1518 Nghiên Cứu Đặc Điểm Lâm Sàng Và Đánh Giá Kết Quả Sớm Điều Trị Bệnh Trĩ Bằng Phẫu Thuật Longo Tại Bv Đại Học Y Dược Cần Thơ Và Bv Đa Khoa Trung Ương Cầ.pdf

• d • + • BO GI~O DUC V~ D~O TAO TRUONG DAI HQC Y DUQC C~N THO HUYNH BAO T~M NGHI~N C~U DAC DIEM L~M S~NG • BO Y T~ • • V~ D~NH GI~ K~T QU~ SM DI~U TRI BENH TR] B~NG PH~U THUAT LONGO TAI BENH VIEN TRU[.]

d

•

+

•

BO GI~O DUC V~ D~O TAO

TRUONG DAI HQC Y DUQC C~N THO

TAI BENH VIEN TRU ~NG DAI HOC Y DU'OC CAN THO

Chuyen ng~nh: Ngoai khoa

Ma s6: 62.72.07.so.cg

LUAN AN CHUY~N KHOA CAP II

Ngur~i hr~ng d~n khoa hoe:

PGS.TS NGUY~N VN L~M

•

CAN THO 2 0 1 5

Toi xin cam doan day l~ c~ng trinh nghi~n c~u c~a ri~ng toi, c~c so

li~u, k~t qu~ n~u trong lu~n ~n l~ trung the v~ chua tung due c~ng b~ trong

Re_

­

Sau hai n~m hoc t@p, den h~m nay t~i d~ ho~n th~nh d~ t~i nghi~n cu

c~a minh C~ dugc th~nh tu nay, t~i v c~ng bi~t on c~ng lao day b~o c~a quy th~y c, su giup d~ c~a quy dong nghi~p v~ su hop t~c nhi~t tinh ca qu b~nh nh~n

T6i xin ch~n th~nh cam on:

Ban Gi~m hi~u truong Dai hoc Y duoc C~n Tho Phong Sau Dai hoc tru~ng Dai hoc Y duoc C~n Tho B6 m~n Ngoai tru~ng Dai hoc Y duoc C~n Tho B~nh vi~n tru~ng Dai hoc Y duoc C~n Tho B~nh vi~n Da khoa Trung uong C~n Tho Phong KHTH Bnh vi~n tru~ng Dai hoc Y duoc C~n Tho Ph~ng KHTH B&nh vi~n Da khoa Trung uong C~n Tho Khoa Ngoai B~nh vi~n truong Dai hoc Y duoc Can Tho Khoa Ngoai B~nh vi~n Da khoa Trung uong C~n Tho T6i xin bay t~ long kinh trong v~ bi~t on s~u s~c d~n:

PGS.TS Nguy~n Vin Lam, ngu~i d~ hu~ng d~n cho t~i trong su~t qua trinh thue hi~n d~ t~i

Ti xin c~m on co quan noi t~i c~ng t~c d cho ph~p v~ tao di~u ki~n de t~i duoc tham d kh~a hoc

C~n Tho, thing 09 n~m 2015

Huynh B~o Tam

Mc luc Danh muc c~c bang Danh muc cc hinh

Chuong I TONG QUAN TI LIEU 3

1 1 So luge v~ lich s~ ph~u thu~t tri a >

1 2 C" t ' au ruc gla1 pIau-mo I9c Ong 1u mon ··· " h" ' h " h' ' 4 1.3 Gii ph~u b~nh tri a a a 6 1.4.Tinh hinh m~c b~nh tri .a a a 9/ +

•

I.5 D~c di~m lam sang a a I l 1.6 C~c phuong ph~p di~u tr b~nh tri 14 1.7 Gi~i thi~u ph~u thu~t Longo 1 8 Chuong 2 DI TUONG V~ PHUONG PH~P NGHI~N CU 21

2 1 D~i tuong nghi~n cu 2I 2.2 Phuong php nghi~n cu 2] 2.3 Dao dc trong nghi~n ciru so a 34

3.2 D~c di~m l~m sang 39

4.3 K~t qu~ diSu tri ···66

KIEN NGHJ ···80 T~I LIEU THAM KHO

PHU LUC

HA: Huy~t ~p

DANH MUC C~C HINH

•

Thi~t d~ ding ngang qua gi~a h~u m~n trc tr~ng

Hinh 1.3 B dung cu ph~u thu@t Longo 19

Hinh2.2 Tu th~ b~nh nh~n tr~n b~n m6 25 Hinh 2.3 Dua ~ng nong CAD 33 v~o h~u m~on 26

•

Hinh 2.4 Kh~u m~i ti tr~n du~ng lugc 27 Hinh 2.5 Dua hai d~u chi ra ngoi 27

Hinh 2.7 Cat v~ kh~u khoanh ni~m mac tr~n du~ng lugc 29 Hinh 2.8 Hai m~p ni~m mac dugc kh~u b~m li~n nhau 29

I

I •

I

I

DANH MUC CC B~NG

I •

f

•

d

Bing 3 1 6 Th~i gian n~m vi~n theo mt s6 y~u t6 (ng~y) 49

,

S J o Ieu b"" aO ;tA

DANH MUC CAC BI~U D

•

I •

D~T VAN D~

TH l~ mot b@nh rt ph~ bi~n ~ c~c nu~c G~p h~u h~t ~ ngu~i l6n TH khong g~y ti vong nhung n~u khong dugc quan t~m di~u trj thi thuong ton s~ tr~ n~n n~ng n~ v~ ~nh hung rt nhi~u d~n sinh hoat, hoc t@p, c~ng tc [7], [8], [1 0], [16]

Thuc t~, c~ nhi~u phuong ph~p di~u trj da duoc ~p dung Tuy nhi~n, v~n chua c~ phuong ph~p n~o ho~n h~o v~ the t~ c~ng d~ ghi nh@n c~ nhi~u di chung do khong dug di~u tri ding din Mc d ph~u thu~t l~ phuong ph~p di~u tri c~ hi~u qu nht nhung da s~ b~nh nh~n v~n ngai m~ vi so dau sau m~ [10] L do chinh c~a dau l~ do v~t m~ nm ngay ~ di~n luoc D~c bi@t, gan vung da canh h@u m~n l~ vung r~t nhay cam Ngo~i ra, v~t m thuong d~

h (Milligan-Morgan) hoc kh~u kin to~n b@ (Ferguson), nhung ty l~ buc ch6 kh~u c~ng khong it v~ se dau nhi~u hon khi dai tin ho~c v~t m~ bi nhi~m trng [7], [8]

