0443 nghiên cứu tình hình thương tích do tai nạn giao thông đường bộ đến khám và điều trị tại bv đa khoa cà mau

Tinh hinh tai nan giao th~ng khu vrc Dong Nam A..... M~i lien quan den mc d~ thuong tich.... Mi lien quan den mc d@ thuong tich..... l PTVC Phuong ti~n v~n chuy~n PTGT Phuong ti~n giao

•

TRUONG DAI HOC Y DUOC C~N THO • • •

NGHI~N C~U TiNH HINH THU'ONG TiCH

D~N KHAM V~ DI~U TRI TAI • •

Chuy~n ng~nh: QU~N LY Y T~

Ma s6: 62 72 76 05 CK

Ngu~i hung d~n khoa hoe:

A

PGS TS PHAM THI TAM

C~n Tho- Nim 2012

• LOI CAM DOAN

Toi xin cam doan day l~ c~ng trinh nghi~n cu c~a ri~ng t~i C~c so

li~u, kt qu n~u trong lu~n n nay l~ trung thuc, chinh x~c v~ chua ting c~ng b~ trong b~t c c~ng trinh nghi~n cu n~o kh~c

T~c gi~

Huynh V~n Hing

�I

I

:

I

[

I

I

i

I I

i I

'

I

IL

MUC LUC

Loi cam doan Muc luc Danh muc ch~ vi~t t~t Danh muc bang

Churong 1 T~NG QUAN TI LIU 3

1 1 Tinh hinh tai nan giao th~ng a a 3

1.1.2 Tinh hinh tai nan giao th~ng tr~n th~ gi~i 3

1.1.3 Tinh hinh tai nan giao th~ng khu vrc Dong Nam A 5

1.1.4 Tinh hinh tai nan giao th~ng tai Vi@t Nam 6

1.2 Ph~n loai thuong tich vi tri, mc d~ thuong tich a 1 1 I.2.1 Ph~n loai theo vi tri 0000 0 1]

1.2.2 Ph~n loai theo me d thuong tich a 1 I 1.3 Tinh hinh so cu thuong tich tai hi~n tru~ng do TNGT du~ng b@ 13

1.33.1 Nguy~n t~c so cu 000 13

1.3.2 Phuong php so cu 8 a 13

1.3.3 Thc trang so cru th~i gian qua tai Vi~t Nam a 15

1.4 Nguy~n nh~n TNGT, Y~u t~ lien quan d~n thuong tich 16

1.4.1 Nguy~n nh~n g~y TNGT a 16

1.4.2 M@t s6 y~u t6 lien quan d~n thuong tich do TNGTDB 17

1.4.3 C~c gi~i ph~p b~o dam tr@t tu an to~n giao thong du~ng b~ 18

1.5 Dc di~m giao th~ng C~ Mau 20

1.5.1 Di~u ki~n giao th~ng 0 20

1.5.2 Tinh hinh pht tri~n phuong ti~n giao thong du~ng b@ 21

I

· '

