thì tốc độ tăng doanh thucủa Công ty không đáng kể nguyên nhân chính là do nền kinh tế của ViệtNam cũng như thế giới đang trong giai đoạn khủng hoảng Giai đoạn nàydoanh thu chủ yếu tăng là do số lượng công nhân viên của Công ty tăngnhanh (Công ty tuyển thêm gần 30 nhân viên) nên số lượng hợp đồng kiểmtoán của Công ty gia tăng

Nhờ sự tăng trưởng vượt bậc về doanh thu mà quỹ lương cũng như thunhập của cán bộ công nhân viên trong công ty được nâng cao Thu nhập củanhân viên tăng 1 triệu từ năm 2006, 2007 và đạt tới 3.700.000đ năm 2008.Đây thành tích đáng tự hào của công ty và toàn thể nhân viên.

Với cam kết đem đến cho khách hàng dịch vụ chất lượng tiêu chuẩn quốc

tế đồng thời đáp ứng kịp thời các nhu cầu ngày càng khắt khe của khách hàng,Công ty đã nhanh chóng hoà nhập vào hệ thống chuẩn hoá dịch vụ của HãngUHY Quốc tế Như vậy, khách hàng của Công ty có thể tiếp cận với mạnglưới hơn 7.000 chuyên gia của các hãng thành viên UHY trên toàn cầu Điềunày thể hiện sự cố gắng của Ban lãnh đạo cũng như toàn thể cán bộ côngnhân viên của toàn Công ty, đánh dấu mốc phát triển vượt bậc của Công tytrong những năm qua Cùng với UHY quốc tế, Công ty cam kết thực hiện

phương châm “Mang tới khách hàng những giá trị đích thực của dịch vụ vượt trội”.

1.2 Đặc điểm hoạt động kinh doanh dịch vụ tại Công ty UHY LTD

Công ty UHY LTD là một trong những công ty kiểm toán lớn tại ViệtNam, khách hàng Công ty rất đa dạng và phong phú đó là những doanhnghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, các doanh nghiệpnhà nhà nước, các dự án lớn và nhỏ trong và ngoài nước

Được tách từ Công ty kiểm toán IFC do vậy khách hàng của Công ty cómột phần lớn từ IFC chuyển sang họ được gọi là khách hàng truyền thống củacông ty, đó là: Bưu điện Hồ Chí Minh (Kiểm toán báo cáo tài chính năm2006,2007; Tổng Công ty Xây dựng Công trình Giao thông 8 (Kiểm toánBCTC hợp nhất và báo cáo tài chính riêng của khối hạch toán tập trung năm2006.2007; Khách sạn Hạ Long Pearl (Soát xét báo cáo tài chính năm 2006);

Dự án DANIDA do Đại sứ quán Đan Mạch tài trợ (Kiểm toán 59 dự án do

Chính phủ Đan Mạch tài trợ cho Việt Nam) và các khách hàng truyền thốngkhác.

Ngoài các khách hàng truyền thống từ IFC chuyển sang trong quá trìnhhình thành và phát triển của mình Công ty có thêm nhiều khách hàng khác vớicác lĩnh vực ngành nghề cũng như mô hình tổ chức hoàn toàn khác nhau như:Với Doanh nghiệp Nhà nước: Công ty thông tin Viễn thông Điện lực(EVN Telecom); Tổng công ty đường sắt Việt Nam; Tổng công ty Chè ViệtNam; Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam;…

Với Công ty Cổ phần thì khách hàng tiêu biểu như: Công ty Cổ phần Hàngkhông Jetstar Pacific Airlines; Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoà phát; Công tychứng khoán Alpha…

Với các Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đó là các công ty: Liêndoanh Fuji- Anpha; Vietnam DragonJet; Liên doanh Chè Phú Đa…

Và nhiều công ty lớn và nhỏ khác trên toàn địa bản lãnh thổ của đất nướcViệt Nam

Việt Nam là thị trường kiểm toán đầy tiềm năng ngày càng có nhiều công

ty cần kiểm toán nhằm làm minh bạch thông tin tài chính của mình để tạoniềm tin cho những người sử dụng thông tin, cũng như nhà đầu tư của họ.Song ngày càng có nhiều công ty kiểm toán hình thành từ việc tách từ cáccông ty lớn hay sáp nhập giữa các công ty Vì vậy để tồn tại và phát triểntrong thị trường cạnh tranh giữa các Hãng kiểm toán lớn như Big4 cũng nhưcác công ty kiểm toán của Việt Nam đòi hỏi mỗi công ty kiểm toán phải xácđịnh rõ chiến lược kinh doanh của mình cũng như không ngừng củng cố vàtăng chất lượng dịch vụ họ cung cấp

Hiện tại, UHY LTD tiến hành cung cấp 4 dịch vụ chính đó là:

Thứ nhất: Dịch vụ kiểm toán và đảm bảo

Tại UHY LTD, cung cấp các dịch vụ kiểm toán và dịch vụ đảm bảo vớicùng một tiêu chuẩn chuyên môn và chất lượng Vượt trên việc chỉ đáp ứngcác yêu cầu kiểm toán thông thường, dịch vụ của Công ty còn nghiên cứu sâuhơn các hoạt động của khách hàng, qua đó giúp doanh nghiệp sớm phát hiệncác rủi ro kinh doanh, tài chính và các vấn đề quản lý liên quan

Đó là lý do tại sao UHY LTD phát hành thư quản lý cho hầu hết các cuộckiểm toán, có thể là những gợi ý cải tiến toàn bộ hệ thống hoặc xác định cácđiểm mạnh, yếu trong toàn bộ hệ thống quản lý và hệ thống kiểm soát nội bộhoặc các giải pháp tiết kiệm chi phí Công ty luôn trao đổi kỹ lưỡng với kháchhàng về các ảnh hưởng khác nhau và gợi ý cách giải quyết tối ưu UHY LTDcung cấp đầy đủ các dịch vụ kiểm toán và dịch vụ đảm bảo như sau:

Một là:Kiểm toán báo cáo tài chính;

Hai là: Kiểm toán các dự án quốc tế tài trợ;

Ba là: Lập và soát xét báo cáo tài chính;

Bốn là: Kiểm toán hoạt động; kiểm toán tuân thủ;

Năm là: Kiểm toán nội bộ, đánh giá hệ thống kiểm soát và quản lý rủi ro;Sáu là: Kiểm toán quyết toán vốn đầu tư xây dựng hoàn thành

Thứ ba: Tư vấn tài chính doanh nghiệp

Với trợ giúp trực tiếp từ văn phòng Boston thuộc UHY LTD Mỹ, Công tyUHY LTD cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp và mang tới cho kháchhàng các kỹ năng và chuyên môn cao, đảm bảo rằng các khách hàng sẽ nhận đượckết quả tốt nhất Các chuyên gia tư vấn của UHY LTD có kinh nghiệm nhiều nămlàm tư vấn cho các tổng công ty Nhà nước lớn, các doanh nghiệp có vốn đầu tưnước ngoài, các công ty TNHH, các công ty cổ phần quy mô lớn và trung bình vàcác công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Bộ phận Tư vấn tài chính

doanh nghiệp của công ty có thể trợ giúp khách hàng qua các dịch vụ tư vấntài chính doanh nghiệp sau:

Một là: Tư vấn chiến lược kinh doanh: gồm dịch vụ lập kế hoạch tàichính dài hạn, xác định cơ cấu tài chính, chiến lược tài chính hợp lý và chínhsách cổ tức tối ưu;

Hai là: Tư vấn quản lý dòng tiền và vốn lưu động: Dịch vụ này giúpsớm phát hiện các nguy cơ tiềm ẩn và gợi ý tăng dòng tiền cho kinh doanh;

Ba là: Tư vấn cổ phần hóa, tư nhân hóa và phát hành cổ phiếu lần đầu:dịch vụ trợ giúp trước niêm yết, soạn lập phương án chiến lược kinh doanh vàbản cáo bạch, xác định giá trị công ty và tư vấn lựa chọn phương án tài chínhphù hợp;

Bốn là: Tư vấn mua bán, sáp nhập doanh nghiệp: gồm lựa chọn đối tác,tiếp cận ban đầu, điều tra kỹ lưỡng tình hình kinh doanh (due diligence), lên

kế hoạch thời gian và hút vốn;