Tur th~p nien 90, vi cc ph~t hi~n v~ sinh b~nh hoc v~ gi~i ph~u -m~ hoc c~a tri v~ b~nh ly vung h@u m~n - truc trang, cc phuong php ph~u thu~t mi dya tr~n nguy~n tc can thi~p v~o vng ni~m mac it nhay cam phia tr~n du~ng luge, l~m gi~m luu luong m~u dn b~i tri, bo t~n l6p d~m h@u mn v~ c~ dinh m~ tr v~o ~ng h@u m~n, nhu: ph~u thu~t Longo, kh~u treo tri, kh~u c@t d@ng mach tr du~i hung d~n c~a si~u ~m Doppler duoc ti~n hanh nghi~n

cu v~ ~p dung rng r~i [7], [ 1 1 ] Ph~u thu@t Longo dugc chinh t~c gi~ v~ c~ng su nghi~n cru t n~m 1993 v~ trinh b~y trong H~i nghi chuy~n ng~nh d Y n~m 1995 v~ n~m 1998, l~ ph~u thut s~ dung m~y kh~u v~ng d~ c~t m@t khoanh ni~m mac r@ng khong 2cm ~ phia tr~n du~ng luge 3 - 5cm v~ kh~u n~i ngay 2 m~p c~t b~ng my Phuong ph~p n~y c~ uu di~m kh~ng dau hoc r~t it dau sau m~ do v~t m~ ~

v~ng ni~m mac it nhay cam phia tr~n du~ng luge, mat m~u trong m kh6ng

•

• ding k~ v~ th~i gian m~ ngn do s~ dung m~y kh~u vong, ra vi~n v~ lao dong

tr~ lai s~m

Vit Nam, n~m 2000, l~n d~u tin ph~u thu~t Longo dugc gi~o su

Descottes sang trinh b~y tai B~nh vi~n Vi&t DUc Ng~y 1 I th~ng 05 n~m

2001, bing ph~u thu~t Longo, gi~o su Descottes d~ m~ trinh di~n tr~n 03 b&nh nhan ttt Viet Nam d~u tin cho k~t qua r~t tt [7], [8], [10]

Hi~n nay, c~c b~nh vi~n da ~p dung r@ng r~i ph~u thu~t Longo di~u trj cho nh~ng b~nh nhan tri D~ng th~i, c~ng c6 nhi~u h~i nghi chuy~n ng~nh, nhi~u nghi~n cu khoa hoc, nhi~u d~ tai vi~t v~ ng dung ph~u thu~t Longo di~u trj tr D~ g~p ph~n d~nh gi~ s an to~n v~ hi~u qu~ c~a k thut nay, ch~ng t~i ti~n h~nh thrc hi@n d~ t~i:

"Nghi~n cicu lam sang v~ ddnh gi k~t qu~ sim di~u tri b@nh tri b~ng pk~u thu@t Longo t@i B~nh vi~n Truong Dai hoc Y Du@c Can Tho v~ B~nh vi~n

Da khoa Trung wong Can Tho"

Vdi muc ti~u:

1 Kh~o s~t dc di~m lam sang ~ nh~ng b~nh nh~n m~c b~nh tri khi duoc di~u trj bing ph~u thu@t Longo tai B~nh vi~n Truong Dai hoc Y Duoc

C~n Tho v~ B~nh vi~n Da khoa Trung uong C~n Tho, tr thing 4/2014 d~n 5/2015

2 Dnh gii k~t qu~ s~m di~u tri b~nh tri n~i d~ III, IV bing ph~u thu@t Longo tai B~nh vi~n Truong Dai hoc Y Duoc C~n Tho v~ B~nh vi~n Da khoa Trung Uong C~n Tho, ti th~ng 4/2014 d~n 5/2015

Chuong I

T~NG QUAN T~I LIEU

1.1 SO LUQC V PH~U THU~T TRi

Tri da duoc bi~t tr th~i thuong c6 (4000 n~m tru~c Cong Nguy~n), duoc

ghi ch~p trong y v~n ca nhi~u nu~c nhu Trung Hoa, An D, La M~ Theo

Goligher, Parks, Johenson, Nguy~n Dinh Hi, Nguy~n Manh Nham thi hon

• 50% ngu~i tr~n 50 tu~i m~c b~nh nay Nam gii m~c tri gap d~i phu n~[7],

•·

••

•

[10], [16]

M~ ti c~ng d duroc thuc hi~n c~ ng~n n~m tru~c, [2], [16]

Theo tic gi Le Quang Nghfa [16], trurdc th~ k XIX, Parks cho ring c~ hai phuong php m~ ti: c~ch xua nht tr th~i trung c~ l~ c@t th~t cu~ng bi

tr, c~ch th hai l~ chi ct bi ti m~ khong cm m~u D~n cui th~ k XVIII, Salmon k~t hop c~ hai phuong ph~p tr~n Allingham c~ tung trinh phuong ph~p nay v~o n~m 1 8 7 1 N~i chung, cc bi tri duoc b~c t~ch ra kh~i co th~t h@u mon l~n t~n phn tr~n ng h~u mon r~i ct v~ c~t cu~ng.K~t qui, gi~i quyet duoc van d~ xu~t huy~t nhung v~ sau m@t s~ b~nh nh~n bi teo hep ~ng h@u m~n Vi v~y c~c tac gi~ khc ti~p tuc c~i bi~n

Nm 1 9 1 1 , Earle d~ xung sau khi b~c t~ch tti thi kep ngang cu~ng tr r~i kh~u lien tuc tr~n kep Liles (1919) chi b~c tch gi~i han bi ti ri ct

(trong d~ c~ ph~n da nhay cam ~ h@u m~n) Tuy nhi~n, sau m~ b~nh nh~n rt dau

N~m 1937, phuong php ca Salmon duoc Milligan v~ Morgan c~i ti~n v~ nhn manh l~ ph~i b~c t~ch l~n cao kh~i gii han da - ni~m mac d~ kh~ng c@t vng da nhay cm h~u m~n

Nam 1882, Whitehead dua ra m@t phuong phip tri tri r~t t~n g~c bing c~ch ct b~ t~t c~ vng c~ th~ c~ ti;bao g~m ph~n ni~m mac v~ du~i ni~m mac doan tr~n ~ng h@u m~n, d~ lai ph~n da c~a doan dudi ng h~u m~n

I •

•

•

• Sau d, k~o m~p ni~m mac b~n tr~n kh~u vi ph~n da b~n du~i Tuy nhi~n,

phuong phap n~y c~ nhi~u nhugc di~m l~ sau m~ h~u m~n bi teo hep vi seo

x0, hoc sa xu~ng th~p v~ ti~t ch~t nh~y lien tuc.Vi le d~, phuong php Whitehead kh~ng dugcip dung r@ng r~i Tuy v@y, v~n c~ mot s~ tc gi~ nhur Ransler (1934), Buie (1937), Granet (1953), Grahm Steward (1963) tim c~ch c~i bi~n nhung ty l~ teo h~u m~n v~n con ca0

Nm 1774, Petit l~ ngu~i d~u ti~n m~ t~ ct ti bing c~ch b~c t~ch m~ khong c~t b~ ni~m mac ph b~n tr~n bi tti

Nm 1956, Parks v@n dung nguy~n t~c c~a Petit v~ thc hi~n phuong ph~p n~y vi m@t dpng cu banh h@u m~n Nh~ th~, khong lam thay d~i gii ph~u hoc v~ng h@u m~n N~ml971, Parks b~o co d theo d6i 600 b~nh nh~n d~y c~t ti dui ni~m mac theo phuong ph~p ca Petit cho k~t qu t~t, it dau Ngo~i ra, Goligher c~ng l~ ngu~i bi~n kh~o rt c~ng phuv~ ti

N6i chung, c~c phuong php hay dugc nh~c d~n g~m:

- Phuong phap c~i bi~n c~a Whitehead (nhu Buie, Granet)

