hoàn thiện kiểm toán khoản mục tài sản cố định hữu hình trong quy trình kiểm toán tài chính do công ty tnhh kiểm toán phương đông ica (pca) thực hiện

PHẦN 1Đặc điểm chung của Công ty TNHH Kiểm toán Phương Đông ICA PCA với kiểm toán khoản mục tài sản cố định hữu hình trong quy trình kiểm toán tài chính do Công ty TNHH Kiểm toán Phương

LỜI MỞ ĐẦU

Trong những năm qua, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được những bướctiến vượt bậc, trong đó nổi bật nhất là sự kiện Việt Nam chính thức trở thànhthành viên thứ 150 của tổ chức Thương mại thế giới (WTO) Tham gia vàosân chơi lớn này, Việt Nam sẽ có cơ hội được tiếp xúc với những nền kinh tếphát triển nhất trên thế giới và đón nhận những cơ hội đầu tư hấp dẫn Tuynhiên, việc mở rộng thị trường, tiếp xúc với nhiều nền kinh tế phát triển cũngđặt ra nhiều thách thức và khó khăn lớn, mà tiêu biểu đó là ảnh hưởng của suythoái kinh tế lan rộng trong năm vừa qua Thị trường tài chính vốn được coi làhuyết mạch của nền kinh tế, bất kì sự chuyển biến nào trong nền kinh tế cũngảnh hưởng mạnh mẽ đến hiệu quả hoạt động của nó, mà rõ rệt nhất chính là

sự phát triển ngày càng nhanh chóng của thị trường chứng khoán Sự pháttriển mau lẹ của thị trường chứng khoán là một đòn bẩy mạnh mẽ thúc đẩyhoạt động kiểm toán phát triển không chỉ về số lượng mà còn cả về chấtlượng hoạt động bao gồm cả hoạt động kiểm toán và hoạt động tư vấn tàichính, kế toán

Là sinh viên khoa Kế toán, ngoài việc học những kiến thức cơ bảntrong nhà trường, những hiểu biết về thực tế thực hiện hoạt động kiểm toántrong các doanh nghiệp kiểm toán cũng đóng vai trò rất quan trọng Đợt thựctập này đã giúp Em hiểu hơn về thực tế hoạt động kiểm toán, đồng thời cũng

là dịp để Em củng cố các kiến thức đã được học trong nhà trường

Trong quá trình thực hiện kiểm toán, kiểm toán đối với tài sản cố địnhhữu hình đóng một vai trò vô cùng quan trọng Tài sản cố định hữu hình đóngvai trò quan trọng đối với tất cả các doanh nghiệp, Tài sản cố định chiếm tỷtrọng lớn trong tổng tài sản của doanh nghiệp, với lượng vốn đầu tư ban đầulớn, thời gian thu hồi vốn chậm Đối với tất cả các doanh nghiệp thì tài sản cố

định hữu hình là cơ sở vật chất kỹ thuật, phản ánh năng lực sản xuất hiện có

và trình độ ứng dụng khoa học kỹ thuật vào hoạt động của đơn vị Tuy sốlượng các nghiệp vụ phát sinh không nhiều nhưng khả năng xảy ra sai phạmlại cao Đó cũng chính là lý do Em lựa chọn Đề tài cho Chuyên đề thực tập:

“Hoàn thiện kiểm toán khoản mục Tài sản cố định hữu hình trong quy

trình kiểm toán tài chính do Công ty TNHH Kiểm toán Phương Đông ICA (PCA) thực hiện”.

Qua một thời gian thực tập và tìm hiểu thực tế hoạt động kiểm toán tạiCông ty TNHH Kiểm toán Phương Đông ICA (PCA), dưới sự giúp đỡ của côchú, các anh chị nhân viên trong công ty cùng sự hướng dẫn tận tình của

GS.TS Nguyễn Quang Quynh đã giúp Em hoàn thành Chuyên đề này Tuy

nhiên vì thời gian có hạn nên Báo cáo vẫn không trách khỏi sai xót Em mongthầy cô góp ý để báo cáo có thể được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn !

PHẦN 1

Đặc điểm chung của Công ty TNHH Kiểm toán Phương Đông ICA (PCA) với kiểm toán khoản mục tài sản cố định hữu hình trong quy trình kiểm toán tài chính do Công ty TNHH Kiểm toán Phương

Đông ICA (PCA) thực hiện.

1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty Kiểm toán TNHH Phương Đông ICA (PCA).

1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Kiểm toán TNHH Phương Đông ICA (PCA).

Công ty TNHH Kiểm toán Phương Đông ICA (tên viết tắt là PCA) cótiền thân là Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Quản lý được thành lập từtháng 12/2002 được Sở Kế Hoạch & Đầu Tư Hà Nội cấp Giấy phép Đăng ký

kinh doanh Số 0102007233 từ ngày 9 tháng 12 năm 2002 và chính thức đi

vào hoạt động từ tháng 3 năm 2003

Vốn chủ sở hữu của Công ty ban đầu có giá trị sổ sách là 625 triệu Chủ

sở hữu của công ty gồm hai người là ông Dương Quang Thắng, chiếm 70%vốn chủ sở hữu và ông Hoàng Thanh Tùng, chiếm 30% vốn chủ sở hữu

Qua 4 năm hoạt động, PCA đã xây dựng được mạng lưới khách hàng

đa dạng bao gồm các công ty có vốn đầu tư nước ngoài, các doanh nghiệp nhànước, các doanh nghiệp hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, các tổ chức quốc

tế và các tổ chức phi chính phủ Với sự đòi hỏi tất yếu về chất lượng và loạihình các dịch vụ khác đi kèm với kiểm toán, đến tháng 8 năm 2007 Công ty

sáp nhập với Công ty TNHH Kiểm toán Phương Đông (thành lập theo Giấy

phép Kinh doanh Số 0102027947 ngày 29/8/2006) và đổi tên thành Công ty

TNHH Kiểm toán Phương Đông ICA (tên viết tắt là PCA).

Đến tháng 5/2008, với sự phát triển nhanh chóng của mình, Công ty đãchính thức trở thành thành viên duy nhất của Tập đoàn Kiểm toán PKF quốc

tế tại Việt Nam

Với tất cả các yếu tố đó, Công ty TNHH Kiểm toán Phương Đông ICA

đã đáp ứng đầy đủ tất cả các điều kiện, tiêu chuẩn kiểm toán các doanhnghiệp, tổ chức thuộc mọi lĩnh vực của Việt Nam, như: kiểm toán các doanhnghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, Công ty Nhà nước, Công ty cổ phần, Công

ty TNHH, các dự án trong và ngoài nước, các doanh nghiệp thuộc khối tàichính Ngân hàng, các Công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán

Cho đến nay PCA có đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp trên 100 nhân

viên dày dạn kinh nghiệm trong hoạt động kiểm toán, công ty đã có mạnglưới khắp cả nước, bao gồm : 01 Văn phòng chính tại Hà Nội, 01 Chi nhánh

Đà Nẵng và 01 Chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh với trên 400 khách hàng.Công ty cung cấp dịch vụ kiểm toán cho các doanh nghiệp trong nước và cácdoanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, kiểm toán báo cáo quyết toán đầu tưxây dựng cơ bản hoàn thành, các dự án do các tổ chức tài chính quốc tế tại trợ

như ADB, WB, ICCO, UNFPA, PCA có bộ phận tư vấn về các lĩnh vực

tài chính, kế toán, thuế, quản trị doanh nghiệp Công ty đã thành công trongviệc cung cấp các dịch vụ trên trong nhiều lĩnh vực: cho các doanh nghiệpNhà nước, Công ty TNHH, Công ty cổ phần (đầu tư từ nguồn vốn trong nước

và nước ngoài) và cho các dự án Chính phủ (từ nguồn vốn ngân sách, ODA),phi Chính phủ (NGO)

1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Công ty TNHH Kiểm toán Phương Đông ICA (PCA).