I

I

1.5.3 Tinh hinh vi pham an to~n giao th~ng 21

1.5.4 Tinh hinh tai nan giao thong du~ng b d~n kh~m v~ di~u trj .22

Chuong 2 DI TU'ONG V~ PHU'ONG PH~P NGHI~N C~U 23

2.1 Bfii tuqng nghien cuu 23 2.2 Phuong phap nghi~n cu sos 24

2.2.1 ThiSt kB nghien cuu ···24

2.2.2 Ca miiu 24 2.2.3 Phuong phap ch9n miiu 24 2.2.4 N9i dung nghien cuu 24 2.2.5 Phuong php thu th@p s6 li~u 31

2.2.6 Bi~n php ki~m so~t sai s 32

] 2.2.7 Xr l v~ ph~n tich s~ li~u 32

' I 2.3 Dao dc trong nghien cuu: 36 Chuong 3 K~T QU~ NGHI~N CU 37

3.1 Pc di~m chung c~a b~nh nh~n tai nan giao th~ng du~ng b@ 37

3.2 Ty l1& vi tri v~ mc d thuong tich b~nh nh~n tai nan giao th~ng .43

3.3 Tinh hinh so cu ban d~u thuong tich v~ v@n chuyen • 45

3.4 M~i lien quan den mc d~ thuong tich 50

Chrong 4 BAN LU4N' ··· 62

4.1 D~c di~m chung c~a b~nh nh~n tai nan giao thong du~ngb@ 62

4.2 Ty l~ vi tri v~ mc d~ thuong tich 69

I I 4.3 Tinh hinh so cru ban d~u thuong tich v~ v~n chuy~n 71

4.5 Mi lien quan den mc d@ thuong tich 75

I

•

I

' '

l PTVC Phuong ti~n v~n chuy~n

PTGT Phuong ti~n giao thong

' WHO World Health Organization

!

!

I I

l '

I

'

v

B~ng 1.1.Ti 1& TNGT m@t s~ vng /ch~u luc tr~n th~ gidi WHO 2004 4

B~ng 1.2 Tai nan giao th~ng du~ng b@ 2005 -2007 6

Bang 1.3 Tai nan giao th~ng n~m 2007 s.sos.a a a.a.a 6

B~ng 1.4 Chi phi Y t~ trong TNGT tai Vi~t Nam 8

Bang 1.5 Thang di~m AIS 1 1 B~ng 1.6 Ph~n loai theo mc d@ nng c~a da ch~n thuong 12

Bang 3 1 Phan b~ tu~i bnh nh~n TNGT du~ng b~ .•• 37

Bing 3.2 Phan b gidi tinh b~nh nhan TNGT du~ng b@ 37

Bing 3.3 Phuong ti~n b~nh nhan TNGT s dung khi xy ra TNGT .38

B~ng3.4 Phuong ti~n, sinh v~t va cham v~i phuong ti~n ca b~nh nhan 38

I ' ' Bing 3.4 Tinh hu~ng x~y ra TNGT sass so a 39

B~ng 3.6 Duong x~ luu thong noi b~nh nh~n x~y ra TNGT .39

B~ng 3.7 Dia di~m x~y ra TNGT 40

B~ng 3.8 Th~i di~m x~y ra TNGT 40

B, ang 3.9 Nguoi Ii~u ' d.� kh ii~n xe mo t~, ~ t~ 40 .z " " " " Bing 3.10 Tinh trang b~nh nhan TNGT c6 bing l~i xe khi x~yra 41