- Phuong ph~p ca Milligan - Morgan (1937)

- Phuong phap c~a Parks (1956)

- Shackelford (1968)

- Phuong ph~p c~a Ferguson (My) (1959)

- Phuong ph~p c~a Toupet (1970) Theo nghi~n c'ru ca Thomson (1975), Parnaud, Denis (1984) Ti c~n dugc di~u tri khi n~o tr~ th~nh b~nh, tc l~ d~ gay ra cc tri~u chmng: Chy

mu, dau, ch~y djch, sa ra ngo~i gay ~nh hung d~n sinh hoat v~ d~i song [7], [ 1 1 ] , [16]

1.2.1 Gi6i han ~ng h@u m~n

Ong h@u mon hinh tr, nm gon trong sau ch~u hong b~ n~i ti~p trc

m~n kho~ng 3cm, thuong xuy~n kh~p doc

Theo cc nh~ gi~i ph~u, ~ng h~u m~n dugc gii han ngo~i c~ng l~ 16 h~u m~n v~ trong l~ duo~ng lugc, d~i khong 2,5-3cm

Theo cc nh~ ph~u thu~t, ng h@u m~n duo gii han ngo~i c~ng l 16

h~u m~nv~ phia trong cao hon du~ng lugc 1,5cm Nhu v~y, ~ng h~u m~n ca

c~c nh~ ph~u thu~t d~i khong 4-5cm

Duong lugc l~ mc quan trong trong ph@~u thu~t tri[7], [ 1 1 ] , [16]

+ Ph~n s~u: bao quanh ph~n tr~n ng h@u m~n Phia sau l~n v~o co mu­

tryc tr~ng, phia truc c~ m@t s~ soi bam v~o trung tam g~n d~y ch~u

- Co th~t trong:thu~c h~ co tron, l~ co vong ca thanh ru@t, di lien tuc tr tr~n xu~ng, den h~u m~n d~y l~n, tao n~n co th~t trong,khong c~ chc n~ng t

ch~

- Co n~ng h@u mon: boc I~t ph~n d~y ch@u, gom hai ph~n: phn th~t va

ph~n n~ng

1.2.2.2 Lp tong:

Ong h@u m~n c~ nh~ng n~p ni~m mac n~m doc, phia tr~n du~ng luqc

goi l~ c@t h~u m~n, cha m@t dong mach, m~t tinh mach v~ nhi~u b~ co doc

,

Cc ch~n c~t duoc n~i vi nhau b~ng nh~ng n~p ni~m mac hinh cung goi l~ van h@u m~n, cc van nay gi~i han nh~ng h~ nh~ n~m phia tr~n goi l~ xoang h~u m~n Ph~n 6ng h~u m~n n~m phia tr~n van h~u mon goi l~ ving tri Duong luoc l~ du~ng hinh r~ng cua tao b~i b~ tr~n c~c van h~u m~n v~ ch~n cic c@t h@u m~n, c~ch b~ hu mon 2-3cm Vng luc n~m gi~a du~ng luoc v~ du~ng lien co th~t, cao khoing I0mm O vung nay c~ c~c soi xo-co d~n h~i k~t hop ti co doc c~a trc tr~ng xuyen qua co th~t trong h~a l~n v~o Ip

co ni~m, m@t s~ b~m cht v~o ni~m mac vung luoc, lm cho ni~m mac vung n~y dinh ch~t v~o lp co ni~m, duoc goi l~ d~y ch~ng Parks, ph~n c~ch khoang dui ni~m mac phia tr~n day ch~ng l~ noi c dim r~i tinh mach tri ni v~ khoang du~i da ~ phia dui day ch~ng l~ noi c~ d~m r~i tinh mach tri

1

I

N

bng h~u m~n ph~u th uz t

Hinh 1 1: Thi ~ t d ding ngang qua gi~a h@u mon trc tr~ng

Ngu~n "Nguy~n Dinh H~i-2002"

1.2.3 C~u tr~c m~ hoc

Ong h~u mon duoc chia th~nh ba ph~n: doan c@t, doan trung gian, doan

,

•

• da V~ c~u tao m~ hoc, ~ng h@u mon c~ nh~ng dc di~m tr bi~u m~ tr don

c~a truc tr~ng chuy~n d~n th~nh bi~u m~ vu~ng t~ng ~ doan c@t, bi~u m~ l~t t~ng kh~ng sing h~a ~ doan trung gian v~ cu~i c~ng th~nh bi~u m~ l~t t~ng sing h~a ~ doan da Duong luc l~ noi chuy~n ti~p gi~a bi~u m vu~ng tang th~nh bi~u m~ lt t~ng khong sung h~a ~ng h@u m~n kh~ng c~ tuy~n Liberkuhn.Tuy~n canh h~u m~n l~ nh~ng tuy~n ~ng chia nhnh, c~ ph~n ch~ ti~t n~m t~ng dui ni~m mac, con c~c ~ng b~i xu~t thi di xuyen qua I~p d~m r~i d~ ch~t ti~t v~o long ~ng h@u m~n, noi du~ng luoc R~ h~u mon xu~t ph~t tir day[7], [10], [16]

1.2.4 Mach m~u v~ th~n kinh 1.2.4.1 Mach m~u:

Ton b@ trc tr~ng v~ h@u m~n duge nu~i du~ng bi cc d@ng mach, tinh mach song h~nh nhau, gom 4 h~: tr~n, gi~a, du~i v~ dong mach c~ng gi~a C~c d@ng mach trc trang tr~n, gi~a, du~i c~ s thong n~i vi nhau

- D@ng mach trc tr~ng tr~n l~ nhnh t@n ca dong mach mac treo tr~ng du~i, l~ nguon c~p m~u ch~ y~u, cho nhi~u nh~nh t~n ~ l~p dui ni~m mac c~a ~ng h@u mon, m@t s6 nh~nh thong vi nhau qua cc shunt, thong th~ng

Tinh mach c~ hai d~m r6i

- Dim r~i tinh mach tr trongl~n hon dam r~i tinh mach tri ngo~i, ~

khoang canh h@u m~n du~i Ip ni~m mac, t@p trung ch y~u ~ c~c d~m h~u m~n, c~ nhi~u tinh mach d~n In, nhi~u doan nh@n mu trc ti~p ti dong

mach M~u ti d~y qua tinh mach trc tr~ng tr~n d~ v~ tinh mach c~a

- Dm r~i tinh mach tri ngo~i ~ khoang quanh h~u m~n du~i da M~u t~ day qua tinh mach trc tr~ng du~i v~o tinh mach ha vi v~ tinh mach ch~ du~i Hai dim r~i th~ng noi nhau qua lp co tron , tao n~n thong n~i c~a ch6[7], [8] [9), [10] [16

1.2.4.2 Th~n kinh

Duoc chi ph~i b~i h¢ th~n kinh t~y song (S3,S4) v~ h~ th~n kinh thue v~t

(dim ri ha vi)[9], [10], [16]

1.3 GI~I PH~U B~NH TRi

Tri l~ s phong In ca m~t hay nhi~u tinh mach thu~c h~ thong tinh

- N~u bi tri thu~c tinh mach tri tr~n goi l~ tri n~iv~ cu~ng tri nm tr~n du~ng luge Tri n~i duoc che ph~ b~n tr~n b~i ni~m mac hinh try