Với sự am hiểu về môi trường kinh doanh và luật pháp tại Việt Nam, kết hợp với việc không ngừng mở rộng và phát triển các mối quan hệ với các

tổ chức quốc tế, PCA đã và đang thực hiện chức năng nhiệm vụ chính của

mình là cung cấp dịch vụ kiểm toán, kế toán và các dịch vụ tư vấn phục vụcho các doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước

Bao gồm các dịch vụ chủ yếu sau:

* Dịch vụ kiểm toán

 Kiểm toán báo cáo tài chính

 Kiểm toán hoạt động.

 Kiểm toán tuân thủ

 Kiểm toán đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ.

 Kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư hoàn thành

 Kiểm toán báo cáo quyết toán dự án.

 Kiểm toán thông tin tài chính

 Kiểm toán thông tin tài chính trên cơ sở các thủ tục thỏa thuận trước.

* Dịch vụ tư vấn kế toán

 Xây dựng hệ thống kế toán

 Cung cấp dịch vụ kế toán.

 Dịch vụ tư vấn kế toán và ghi chép sổ sách

 Tổ chức hoạt động cho bộ phận kế toán.

* Dịch vụ tư vấn tài chính

 Soát xét báo cáo tài chính.

 Tư vấn tài chính cho doanh nghiệp, ngân sách cho dự án.

* Dịch vụ tư vấn thuế

 Trợ giúp giải đáp các vướng mắc về thuế.

 Cung cấp các dịch vụ kê khai thuế, tính thuế

 Tư vấn các dịch vụ hỏi đáp, giải pháp về thuế của các doanh nghiệp đối với cơ quan thuế.

* Dịch vụ ứng dụng công nghệ tin học

 Tư vấn lựa chọn phần mềm kế toán, quản lý : và cài đặt

phù hợp với loại hình, đặc điểm, phương thức hoạt động của các tổchức kinh doanh, các loại hình công ty khác nhau

 Cài đặt phần mềm kế toán “STANDARD” có điều chỉnh

theo yêu cầu quản lý của doanh nghiệp

* Dịch vụ tư vấn nguồn nhân lực

 Dịch vụ tuyển chọn cho doanh nghiệp các vị trí trong

phòng kế toán

 Dịch vụ tuyển chọn hoặc giới thiệu kế toán trưởng.

* Dịch vụ đào tạo

 Tổ chức các khoá học về nghiệp vụ kế toán.

 Đào tạo kiểm toán viên nội bộ.

 Tổ chức các lớp học về nghiệp vụ.

* Tư vấn quản lý

 Xây dựng quy chế hoạt động của Hội đồng quản trị.

 Quy chế hoạt động của Ban kiểm soát.

 Quy chế điều hành của Giám đốc (Tổng giám đốc).

 Quy chế nhân sự.

* Định giá doanh nghiệp và tài sản

* Dịch vụ soát xét báo cáo tài chính

* Các dịch vụ liên quan khác về tài chính, kế toán, thuế theo quy định của pháp luật

1.2 Đặc điểm tổ chức hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH Kiểm toán Phương Đông ICA (PCA).

Theo chức năng nhiệm vụ của Công ty TNHH Kiểm toán Phương

Đông đã trình bày ở trên thì hoạt động kinh doanh của PCA được chia thành

DN đầu tư nước ngoài

* Khối kiểm toán: Trong hoạt động kinh doanh của mình, hoạt động

kiểm toán của PCA được coi là hoạt động nền tảng của công ty, đem lại

nguồn thu lớn, luôn là hoạt động tạo ra doanh thu nhiều nhất cho công ty(75% trên tổng doanh thu hàng năm) Hoạt động này gồm:

 Kiểm toán các doanh nghiệp

 Kiểm toán Ngân hàng, Bảo hiểm, Công ty tài chính

 Kiểm toán đầu tư xây dựng cơ bản và các dự án

* Khối tư vấn và đầu tư nước ngoài: (chiếm 15% tổng doanh thu)

 Đầu tư nước ngoài

 Tư vấn tài chính và tư vấn thuế

* Khối đào tạo và dịch vụ: cung cấp các dịch vụ về định giá, đánh giá

tài sản, đào tạo nghiệp vụ, tuyển chọn kế toán…

1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của Công ty TNHH Kiểm toán Phương Đông ICA (PCA).

1.3.1.Đội ngũ nhân viên.

Tổng số nhân viên của Công ty PCA hiện tại có trên 100 người Tất cả

đều tốt nghiệp Đại học, Cao học trong và ngoài nước, được đào tạo chuyênngành kế toán, kiểm toán Toàn bộ nhân viên đều đã được đào tạo nâng cao

về kỹ năng kiểm toán do công ty tổ chức qua từng giai đoạn đối với từng vị trícủa nhân viên Hiện nay công ty có 15 kiểm toán viên có chứng chỉ CPA ViệtNam, 2 kiểm toán viên có có chứng chỉ CPA Úc, đội ngũ kiểm toán viên nàyđều đã có thời gian kiểm toán từ 6-17 năm tại các công ty kiểm toán lớn trongnước và các hãng kiểm toán lớn tại Việt Nam; 10 nhân viên (hiện đều đangnắm giữ vai trò trưởng nhóm kiểm toán) đã hoàn tất các môn thi chứng chỉkiểm toán viên của Việt Nam và đang chờ kết quả

Hàng năm công ty đều tổ chức các lớp đào tạo nội bộ theo từng chuyên

đề của Hội nghề nghiệp (VACPA) do các kiểm toán viên dày dặn kinhnghiệm của công ty trực tiếp giảng dạy bên cạnh sự hỗ trợ đào tạo thườngniên từ tập đoàn kiểm toán quốc tế PKF Mục tiêu của công ty đến năm 2009,kiểm toán viên và nhân viên chuyên nghiệp dự tính phát triển thêm 30%, năm

2010, đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp tăng đến 180 người

Bên cạnh đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, PCA có đội ngũ nhóm

chuyên gia hỗ trợ đều là kiểm toán viên, chuyên viên của tập đoàn PKFInternational, bên cạnh việc giám sát chất lượng thực hiện công việc kiểmtoán, mà còn sẵn sàng hỗ trợ ban lãnh đạo về chuyên môn kĩ năng quản lý,đào tạo nghiệp vụ cho nhân viên công ty đáp ứng các nhu cầu cao về chấtlượng theo chuẩn của Tập đoàn PKF

1.3.2 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của Công ty TNHH Kiểm toán Phương Đông ICA (PCA).