Năm là: Tư vấn sử dụng các công cụ tài chính phát sinh để bảo toànvốn và giảm rủi ro

Thứ ba: Tư vấn thuế

Quá trình cải cách và hoàn thiện các chính sách thuế của Việt Nam hiệnnay diễn ra nhanh chóng, kéo theo các thay đổi về quy định pháp lý liên quan.Điều này tạo ra không ít khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc cập nhật

và vận dụng các thay đổi pháp lý về thuế cho hoạt động kinh doanh của mình.Đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài mới đầu tư hoặc đang mởrộng địa bàn hoạt động tại Việt Nam thì vấn đề thuế trở nên phức tạp Dịch vụ

tư vấn thuế chuyên sâu và thường xuyên của chúng tôi giúp khách hàng tăngtrưởng, bảo vệ doanh nghiệp trước những biến động về cơ chế chính sách, vàtranh thủ triệt để những cơ hội đặt ra cho doanh nghiệp Dịch vụ lập kế hoạchthuế thu nhập doanh nghiệp sẽ giúp khách hàng thu được những lợi ích đáng

kể, đơn cử như việc hạn chế thấp nhất các khoản thuế phải trả cho cùng mộtloại hình nghiệp vụ phát sinh bằng cách vận dụng luật thuế theo hướng có lợinhất cho doanh nghiệp Trong lĩnh vực này, các chuyên gia tư vấn thuế củaUHY LTD sẽ dành thời gian thỏa đáng để hướng dẫn phương pháp vận dụngchế độ thuế của Việt Nam một cách phù hợp, hiệu quả.

Công ty tiến hành cung cấp các dịch vụ sau:

Một là: Đăng ký, kê khai thuế cho doanh nghiệp

Hai là: Lập kế hoạch thuế thu nhập doanh nghiệp

Ba là: Soát xét việc tuân thủ luật thuế thu nhập doanh nghiệp

Bốn là: Tư vấn phương pháp tính các loại thuế trực thu và gián thuNăm là: Tư vấn thuế thu nhập cá nhân

Sáu là: Xử lý các vấn đề phát sinh với cơ quan thuế

Bảy là: Tư vấn áp dụng các chính sách thuế mới

Thứ tư: Đào tạo chuyên ngành

UHY LTD triển khai Bộ phận dịch vụ đào tạo trong cơ cấu Công ty, gồmcác chuyên gia đào tạo năng động theo định hướng kinh doanh, có mối quan

hệ thường xuyên với các chuyên gia, giảng viên đầu ngành từ các trường đạihọc, cơ quan quản lý, doanh nghiệp danh tiếng ở Việt Nam Bộ phận đào tạocủa công ty tổ chức tốt các khóa đào tạo tại doanh nghiệp theo phương pháptiếp cận lấy người học làm trọng tâm, tạo không khí tích cực, chủ động trướcnhững vấn đề đặt ra trong doanh nghiệp Ngoài ra UHY LTD còn kết hợp vớicác tổ chức, trung tâm đào tạo danh tiếng tổ chức các khóa học thi cấp chứngchỉ nhằm chuẩn bị cho học viên học thi lấy bằng cấp cao hơn trong đó cóchứng chỉ kế toán trưởng (CFO), KTV hành nghề (CPA), ACCA

Bảng 2 : Cơ cấu doanh thu các loại hình dịch vụ cung cấp

Đơn vị:Tỷ đồng

Loai hình dịch vụ cung cấp Năm tài chính kết

thúc 30/09/2007

Năm tài chính kết thúc 30/09/2008

(Nguồn báo cáo tổng kết năm 2008 của UHY LTD)Bảng trên cho thấy công ty đang dần thay đổi cơ cấu dịch vụ cung cấp.Trong khi doanh thu từ kiểm toán báo cáo tài chính tăng nhanh đạt 9,3 tỷ năm

2008 (tăng 226.7%), năm 2007 doanh thu từ kiểm toán báo cáo tài chínhchiếm 54.7% thì năm 2008 đã tăng lên thành79,5% tổng doanh thu của công

ty Các dịch vụ như kiểm toán các dự án quốc tê, và các dịch vụ khác đềugiảm: dự án quốc tế giảm 0.5 tỷ, năm 2007 doanh thu từ dự án chiếm 9,3%trong tổng doanh thu của công ty thì năm 2008 chỉ chiếm 1.7%.Điều này đặt

ra vấn đê trong việc nổ lực tìm kiếm hơn nữa khách hàng trong lĩnh vực này

vì hiện nay lượng vốn đầu tư từ nước ngoài vào Việt Nam không có xu hướnggiảm mặc dù nền kinh tế đang bị khủng hoảng

1.3 Đặc điểm bộ máy quản lý

Công ty UHY LTD tổ chức bộ máy theo mô hình quản lý theo chức năngđây là mô hình phù hợp với các Công ty kiểm toán.(theo sơ đồ 1)

Sơ đồ 1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức của UHY LTD

Chức năng nhiệm vụ của các phòng ban

Tổng giám đốc: Đứng đầu Công ty là Tổng giám đốc: Ông Đào Xuân

Dũng (MBA, CPA) Là người đại diện trước pháp luật của Công ty, trực tiếpđiều hành toàn bộ hoạt động của Công ty và chịu trách nhiệm trước Hội đồngthành viên và trước pháp luật về mọi hoạt động của Công ty Ông Dũng làTổng giám đốc của Công ty từ tháng 8/2006 Trước đó Ông đã có nhiều năm

là Phó Giám đốc điều hành Công ty TNHH Kiểm toán và tư vấn tài chínhquốc tế IFC Chủ nhiệm cao cấp của Công ty Kiểm toán Việt Nam (VACO-

tin nội bộ

Tư vấn Quản trị tài chính DN Tư vấn thuế thu nhập cá nhân chính nhân sựPhòng Hành Phòng Nghiệp

vụ 2

Định giá DN, cổ phần hoá, tái cơ cầu sát nhập DN

Tư vấn các loại thuế khác Phòng PR và Marketing Phòng nghiệp vụ

3

Phòng tư vấn tài chính tại chi nhánh TP.Hồ Chí Minh

Phòng tư vấn thuế tại chi nhánh TP

DTT) Với năng lực chỉ đạo các cuộc Kiểm toán cho các tập đoàn lớn, cácCông ty nhà nước, Tư vấn xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn, tư vấncác giải pháp về thuế cho các doanh nghiệp và các tập đoàn kinh tế lớn củamình Ông đã không ngừng đưa Công ty vững bước trên con đường phát triểntrong dài hạn của Công ty

Các Phó Tổng Giám đốc: Là thành viên Ban Giám đốc chịu trách nhiệm

điều hành từng mảng công việc theo sự phân công và uỷ Quyền của TổngGiám đốc Công ty Có thể nhân danh Công ty ký kết các hợp đồng cung cấpcác dịch vụ trong phạm vi được phân công hoặc uỷ quyền thay mặt Công ty

xử lý các công việc thuộc thẩm quyền đối với khách hàng cũng như với cácđối tác Đồng thời chịu trách nhiệm trước Công ty và pháp luật trong cácquyết định của mình

Hiện nay Công ty có 4 Phó Tổng Giám đốc (PTGĐ):

Một là: Ông Trần Quý Phán- Phó Tổng Giám đốc – CPA:

Hai là: Ông Phạm Gia Đạt - Hiện nay là PTGĐ Công ty kiêm Giám đốcChi nhánh tại TP Hồ Chí Minh từ tháng 1/2008

Ba là: Ông Trần Xuân Hà- PTGĐ –MA, CPA: Hiện tại Ông nguyên là PhóGiám đốc Công ty Kiểm toán và tư vấn tài chính quốc tế (IFC) và Công tyHợp danh Kiểm toán (CPA Việt Nam)

Bốn là: Bà Phạm Thị Hồng Liên –PTGĐ – CPA, APC Với nhiều nămkinh nghiệm trong lĩnh vực kế toán, tài chính và tư vấn luật