- N~u b~i tri thu@c tinh mach tri du~i thi goi l~ tri ngoai v~ cu~ng tri n~m du~i du~ng luoc Tri ngoai duoc che ph~ b~n tr~n b~i ni~m mac l~t tang

Hai h~ thong tinh mach ny thong thuong r~ng r~i vi nhau v~ khi c~ hai

,

• h~ th~ng du ph~ng to th~nh tri duoc goi l~ trf h~n hop

- Tri sa l~ ti n@i sa xu~ng kh~i du~ng lugc v~ ra ngo~i khoi co th~t h~u

mn

- Tri vong l~do c~c bi tri chinh v~ cc bi tri ph sa ra ngo~i, lien k~tth~nh vong Ph~n bit vi sa trc tr~ng da v~o cc bi tr to, nh~ nhin th~y tr~n vong

- T~c mach tr~do s hinh th~nh cuc m~u dong n~m trong bi ti

+ Tc mach tri ngoai: nhin th~y kh~i tri sung c~ ma~u xanh, so dugc cuc

mu dong to hay nh~ hon hat d@u

+Tc mach ti n@i:th~m trc tr~ng @n tay v~o th~nh ~ng h@u mon cham duc cc mu dong, c~ ranh gidi r~ r~t

- Tri sa v~ nghetdo bi tri n@i sa ra ngo~i v~ bi co th~t hu mn si~t ngang lam nghet;c~ ni~m mac d~ th~m, sung n~, cham v~o rt dau v~ n~u khong dugc can thi~p kip th~i b~ng c~ch d~ybi ti I~n tr~n khi co th~t h~u m~n thi bi ti s€ bi hoai tu

- Viem nh~ v~ vi~m khe b~nh nh~n c~ cm giac ngta ng~y hoc n~ng r~t ving h@u m~n Th~m trrc tr~ng bnh nh~n dau v~ co th~t d~n h~i k~m Soi h@u m~n th~y nh bi phi n~, c~c khe bi lo~t n6ng, d

- M~nh da th~a do tri ngoai tao ra g~m c~ m~ li~n k~t, m~ soi dugc che phi bing da v~ng h@u mon[7], [10], [16]

1.4 TiNH HINH MAC B~NH TRi:

Trong kho~ng 30 nm g~n d~y b~nh ti c~ v~ thuyen gi~m nhung v~n l~ b~nh rt thuong gp,g~n 5% dan s~ c~c nu~c ti~n ti~n m~c b~nh v~ chi 1/3 trong s~ n~y di khim bnh.Day l~ b~nh ca t~ng I~p d~n th~nh thi, c~ m(c song tuong d6i kh~ gi~ v~ chi~m ti 1¢ cao trong la tu~i tr 45-65 Di vi ngubi tren 50 tu~i ty le m~c b~nh ti l~ 50% [7], [16]

Vi@t Nam, t~c gi~ Tr~n Phuong Ki~u (1992) di~u tra theo phuong

Nguy~n nh~n b~nh tri d~n nay v~n chua dugc x~c dinh Tuy nhien, c~ nh~ng y~u t~ duoc coi nhu l~ di~u ki~n thu@n loi d~ b~nh tti ph~t sinh g~m:

+ Ding nhi~u, ng~i lau

+ T~o b~n kinh ni~n

+ Vi~m dai tr~ng, ly, vi~m h6 hp man tinh

+ T~ng ~p luc bung

+ U buu h@u m~n-tnrc tr~ng v~ v~ng chung quanh

Theo c~c nghi~n cu, su kh~i pht c~a b~nh ti dugc gi~i thich b~ng nhi~u gi~ thuy~t kh~c nhau, cc thuy~t nay b~ sung cho nhau[7], [I0],[16]

- Thuy~t co hoc: Dam r~i tinh mach n~m ~ t~ng s~u c~a I~p du~i ni~m mac v~ duoc gi~ tai ch6 nh~ cic m~ sgi dan hi Khi cdc m~ soi nay c~ hi~n tugng tho~i h~a keo, ch~ng nh~o d~n, tr~ n~n long l~o bt thu~ng lam cho dam r~i tf di chuy~n nhi~u hon m~i khi ~p luc trong xoang bung tang l~n, gay

ra tr~ n@i sa

- Thuy~t hwy~t dong hoc: Trong Ip du~i ni~m mac ca ph~n th~p trc

trang v~ ~ng h@u m~n c~ r~t nhi~u khoang mach, v~i cc t~ chc hang v~ cc

thong n~i dong tinh mach Cc bi tinh mach nm ~ lp du~i ni~m mac trong 6ng h@u mon c~c vi tri kh~ng di mng (4, 7, 1 1 gi~), c~ ch~c n~ng nhu m@t c~i d~m, c~ vai tr? trong kh~p h@~u m~n v~ dai ti~n t ch Co ch~ phinh d~n tinh mach l~ do su gia t~ng p luc tinh mach g~y ra bi c~c y~u t~ nhu tu th~,

di truy~n, mt van tinh mach v~ s t~c nghen he th~ng tinh mach Ngo~i

h@u qu~ l~ m~ thi~u nu~i du~ng v~ t~ng ~p lc c~c d~m r~i tinh mach tri lam d~n c~c tinh mach tri Di~u n~y cng gi~i thich tai sao mu ch~y trong b~nh tr c~ mau d tuoi Nu c k~m theo tinh trang vi~m nhi~m v~ huy~t kh~i thi dong m~u tinh mach cang bi t~c nghen nhi~u hon, l~m cho c~c bi tl

1.5.1.2 Tri sa

C~ng l~ tri~u ch~ng hay g~p Lc d~u, tri sa ra ngo~i h@u mon khi dai ti~n v~ tu tut vo V~ sau, ti sa ra ngo~i h@u m~n kh~ng tu tut v~o dugc, ngu~i b~nh ph~i ding tay d~y vo sau m~i l~n dai ti~n N~ng hon, bi tri se

sa ra ngo~i khi ng~i x~m, di lai nhi~u hoc khi lao dong nng O mc d

n~ng hon n~a, bi tri n~m ngo~i h@u m~n thu~ng xuyen

.+ Tac mach cap tinh: b~nh nh~n s~ c~ cim gi~c rat dau, thuong ng~i chi b~ng m@t b~n m~ng, khong dam ng~i hai b~n m~ng hay ngi ki~u cu~i nga +Sa tr nghet: bi tri sa ra b~n ngo~i h~u m~nbj nghet, ph~ n~, r~t dau, b~nh nh~n khong th~ tu day v~o

+ Nrt h~u mon:m@t v~t nit v~ng ria h@u m~n, dau rt, nh~t l~ khi phi di dai ti~n

- Tri n~i d@ I:bi tri n~m hon to~n trong long h@u m~n

- Ti n@i d@ II:bi tri sa ra ngo~i h@u m~n khi b~nh nh~n rn v~ tu thut

v~o

- TH n@i d6 III: ti sa ra ngo~i h@u m~n khi b~nh nh~n di dai ti~n v~ khong tu tut v~o m~ ph~i ding tay d~y v~o