B~ng 3 1 1 B&nh nhan TNGT du~ng b@ c~ s~ dung ruou, bia 41

Bang 3.12 Tinh trang d@i m~ b~o hi~m ca b~nh nhan TNGT dung b@ 41

Bang 3.13 Ky thu~t d~i m~ b~o hi~m ca b~nh nhan TNGT 42

B~ng 3.14 Ch~t lugng m~ b~o hi~m c~a b~nh nhan TNGT dung b~ 42

Bang 3 1 5 Ph~n b~ theo vi tri thuong tich 43

B~ng 3.16 Ph~n b~ theo mc d@ thuong tich 43

Bng 3.17 Ph~n b mc d thuong tich theo nh~m tu~i a 44

B~ng 3 1 8 Ph~n b6 m'c d@ thuong tich theo gi~i tinh 44

B~ng 3.19 Tinh hinh b~nh nhan TNGT c6 so cu ban d~u 45

I I I

-

v L

B~ng 3.44 MLQ gi~a ngu~i tham gia so c'ru vii mc d@ thuong tich 59

B~ng 3.45 MLQ gi~a th~i gian tr khi TNGT d~n so cu v6i MDTT 59

B~ng 3.46 MLQ gia PTVC BN TNGT d~n bnh vi~n v6i MDTT 60

B~ng 3.47 MLQ gi~a th~i gian tr khi TNGT d~n BN v~o BV vdi MDTT .61

I • ' l l I B~ng 3.20 Tinh hinh r~a v~t thuong .• • 45

Bang 3.21 Tinh hinh b~ng thuong a 46

B~ng 3.22 Th~i gian so cru b~nh nhan TNGT du~ng b@ 46

Bang 3.23 Ngu~i tham gia so cu ban d~u thuong tich do TNGTDB 47

Bing 3.24 Phuong ph~p di chuy~n b~nh nh~n TNGT 1en phuong ti~n 47

Bang 3.25 Tur th~ b~nh nhan TNGT dung b@ di chuy~n 1en phuong ti~n 48

Bing 3.26 Phuong ti~n v@n chuy~n b~nh nh~n TNGT d~n b~nh vi~n 48

Bing 3.27 Tu th~ bnh nhan TNGT tr~n phuong ti~n v@n chuy~n 49

B~ng 3.28 Th~i gian v@n chuy~n b~nh nh~n TNGT dung b~ 49

B~ng 3.29 MLQ gi~a tu~i b@nh nhan TNGT du~ng b@ vi MDTT 50

B~ng 3.30 MLQ gi~a gii tinh BN TNGT v6i MDTT 51

B~ng 3.31 MLQ gita PT nan nhan s~ dung khi TNGT v6i MDTT 51

' ] Bing3.32 MLQ gita PT, sc v@t va cham BN khi bj TNGT v6i MDTT 52

- B~ng 3.33 MLQ gi~a tinh hu~ng x~y ra TNGT v6i MDTT 53

Bang 3.34 MLQ gi~a du~ng x~ luu th~ng noi tai nan vdi MDTT .53

Bing 3.35 MLQ gi~a dja di~m x~y ra TNGT v6i MDTT 54

B~ng 3.36 MLQ gi~a th~i di~m x~y ra TNGT v6i MDTT 54

B~ng 3.37 MLQ gi~a ngu~i di~u khi~n xe vi MDTT .55

B~ng 3.38 MLQ gi~a b~nh nhan TNGT c6 bing l~i xe v6i MDTT .55

B~ng 3.39 MLQ gi~a nan nh~n c~ ruou bia vi MDTT 56

Bing 3.40 MLQ gi~a b~nh nhan TNGT c6 di m~ b~o hi~m vi MDTT 56

B~ng 3.41 MLQ gi~a d@i m~ b~o hi~m dung ky thu@t vi MDTT 57

B~ng 3.42 MLQ gi~a ch~t Luong MBH ca nan nh~n v6i MDTT 58

B~ng 3.43 MLQ gi~a tinh hinh so cru ban d~u vdi MDTT 58

I

I l

I I I

·I

Qu~c t6 chc ng~y th~ gii tung nh c~c nan nh~n tai nan giao thong Ti d6

ti nay, ng~y ch~ nh~t th ba c~a th~ng I H hang n~m duoc d~nh d~ gh i nh6 nh~ng ngu~i bi t~n thuong, thi~t mang vi c~c tai nan luu th~ng, dong th~i nh~c nh~ to~n c~u v~ t~m quan trong c~a giao th~ng an to~n [41]

Tai nan giao thong l~ mt trong nh~ng van nan x~y ra thuong ng~y

Vi&t Nam tr nhi~u n~m nay v~ chua c6 chi~u hung gi~m Trong n~m 2011 v~ 2th~ng d~u n~m 2012 tr~n c~ nu~c xy ra 49.518 v giao thong du~ng b~, lam ch~t 12.399 ngu~i, bi thuong 54.192 ngu~i So cng ky nm 2010 c~ gi~m v~

c~ 03 ti~u chi v~ s~ vu, s~ ch~t v~ bj thuong, nhung tinh hinh tai nan giao thong v~n con r~t nghi~m trong B~n canh d~ phuong ti~n giao thong co gii du~ng b~ t~ng nhanh, binh qua~n tr~n 15%/n~m, vu9t qu~ kh~ n~ng d~p (ng ca k~t c~u ha t~ng giao thong Tinh d~n h~t th~ng 12 nm 2011 c~ nu~c c~ tr~n 1.900.000 xe 6 t6, 35.000.000 e m6 t6, xe g~n may c~ d~ng k luu h~nh Tc