Tổ trợ lý và thư ký: Trợ giúp Ban Giám đốc Công ty trong công tác

điều hành và quản lý Công ty

Ban Đào tạo, nghiên cứu phát triển và kiểm soát chất lượng: Đây là

ban do Tổng Giám đốc trực tiếp điều hành, phụ trách việc nghiên cứu chuyểngiao công nghệ đồng thời tiến hành đào tạo cho các bộ phận nghiệp vụ trongcông ty cũng như ngoài công ty Có thể tham gia trực tiếp vào việc cung cấp

các dịch vụ với vai trò chuyên gia cao cấp tổ chức soát xét chất lượng đối vớidịch vụ đã cung cấp cho khách hàng của các bộ phận quyết toán vốn đầu tư

và các dịch vụ công chứng khác

Giám đốc chuyên môn: Là thành viên của ban giám đốc phụ trách về

chuyên môn trong từng lĩnh vực dịch vụ cụ thể như: dịch vụ kiểm toán, tư vấnthuế, tư vấn tài chính, tư vấn quản trị

Phòng Hành chính tổng hợp: Là bộ phận trợ giúp cho Giám đốc trong

việc quản lý và chỉ đạo tổ chức thực hiện toàn bộ công việc tổ chức hànhchính, văn thưm lưu trữ phát hành báo cáo trong toàn công ty Bên cạnh đócòn chịu trách nhiệm trong việc tổ chức chỉ đạo và thực hiện công tác quản trịvăn phòng, tổ vệ sinh và bộ phận lễ tân trong công ty Ngoài ra phòng hànhchính tổng hợp cũng là bộ phận thiết lập hệ thống theo dõi và quản lý nhânviên và lưu giữ hồ sơ cán bộ công nhân viên của công ty Phòng có tráchnhiệm báo cáo trực tiếp với thành viên của ban giám đốc phụ trách về các vấn

đề lien quan trong phạm vi được phân công

Phòng kế toán: Hiện tại phòng kế toán của công ty co 2 nhân viên chịu

trách nhiệm đảm bảo công việc tài chính - kế toán của công ty, tham mưu choban giám đốc trong việc xây dựng phương án kinh doanh và quản lý phù hợpvới đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của công ty Vai trò chủ yếu của phòng

kế toán là thu thập, xử lý, kiểm tra, kiểm soát việc chấp hành chế độ, chínhsách về quản lý tài chính, tài sản… trong phạm vi toàn công ty cũng như việcthực hiện chế độ thanh toán

Phòng kế toán chịu trách nhiệm và báo cáo trực tiếp với ban giám đốc vềcác vấn đề tổ chức, chỉ đạo, thống kê hoạch toán kinh tế, tiền vốn trong công

ty và chi nhánh

Các phòng nghiệp vụ kiểm toán: Đây là bộ phận nhân viên chuyên

nghiệp giàu kinh nghiệm cung cấp các dịch vụ kiểm toán và các dịch vụ đảm

bảo khác Các bộ phận này được chia thành 3 phòng với số lượng 20-35 nhânviên mỗi phòng Trong đó:

Phòng1: chuyên cung cấp các dịch vụ kiểm toán và dịch vụ đảm bảo vềmảng xây dựng cơ bản và báo cáo tài chính

Phòng 2: Kiểm toán các công ty, tổng công ty có vốn đầu tư nước ngoàiPhòng 3: Phòng tư vấn đào tạo cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong vàngoài nước

Các phòng tư vấn tài chính: Gồm một bộ phận nhân viên chuyên nghiệp

chuyên sâu về cung cấp các dịch vụ tư vấn tài chính cho khách hàng

Các phòng tư vấn thuế: Hoạt động trên lĩnh vực hoạch định chiến lược

thuế cơ cấu kinh doanh có hiệu quả cho mục đích thuế, soát xét tính tuân thủluật thuế của doanh nghiệp, tính toán lại và kê khai thuế thu nhập doanhnghiệp và cá nhân cho người nước ngoài tại Việt Nam Tư vấn và trợ giúpdoanh nghiệp khi gặp vướng mắc trong quá trình quyết toán với cơ quanthuếm tổ chức hội thảo và đào tạo kiến thức về thuế

Chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh: Do một Phó Tổng Giám đốc phụ

trách và điều hành Tuy nhiên cấu trúc tổ chức được xây dựng theo từng lĩnhvực chuyên môn như: Bộ phận kiểm toán, bộ phận tư vấn tài chính, bộ phận

tư vấn thuế

1.4 Đặc điểm tổ chức kiểm toán của Công ty UHY LTD vơi kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán

1.4.1 Phương pháp tiếp cận và quy trình kiểm toán tại UHY LTD

Phương pháp tiếp cận kiểm toán

UHY LTD tiến hành tiếp cận kiểm toán theo từng khoản mục trên báo cáo tàichính, tuy nhiên để khắc phục những hạn chế không thấy được mối quan hệ giữacác chỉ tiêu khác nhau như: giá vốn, doanh thu với hàng tồn kho thì công tycũng tiến hành tiếp cận đối tượng theo các chu trình chính và quan trong như: quy

trình bán hàng - thu tiền, mua hàng- thanh toán Với mỗi khoản mục và chu trìnhkhác nhau thì công ty sử dụng các phương pháp kỹ thuật thu thập khác nhau.

Về phương pháp kiểm toán

UHY LTD xây dựng phương pháp kiểm toán dựa trên chuẩn mực kiểmtoán quốc tế, Việt Nam và các văn bản có hiệu lực khác Phương pháp nàydựa trên việc đánh giá rủi ro KTV Cụ thể kiểm toán sẽ tập trung các thửnghiệm của mình vào những vùng, khoản mục có độ rủi ro cao và giảm bớtcác thử nghiệm ở các vùng, khoản mục có độ rủi ro thấp hơn, việc này vừagiúp cho Công ty có thể thu thập được các bằng chứng với độ tin cậy cao vừatiết kiệm được thời gian cũng như chi phí Để thực hiện được một cách cóhiệu quả thì UHY LTD luôn chú trọng vào việc tìm hiểu về hoạt động kinhdoanh của đơn vị cũng như hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng và tiếnhành đánh giá tính hiệu quả, khách quan và chính xác hệ thống nội bộ củakhách hàng

Hiện tại Công ty tiến hành sử dụng phương pháp AA để tiến hành chonmẫu lựa chọn các mẫu chứng từ tiến hành kiểm tra chi tiết

Về quy trình kiểm toán tại UHY LTD

Tại UHY LTD, quy trình kiểm toán chung được áp dụng cho hầu hết các cuộc kiểm toán, chính vì vậy việc thiết kế quy trình kiểm toán không những phải dựa trên các chuẩn mực, nguyên tắc chung mà còn phải được thiết kế một cách khoa học và hợp lý để từ đó kiểm toán viên tiến hành các công việc kiểm toán của mình một cách khoa học và chính xác.Cũng giống như các công ty kiểm toán khác quy trình kiểm tóan của UHY LTD có 3 giai đoạn chủyếu:

Giai đoạn 1: Lập kế hoạch kiểm toán

Giai đoạn 2 : Thực hiện kế hoạch kiểm toán

Giai đoạn 3: Hoàn thành kiểm toán và công bố Báo cáo tài chính

Trong mỗi giai đoạn KTV tiến hành các bước công việc khác nhau nhằmthu thập các thông tin làm bằng chứng cho các công việc thực hiện đồng thờithông qua các thông tin thu thập được đưa ra kết luận của kiểm tóan viên về

- Tiến hành các thủ tục đánh giá rủi ro và xác định rủi ro.

- Xác định chiến lược kiểm toán và các vấn đề trọng tâm.

- Xác định phương pháp kiểm toán và kế hoạch tổ chức kiểm toán

- Tìm hiểu hoạt động kinh doanh của hệ thống kế toán

- Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ, thiết kế các thủ tục kiểm tra hệ thống kiểm soát.

- Thực hiện các thử nghiệm đối với các hệ thống kiểm soát cho các quy trình đã lựa chọn.

- Đánh giá rủi ro kiểm soát và rủi ro sai sót trọng yếu.

- Lập kế hoạch cà chương trình chi tiết cho các thử nghiệm cơ bản.

- Tiến hành các thử nghiệm cơ bản.

- Cân nhắc tính đầy đủ và thích hợp của các bằng chứng kiểm toán.

2 1

- Tiến hành các thủ tục hoàn thiện.

- Thực hiện phân tích báo cáo tài chính, đánh giá các khoản dự phòng.