- TH n@i d6 IV: ti sa ra ngo~i thuong xuy~n

- Ti sa v~ nghet: bi tr ni sa ra ngo~i h@u m~n, bi nghet, ni~m mac d

[

!

th~m, sung n~, cham v~o r~t dau

- TT h~n hop: l~ nh~ng bi ti n~m c~ch bi~t nhau c~ ph~n ngo~i ~ du~i

da v~ ph~n trong ~ du~i ni~m mac

- Tri vong:l~ m@t v~ng tr~on trf bao quanh 16 h~u m~n, ph~n ngo~i c~a vong tron l~ da, ph~n trong l~ ni~m mac, c~ ch6 to, ch~ nh~ v~ c~c ngan (ph~n bi~t tri v~ng v~i khi trc tr~ng sa nh~ v~o cc bi tri to, nho v~ c~c ngan xen gi~a)

- N'rt h~u m~n: l~ m@t v~t lo~t n~ng da v~ ni~m mac c~a vng luc,

t~ ria h@u m~n d~n du~ng lugc

1.5.2.2 Th~m h@u mon true tr~ng

Dung ngon tr d~ nhe l~n th~nh ~ng h@u m~n v~ mi~t nhe theo chu vi, c~ng chi~u kim dong h~ r~i ngu@c lai, v~ l thuy~t c~ th~ nh@n bi~t duoc khi

s~ cham nh~ng kh~i tri m~m, n v~o thi xep, nhung thuc t~ rt kh~ x~c dinh, ph~i l~ th~y thuc nhi~u kinh nghi~m [7]

Tuy nhi~n, th~m trc tr~ng l~ d@ng t~c can thi~t d~ ph~t hi~n cc thuong t~n kh~c, nhu: thuy~n t~c mach trf , nt h~u mon, ung thu ~ng h@u m~n hay ph~n dudi b~ng tnc trang D~ng th~i, d~nh gi~ truong luc c~a co v~ng v~ dich nh~y dinh theo g~ing

- Tc mach tri n@i: b~nh nh~n dau ~ trong s~u Th~m true tr~ng ~n tay va~o th~nh s~ duoc cuc mu d~ng, c~ ranh gii r~ r~t

- Vi~m nh v~ vi~m khe: th~m truc tr~ng co th~t d~n hi k~mv~ b~nh nh~n dau

•

•

m~n phia ngo~i ti du~ng luoc ~ phia trong Thuong ton nt trong h~u h~t c~c truong hop ~ vi tri phia sau, noi di~m 6 gi~ O n gii c~ th~ th~y c~ phia tru~c D~i khi c phia b~n K~m vi v~t mt, c th~ th~y ~ d~u ngo~i v~t

nt l~ bi tri hay mot m~nh da th~a, ~ d~u trong st vi du~ng lugc l~ m@t

nht phi dai [7]

- Soi h~u m~n trc tr~ng l~ b~t bu@c d~ ph~t hi~n ho~c loai tr~ ung thu truc tr~ng C~n d~c bi~t lru y mt s~ truong hop ung thu trc trang tr~n cao l~m b~nh nh~n mt r~n, dai ti~n nhi~u l~n l~m gi~n dm r6i tinh mach tri Khi d~, d~ b~ s~t thuong ton chinh l~ ung thu, chi quan t~m di~u tri tri v~ h~u qu~ c~ nhi~u truong hop ung thu d~n b~nh vi~n trong giai doan mu@n[7], [15]

1.6 CAC PHU'ONG PH~P DI~U TRI B~NH TRi

Di~u tri b~nh tr c~ nhi~u phuong php Khi c~c tri~u ch~ng lam sing kin d~o, v~n d~ di~u tri khong dt ra Ngu~i ta chi di~u trj khi b~nh tri gay nhng r6i loan ~nh hung d~n sinh hoat v~ n~ng su~t lao d@ng c~a ngu~i b~nh C~c nh~ h@u mon hoc chia di~u tri b~nh ti th~nh 3 nh6m chinh [8], [16], [58]

1.6.1 Di~u trj b~o t~n, it x~m hai 1.6.1.1 Ch~ d@ in nhi~u ch~t xo

Ch~ d6 Zn nhi~u ch~t xo gip ph~ng ng~a t~o b~n v~ lam gi~m tri~u chrng ca b~nh ti N&n luu khuyen b~nh nh~n ph~i t~ng cu~ng luong nudc u~ng, gi~m cc thc u~ng c ch~t kich thich nhu c~ phe, tr~ dam v~ ruou

1.6.1.2 Thu~c u~ng ting cu~ng th~nh tinh mach

Thu~c t~ng cu~ng th~nh tinh mach l~m t~ng tinh d~n h~i, lam gim c~c tri~u ch(mng tr

1.6.1.3 Toa du@e v~ kem b~i tai ch6

Thu~ng duc s dung c~ng vi thu~c ting cu~ng th~nh tinh mach nhung chua c~ c~ng trinh nghi~n cru n~o chng minh hi~u qu

1.6.1.4 Thu6c ch~ng to b~n

Cc nh~ h@u mon hoc khuy~n c~o n~n ding thu~c tao kh~i ph~n v~ tr~nh s~ dung c~c thu~c nhu@n tr~ng, t~yx6 se l~m t~ng tri~u ch~ng ti

1.6.2 C6 dinh tri bing dung e

1.6.2.1 Nong h?@u mon

Chi dinh cho ti d6 III

Phuong php n~y dugc Lord m6 t~ l~n d~u ti~n n~m 1968 Lord cho r~ng tr l~ do s hi~n di~n c~a m~ xo vung ~ng h@u m~n, khi nong h@u m~n s

gii quy~t duoc teo hep h@u m~n, s~ lam gi~m ~p lc b~n trong v~ qua d~ di~u tri dugc tri

Nhurgc di~m l~ Dai ti~n kh~ng ki~m soit Ty l~ nay d~n 40% c~c b~nh nh~n dugc nong theo ky thu@t c~a Lord; theo th~i gian v sau bi~n ch~ng n~y tu khi

1.6.2.2 Chich xo h~a bi tri

Chi djnh cho tri n@i d@ I, tri n~i d6 II, chua c~ bi~n chng

Nguy~n l l~ chich thu~c tao ph~in rng xo h~a vung du~i ni~m mac Hien tu~ng xo h~a s~ ch~n lam bi tr nh~ lai v~ tr v~ vi tri c~ Chich kh~ng dugc can qu~ (lam hoai t ni~m mac), cng kh~ng duqc chich v~o

co, chi chich v~o m~ chung quanh trf, phia tr~n du~ng luoc

Bi~n chng: n~u chich qu nhi~u thu~c thi ni~m mac s~ lo~t gay xu~t

huy~t, c~ th~ ph~i khau c~m m~u Chich qu~ s~u gay bi ti~u, vi~m tuy~n ti~n li~t, vi~m tinh ho~n, m~o tinh ho~n, d~ h@u m~n-~m dao