Đứng đầu công ty là Hội đồng thành viên gồm 5 thành viên đều nắmgiữ các vị trí chủ chốt trong công ty, có trình độ chuyên môn cũng như kinhnghiệm nghề nghiệp cao, đều đã có chứng chỉ kiểm toán viên do Bộ Tài chínhcấp, phân công nhau đảm nhiệm các chức trách quản lý và kiểm soát hoạtđộng của công ty, đề ra đường lối chính sách hoạt động cho công ty

Ban Giám đốc, gồm giám đốc và phó giám đốc, phụ trách chung cáchoạt động của công ty

Dưới Ban giám đốc là các phòng phụ trách từng hoạt động riêng củacông ty

- Phòng kiểm toán: Gồm kiểm toán các Doanh nghiệp trong nước vàngoài nước; kiểm toán Ngân hàng, Bảo hiểm, Công ty tài chính

- Phòng tư vấn và đầu tư nước ngoài: tư vấn đầu tư, tư vấn tài chính và

tư vấn thuế, kiểm toán các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, tuyểndụng nhân viên

- Phòng định giá: cung cấp các dịch vụ về định giá tài sản, doanhnghiệp, cổ phần hóa

- Phòng đầu tư xây dựng cơ bản: kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu

tư xây dựng cơ bản

- Phòng hành chính tổng hợp: phụ trách quản lý về nhân sự, sổ sách kếtoán, các công việc hành chính, quản trị văn phòng…

- Chi nhánh ở Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí Minh: thực hiện các hợp đồng kiểm toán ở miền Trung và miền Nam

Đặc điểm tổ chức kinh doanh của công ty TNHH Kiểm toán Phương

Đông ICA (PCA) có thể khái quát theo sơ đồ sau:

Sơ đồ 1: TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ

1.3.2 Tổ chức bộ máy kế toán.

Bộ máy kế toán của Công ty được tổ chức theo mô hình tập trung nên

cơ cấu tổ chức rất gọn gàng, dễ kiểm tra, dễ theo dõi Phòng kế toán là bộmáy kế toán duy nhất của Công ty, có nhiệm vụ hạch toán tổng hợp, hạchtoán chi tiết các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, và thực hiện lập các BCTC theoquy định của pháp luật và Chế độ kế toán hiện hành

Tổ chức bộ máy Kế toán của Công ty TNHH Kiểm toán Phương ĐôngICA (PCA) có thể khái quát theo sơ đồ sau

Sơ đồ 2: TỔ CHỨC BỘ MÁY KẾ TOÁN

Hội đồng thành viên

Giám Đốc

Phòng tư vấn

Phòng hành chính tổng hợp

Chi nhánh TP.HCM và

Đà Nẵng

Phòng

kiểm toán

Phòng định giáNhóm chuyên gia

hỗ trợ

Đứng đầu bộ phận hành chính là kế toán trưởng: có nhiệm vụ giúpGiám đốc trong công việc quản lý tài chính và các tài khoản của Công ty Tổchức điều hành công tác kế toán của Công ty, kiểm tra và ký các báo cáo tàichính và các sổ sách kế toán của Công ty; chịu trách nhiệm giám sát tài chính

và phân tích các hoạt động trong Công ty; thường xuyên báo cáo tình hình tàichính, hỗ trợ Giám đốc trong công việc điều hành các hoạt động

Kế toán tiền lương & bảo hiểm xã hội: tính toán tiền lương và cáckhoản trích theo lương cho toàn thể cán bộ công nhân viên trong Công ty theođúng quy định hiện hành

Kế toán tổng hợp: có nhiệm vụ tổng hợp các chi phí phát sinh trong kỳ

để xác định kết quả kinh doanh, lập các báo cáo tài chính, kiêm thủ quỹ quản

lý tiền mặt của Công ty

1.4 Đặc điểm tổ chức kiểm toán khoản mục tài sản cố định hữu hình trong quy trình kiểm toán tài chính do Công ty TNHH Kiểm toán Phương Đông ICA (PCA) thực hiện.

* Hiểu biết về hoạt động của khách hàng kiểm toán:

Hiểu biết chung nhất về lĩnh vực kinh doanh của đơn vị được kiểmtoán: ví dụ như đối với doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mạidịch vụ thì tỷ trọng TSCĐ trong tổng tài sản của doanh nghiệp thường nhỏ chỉkhoảng dưới 20%, nhưng đối với doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt trong lĩnhvực công nghiệp nặng thì tỷ trọng này thường rất cao chiếm khoảng trên 50%

Kế toán tổng hợp

Kế toán trưởng

Kế toán Lương và BHXH

Đặc điểm cơ bản của khách hàng: thu thập giấy phép thành lập, cácBCTC, các báo cáo kiểm toán, các biên bản thanh tra, kiểm tra của năm hiệnhành và các năm trước

Năng lực quản lý của Ban Giám đốc: liên quan trực tiếp đến hiệu quảhoạt động của hệ thống KSNB Ban Giám đốc công ty có năng lực quản lýđiều hành tốt sẽ thiết kế được một hệ thống KSNB hoạt động hiệu quả

* Hiểu biết về hệ thống kế toán và hệ thống KSNB:

Các chính sách kế toán mà đơn vị áp dụng, những thay đổi trong nămtài chính được kiểm toán

Ảnh hưởng của các chính sách mới tới hoạt động kế toán

Những hiểu biết của KTV về hệ thống kế toán và hệ thống KSNB,những điểm mà KTV lưu tâm và sẽ dự kiến thực hiện trong thử nghiệm kiểmsoát và thử nghiệm cơ bản

Đối với kiểm toán TSCĐ HH, KTV cần chú ý tới hệ thống chứng từ kếtoán được sử dụng và các chính sách của doanh nghiệp đối với TSCĐ như:các chính sách về mua mới, kiểm kê, theo dõi, quản lý, thanh lý đối vớiTSCĐ HH

* Đánh giá rủi ro và xác định mức độ trọng yếu:

Thông qua những hiểu biết về đơn vị, KTV đánh giá IR (rủi ro tiềmtàng) và CR (rủi ro kiểm soát), làm cơ sở để đánh giá DR (rủi ro phát hiện)

Xác định trọng yếu đối với từng khoản mục

Dựa trên báo cáo kiểm toán của các năm trước để xác định những gianlận và sai sót phổ biến tại doanh nghiệp

Xác định những nghiệp vụ và sự kiện kế toán phức tạp, những ước tính

kế toán

Đối với kiểm toán TSCĐ HH, KTV dựa trên những thông tin thu thập

từ hiểu biết chung về khách hàng, những thông tin từ hệ thống KSNB… đểđánh giá rủi ro và xác định trọng yếu Ví dụ như: đối với doanh nghiệp sảnxuất thì TSCĐ thường được đánh giá là trọng yếu, đối với doanh nghiệp dịch

vụ, tỷ trọng này thường nhỏ, nên thường được đánh giá là không trọng yếu.Tuy nhiên nếu như trong năm doanh nghiệp đó có kế hoạch mở rộng quy môhoạt động, đầu tư mới vào TSCĐ như mua mới dây chuyền sản xuất dẫn đến

có biến động mạnh so với năm trước, khả năng xảy ra gian lận và sai sót cao,dẫn đến khoản mục TSCĐ HH lúc này được đánh giá là trọng yếu