- Đánh giá tổng quát về báo cáo tài chính sau kiểm toán.

- Dự thảo Báo cáo kiểm toán và Thư quản lý.

- Thảo luận và phát hành Báo cáo kiểm toán và Thư quản lý.

Trong quá trình này, chúng tôi sẽ quyết định sơ bộ về việc sử dụng

phương pháp kiểm toán dựa trên hệ thống kiểm soát nội bộ( Phương pháp

hệ thống) hay phương pháp kiểm toán dựa trên các thử nghiệm cơ bản

(Phương pháp kiểm tra chi tiết) cho từng mục tiêu kiểm toán.

Trong quá trình này, chúng tôi sẽ khẳng định việc áp dụng Phương pháp

hệ thống hay Phương pháp kiểm tra chi tiết cho từng mục tiêu kiểm toán.

1.4.2 Đặc điểm tổ chức Hồ sơ kiểm toán

Về cách thức tổ chức hồ sơ kiểm toán

Hồ sơ kiểm toán là tài liệu được kiểm toán viên lập, thu thập và phânloại sử dụng trong mỗi cuộc kiểm toán Đồng thời nó là tài liệu lưu trữ toàn

bộ các thông tin về khách hàng cũng như các công việc mà KTV đã thực hiệntrong mọtt cuộc kiểm toán Tại UHY LTD có hai loại hồ sơ kiểm tóan, đó là

hồ sơ kiểm toán chung và hồ sơ kiểm toán năm

Hồ sơ kiểm toán chung: là hồ sơ lưu giữ các thông tin về khách hàng

truyền thống của Công ty như Công ty CP Paccific Airlines, Công ty Chè PhúĐa… Công ty lưu giữ vào hồ sơ kiểm toán chung về những thông tin ít thayđổi hoặc không thay đổi của công ty khách hàng như: giấy phép kinh doanh,điều lệ công ty, cơ cấu tổ chức của công ty… Việc tiến hành lưu trữ nhữngthông tin nay giúp kiểm toán viên trong quá trình kiểm toán tiết kiệm đượcthời gian trong quá trình thu thập các thông tin ban đầu về khách hàng cònnhững thông tin thay đổi trong năm tài chính mà UHY LTD đang tiến hànhkiểm toán được lưu trữ trong hồ sơ kiểm toán năm

Hồ sơ kiểm toán năm: Là hồ sơ chứa đựng những thông tin về khách hàng

chỉ liên quan tới cuộc kiểm toán trong 1 năm tài chính Hồ sơ năm bao gồm cácgiấy tờ làm việc work paper (WS) của kiểm toán viên theo mẫu được công tythiết kế sẵn cho từng phần hành cụ thể, các bằng chứng kiểm tóan viên thu thậpđược trong quá trình kiểm toán chứng từ liên quan tới cuộc kiểm toán của nămhiện tại Hồ sơ được đánh chỉ mục rõ ràng về từng nội dung liên quan tới cuộckiểm toán

Bảng 3: Tổ chức Hồ sơ kiểm toán tại UHY LTD

Tổ chức Hồ sơ kiểm toán

1100 Lập kế hoạch phục vụ khách hàng

1200 Đánh giá rủi ro và môi trường kiểm soát

1300 Hợp đồng kiểm toán/ dịch vụ

1400 Tìm hiểu về khách hàng và môi trường hoạt động

1500 Tìm hiểu về chu trình kế toán

1600 Phân tích sơ bộ báo cáo tài chính

1700 Xác định mức trọng yếu kế hoạch

1800 Đánh giá rủi ro kiểm toán và kế hoạch kiểm toán

1900 Hệ thống kiểm soát nội bộ

2000 Chỉ mục lập báo cáo tài chính

2100 Thư quản lý và các tư vấn khách hàng khác

2200 Báo cáo tài chính

2300 Tóm tắt kiểm toán

3000 Chỉ mục quản lý cuộc kiểm toán

3100 Soát xét và phát hành báo cáo

3200 Soát xét tính độc lập của KTV

3300 Quản lý thời gian làm việc

3400 Đánh giá nhân viên và các vấn đề cần phản hồi với BGĐ

4000 Chỉ mục kiểm tra tài sản

4100 Tiền và các tài khoản tương đương tiền

4200 Các khoản phải thu khách hàng

4300 Các khoản phải thu khách hàng

4500 Tài sản ngắn hạn, tài sản dài hạn khác

4600 Tài sản cố định hữu hình, vô hình và thuê tài chính

4700 Chi phí xây dựng cơ bản dở dang và bất động sản đầu tư

4800 Các khoản phải thu khác

4900 Các khoản đầu tư tài chính dài hạn

5000 Chỉ mục kiểm tra chi tiết công nợ phải trả

5100 Phải trả nhà cung cấp

5200 Chi phí phải trả, dự phòng phải trả

5300 Vay ngắn hạn và dài hạn

5400 Thuế và các khoản phải nộp nhà nước

5500 Lương và các khoản trích theo lương

5600 Các khoản phải trả khác

6000 Chỉ mục kiểm tra chi tiết vốn chủ sở hữu

6100 Vốn của chủ sở hữu

6200 Quỹ và nguồn phí khác

6300 Lãi trên cổ phiếu

7000 Chỉ mục kiểm tra chi tiết báo cáo kết quả kinh doanh

Trong hồ sơ kiểm toán thì các thông tin được lưu dưới 2 dạng: hồ sơ dạnggiấy tờ (hard copy) và giấy tờ điện tử (soft copy) Trong dạng hard copy thì

có bản copy và bản viết tay KTV chỉ lưu trong hồ sơ của mình những gì làmchứ không lưu các ghi chép kế toán của đơn vị hay giấy tờ làm việc chưahoàn thiện, các nghi ngờ của KTV

Trong hồ sơ kiểm toán các giấy tờ làm việc được sắp xếp theo một trật tựchung được đi từ tổng hợp tới chi tiết Từ kết quả của cuộc kiểm toán tới soátxét của ban giám đốc và trưởng phòng rồi mới tới kết quả của KTV thực hiện

và các bằng chứng giấy tờ có liên quan Cụ thể với chu trình bán hàng thu tiền(khoản mục phải thu khách hàng) đầu tiên là chương trình kiểm toán tới kếtquả của cuộc kiểm toán với khỏan mục phải thu khách hàng, các biên bản đốichiếu công nợ thu thập được

1.4.3 Đặc điểm tổ chức hệ thống kiểm soát chất lượng trong kiểm toán

Kiểm soát chất lượng trong quá trình kiểm toán là một yếu tố quyết địnhtới chất lượng của một cuộc kiểm toán Thực hiện tốt công tác này giúp choCông ty giảm thiểu được những sai sót trong quá trình thực hiện cuộc kiểm

toán của kiểm tóan viên Với UHY LTD công tác này được thành viên củaban giám đốc và các kiểm toán viên thực hiện xuyên suốt cuộc kiểm toán từgiai đoạn tìm hiểu khách hàng tới giai đoạn thực hiện kiểm tóan và cuối cùng

là giai đoạn tổng hợp kết quả kiểm toán và phát hành báo cáo kiểm toán tớicác công ty khách hàng,

Với giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán kiểm soát chất lượng được thực hiệnthông qua quá trình tìm hiểu khách hàng thể hiện ở chỉ mục 1200 và chỉ mục

1400 Với một khách hàng mới công ty chưa nắm rõ được tình hình hoạt độngcũng như lĩnh vực kinh doanh của công ty khách hàng vì vậy kiểm toán viênthường là những kiểm toán viên có kinh nghiệm tiến hành thu thập các thôngtin về lĩnh vực và đặc điểm kinh doanh những rủi ro về ngành nghề của kháchhàng từ đó đưa ra đánh giá về khả năng chấp nhận kiểm toán với những kháchhàng mới đồng thời có những lưu ý khi thực hiện kiểm toán cần chú trọng tớinhững phần, khoản mục nào của khách hàng có thể dễ xảy ra sai sót (khi kiểmtoán viên đã chấp nhận tiến hành kiểm toán công ty khách hàng) Sau khichấp nhận kiểm toán với khách hàng Công ty tiến hành soạn thảo và ký hợpđồng kiểm toán kèm theo bản Memo ghi rõ nội dung thời gian, thành phần,phạm vi của cuộc kiểm toán trong đó một bản được gửi cho công ty kháchhàng và một bản được Công ty lưu giữ trong hồ sơ kiểm toán Thông thườngmột cuộc kiểm toán gồm 4 tới 5 người tuỳ theo quy mô của công ty kháchhàng cũng như mức độ sai phạm của các khoản mục được lưu ý trong quátrình tìm hiểu khách hang trong đó có thành viên của ban giám đốc, chủnhiệm kiểm toán, kiểm toán viên và các trợ lý kiểm toán viên Việc bố trínhân sự của cuộc kiểm toán như vậy giúp cho các thành viên kiểm soát nhautrong quá trình thực hiện kiểm toán