1.6.2.3 Tht bi tr

Chi dinh cho tti d6 I, d6 II v~ d6 III

Dugc Blaisdell m~ t nm 1958, Barron c~i ti~n n~m1963

Nguyen t~c l~ th~t gc c~c bi tr, l~m gi~m luu luong m~u d~n c~c bi tri, tao m~ seo xo dinh v~o lp co du~i Ip ni~m mac,c dinh 6ng h~u mon dung v~i nguy~n t~c b~o t~n Ip d~m h@u m~n Sau d~, ti hoai t tu rung v~

d~ lei m@t seo nh~ cu~ng tt [7], [ 1 H ] , [16], [26], [27]

Khong chi dinh trong tr vong

1.6.2.4 Quang dong hong ngoai

Phuong php n~y dugc Neiger m~ t n~m 1979

S~ dung bong d~n halogen pht ra tia hong ngoai h~i tu tr~n bi ti xuy~n qua m~ d~n Ip du~i ni~m mac gay hi~n turong vi~m, tao seo xo b~ng nhi~t lam gi~m luu lugng mu d~n ti v~ c~ dinh ti v~o 6ng h@u mon

Tuong tr v~i tia laser, ding dong di~n cao t~n l~m dong kh~i tr

Nhugc di~m c~a c hai phuong ph~p tr~n l~ d@ s~u xuyn th~u thi~u chinh x~c

Quang dong hong ngoai vii my quang dong: Phuong ph~p n~y kh~ng

dau, an to~n, su xuy~n th~u m~ c~a tia hong ngoai duoc di~u chinh chinh x~c

tc d6 v~ d hi tu Nhugc di~m l~ thu~ng phi lam nhi~u l~n v~ chi phi mua mdy cao [7], [ 1 ] , [16], [40]

1.6.3 Ph~u thu~t cit tri

1.6.3.1 Nh6m ph~u thu~t kinh di~n

- Phu thu~t ct khoanh ni~m mac da:

+Ph~u thu~t Whitehead: nguy~n t~c l~ c~t khoanh ni~m mac v~ l~p du~i ni~m mac c~ c~c bi tinh mach trf, sau d k~o ni~m mac t~ tr~n xu~ng kh~u

+Nh~m c~t ti kin: Ph~u thu~t Ferguson (1959)

C~c ph~u thu~t c~t rieng bi~t tmng bi tr, d~ lai gi~a c~c bi ti nh~ng c~u da ni~m mac, do d~ tr~nh duoc bi~n chng c~a nh~m ph~u thu~t c~t khoanh da ni~m Tuy nhi~n, v~n con nhugc di~m l~ dau sau m, th~i gian n~m b~nh vi~n d~i, th~i gian lao dong tr~ lai ch@m v~ kh~ng hi~u qu~ vii c~c truong hop tr vong

1.6.3.2 Nh~m ph~u thu~t mi:

Xu~t ph~t t~ nhuoc dim ca nh~m ph~u thu~t kinh di~n v~ da v~o c~c ph~t hi~n mi v~ sinh b~nh hoc, c~u tr~c gii ph~u v~ m~ hoc, tr~n nguyen t~c b~o t~n khi d~m h@u m~n, lam gi~m luu lung mu d~n bi tri, thu nh~ th tich khi tri, tr th~p nien 90, m@t s~ ph~u thu~t m~i d~ ra d~i nhu: ph~u thu~t Longo, ph@u thu~t kh~u treo tr, khau c@t dong mach t dui hung d~n ca si~u ~m Doppler

- Phu thu~t Longo (1993):

Duoc Antonio Longo v~ c@ng s nghi~n cu thc hi~n ti nm 1993 L~ ph~u thu@t s dung may kh~u v~ng d~ ct mt khoanh ni~m mac tr~n du~ng luge 2 - 3 cm v~ kh~u vong bing m~y Nguy~n t~c l~ khi ct v~ kh~u khoanh ni~m mac n~y nh~m muc dich gi~m luru luong mu d~n dam r6i tinh mach tr d~ thu nho th~ tich tri v~ treo dugc d~m h~u m~n v~o ~ng h@u m~n Phuong ph~p n~y dugc ua chu~ng vi kh~ng dau, th~i gian n~m vi~n ng~n, nhung nhuoc di~m l~ chi phi cao, chua d~nh gi~ d~y d~ do th~i gian theo d~i

- Ph~u thu~t c~t r~i tmng bi tti:

4

'

con ngin [15]

- Kh~u treo tr b~ng tay:

L~ phuong ph~p c~i bi~n c~a ph@u thu~t Longo

Phuong php n~y d~ duoc c~c t~c gi~ Ahmed M Hussein, Nguy~n Manh Nham, Nguy~n Trung Vinh (2003), Nguy~n Trung Tin b~o c~o ~ cc h@i nghi.Da tr~n nguyen tc c~a ph~u thu~t Longo l~ kh~u treo bi tri bing cic

mi kh~u tay, x~p n~p ni~m mac tr~n du~ng lugc 2-3 cm, lm gi~m luu lurong m~u d~n d~ thu nh~ th~ tich khi ti V~i c~i ti~n n~y, gi~ th~nh ca phu thu~t th~p hon rt nhi~u Tuy nhi~n, c~n ph~i c~ th~i gian theo d~i l~u di d~ dinh gi~[7], [ 1 1 ] , [16], [241, [35]

- Kh~u ct d@ng mach trf dui hung dn ca si~u ~m Doppler

Do t~c gi~ Kazumasa Morinaga (ngu~i Nhat) thc hi~n t n~m 1995, vi dung c c~ t~n l~ Moricorn, gom m@t d~u d~ si~u ~m g~n li~n trong m@t ~ng soi h~u m~n Nguy~n t~c l~ d~ tim 6 nhnh t~n ca d~ng mach trc tr~ng tr~n v~ kh~u ct ~ vi tri tr~n du~ng lue 2 cm d~ lam gi~m luu luong m~u d~n cc

bi tri

Ap dung cho ti n@i d~ II v~ d@ III

Uu di~m ca phuong ph~p n~y l~ kh~ng dau v~ b~o tn duoc d~m h@u mon [7], [ 1 1 ] , [16], [39]

1.7 GII THIEU PH~U THU~T LONGO

Do Antonio Longo, b~c sf ph~u thu@t vi~n, B~ mon ngoai, Dai hoc Palermo gii thi~u ln d~u ti~n Y tr n~m 1993

Nguyen t~c ca ph~u thu@t l~ ct v~ kh~u ni~m mac ca tri bi sa xuong trong long ~ng h@u m~n bing m~y ct - kh~u vong, nh~m muc dich lam gi~m luu luong mu d~n dam r~i tinh mach tri d~ thu nh~ th~ tich tr v~ treo d~m h@u m~n v~o ~ng h@u m~n Khong ct v~ kh~u ni~m mac, da ~ng h@u m~n Duong c~t v~ kh~u ~ ni~m mac phia tr~n du~ng lug 2-3cm.He th~ng co th~t

khong bi tn thuong [7], [ 1 1 ], [23], [28]

S~ dung my kh~u v ~ng soi dc ch~ PPH.OI ca h~ng Ethicon Endo Surgery

Hinh 1.3:B0 dung cu Phu thu@t Longo

Khong ~p dung cho nh~ng truong hop hep h@u m~n n~ng khong dt lot CAD.33, tri bi~n chmng xo chai n~ng, tri nghen mach to~n b~, tr hoai tirnhi~m tr~ng v~ tr tri~u ch~ng phu n~ thai ln thing, t~ng ~p luc 6 bung (suy tim, xo gan), ung thu ving ch~u hong[7], [ 1 1 ] , [16]