*Nội dung, lịch trình và phạm vi các thủ tục kiểm toán:

KTV ước tính về thời gian và khối lượng công việc cần thực hiện đốivới khoản mục TSCĐ HH

* Phối hợp, chỉ đạo, giám sát và kiểm tra:

Xác định nhu cầu chuyên gia

Sự phối hợp trong công việc giữa các KTV trong việc kiểm toán cácphần hành và khoản mục có liên quan ví dụ như khi tiến hành kiểm toánTSCĐ HH có sự kết hợp với KTV tham gia kiểm toán các khoản mục, chutrình khác có liên quan như: chu trình mua hàng – thanh toán (mua sắmTSCĐ HH), huy động – hoàn trả (mua TSCĐ bằng vốn vay)…

* Lập chương trình kiểm toán:

Chương trình kiểm toán đối với TSCĐ HH gồm có 3 phần chính: trắcnghiệm công việc (trắc nghiệm đạt yêu cầu và trắc nghiệm độ vững chãi), trắcnghiệm phân tích, trắc nghiệm trực tiếp số dư

* Mục tiêu:

Mục tiêu của phần hành kiểm toán TSCĐ HH là kiểm toán viên phảiđưa ra ý kiến nhận xét về tính trung thực hợp lý của việc ghi nhận khoản mụcTSCĐ của đơn vị thông qua việc thu thập các bằng chứng kiểm toán nhằmkhẳng định cơ sở dẫn liệu liên quan đảm bảo tính đầy đủ, tính hiện hữu, đánhgiá và trình bày, quyền và nghĩa vụ.

Đảm bảo TSCĐ được tổng hợp đúng, chuyển sổ đúng, phân loại hợp lý.Đảm bảo tất cả các nghiệp vụ tăng giảm TSCĐ trong kỳ được ghi nhậnđầy đủ và phù hợp với chuẩn mực

Đảm bảo việc tính toán khấu hao đúng giá trị và phù hợp với quy địnhhiện hành

Đảm bảo toàn bộ TSCĐ của đơn vị thuộc quyền sở hữu hợp pháp củađơn vị hoặc có thỏa thuận cụ thể về cho thuê tài chính

Đảm bảo khoản mục TSCĐ được trình bày trên báo cáo tài chính là phùhợp

* Trình tự thực hiện công việc.

 Thực hiện các thực nghiệm kiểm soát.

Đánh giá hệ thống KSNB và trắc nghiệm đạt yêu cầu trong kiểm toánTSCĐ Việc thực hiện các trắc nghiệm đạt yêu cầu giúp nâng cao hiệu quảhoạt động kiểm toán Các trắc nghiệm đạt yêu cầu được thực hiện chủ yếuthông qua quan sát việc quản lý và sử dụng TSCĐ HH ở đơn vị, phỏng vấnnhững người có liên quan về trình tự, thủ tục, quy định của đơn vị trong côngtác quản lý và sử dụng TSCĐ

 Thực hiện các thực nghiệm chi tiết.

 Thủ tục tổng hợp, đối chiếu.

Yêu cầu hay tự lập một bảng tổng hợp về tài sản cố định hữu hình, tàisản cố định vô hình và tài sản cố định thuê tài chính phân loại theo từng nhómchính, bao gồm những chi tiết sau:

Nguyên giá

Các số dư đầu kỳ và cuối kỳ theo nguyên giá

Giá trị TSCĐ giảm trong năm bao gồm: giảm do chuyển sang bất độngsản đầu tư, giảm do thanh lý, nhượng bán, giảm khác

Giá trị hao mòn.

Các số dư đầu kỳ và cuối kỳ của các khoản khấu hao

Số khấu hao tăng trong năm theo từng loại tương ứng với nguyên giá

Số khấu hao giảm trong năm theo từng loại tương ứng với nguyên giá

Giá trị còn lại.

Yêu cầu hay tự lập một bảng tổng hợp về chi phí đầu tư xây dựng cơbản dở dang theo các nội dung: số dư đầu kỳ, phát sinh trong kỳ, số cuối kỳ

Thực hiện các thủ tục đối chiếu

Đối chiếu số dư đầu kỳ với báo cáo kiểm toán năm trước

Đối chiếu số dư đầu kỳ, số phát sinh trong kỳ, số dư cuối kỳ với Báocáo tài chính, Sổ cái và sổ chi tiết tài khoản

 Thủ tục phân tích.

Giải thích các thay đổi và kiểm tra mối quan hệ bất thường hoặc không

dự đoán trước trên cơ sở so sánh giữa năm hiện tại với năm trước, hoặc với sốliệu dự toán về:

 Mua sắm tài sản cố định theo từng loại

 Thanh lý tài sản cố định theo từng loại

 Chi phí khấu hao.

 Kiểm tra các cam kết về vốn đầu tư tài sản

So sánh chi phí khấu hao với giá trị ghi sổ tài sản cố định trên tổng sốhay theo từng phân loại tài sản của năm hiện tại so với năm trước Giải thíchnhững biến động bất thường (nếu có)

Kiểm tra chi phí khấu hao bằng cách nhân nguyên giá bình quân củamỗi phân loại tài sản với tỷ lệ khấu hao bình quân tương ứng

So sánh những thay đổi về sản lượng với giá trị tăng thêm về nhàxưởng và máy móc thiết bị

Kiểm tra so sánh tỷ lệ chi phí bảo dưỡng với: Nguyên giá tài sản cốđịnh, doanh thu, tổng chi phí

 Thủ tục chi tiết.

Yêu cầu lập bảng liệt kê các tài sản cố định tăng trong kỳ và kiểm trachi tiết tài sản cố định tăng thông qua việc xem xét hồ sơ tăng TS bao gồm:các báo giá, hợp đồng hoặc các thủ tục liên quan đến việc đấu thầu mua sắm

TS, biên bản nghiệm thu, phiếu nhập kho, xuất kho sử dụng, giấy phép, bằngsáng chế, sổ ghi chép chi phí nghiên cứu phát triển

Đối chiếu danh sách tài sản cố định tăng với kế hoạch đầu tư tài sản đãđược phê duyệt (trong trường hợp đơn vị có kế hoạch đầu tư tài sản) và giảithích các khác biệt giữa thực tế và kế hoạch (nếu có)

Kiểm tra chi phí lãi vay được vốn hoá

Kiểm tra sự chính xác số học

Liệt kê các tài sản cố định giảm trong kỳ và kiểm tra chi tiết nghiệp vụnhượng bán và thanh lý thanh lý tài sản cố định với chứng từ gốc

Xem xét và đối chiếu với kế hoạch thanh lý và nhượng bán TSCĐ đãđược phê duyệt (nếu có).