Trong giai đoạn thực hiện kiểm toán, thông thường thành viên của bangiám đốc chỉ tiến hành quan sát và chỉ đạo các nhân viên của mình thực hiện

kiểm toán, không trực tiếp kiểm toán Sau khi họp và gặp gỡ khách hàng chủnhiệm kiểm toán tiến hành phân bố công việc cho từng thành viên trong nhómtheo năng lực và trình độ chuyên môn của từng người và các trợ lý kiểm toánthường được tiến hành kiểm tra chi tiết và kiểm toán các khoản mục đơn giảnhơn như tiền, tạm ứng Còn những khoản mục có độ sai phạm cao và phứctạp thường được các kiểm toán viên có kinh nghiệm như kiểm toán viên chính

và chủ nhiệm kiểm toán tiến hành, Điều này giúp cho Công ty tiến hành kiểmtoán báo cáo tài chính của khách hàng giảm thiểu được những sai sót khôngphát hiện được Những kết quả kiểm toán viên đã kiểm tra chi tiết các phầnhành khoản mục được trình bày cụ thể trên giấy tờ làm việc của kiểm toánviên Giấy tờ làm việc là bằng chứng chứng minh những công việc mà kiểmtoán viên đã làm để đi tới kết luận kiểm toán đồng thời cũng gắn liền vớitrách nhiệm của kiểm toán viên khi đưa ra các kết luận, các tính toán sai vềkhoản mục Trong giấy tờ làm việc ghi rõ bước công việc kiểm toán viên đãlàm và kết quả thu được theo một trật tự đã được công ty quy định, đồng thờighi rõ tên khách hàng, kỳ kiểm toán và họ tên kiểm toán viên tiến hành Dựavào giấy tờ làm việc kiểm toán viên chính hoặc trưởng nhóm tiến hành đánhgiá, soát xét lại kết quả mà kiểm toán viên thực hiện Từ những kết quả củatừng kiểm toán viên trong những phần hành cụ thể, trưởng nhóm tiến hànhsoát xét lại tìm những lỗi sai và tiến hành đưa ra ý kiến kiểm toán cho từngkhoản mục và toàn cuộc kiểm toán rồi đưa lên thành viên của ban giám đốc xétduyệt thông qua hồ sơ kiểm toán Tại đây thành viên của ban giám đốc tiếnhành đọc lại hồ sơ kiểm toán soát xét lại lần cuối đưa ra ý kiến kiểm toán rồithảo luận các sai sót, bút toán điều chỉnh (nếu có) với khách hàng Sau khikhách hàng chấp nhận ý kiến của kiểm toán viên, Công ty tiến hành phát hànhbáo cáo kiểm toán khi phòng hành chính đã soát xét lại lần cuối lỗi chính tả vàcách trình bày báo cáo

Sau khi ký báo cáo tài chính, Công ty vẫn tiếp tục theo dõi các thông tin vềkhách hàng đề phòng các sự kiện có thể xảy ra gây ảnh hưởng đến báo cáokiểm toán, để có thể đưa ra các bút toán bổ sung kịp thời.

Quá trình kiểm soát chất lượng của cuộc kiểm toán được mô tả kỹ hơntrong sơ đồ sau:

Sơ đồ 3: Kiểm soát chất lượng trong quá trình phát hành báo cáo

Tổng hợp ý kiến của KTV qua các phần hành và khoản mục

Trưởng nhóm soát xét và lập báo cáo tổng hợp chungTrưởng phó phòng soát xét và ghi lại ý kiếnPhó giám đốc phụ trách soát xét lại công việcBan giám đốc soát xét lại lần cuối cùngPhòng hành chính soát xét lại lỗi chính tả và cách trình bày

Phát hành báo cáo tài chínhQua quá trình soát xét trên nhằm đảo bảo báo cáo kiểm toán về đơn vịkhách hàng được thực hiện một cách đúng đắn hạn chế được những sai sótxảy ra trong khi thực hiện kiểm toán của kiểm toán viên cũng như lỗi trìnhbày Trước khi phát hành báo cáo kiểm toán Công ty UHY LTD luôn gửitrước cho khách hàng một bản thảo từ đó thông nhất được ý của kiểm toánviên với khách hàng đồng thời sữa chữa các lỗi kịp thời Sau đây là các mẫusoát xét của kiểm toán viên về cách trình bày báo cáo kiểm toán và tổng hợp ýkiến kiểm toán của KTV

Biểu 1: Bản soát xét trình bày báo cáo kiểm toán

BẢN SOÁT XÉT TRÌNH BÀY BÁO CÁO KIỂM TOÁN

Tên Công ty: ABC

Kỳ kiểm toán: 01/01/08 – 31/12/08

Người soát xét(1) (2) (3) (4)

1 Báo cáo kiểm toán

a Số và ngày trong báo cáo kiểm toán đã được ghi

chính xác

b Họ tên và số Giấy phép hành nghề KTV của người

ký báo cáo đã được ghi chính xác;

c Ý kiển của kiểm toán viên;

- Báo cáo năm trước: Trong trường hợp báo cáo kiểm

toán năm trước đưa ra ý kiến “ngoại trừ” hoặc “lưu ý

đến một vấn đề nào đó” thì những ý kiến này đã được

đề cập trong báo cáo kiểm toán năm nay;

- Báo cáo năm nay: Báo cáo kiểm toán năm nay đã

tuân thủ các Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam

2 Các tiêu đề (tên Công ty, kỳ kiểm toán, tên báo cáo

kiểm toán) đã được ghi chính xác và thống nhất trong

các trang của báo cáo tài chính

Lập kế hoạch

1 Chúng ta có thực hiện đầy đủ việc lập kế

hoạch kiểm toán và đánh giá rủi ro theo các

Chuẩn mực kiểm toán đang áp dụng hay không? v

[Đối chiếu với phần 1000 - lập kế hoạch]

Ý kiến:

2 Chúng ta có xem xét và đồng ý với các kết v

luận chung về việc chấp nhận cung cấp dịch vụ

cho khách hàng mới và tiếp tục dịch vụ cho khách

hàng cũ hay không?(Đối chiếu với các mẫu

của Công ty như “Bản phê duyệt thực hiện kiểm

toán khách hàng mới”/”Bản phê duyệt tiếp tục

thực hiện kiểm toán”)

Ý kiến:

Thực hiện kiểm toán

1 Trên cơ sở kế hoạch được lập trong phần 1000, v

chúng ta có thể thực hiện soát xét một cách tổng

quát hệ thống kế toán và thực hiện kiểm tra hệ

thống kiểm soát nội bộ của khách hàng hay không?

Ý kiến:

2 Trên cơ sở kết quả kiểm tra hệ thống kiểm v

soát nội bộ nêu trên cùng một số dữ liệu

sẵn có, chúng ta đã có kết luận chính xác về

sự tin cậy vào hệ thống kiểm soát nội bộ hay không?

Ý kiến:

Lập báo cáo và quản lý kiểm toán

1 Trên cơ sở kết quả các cuộc họp, chúng ta có v

tổng hợp và đề cập đầy đủ các nội dung quan

trọng trong Bản tổng hợp kết quả kiểm toán và

Bản đánh giá các sai sót hay không?