Uu di~m c~a phu thu~t Longo l~ rt it dau, th~i gian m~ ng~n, b~nh nh~n duoc ra vi~n sm

6 c~c nu~c, phu thu~t Longo duocr~t nhi~u t~c gi~nghi~n cu v~ d~nh

gi~ nhur: Brown S.R v~ cs [31], Marc Singer v~ cs [64], Joseph W.N v~ cs [45], Bikhchandani J v~ cs [23], Pierpaolo Seleri v~ cs [63], Saverio Spich v~

cs [60], Lin H.C va cs [50]

Tai Vi~t Nam, c~ c~c nghi~n cu c~a Nguy~n Ph~c Minh, Duong Vin

Hi, Le Quang Nghia [14], Trinh H~ng Son [20], VO Thi Hoang My [13], Nguy~n Van Chau [1], Nguy~n Hong Di~u, Trinh H~ng Son[2], Tr~n Thi Mai Trang, Le Minh Tri, Nguy~n Trung Tin [22]

Chuong 2 D~I TUONG V~ PHUONG PH~P NGHI~N C~'U 2.1 DI TU'ONG NGHI~N C'U

2.1.1 D6i turgng nghi~n cu:bnh nh~n m~c b~nh ti d~n kh~m v~ di~u trj ~

B~nh vi~n Truong Dai hoc Y Dugc C~n Tho v~ B~nh vi~n Da khoa Trung Uong C~n Tho

2.1.2 Tieu chudn chon m~u:b~nh nhan dugc ch~n do~n tri n@i d@III, IV,dugc theo d~i di~u trj b~nh bing ph~u thu~t Longo v~ dong y tham gia d~ t~i nghi~n cu

2.1.3 Ti~u chu~n loai trir

- Tri c~ bi~n chng xo chai, hep h@u m~n

- Ti nghen mach to~n b~

- TH hoai t~, nhi~m tr~ng nng

- Ti tri~u chung

- B~nh nh~n khong dong y tham gia nghi~n cru

2.1.4 Dia di~m v~ th~i gian nghi~n cu

- Dia di~m: B~nh vi~n Truong Dai hoc Y Duoc C~n Tho v B~nh vi~n Da khoa Trung Uong C~n Tho

p = 0,86 - ty l~ (%)cho k~t qu~ t~t ~ nghi~n cu tru~c

t~i nghi~n cu l~ n = 64

Qua th~m kham b~nh nhan, khai th~c b~nh s~, ghi nh@n c~c dc di~m:

- Tu~i: tr~n 15 tu6i.Chia th~nh cc nh~m tu~i:

+ Dai ti~nc~ tr~ sahoc tri sa thu~ng xuy~n ngo~i h~u m~n

+Dai ti~n th~y m~u tuoi (c~ hoc khong)

- Th~i gian m~c b~nh: tinh tu khi b~nh nh~n dai ti~n thy m~u tuoi dinh gi~y v~ sinh, dinh theo ph~n, ch~y nho giot, hay th~nh tia ho~c b~nh nh~n th~y c~ khi tr li ra ~ h@u mon

- C~c y~u t6 lien quan ti ph~t sinh b~nh ti: to b~n, ly, vi~m dai tr~ng, b~nh du~ng h~ hpman tinh, th~i quen ~n thi~u ch~t xo, uong it nuc, nghi~n thu~c l~, nghi~n ruou, sanh nhi~u, sanh kh ~

•

- Ti~n sdi~u tri b~nh ti: b~nh nh~n d~ duo ch~n doan v~ di~u trj b~nh tri ~ cc co s~ y t~ b~ng thu~c u~ng, thu~c b~i, chich xo, th~t ti hoc ph~u thu~t cit trinhung khong kh~i

- B~nh k~m theo: cao huy~t ~p, ti~u du~ng

- Tri~u ch(ng thuc th~

Kh~m h@u mon, truc tr~ng ~ tu th~ s~n khoa: nhin th~y kh~i tti l~i ra ~

di~m 8h, 1lh, 3h hoc vong quanh 16 h~u m~n, tiy theo mc d@ c~a b~nh, ho~c b~nh nh~n r~n mi thy kh~i ti l~i ra

Phan d ti:

+ Ti d@ III: TH sa ra ngo~i h@u mon khi b~nh nh~n di dai ti~n, kh~ng tu

tut v~o v~ b~nh nh~n ph~i ding tay d~y bi tr v~o

+ Ti d6 IV: Ti sa ra ngo~i h@u m~n thuong xuy~n

Phan loai:

+ Tri bi: c~c bi ti n~m ri~ng le, c~ch bi~t nhau

+ TH h~n hop: bi ti nm c~ch bi@t nhau c~ ph~n ngo~i dugc da bao boc v~ ph~n trong dugc ni~m mac che ph~

+ Ti vong: cc bi tr c~ng lien k~t v~i nhau tao th~nh vong, sa ra ngo~i h@u m~n khi r~n ho~c sa thu~ng xuy~n

•

+ Da th~ra: hinh th~nh tr m lien k~t, m~ soi dugc che ph~ b~ng da

Th~m h@u m~n trc tr~ng: th~y thu~c c~ kinh nghi~m s ph~t hi~n duoc ch~ ni~m mac phong len ca bi tri Th~m true tr~ng r~t quan trong d~ pht hi~n ung thu ~ng h@u m~n v~ ung thu ph~n du~i c~a bong trc tr~ng; dong th~i d~nh gi~ truong luc co vong h@u m~n v~ djch dinh theo gang Th~m trc tr~ng c~ng d~ d~nh gi~ tinh trang tuy~n ti~n li~t ~ b~nh nh~n cao tu~i v~ c~c

tn thuong ph~i hop nhu: t~c mach trf n~i, nit h@u mon, p xe h@u m~n.Tac mach tri n~i: khi th~m truc tr~ng, ngon tr~ mi~t nhe v~o th~nh ~ng h~u m~n

cm gi~c cham duoc cuc cng bat c vi tri n~o tr~n chu vi ~ng h@u m~n, ~n n~o b~nh nh~n r~t dau.Nt h~u m~n: khi s~, cam nh@n duoc m@t cong xo c~ng do co th~t h~u m~n co th~t manh v~ t~ng truong luc

Soi h~u mon true tr~ng c~ gid trj d~ ch~n don tri n~i d6 I.D6 la nh~ng ch6 ni~m mac phong I~n th~m m~u hon ving chung quanh, ~n v~o xep, n~m c~c vi tri I0 - 1 1 h , 7 8h, 3 - 4h phia tr~n du~ng luge, c~ch 16 h~u m~n 3 4

cm Soi true trang con b~t bu@cd~ quan s~t, dinh gi~ cc t~n thuong kh~c v~ng h@u m~n, truc tr~ng D~c bi~t,d~ ph~t hi~n thuong ton ung thu

2.2.4.3 Ph~u thu~t Longo

- Chu~n bi b~nh nh~n:

+ Kh~m l~m sang ky truc ph~u thu~t

+ Thyrc hi~n cc x~t nghi~mc~n thi~t

+ Cho b~nh nh~n ~n nhe bu~i chi~u h~m truc

+ Tht th~o 2 l~n: bu6i t6i h6m true v~ bu~i sing tru~c khi ph~u thu@t + D~t du~ng truyen tinh mach

+ Kh~ng sinh tru~c ph~u thu@t (Cephalosporine th~ h~ III 1g)

+ V6 c~m: t~ t~y song ho~c t~ khoang cung

- Chu~n bi dung cu:

+Dung c kh~u m~y: ~ng nong CAD 33mm, van c~ c~nh, van h@u m6n

ding cho kh~u my, dung cu m~c chi kh~u, miy kh~u PPH (Hinh 2.1)

kim tr~n, I t~p chi Nylon 2.0 kim tam gi~c

+ Ph~u thu~t vi~n chinh ngoi gi~a 2 d~i b~nh nh~n

Hinh 2.2:Tu th~ b@nh nhan tr~n ban m

th~nh ngo~i c~a ~ng, u~c tinh sao cho kho~ng c~ch t~r du~ng luoc den v~ng djnh thao t~c l~ 3-5cm

+ C~ dinh v~nh ngo~i CAD.33 bing 2 m~i chi Nylon v i tri 12h v~ 6h

- Bu~c 2:

+ Ti~n h~nh kh~u mi ti bing chi Vicryl 2.0, ly t~ ch~c ni~m mac v~ du~i ni~m mac ~ng h@u m~n tr~n du~ng luoc 2-3cm, tu vi tri 6h cho d~n h~t

vong h@u mon, tr 6-8 m~i Tr~nh l~m ton thuong c~u tr~c s~u (Hinh 2.4)

Hinh 2.4: Khau mi ti tr~n dong luoc

(Ngu~n "B&nh TT"- Ngoai khoa lam sing- 2007)

Hinh 2.5: Dua 2 du chi ra ngo~i qua 2 khe ben

(Ngu~n "Bnh Tr- Ngoai khoa l~m s~ng- 2007)

+ M~y PPH duoc m~ ra t~i da

+ Dua d~u ca m~y v~o trong ~ng h@u m~n qua vong kh~u t~i, bu~c chi m~i

t~i Dua2 d~u chi ra ngo~i qua 2 khe b~n (Hinh 2.5)

- Bur~c 4:

+ D~t my theo truc c~a ~ng h@u mon, k~o c~ng via ph~i 2 du chi d~ dua ni~m mac sa v~o khoang gi~a th~n my, v~n nt di~u chinh du~i m~y (den vach s~ 4 tr~n th~n m~y)(Hinh 2.6)

Hinh 2.6: K~o khoanh ni~m mac

(Ngu~n "B&nh Tri- Ngoai khoa l~m sing- 2007)

+ Ki~m tra true khi b~m m~y, d~ tr~nh l~m t~n thuong c~c c~u tr~c s~u, th~nh trrc tr~ng, nhat l~ d~ tr~nh ton thuong ~m dao di vii b~nh nh~n n~

+ B~m m~y dt kho~t, I ln (d~n khi nghe ti~ng "cr~c"), gi~ my 1-2 phut (Hinh 2.7)

Hinh 2.7: Cit v~ khau khoanh ni~m mac tr~n du~ng luoc

(Ngu~n "B&nh Tr- Ngoai khoa l~m sang 2007)

Hinh 2.8: Hai m~p ni~m mac duoc khau bam lien nhau

(Ngun "B&nh Tri- Ngoai khoa l~m s~ng 2007)

- Bu~c 6: Ki~m tra du~ng kh~u ni 2 m~p niem mac li~n nhau, khong ch~y m~u (Hinh 2.8) N~u ch~y mu tai dung kh~u n~i, ph~i c~m mu bingt~ng cu~ng cc m~ikh~u ch~ U ho~c ch~ X v~i chi Vicry! 3.0

- Buc 7: ph~i hop x l t~n thuong tai ch6 k~m theo, nhu: ct da th~a, u nh,

n(rt k~ h~u m~n (n~u c~)

- Buc 8: Dt sonde h@u m~n, b~ng h@u mon, k~t th~c cu@c m6

2.2.4.4 Dinh gii ph~u thu~t

- Th~i gian ph~u thu@t (pht)

- Tai bi~n trong ph~u thu~t

- Duong c~t khau ni~m mac

2.2.4.5 Theo d~i bi~n chng s~m sau ph~u thu~t

- Ch~m s~c v~t thuong: thay b~ng tai b~nh vi~n D~ng th~i, ki~m tra tinh trang ch~y m~u sau m~

- Ch~ d ~n sau m~: ~n long ng~y d~u ti~n, sau d~ ~n theo ch~ d ~n binh thuong h~ng ngay

- Dau:l~ cam gi~c ch~ quan ca b~nh nh~n, ty thu@c ngu~ng dau tung c~ nh~n rt kh d~nh gi~ kh~ch quan

Theo Goligher, dau sau m duoc chia lam 5 mc d~:

+ D6 A: h~u nhu khong dau

+ D 6 B: dau nhe

+ D C: dau trung binh

+ D6 D: dau nhi~u

+ D6 E: dau di d@i

C~n c v~o mc d~ dau c~ th~ xi tri:

+ Dau nhe: ding thu~c gi~m dau u~ng thong thung (Paracetamol)

+ Dau v~a: ph~i ding thu~c gi~m dau uong manh hon, c~ codein (Efferalgan Codein)

+ Dau nhi~u: ph~i ding thu~c gi~m dau chich ( Paracetamol lg, Diclofenac 75mg )

+ Dau d~ d~i: phi chich gi~m dau manh ho Opium

- Ch~y mu: v~i bi~u hi~n c~ m~u th~m ut b~ng Mc d~ ch~y mu dugc ph~n theo c~c nh~m:

+Nh~m I : nh~t gac c~m m~u

+ Nh6m 2: kh~u t~ng cu~ng tai ch6

+ Nh6m 3: ph~i ph~u thu~t la@i

- Nhi~m trung v~t m~: khi vng h@u m~n c~ bi~u hi~n sung, n~ng, d~, dau v~ to~n th~n c~ th c6 h@i ch(ng nhi~m tr~ng

- R~i loan ti~u ti~n:

+ DP~i git thong thu~ng

+ Bi di phi chum n~ng

+ Bi d~i phi thong ti~u

- D~c di~m dai ti~n sau ph~u thu~t:

+ Dau rt sau dai ti~n

+ Dai ti~n c~ mu dinh theo ph~n

+ Dai ti~n tu ch~ hay kh~ng tu ch~

2.2.4.6 Dinh gi k~t qu~ s~m sau ph~u thu~t

Tinh tu khi b€nh nh~n ph~u thut d~n khi ra vi~n

Dua v~o c~c chi ti~u:

-Bi~n ch(rng som:dau, ch~y m~u, bi ti~u, nhi~m tr~ng

- Tinh trang dai ti~n sau m~:

+ M c d@ dau khi dai ti~n

+ C6 hay kh~ng m~udinh ph~n khi dai ti~n

+ C~m gi~c tho~i m~i hay kich thich, mt r~nkhi dai ti~n

- Thi gian h@u ph~u: Bnh nh~n dugc ra vi~n s~m nu kh~ng c~ gi bat