d~ pht tri~n v~ ch~t luong v~n t~i h~nh kh~ch chua cao, chua d~p ng nhu c~u

di lai c~a ngu~i d~n dn d~n phuong ti~n c~ nh~n ti~p tuc phit tri~n [14], di theo tai nan giao thong v~ thuong tich do tai nan giao th~ng ti~p tuc t~ng

D~ c~ nh~ng c~ng trinh nghi~n cu v~ tai nan thuong tich do tai nan giao thong du~ng b@, theo tac gi~ Nguy~n Trong Chau v~ Le Thanh Tai [23] s6 luong nan nhan nh~p vi~n di~u tri tai b~nh vi~n da khoa tinh D~ng Nai, thuong tich do tai nan giao thong du~ng b@ n~m 2007 l~ 7.865 tru~ng hop, trong d6

Phuc S~, T6 Vinh Ninh, Pham D~ng Nghi~p, H~ Th~i Son v~ Nguy~n Minh B~ng [51] nghi~n cu tinh trang ch~n thuong so n~o t~ sau khi qui dinh d@i m~ b~o hi~m thi s~ trur~ng hop kh~ng d@i m~ bio hi~m khi tham gia giao thong

C~ Mau c~ng nhu nhi~u dia phuong kh~c, h~ng ngay c~ng c~ nhtng

thuong tich do tai nan giao thong tinh C~ Mau, chng t~i ti~n hanh: Nghi~n

1 X~c dinh ty l~ vi tri v~ mc d@ thuong tich ~ b~nh nh~n tai nan giao thong du~ng b~ d~n kh~m v~ di~u trj tai B~nh vi~n Da khoa C~ Mau n~m 2011­

2012

3 Tim hi~u m@t s6 y~u t6 lien quan d~n mc d@ thuong tich ~ b~nh nh~n tai

TONG QUAN T~I LIEU

1.1 Tinh hinh tai nan giao thong 1.1.1 Tinh hinh tai nan giao th~ng tr~n th~ gii

dang dung v~o hang th ba trong c~c th~m hoa di v~i lo~i ngu~i sau chi~n

tranh v~ thi~n tai Theo nh@n djnh c~a m@t s~ t~c gi~ tong thi~t hai v~ v@t ch~t

tri~n, trong d~ c6 Vi&t Nam

do tai nan giao thong, g~y thuong tich kho~ng 50 tri~u ngu~i, hang tri~u ngu~i

ph~i n~m vi~n trong th~i gian dAi Thuong tich do tai nan giao thong l~ m@t

trong ba nguy~n nhan hang d~u d~n d~n c~i ch~t c~a nh~ng ngu~i trong d@ tu~i

phuong ti~n giao thong tr~n th~ gii [83]

li~u b~o c~o v~ s~ li~u mu n~m 2004

Ti l& tr~n 100.000 dan

Chau Phi v~ c~c Quc gia phia dong Dia Trung H~i c~ ty l~ trung binh l~ 32.2

nh~t th~ gi~i, v~i tai nan r~t thung xuy~n l~ xe hoi roi xu~ng song Trung binh

mang

Chau My, m~i n~m c~ d~n 142.000 ngu~i thi~t mang vi tai nan giao

44.000 ngu~i, ti~p d~n l~ Brazil, Mexico, Venezuela

d$ c~n trong m~u vuot qu~ 0,05 gram/dl [83]