[Đối chiếu với các phần 2320 và 2330]

Ý kiến:

Chủ nhiệm kiểm toán ký tên: Ngày: 15/02/2009

Họ và tên: Lê Thị Loan

Biểu 2: Bản soát xét tổng hợp của chủ nhiệm kiểm toán

Chương II: Thực trạng vận dụng kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán trong kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền tại UHY LTD

2.1 Khái quát các kỹ thuật được Kiểm toán viên sử dụng trong kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền

Bán hàng thu tiền là một trong những chu trình quan trọng đối với mọidoanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại cũng như sản xuất kinh

doanh Đây là chu trình đánh giá hiệu quả của các chu trình liên quan trước

đó và cũng là một trong những bộ phận của kiểm toán báo cáo tài chính.Trong chu trình này có các khoản mục chủ yếu sau: khoản mục tiền mặt, tiềngửi ngân hàng khi doanh nghiệp bán hàng thu được tiền ngay, hay khoản mụcphải thu khách hàng khi doanh nghiệp bán chịu, khoản mục doanh thu, giávốn và hàng hóa của doanh nghiệp

Là chu trình có mối quan hệ mật thiết với chu trình mua hàng – thanh toán,chu trình hàng tồn kho, vốn bằng tiền đồng thời cũng là chu trình chứa đựngnhiều khoản mục ẩn chứa nhiều sai phạm, rủi ro Điều đó càng đòi hỏi kiểmtoán viên cần phải cẩn trọng trong kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền

Để kiểm toán chu trình này đạt kết quả cao như momg muốn ngay từ đầucác kiểm toán viên cần phải có được định hướng trước về các kỹ thuật thu thậpbằng chứng cần thiết được sử dụng, và khai thác triệt để ưu điểm của các kỹthuật đó để tiến hành kiểm toán một cách thuận lợi và đem lại hiệu quả cao.Tại UHY một số kỹ thuật thường được kiểm toán viên sử dụng khi kiểmtoán chu trình bán hàng thu tiền tại các khách hàng đó là:

Thứ nhất, Kỹ thuật kiểm kê: kỹ thuật này được kiểm toán viên sử dụng đểthu thập bằng chứng kiểm toán với các khoản hàng hóa, tiền mặt của đơn vị.Nhìn chung kỹ thuật này mang lại thông tin chính xác khi kiểm toán viên thựchiện đúng theo yêu cầu và kết hợp với các kỹ thuật khác để đưa ra kết luận vềkhoản mục

Thứ hai, Kỹ thuật phỏng vấn KTV UHY LTD thường sử dụng kỹ thuậtnày với khách hàng mới của Công ty để thu thập được những thông tin banđầu về đơn vị Và trong trường hợp có những sai sót xẩy ra KTV thườngphỏng vấn lại kế toán cùng những người liên quan nhằm giải quyết các vấn đềcòn sai phạm Với khách hàng cũ của công ty, KTV ít sử dụng phỏng vấn màchú trọng nhiều tới kiểm tra chi tiết

Thứ ba: Kỹ thuật phân tích, kỹ thuật này được áp dụng nhiều với khoảnmục doanh thu, phải thu khách hàng (phân tích tuổi nợ) trong chu trình bánhàng thu tiền Sử dụng tốt kỹ thuật này giúp KTV nhận thấy được bất thườngtrong biến động của khoản mục trong các năm tài chính cũng như so với cáckhoản mục khác.

Thứ tư, kỹ thuật tính toán đây là kỹ thuật được áp dụng với mọi khoảnmục trong chu trình bán hàng thu tiền Kỹ thuật này có ưu điểm thông tinKTV thu thập được có độ chính xác cao

Thứ năm, kỹ thuật gửi thư xác nhận Với chu trình bán hàng thu tiền, kỹthuật gửi thư xác nhận được áp dụng với hai khoản mục chính đó là: Khoảnmục tiền gửi ngân hàng (với các khoản thanh toán tiền bán hàng của kháchhàng qua ngân hàng) và khoản phải thu khách hàng Kỹ thuật lấy xác nhậnthường được kiểm toán viên UHY LTD thực hiện trong giai đoạn lập kếhoạch kiểm toán, như vậy tới thời điểm kết thúc kiểm toán KTV có thể thuthập được xác nhận từ khách hàng Ngoài ra KTV còn thu thập biên bản đốichiếu công nợ cũng như tiền gửi ngân hàng của doanh nghiệp đã thực hiệntrong kỳ để đưa vào file kiểm toán

Thứ sáu, Kiểm tra chi tiết (Test Of Detail) Đây là kỹ thuật mang lại nguồnthông tin chính xác về khoản mục cần kiểm tra Thường kỹ thuật này đượcKTV sử dụng (thực hiện cuối cùng) và được áp dụng với mọi khoản mụctrong kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền

Trong quá trình kiểm toán để thu thập thông tin chính xác hơn về khoảnmục cần kiểm toán, kiểm toán viên UHY LTD thường kết hợp một cáchnhuần nhuyễn các kỹ thuật trên

2.2 Thực trạng vận dụng kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán trong kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền

2.2.1 Kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền tại Công ty ABC

2.2.1.1 Kiểm toán khoản mục doanh thu

Công ty ABC là khách hàng mới của UHY LTD hoạt động trong lĩnh vựcxây dựng do đó UHY LTD tiến hành thu thập các bằng chứng kỹ hơn Tiềnthân của Công ty ABC là Công ty vật liệu xây dựng và xây lắp được thành lậptheo quyết định 168 NN/ TCCB/QĐ 04/03/1993 của Bộ NN&PTNT Ngày20/08/2004 được đổi tên thành Công ty ABC theo quyết định 2506/QĐ/BNN-TCCB Theo đó Công ty hoạt động trong các lĩnh vực sau:

Thứ nhất: Xây dựng các công trình công cộng dân dụng và công trình công nghiệp;Thứ hai: Xây dựng các công trình thuỷ lợi và đê kè, hồ đập;

Thứ ba: Xây dựng các công trình giao thông;

Thứ tư: Xây dựng đường dây và trạm biến thế;

Thứ năm: Khoan giếng cấp nước và xây dựng các công trình cấp thoátnước đô thị và nông thôn;

Thứ sáu: Khai khoáng cải tạo, xây dựng đồng ruộng và xây dựng các khutái định cư;

Thứ bảy: Sản xuất, cung ứng và kinh doanh vật tư, vật liệu xây dựng;Thứ tám: Hoàn thiện các công trình xây dựng và kinh doanh trang trí nộithất, tư vấn xây dựng, đầu tư xây dựng khu đô thị, khu công nghiệp

Niên độ kế toán Công ty từ 01/01 tới 31/12 dương lịch, đơn vị tiền tệ được

sử dụng trong báo cáo tài chính VNĐ Cũng như nhiều công ty có quy môvừa và lớn việc hạch toán của công ty tuân thủ theo quyết định 15/BTC Hìnhthức ghi sổ: Chứng từ ghi sổ Trong năm tài chính 2008 Công ty không có cácnghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ

Sau đây là các bằng chứng kiểm toán viên thu thập được khi tiến hànhkiểm toán tại công ty ABC

Phỏng vấn

Đối với Công ty ABC là khách hàng mới của công ty, KTV tiến hànhphỏng vấn kế toán trưởng về việc doanh thu được ghi nhận như thế nào, quitrình bán hàng và việc theo dõi sổ như thế nào để biết được sự ghi nhận củadoanh thu đồng thời KTV còn tiến hành soạn thảo bảng câu hỏi về kiểm soátnội bộ với doanh thu và yêu cầu kế toán trả lời các câu hỏi sau:

Bảng 4: Bảng câu hỏi đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ về khoản

mục doanh thu bán hàng tại Công ty ABC.

Khách hàng: Công ty ABC Tham chiếu :

Kỳ: 31/12/2008 Người lập:NTT Ngày: 13/2/2009Bước công việc: Tổng hợp Người soát xét: NML

1 Các chính sách bán hàng có được qui

định thành văn bản không?

v

2 Có kế hoạch bán hàng theo tháng, quý

năm hay không ?