Kiểm tra việc tính toán lãi lỗ về thanh lý TSCĐ

Kiểm tra việc kết chuyển các khoản lãi lỗ vào sổ cái

Chọn mẫu nghiệp vụ khấu hao tài sản: Đối chiếu nguyên giá tính khấuhao với hồ sơ tài sản, kiểm tra sự chính xác số học của số khấu hao, kiểm tra

tỷ lệ khấu hao doanh nghiệp áp dụng có phù hợp với quy định hiện hànhkhông, kiểm tra chính sách khấu hao của đơn vị có nhất quán với năm trước

và sự hợp lý của số khấu hao so với: Giá trị còn lại, thời gian khấu hao

Kiểm tra chi tiết các khoản chi phí sửa chữa, bảo trì máy móc để đảmbảo rằng các khoản chi phí này là chi phí sửa chữa bảo trì thiết bị hàng năm,không phải tăng giá trị tài sản cố định

Chọn mẫu các khoản mục tài sản trong sổ đăng ký tài sản cố định (hoặcbảng kê tài sản cố định) để:

 Xác nhận sự tồn tại của tài sản thông qua việc kiểm tra hồ sơ tàisản, đối chiếu với biên bản kiểm kê tài sản

 Kiểm tra chi tiết khấu hao tài sản đối chiếu với bảng tính khấuhao

 Xác định quyền sở hữu của tài sản

 Chọn mẫu tài sản trong quá trình tham gia quan sát kiểm kê tàisản cố định

 Truy tìm trong sổ đăng ký tài sản cố định

Đối với những tài sản cố định trong kho chưa được sử dụng hoặc sửdụng không hết công suất, kiểm toán viên cần kiểm tra tính đầy đủ về cácthông tin được trình bày trên Thuyết minh báo cáo tài chính

Kiểm tra các nghiệp vụ đánh giá lại tài sản cố định căn cứ vào các tàiliệu giải trình cho việc đánh giá lại tài sản cố định.

Kiểm tra những tài sản có khả năng bị lỗi thời hoặc phải ghi giảm giátrị, xem xét ảnh hưởng của các nhân tố như công suất máy, những thay đổi về

kỹ thuật công nghệ hoặc kế hoạch đổi mới sản phẩm

Kết hợp sự hiểu biết về đặc điểm hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp, kiểm toán viên xem xét các tài sản cố định vô hình mang tính trọngyếu có được trình bày trên báo cáo tài chính trên cơ sở các chính sách kế toáncủa đơn vị và các nguyên tắc kế toán

Đối với các nghiệp vụ tăng tài sản dưới dạng thuê tài chính:

+Kiểm tra việc ghi nhận nguyên giá tài sản cố định đi thuê có phù hợpvới chuẩn mực và hướng dẫn chuẩn mực thuê tài sản hay không

+Kiểm tra việc phân bổ hợp lý chi phí thuê tài chính vào đúng kỳ kếtoán

Kiểm tra việc trích khấu hao tài sản cố định thuê tài chính: phù hợp vớichính sách khấu hao của tài sản cùng loại thuộc sở hữu của doanh nghiệp haykhấu hao theo thời gian thuê

Kiểm tra các tài sản thuê được vốn hoá trong kỳ:

 Kiểm tra chi tiết hợp đồng thuê tài sản

 Xác nhận chi tiết với bên cho thuê

 Kiểm tra sự chính xác số học

 Kiểm tra việc xử lý hợp đồng thuê

 Kiểm tra sự đầy đủ của các khoản bảo hiểm tài sản

Phỏng vấn khách hàng để xác định các khoản cam kết, cầm cố, thếchấp bằng tài sản của dơn vị cho các khoản vay nợ.

Yêu cầu lập bảng liệt kê các công trình xây dựng dở dang phát sinhtrong năm và kiểm tra chọn mẫu chi tiết công trình xây dựng dở dang tăngthông qua việc xem xét hồ sơ, chứng từ tăng bao gồm: kế hoạch đầu tư trongnăm được phê duyệt, việc tập hợp và ghi nhận chi phí xây dựng dở dang theotừng công trình

Kiểm tra chi phí lãi vay được vốn hoá

Kiểm tra sự chính xác số học

Liệt kê các công trình xây dựng cơ bản đã hoàn thành và ghi tăngTSCĐ trong kỳ và xem xét giá trị quyết toán công trình hoàn thành trong năm

đã được phê duyệt của các cấp có thẩm quyền

Kiểm tra chọn mẫu một số công trình, đối chiếu quyết toán với chi phíxây dựng dở dang đã tập hợp, kiểm tra việc xử lý các khoản chênh lệch so vớiquyết toán (nếu có)

Kiểm tra việc trình bày khoản mục TSCĐ và xây dựng cơ bản dở dangtrên Bảng cân đối kế toán và Thuyết minh báo cáo tài chính

Sau khi hoàn thành các thực nghiệm cần thiết để đưa ra ý kiến củamình, KTV đưa ra các sai xót (nếu có), xem xét mức độ trong yếu của sai xót,họp thảo luận với khách hàng và trình bày trên biên bản kiểm toán

2.1.1 Kiểm toán khoản mục TSCĐ hữu hình tại khách hàng X.

2.1.1.1 Giới thiệu về khách hàng X.

Công ty X là khách hàng năm đầu tiên của PCA, do Công ty đã gửi hồ

sơ thầu trong đó giới thiệu năng lực đến Công ty X, PCA đã trúng thầu góicung cấp dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính năm 2008 của công ty X

Do đây là khách hàng năm đầu tiên của Công ty nên PCA sẽ tiến hànhtìm hiểu sơ bộ về ngành nghề, lĩnh vực hoạt động, hệ thống KSNB, từ đó cóđánh giá ban đầu về rủi ro kiểm toán, xác định xem việc chấp nhận kháchhàng này có làm tăng rủi ro kiểm toán của Công ty hay không

Sau quá trình tìm hiểu sơ bộ về hoạt động của Công ty X, kiểm toánviên xác định chấp nhận thư mời kiểm toán của khách hàng, thực hiện kiểmtoán đối với BCTC năm 2008 của Công ty X

Qua quá trình tìm hiểu sơ bộ, quan sát và phỏng vấn đối với Ban Giámđốc Công ty X, KTV thu thập được một số thông tin sơ bộ sau:

- Công ty X là một công ty Cổ phần được thành lập theo Quyết định số359/QĐ/BCN ngày 3/6/2004 của Bộ Công nghiệp, vốn điều lệ là8.000.000.000 VNĐ Giấy phép đăng ký kinh doanh số 0703143386

- Lĩnh vực kinh doanh: lĩnh vực kinh doanh chủ yếu của Công ty là sảnxuất kinh doanh hàng may mặc và các loại vật tư, thiết bị, hàng hóa phục vụcho ngành công nghiệp dệt may phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu

ra thị trường trong khu vực và trên thế giới Đặc biệt, do yêu cầu thị trườngđối với các hàng may mặc ngày càng cao cả về chất lượng, kiểu dáng và mẫu

mã do đó dây truyền sản xuất cũng phải thường xuyên cải tiến cho phù hợpvới loại sản phẩm sản xuất của doanh nghiệp

- Mô hình tổ chức quản lý:

Sơ đồ 2.1: SƠ ĐỒ BỘ MÁY QUẢN LÝ VÀ SẢN XUẤT

2.1.1.2.Lập kế hoạch kiểm toán tổng quát đối với Khách hàng X.

a) Tìm hiểu về ngành nghề hoạt động kinh doanh của Khách hàng X.