5 Hoá đơn bán hàng ghi sai có được lưu giữ,

bảo quản đúng theo thể thức hay không ?

v

6 Các bảng báo giá, hoá đơn bán hàng gửi

cho người mua có được phê duyệt của BGĐ

trước khi gửi đi không ?

v

7 Người viết hoá đơn có độc lập với người

giao hàng hay không?

v

8 Có quy định bắt buộc phải có chữ ký của người

mua trên các hoá đơn bán hàng hay không ?

v

9 Có quy định phải lập biên bản khi có

hàng bán bị trả lại hay không ?

v

10 Doanh thu bán hàng có được theo dõi

riêng cho từng loại mặt hàng, nhóm hàng?

và việc theo dõi sổ như thế nào để biết đuợc sự ghi nhận của doanh thu

Qua quá trình phỏng vấn KTV thu thập được các thông tin sau:

Doanh thu của Công ty được ghi nhận khi đơn vị có thể thu được các lợiích kinh tế và có thể được xác định một cách chắc chắn Doanh thu bán hàng

và cung cấp dịch vụ được ghi nhận khi các rủi ro, lợi ích và quyến sở hữuhàng hoá được chuyển sang người mua, đồng thời đơn vị có thể xác định cácchi phí liên quan đến giao dịch bán hàng Thời điểm ghi nhận doanh thu thôngthường trùng với thời điểm chuyển giao hàng hóa, dịch vụ, phát hành hoá đơncho người mua và người mua chấp nhận thanh toán

Với doanh thu xây dựng: Doanh thu chỉ được ghi nhận trên cơ sở xác nhậnkhối lượng hoàn thành với khách hàng, quyết toán giá trị A-B và khách hàngchấp nhận thanh toán

Từ những thông tin thu thập trong quá trình phỏng vấn KTV tiếp tục tiếnhành kiểm toán khoản mục doanh thu nhằm khẳng định tính đúng đắn củakhoản mục

Phân tích:

Là khách hàng mới của UHY, KTV thường tiến hành các thủ tục phân tíchbước đầu nhằm tìm ra những biến động về mặt doanh thu trong các tháng,cũng như doanh thu của công ty so với toàn ngành từ đó tập trung kiểm tra tàiliệu vào những tháng nào

Phân tích là quá trình so sánh, đối chiếu đánh giá các mối quan hệ để xácđịnh tính hợp lý của các số dư các tài khoản Kỹ thuật phân tích bao gồm 3nội dung chính dự đoán (ước tính số dư tài khoản, giá trị của các chỉ tiêu liênquan), so sánh (đối chiếu số dự đoán của KTV vơi số liệu trên báo cáo), cuốicùng là đánh giá (là việc kết hợp các phương pháp khác để phân tích và kếtluận về các chênh lệch xảy ra).

Với UHY LTD phương pháp phân tích được sử dụng chủ yếu đó là phântích ngang so sánh số liệu của năm nay với năm trước để thấy được các biếnđộng tăng giảm một cách bất thường, phân tích chỉ tiêu này trong mối quan hệmật thiết với chỉ tiêu khác

Phân tích là kỹ thuật mang lại cho KTV cái nhìn khái quát nhất về khoảnmục kiểm tra trong mối quan hệ với các chỉ tiêu khác trong các năm tài chínhkhác nhau Tuy nhiên, kỹ thuật này chỉ có ý nghĩa khi các chỉ tiêu thực sự cómối quan hệ với nhau, cùng đồng nhất về nội dung cũng như phương pháptính Ngoài ra bằng chứng thu thập được từ kỹ thuật này có hiệu lực haykhông phụ thuộc rất lớn vào năng lực của KTV Việc KTV xây dựng mô hìnhước tính sai thì rủi ro của kỹ thuật này là rất lớn

Với quá trình phân tích, KTV của UHY LTD tiến hành phân tích trên 2 hướng:

Thứ nhất: tiến hành phân tích sơ bộ trên cơ sở so sánh số đầu năm (số của kiểm toán năm trước với số năm nay)

Thứ hai: Tiến hành phân tích tỷ lệ doanh thu với giá vốn của từng công trình để thấy được sự hợp lý, mức độ biến động.Quá trình phân tích sơ bộ cho KTV thêm những thông tin sau

Biểu3: Trích Phân tích sơ bộ về khoản mục doanh thu của Công ty ABC

Nội dung Mã số Trước kiểm toán Năm 2008 Phân loại Đ/c Sau kiểm toán Năm 2008 Năm 2007

>……… >10% >………

>10

%

Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 01 110,085,627,199 - 110,085,627,199 74,296,976,600 35,788,650,59 9 48% 35,788,650,599 48%

Các khoản giảm trừ doanh thu 03 - - - - - - -

Doanh thu thuần bán hàng và cung cấp dịch vụ 1

0 110,085,627,199 - 110,085,627,199 74,296,976,600

35,788,650,59

35,788,650,599 48%

Với việc tiến hành phân tích tỷ lệ doanh thu so với giá vốn, KTV nhận thấy rằng tỷ lệ này của ABC quá cao, do vậy KTV kiểm tra kỹ hơn về doanh thu ghi nhận trong kỳ cũng như là TK 154 của doanh nghiệp

Biểu 4: Trích phân tích doanh thu – giá vốn của Công ty ABC

Tên công trình- đơn vị thi công Giá trị nghiệm thu Doanh thu thuần Kết chuyển giá vốn Tỉ lệ

I- Phạm Anh P- ban thủy lợi 19,341,625,809 17,582,678,346 16,585,013,403 94%

II Lê Đình Cường.Phòng XDKD 13,293,333,769 12,084,848,881 11,480,741,503 95%

IV Nguyễn Chí Dũng- Xây lắp II 9,728,597,000 8,844,179,091 8,448,314,067 96%

VI.Trương Thanh Phán - XLIII 14,524,335,383 13,203,941,257 12,564,921,063 95%

Phần kinh doanh vật tư 19,993,317,489 18,947,573,951 18,747,640,777 99%

Tổng doanh thu XD và kinh doanh 119,954,196,095 109,815,554,471 107,070,185,916 98%

Trong phân tích doanh thu tăng trong năm 2008 của công ty ABC kiểmtoán viên nhận thấy rằng trước kiểm toán và sau kiểm toán khỏan mục nàykhông có chênh lệch, từ năm 2008 doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ

tăng 48% so với năm 2007 hay tăng 35,788,650,599 đ đây là mức tăng khá

lớn trong tình hình kinh tế suy thoái như hiện nay Vì vậy kiểm toán viênđánh dấu vấn đề trên và tiến hành phân tích kỹ hơn nhằm tìm ra các dấu hiệusai phạm

Trong biểu phân tích tiếp theo phân tích tỷ lệ giá vốn/ doanh thu thuần.Kiểm toán viên phân tích tỷ lệ này nhằm thu thập thêm thông tin về sự hợp lýtrong việc ghi nhận doanh thu chi phí, kết quả doanh nghiệp hoạt động có lãihay không Qua phân tích ta thấy tỉ lệ giá vốn/doanh thu của doanh nghiệp quácao trung bình của mỗi công trình lên tới 95%, thậm chí còn có những côngtrình tới 123% Với tỷ lệ này thì doanh nghiệp không hoặc có lãi rất ít, đâycũng là một dấu hiệu để kiểm toán viên nghi ngờ doanh nghiệp khai tăng chiphí nhằm giảm lợi nhuận của công ty Qua phân tích bước đầu nhằm cũng cốthêm bằng chứng để đưa ra các kết luận của mình kiểm toán viên tiếp tục tiếnhành các kỹ thuật sau:

Tính toán

KTV tíên hành tính toán các khoản mục doanh thu nhằm tìm ra chênhlệch từ đó đưa ra các bút toán điều chình thích hợp Quá trình tính toán củaCông ty được thực hiện dựa trên việc tổng hợp số phát sinh trong kỳ củakhoản mục doanh thu trên thuyết minh báo cáo tài chính đưa so sánh với sốliệu trên bàng cân đối thử, sổ hạch toán chi tiết (sổ cái), và báo cáo kết quảhoạt động kinh doanh trong kỳ của Công ty Quá trình tính toán KTV thấydoanh thu của Công ty không có chênh lệch số liệu được trình bày hợp lý,đúng đắn Từ đó KTV viết vào giấy tờ làm việc của mình kết hợp với cácbằng chứng khác nhằm đưa ra kết luận về khoản mục doanh thu của công ty.Giấy tờ làm việc này được giập ghim và cho vào chỉ mục 7100 trong filekiểm toán về công ty ABC

Trong quá trình tính toán của mình KTV thu thập được các bằng chứng sau:

Biểu 5: Trích giấy tờ làm việc KTV - Doanh thu Công ty ABC

1 Doanh thu xây dựng 90,867,980,521 - 90,867,980,521

<*> Đối chiếu khớp với số liệu trên báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh

Notes: Chính sách ghi nhận doanh thu của Công ty

Doanh thu xây dựng: Doanh thu được ghi nhận trên cơ sở hồ sơ nghiệm thu

công trình quyết toán giá trị A_B theo từng giai đoạn, căn cứ vào hợp đồng đã ký

Doanh thu khác:

Doanh thu cho thuê nhà xưởng: Được ghi nhận trên hóa đơn thuê, hợp đồng thuê

được khách hàng chấp nhận thanh toán

Doanh thu bán hàng: Ghi nhận trên cơ sở hoạt động mua bán, hóa đơn bán hàng

biên bản giao nhận hàng hóa và được khách hàng chấp nhận thanh toán

Bên cạnh kiểm tra đối chiếu giữa các sổ kiểm toán viên tiến hành tính toántổng doanh thu của công ty khách hàng trong kỳ thông qua các tờ khai thuế.Qua tờ khai thuế: tại đơn vị tổng doanh thu :109.979.224.147đ với 2 loạidoanh thu doanh thu với thuế suất 5%: 17.294.240.123đ, doanh thu 10%:92.784.984.024đ Kiểm toán viên tiến hành lọc dữ liệu trên sổ chi tiết bánhàng với những phần doanh thu có thuế suất 5%, 10% sau đó cộng lại và tiếnhành đối chiếu với tờ khai thuế giá trị gia tăng KTV thấy giữa số liệu trên sổvới số liệu ở tờ khai thuế chênh lệch: 106.870.000đ Sau khi trao đổi với kếtoán phần chênh lệch: KTV tìm ra nguyên nhân là hồ sơ nghiệm thu của cácđội đưa về chậm do vậy phòng kế toán tạm hạch toán theo số liệu dự kiến củađội Nên có nhiều công trình có giá vốn nhiều hơn hẳn doanh thu (bằng chứng

phân tích) Việc ghi tăng doanh thu trên báo cáo so với biên bản nghiệm thu

số tiền: 106.870.000 cũng làm giá vốn tăng lên một khoản tương ứng :101.240.990đ KTV đề nghị trong năm 2008 không tiến hành điều chỉnh thuế

mà điều chỉnh khi có đầy đủ hồ sơ của các đội đưa về mà chỉ tiến hành điềuchình trên giá vốn và doanh thu Bút toán điều chỉnh:

<1> Nợ TK 511: 106.870.000

Có TK 131: 106.870.000

<2> Nợ TK 154: 101.240.990

Có TK 632: 101.240.990

Xác minh tài liệu (Kiểm tra chi tiết)

Từ những thông tin thu đuợc từ việc phỏng vấn những đối tuợng có liênquan kiểm toán viên tiến hành xác minh thông tin thu đuợc là đúng hay saithông qua Bản quy chế hoạt động của công ty liên quan tới nghiệp vụ bánhàng KTV kiểm tra xem trong quy chế của công ty có qui định thuờngxuyên đối chiếu giữa sổ chi tiết với sổ cái các tài khoản có liên quan tới doanhthu hay không

Sau khi kiểm tra quy chế bán hàng kiểm toán viên tiến hành kiểm tra chi tiếtvào các chứng từ cụ thể Kiểm toán viên chọn mọt dãy liên tục các hoá đơn bánhàng và tiến hành đối chiếu chúng với sổ chi tiết bán hàng nhu giá vốn, doanhthu cùng với các chứng từ bán hàng đi kèm như hợp đồng, biên bản thanh lýhợp đồng, biên bản nghiệm thu A-B (Vì ABC là Công ty hoạt động trong lĩnhvực xây dựng) nhằm kiểm chứng các nghiệp vụ bán hàng là có thật nhằm tránhtình trạng khai khống doanh thu hoặc bỏ sót nghiệp vụ bán hàng

Bên cạnh đó kiểm toán viên kiểm tra dấu hiệu phê chuẩn trên các hoá đơnbán hàng, chứng từ như chữ ký của nguời mua, nguời duyệt chi nhằm thể hiệnnghiệp vụ bán hàng là có thực Đồng thời kiểm tra hóa đơn bán hàng với cáctài khoản có liên quan nhằm khẳng định tính đúng đắn trong việc phân loạicác nghiệp vụ kinh tế và các tài khoản có liên quan

Do hạn chế về mặt thời gian, KTV UHY LTD chỉ tiến hành kiểm tra chi tiết một số chứng từ liên quan tới nghiệp vụbán hàng trên cơ sở chọn mẫu: Các mẫu được chọn là các mẫu đại diện có số tiền với quy mô lớn Cụ thể như sau:

Biểu 6: Kiểm tra chi tiết Doanh thu Công ty ABC

Ngay_lct So_ct Dien_giai Tk_du Ps_no Ps_co <1> <2> <3> <<4>

31/12/2008 20 Thi công CT TTNC Nông LN Gia Lai 1311 0 3,264,797,273 v v v v

<1> Hoá đơn tài chính

<2> Hợp đồng ,thanh lý hợp đồng

<3> Tính đúng kỳ

<4> Thanh toán khối lượng NT AB

KL: Doanh nghiệp tuân thủ quy trình ghi nhận doanh thu trong năm

Doanh thu ghi nhận khi có đầy đủ bằng chứng chắc chắn, được tiến hành vào sổ kịp thời

Khoản mục doanh thu của doanh nghiệp không có sai sót trọng yếu,

Qua việc tiến hành kiểm tra chi tiết doanh thu trong kỳ của Công ty ABC kiểm toán thấy trong số mẫu được chọn thì đều đạt yêu cầu Kiểm toán viên UHY LTD tiến hành thu thập một số hợp đồng và biên bản nghiệm thu cùng với giấy tờ làm việc trên cho vào phần 7000 của file kiểm toán làm bằng chứng cho quá trình kiểm tra cũng như ý kiến kiểm toán

Sau quá trình thu thập các bằng chứng kiểm toán kiểm toán viên tiến hànhtổng hợp lại để đưa ra ý kiến chung về khoản mục trên bảng tổng hợp kết quảkiểm toán kết luận của kiểm tóan viên như sau “ Ngoài trừ phần doanh thukhai tăng 106.870.000 đ do hồ sơ nghiệm thu từ các đội được đưa về chậm kếtóan tiến hành ghi sổ theo giá tạm tính, Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch

vụ của khách hàng được trình bày hợp lý trung thực, đúng chuẩn mực kế toánđược chấp nhận rộng rãi”

2.2.1.2 Kiểm toán khỏan mục tiền

Tiền là khoản mục đầu tiên và rất quan trọng trong mỗi công ty bất kể loạihình nào Trong đó thu tiền là việc Công ty thu hồi lại khoản vốn bị kháchhàng chiếm dụng Trong nghiệp vụ này kiểm toán viên tiến hành thu thập cácloại bằng chứng như phỏng vấn, tính toán, kiểm kê vật chất, xác minh tàiliệu…nhằm khẳng định tính chính xác của khoản mục Thu tiền tại ABC baogồm thu tiền mặt và thu tiền qua ngân hàng với các nghiệp vụ bán hàng Vìnghiệp vụ thu tiền nằm trong kiểm toán khoản mục tiền do vậy KTV dùngmột số bằng chứng thu thập được trong quá trình kiểm toán khoản mục tiềntại ABC

Phỏng vấn

Đây là loại bằng chứng kiểm toán viên thuờng thu thập đầu tiên khi kiểmtoán nghiệp vụ thu tiền Trong quá trá trình phỏng vấn kiểm toán thu thậpthêm thông tin về quy chế thu tiền của đơn vị, các nghiệp vụ về tiền có đuợcphân tách chức năng, phê chuẩn, hạch toán và quản lý tiền có đảm bảo đuợctính đầy đủ và kịp thời hay không Nhằm thu thập đuợc những thông tin này,kiểm toán dựa vào kinh nghiệm và xét đoán nghề nghiệp của bản thân thiết kếmột hệ thống bảng hỏi phù hợp để thu thập các bằng chứng có hiệu lực.Thông thuờng thì đối tuợng phỏng vấn trực tiếp của kiểm toán viên là kế toán

Lê Thị Kim Dung Kiểm toán 47A