Tìm hiểu hoạt động kinh doanh của khách hàng là bước công việc quantrọng trong công việc kiểm toán Hoạt động kinh doanh giữa các doanhnghiệp khác nhau dẫn đến sự khác nhau trong việc thực hiện hoạt động kiểmtoán Trong quá trình thực hiện hoạt động kiểm toán của mình, KTV cần có

HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ

Phòng

tổ chức lao động

Phòng kinh tế đối ngoại

Phòng

kế hoạch

và đầu tư

Phòng

kỹ thuật

&

Phòng kinh doanh

Phòng kinh doanh XNK

Phòng kho vận

những hiểu biết đầy đủ về ngành nghề kinh doanh của khách hàng để từ đóxác định, hiểu rõ các sự kiện, nghiệp vụ xảy ra trong doanh nghiệp, làm cơ sở

để đưa ra các phán đoán cho phù hợp

Công ty X là khách hàng năm đầu tiên của PCA nên bước công việc

tìm hiểu về ngành nghề kinh doanh của công ty được thực hiện đầy đủ thôngqua việc tham quan nhà xưởng, thu thập các tài liệu cần thiết có liên quan:

- Liên quan đến ngành nghề và hoạt động kinh doanh của khách hàngnhư: giấy phép thành lập công ty, giấy đăng ký kinh doanh, các biên bản họpHội đồng quản trị, báo cáo kiểm toán của các năm trước, các kế hoạch SXKDtrong năm 2008

- Liên quan đến hệ thống KSNB của công ty khách hàng thông qua việcquan sát, phỏng vấn Ban Giám đốc, thu thập các văn bản quy chế trong đơn vị

có liên quan đên hệ thống KSNB trong đơn vị

b) Tìm hiểu về môi trường hoạt động của công ty khách hàng:

Tại thời điểm hiện tại trên thị trường nhu cầu sử dụng hàng may mặc làkhông cao

Trong năm 2008, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế trên thế giới, giá

cả các nguyên vật liệu đầu vào cũng tăng nhanh, lượng tiêu thụ thấp Dẫn đếnchi phí mua nguyên vật liệu đầu vào của Công ty tăng, giá vốn hàng bán tăng

Hiện nay thị trường may mặc Việt Nam ngày càng đa dạng, đặc biệtvấp phải sự cạnh tranh gay gắt từ hàng may mặc Trung Quốc ồ ạt tràn vàoViệt Nam Trong khi tâm lý của người tiêu dùng Việt Nam chuộng hàng giá

rẻ, đẹp do vậy việc có được thị phần tiêu thụ cao trong thị trường là khôngđơn giản, doanh nghiệp phải có những biện pháp thích hợp để vừa đảm bảohoạt động kinh doanh của mình, vừa tạo khả năng cạnh tranh, tạo thương hiệucho chính mình

Trong năm 2008, tuy Công ty gặp nhiều khó khăn về thị trường và đốithủ cạnh tranh, để khẳng định vị thế của mình trên thị trường nội địa, Công tyquyết định thực hiện chính sách mở rộng thị trường tiêu thụ Để đảm bảo cả

về chất lượng và số lượng sản phẩm công ty đã thay thế một loạt các trangthiết bị sản xuất đã lỗi thời, lạc hậu

c) Tìm hiểu về hệ thống kế toán và hệ thống kiểm soát nội bộ:

Việc tìm hiểu về hệ thống kế toán và hệ thống KSNB là công việc rấtquan trọng Nếu việc tìm hiểu hệ thống KSNB được thực hiện một cách cẩnthận sẽ giúp KTV giảm thiểu các thủ tục kiểm tra chi tiết

Hệ thống kế toán:

* Các chính sách kế toán

Cơ sở lập BCTC: lập trên nguyên tắc giá gốc Đơn vị tiền tệ được sửdụng để lập BCTC là Đồng Việt Nam, phương pháp chuyển đổi các loại tiềnkhác căn cứ vào tỷ giá công bố của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tại thờiđiểm hạch toán

Kỳ kế toán: bắt đầu từ ngày 1/1 đến ngày 31/12 hàng năm

Ước tính kế toán: Việc lập BCTC tuân thủ theo các Chuẩn mực kế toánViệt Nam, hệ thống kế toán Việt Nam và các quy định hiện hành khác về kếtoán tại Việt Nam

TSCĐ HH và tính khấu hao:

+TSCĐ HH được trình bày theo nguyên giá trừ giá trị hao mòn lũy kế.+Việc xác định nguyên giá tài sản tuân thủ theo Chuẩn mực kế toánhiện hành và quy định liên quan (Quyết định số 206/2003/QĐ-BTC ngày12/12/2003 của Bộ Tài Chính)

+Khấu hao TSCĐ HH: được áp dụng phương pháp tính khấu haođường thẳng dựa trên thời gian hữu dụng ước tính của tài sản phù hợp với quyđịnh tại Quyết định số 206/2003/QĐ-BTC ngày 12/12/2003 của Bộ Tài Chínhban hành Quy định về chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ.

Sơ đồ 2.2: SƠ ĐỒ BỘ MÁY KẾ TOÁN

*Hệ thống KSNB.

Thông qua quá trình tìm hiểu và phỏng vấn các nhân viên trong Công

ty, KTV được biết: Ban Giám đốc Công ty rất chú trọng đến hệ thống KSNBtrong Công ty mình Ban Giám đốc Công ty X đã ban hành một số quy chế tàichính phục vụ cho hoạt động KSNB Đầu tuần, Ban Giám đốc sẽ tổ chức cáccuộc họp để nghe báo cáo về tình hình hoạt động sản xuất và tài chính củaCông ty, từ đó kịp thời giải quyết các khó khăn vướng mắc mà các bộ phậnmắc phải, ví dụ như: sự thường xuyên phải thay đổi kiểu dáng sản phẩm, thiết

kế các sản phẩm mới, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của thị trường

Các buổi họp bất thường của Ban Giám đốc và Hội đồng quản trị được

tổ chức để phê chuẩn, ủy nhiệm các quyết định và các vấn đề quan trọng Hệthống thông tin được sử dụng để bắt nhịp những thông tin cần thiết, hướngdẫn quản lý và thực hiện hoạt động kiểm soát được tốt nhất

Kế toán tổng hợp kiêm thủ quỹ

Kế toán hàng hóa, NVL, CCDC, TSCĐ

KTV thu thập các văn bản liên quan đến quy chế tài chính và KSNBcủa doanh nghiệp, các biên bản họp bất thường của Hội đồng quản trị và lưuvào hồ sơ kiểm toán Ngoài ra, có một số các quy chế không được ban hành

cụ thể thành văn bản, được KTV thu thập được thông qua việc phỏng vấn cácnhân viên trong Công ty cũng được KTV phản ánh trên giấy tờ làm việc

Thông qua đó, KTV đánh giá hệ thống KSNB của Công ty X là đángtin cậy

*Tìm hiểu hệ thống kiểm soát đối với khoản mục TSCĐHH:

Tăng TSCĐ HH:

Trong năm TSCĐ HH của công ty tăng chủ yếu là do mua sắm mới,điều này là hợp lý vì do đặc thù sản phẩm của Công ty là các sản phẩmthường xuyên phải thay đổi về kiểu dáng và mẫu mã, dẫn đến dây chuyềncông nghệ thường xuyên phải thay đổi và TSCĐ HH tăng trong năm chủ yếu

là do mua các dây chuyền sản xuất mới

Đối với tăng TSCĐ HH tại Công ty, Công ty có Quy định khi đầu tưmua sắm TSCĐ HH cần phải: có yêu cầu thay đổi dây chuyền sản xuất của bộphận sản xuất, được Hội đồng quản trị thông qua bằng văn bản, Hợp đồngmua bán TSCĐ HH, Hóa đơn mua bán, Biên bản bàn giao TSCĐ HH, Quyếtđịnh đưa TSCĐ HH vào sử dụng Điều này đã được Quy định thành văn bản,trong Quy chế hoạt động của Công ty KTV thu thập Quy chế hoạt động này,phôtô lại và lưu trong hồ sơ kiểm toán có vai trò như một bằng chứng quantrọng trong kiểm toán

thanh lý bao gồm: Tổng giám đốc, Kế toán trưởng, và một số thành viên khácnếu cần thiết ví dụ như có thể mời thêm chuyên viên để đánh giá giá trị tài sảnthanh lý Hội đồng này sẽ lập một Biên bản thanh lý đối với TSCĐ HH đó vàchuyển cho kế toán TSCĐ HH, là căn cứ để kế toán TSCĐ HH ghi sổ và thôitính khấu hao đối với TSCĐ HH đó.

Khấu hao TSCĐ HH.

Cả hai Công ty áp dụng phương pháp khấu hao theo đường thẳng dựatrên thời gian hữu dụng ước tính của tài sản phù hợp với Quy định tại Quyếtđịnh số 206/2003/QĐ-BTC ngày 12/12/2003 của Bộ Tài Chính ban hành Quyđịnh về chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ

Đối với tỷ lệ khấu hao: tỷ lệ khấu hao TSCĐ được áp dụng theo đúngQuy định hiện hành:

+ Với các TSCĐ tăng kể từ ngày 1/1/1997 đến ngày 31/12/1999: ápdụng theo Quyết định 1062 TC/QĐ/TSTC của Bộ Tài Chính

+ Với các TSCĐ tăng kể từ ngày 1/1/2000 đến nay: áp dụng theo Quyếtđịnh 166 TC/QĐ/TSTC của Bộ Tài Chính

Đối với TSCĐ tăng trong kỳ, Công ty thực hiện bắt đầu trích khấu hao

từ khi có Quyết định bắt đầu đưa tài sản vào sử dụng, và thôi trích khấu hao

từ ngày không sử dụng tài sản đó nữa

Đơn vị có mở sổ chi tiết khấu hao để theo dõi số khấu hao đã trích củaTSCĐ và theo dõi giá trị còn lại của TSCĐ

Quản lý TSCĐ HH về mặt hiện vật.

Vấn đề quản lý đối với TSCĐ HH được thực hiện rất chặt chẽ TSCĐ

HH được giao cho bộ phận sử dụng quản lý Định kỳ hàng quý sẽ tiến hànhkiểm kê đối với TSCĐ HH và bảo quản chặt chẽ tài sản trong quá trình sử

dụng để đảm bảo tài sản hoạt động bình thường, không bị mất mát, hư hỏng,

đảm bảo hoạt động bình thường cho đơn vị

Quản lý hồ sơ TSCĐ HH.

Mọi hoạt động có liên quan đến thay đổi TSCĐ HH đều được Ban

Giám Đốc phê duyệt, theo đề nghị của kế toán trưởng

Thông qua việc nghiên cứu báo cáo kiểm toán từ các năm trước của

Công ty, không có sai phạm nào liên quan đến TSCĐ HH từ các năm trước

được xác định trong năm kiểm toán

Để quản lý TSCĐ HH, doanh nghiệp sử dụng các bảng tính trên Word,

Excel để tính toán hỗ trợ cho việc hạch toán đối với TSCĐ HH

Qua việc tìm hiểu về hệ thống KSNB của Công ty, KTV đưa ra kết

luận các thông tin thu thập được từ hệ thống kế toán của các Công ty này là

đáng tin cậy Việc hạch toán đối với TSCĐ HH được thực hiện theo đúng quy

định hiện hành Vì vậy khi kiểm toán đối với TSCĐ HH các bằng chứng mà

KTV

thu thập được từ hệ thống kế toán là đáng tin cậy

*Thực hiện thủ tục phân tích sơ bộ.

Biểu 2.1: Trích giấy tờ làm việc của KTV

Tài sản 31/12/2008 31/12/2007 Chênh lệch Ghi chú

A- Tài sản ngắn

Tiền và các khoản

tương đương tiền 4,860,371,601 1,930,447,859 151.77 2,929,923,742 {a}

Các khoản đầu tư

Lợi nhuận sau

thuế chưa phân

phối

2,900,069,927 1,565,693,648 85.23 1,334,376,279

Tổng cộng nguồn

vốn 10,879,990,187 2,508,342,938 360.50 8,321,647,249

{a} Lượng tiền mặt tồn quỹ là khá lớn, tăng gần 3 tỷ so với cuối năm

2008, điều này là do một số khoản phải thu khách hàng được khách hànghoàn trả vào thời điểm cuối năm, doanh nghiệp chưa sử dụng các khoản tiềnnày vào hoạt động SXKD

{b} Khoản đầu tư tài chính này là Công ty cho vay ngắn hạn, có số dư

lớn do đó cần được kiểm tra thêm

{c} Khoản phải thu ngắn hạn tăng gấp đôi so với năm 2007, điều này là

do trong năm 2008 doanh nghiệp muốn tăng doanh số bán nên đã thực hiệncác chính sách tài chính tăng thời hạn của các khoản phải thu theo hợp đồng

{d} Trong năm Công ty mua sắm them nhiều sắm thêm nhiều công cụ

dụng cụ đồ dùng văn phòng phục vụ cho hoạt động quản lý do đó làm tăng tàisản dài hạn khác ( TK 242) tăng hơn 200 triệu

{e} Trong năm doanh nghiệp đã huy động thêm vốn góp từ các cổ đông

để mở rộng sản xuất là 8 tỷ theo tiền Việt Nam ( theo Biên bản họp hội đồngquản trị và quyết định tăng vốn của X)

Sau đó KTV tiến hành phân tích sơ bộ đối với báo cáo kết quả kinh doanh

Biểu 2.2: Trích giấy tờ làm việc của KTV

Chênh lệch Ghi chú

Số tiền(+_)

{a} Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ tăng nhanh trong

năm 2008 là do Công ty áp dụng chính sách mở rộng tín dụng tăng thời hạncác khoản phải thu để tăng doanh số bán

{b} Giá vốn hàng bán tăng với tốc độ lớn hơn doanh thu là do trong

năm do ảnh hưởng của lạm phát dẫn đến giá các nguyên liệu đầu vào, lươngcông nhân thuê ngoài làm theo ca tăng dẫn đến giá vốn tăng

{c} Do giá vốn tăng với tốc độ nhanh hơn tốc độ tăng của doanh thu,

mặc dù doanh số bán ra có tăng nhưng lợi nhuận thuần về bán hàng và cungcấp dịch vụ lại bị giảm sút

{d} Doanh thu hoạt động tài chính tăng là do trong năm doanh nghiệp

sử dụng khoản tiền 5 tỷ để cho vay ngắn hạn, phần doanh thu này chủ yếu làtiền lãi vay thu được

{e} Trong năm phần lớn các khoản vay của công ty X đã được thanh

toán, dẫn đến chi phí lãi vay của Công ty giảm đáng kể

{f} Chi phí khác doanh nghiệp ghi âm trên Báo cáo kết quả kinh doanh,

cần kiểm tra chi tiết đối với chi phí khác, đây là một khoản chi phí bấtthường

Thông qua việc phân tích sơ bộ đối với BCTC của Công ty X, KTVmuốn đánh giá các biến động bất thường đối với khoản mục TSCĐ, nguồn sửdụng để đầu tư mua sắm TSCĐ

Thông qua các phân tích trên có thể nhận thấy: Trong năm do Công ty

có kế hoạch mở rộng hoạt động SXKD của mình nên nguồn vốn chủ sở hữutăng Việc tăng TSCĐ có thể được đầu tư từ nguồn vốn tự có của doanhnghiệp TSCĐ trong năm tăng với giá trị lớn nhưng phù hợp với kế hoạch sảnxuất và mua sắm của Công ty trong năm, không có biến động bất thường đốivới TSCĐ trong năm

Thông qua việc tìm hiểu về hoạt động kinh doanh, những nhận xét banđầu của KTV đối với tình hình hoạt động SXKD của Công ty trong niên độ kế

toán 2008, KTV có đánh giá ban đầu về rủi ro và trọng yếu.

*Đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu kiểm toán.

Đánh giá sơ bộ rủi ro kiểm toán:

Thông qua những tìm hiểu về hệ thống KSNB của Công ty X, KTVđánh giá hệ thống KSNB của Công ty X đáng tin cậy, được đánh giá ở mứctrung bình

Rủi ro tiềm tàng đối với Công ty X được đánh giá là cao hơn mức trungbình, do trong thời điểm hiện tại và dự đoán trong tương lai số lượng các đốithủ cạnh tranh của công ty lớn và có khả năng tăng nhanh, môi trường kinhdoanh của công ty có nhiều biến động

Mặc dù khách hàng X là khách hàng năm đầu tiên của Công ty PCA,nhưng với uy tín của mình không cho phép PCA dự kiến mức rủi ro kiểm toánmong muốn cao Do vậy, KTV đã dự kiến rủi ro kiểm toán mong muốn đốivới Công ty X là ở mức trung bình

Do đó rủi ro phát hiện phải thấp hơn mức trung bình, số lượng các thửnghiệm cơ bản và bằng chứng kiểm toán cần thu thập sẽ lớn hơn

Xác định trọng yếu.

Mức độ trọng yếu được KTV đưa ra dựa vào hiểu biết ban đầu về hệthống kiểm soát của Công ty khách hàng Tại PCA ước tính mức độ trọngyếu cho một số khoản mục như sau:

2% tổng tài sản lưu động

10% với thu nhập trước thuế

0,5% đến 3% đối với tổng doanh thu

Quy trình xác định mức độ trọng yếu được thực hiện theo biểu sau

Biểu 2.3: Trích giấy tờ làm việc của KTV

Khoản mục

Tỷ lệ %

Thấp nhất

2.1.1.3.Thực hiện kế hoạch kiểm toán.

a) Kiểm tra chi tiết số dư TSCĐ.

Trước tiên, KTV tiến hành thu thập Bảng tổng hợp TSCĐ của đơn vị,trong đó bao gồm có các chỉ tiêu: số dư đầu kỳ TSCĐ, số phát sinh tăng,

giảm, số cuối kỳ của nguyên giá, khấu hao lũy kế, giá trị còn lại, lãi lỗ do

thanh lý của từng loại TSCĐ

Sau đó KTV tiến hành kiểm tra các số tổng hợp Để tiến hành công việcnày, KTV sẽ thu thập các tài liệu: BCTC, Bảng cân đối phát sinh, Sổ Cái

TSCĐ, Sổ chi tiết TSCĐ Thu thập các số liệu tổng hợp trên sổ chi tiết TSCĐ,

biên bản kiểm kê TSCĐ HH vào thời điểm 31/12 của doanh nghiệp

Tiến hành đối chiếu số liệu trên Sổ Cái với Bảng cân đối phát sinh, đốichiếu số trên Sổ Cái với Số liệu được phản ánh trên BCTC của khoản mục

tương ứng (nguyên giá TSCĐ) Đối chiếu số liệu tổng hợp được trên sổ chi

tiết với Sổ Cái tài khoản TSCĐ với Biên bản kiểm kê TSCĐ

Biểu 2.4: Trích giấy tờ làm việc của kiểm toán viên

PCA

chiếu

E.140 5

NIÊN ĐỘ: 31/12/2008

Người TH Dương Người KT V.Anh GIẤY TỜ LÀM VIỆC

Mục tiêu: Ghi chép, trình bày.

Nội dung thực hiện công việc: Tổng hợp đối chiếu số dư đầu kỳ với Báo cáo kiểm toán

năm 2007,số phát sinh khớp đúng với số liệu trên sổ chi tiết, sổ cái TSCĐ, biên bản kiểm

kê TSCĐ và BCTC

Số dư đầu kỳ

Phát sinh Nợ

- Khớp đúng giữa sổ chi tiết TSCĐ với Biên bản kiểm kê TSCĐ

Kiểm tra chi tiết nghiệp vụ tăng TSCĐ: Do trong năm số lượng

nghiệp vụ tăng TSCĐ nhỏ, KTV quyết định chọn kiểm tra chi tiết đối với100% nghiệp vụ kinh tế phát sinh đối với việc tăng TSCĐ

Đối với việc kiểm tra chi tiết nghiệp vụ tăng TSCĐ, KTV sẽ thực hiệnđánh giá các mục tiêu: tính hiện hữu, giá trị, trình bày

 Đối với mục tiêu tính hiện hữu: do Công ty X là khách hàng năm

đầu tiên của PCA, hợp đồng kiểm toán được ký kết sau ngày kết thúc niên độ

kế toán, nên Công ty không có điều kiện theo dõi hoạt động kiểm kê vào thời

điểm kết thúc niên độ kế toán của Công ty X Do đó, PCA sẽ tiến hành thực

hiện thủ tục bổ sung để thay thế và khẳng định tính hiện hữu của TSCĐ

- Thông qua việc thăm quan nhà xưởng nhận thấy TSCĐ của công ty X

là thực sự tồn tại và đang hoạt động

- Thông qua ngày tháng trên các hóa đơn mua TSCĐ, quyết định tăngđưa TSCĐ vào sử dụng là ngày 12/1/2008 đối với máy tính xách tay Đối vớidây truyền sản xuất thì ngày mua là 1/6/2008, và bắt đầu đưa vào sản xuất làngày 27/6/2008 Phù hợp với số liệu phản ánh trên sổ sách kế toán