1.1.2 Tinh hinh tai nan giao thong tai khu vrc D~ng Nam A

gii ho~, c~ng nghi~p ho~ v~ t~ng tru~ng kinh t~ manh me Tinh hinh tai nan

giu~ng b~nh d~nh cho ngu~i bi thuong do tai nan giao th~ng trong c~c co so y

kho~ng 6 tri~u ngu~i bi thuong n~ng do tai nan giao th~ng trong vong 10 n~m

ti

C~c nghi~n cru cho th~y, m@t s~ nguy~n nh~n d~n d~n tai nan giao thong

lien quan d~n ngu~i tham gia giao thong, phuong ti~n giao thong, c~c y~u t6

m~i tru~ng v~ h~ th~ng giao thong kh~ng d~m b~o Nhi~u qu~c gia chi ch

T~ ch~c Y t~ Th~ gii c~nh b~o tai nan giao thong dang ph~t tri~n th~nh

1.1.3 Tinh hinh tai nan giao th~ng tai Vi@t Nam

Tu n~m 2003, tai nan giao thong c~ gi~m trong c~c nm 2003, 2004 v~

2005 Tuy nhi~n, vi~c giam tai nan giao thong chua b~n v~ng, s~ ngu~i ch~t vi tai nan giao thong v~n ~ mc cao N~m 2006, tai nan giao thong lai t~ng cao tr~ lai N~m 2007 s~ ngu~i ch~t do tai nan giao thong v~n ting 3,2%[9]

Bang1.2 Tai nan giao th~ng du~ng b6 2005 - 2007

'

97,3% s~ ngui bi thuong.[14] (Bang 1.3)

'

I

I

7

Bang 1.3 Tai nan giao th~ng n~m 2 007

Nghi quy~t s~ 32/2007/NQ - CP c~a Chinh phi, tai nan giao thong c~ gi~m c~ 3

20,9%) [67]

I '

i I

Theo b~o c~o c~a Uy ban An to~n giao thong qu~c gia, trong Quy I n~m

thuong 2.073 ngu~i, so v~i Quy I nim 2007 gi~m 700 vu (-17,55%), gi~m 509

ngu~i ch~t (-14,29%), gi~m 1.045 ngu~i bi thuong (-33,52%) S6 ngu~i ch~t vi

nghi An to~n giao th~ng to~n qu~c v~ tri~n khai chuong trinh hanh dong nm

giao thong [67]

giao thong du~ng b@ tai Vi~t Nam [67]; d~n n~m 2020, tuy tai nan giao thong

b~nh c~ s~ mc v~ s6 ch~t cao nh~t Vi~t Nam c~ng vi b~nh tim mach v~ ung thu, giong nhu m6 hinh b~nh t~t c~a c~c nu~c c~ng nghi~p ph~t trin

giao thong tai Vi~t Nam n~m 2003 nhu bang 1.4

Ngun: "DA du phong tai nan thong tich" -B6 Yt~

1.1.4 Tinh hinh thong tich do tai nan giao th~ng du~ng b@

v~ vung th~n kinh tu song gay h@u qu~ nghi~m trong v~ l~u d~i cho nan nh~n, gia dinh v~ x~ hi

chc Y t~ Th~ gi~i cho th~y, trong s~ nhtng thuong tich nghi~m trong c~n

I

I ·

'

I I

xurong chi~m da s~ trong cc thuong tich.[83]

I

I

I I

10

x~y ra di v~i 3% nan nh~n n~i tr v~ 1% trong t~t c~ cc tai nan Con tai cc

•

gay ra tinh trang tan ph~ nghi~m trong v~ l~u d~i cho nan nh~n chi~m kho~ng tren 75% c~c trung hop bi ch~n thuong ving ct song Chi phi trc ti~p hay

vong Ben canh nh~ng h@u qu~ nghi~m trong v~ sc kho~, tai nan giao thong con dem lai nh~ng ~nh hung khong nh~ ti n~n kinh t~ c~a m~i qu~c gia D~c bi~t l~ tai cc nu~c dang ph~t tri~n, ~nh hu~ng n~y c~ng tr~ n~n nghi~m trong

N~m 2006, tr~n c~ nu~c c6 170.900 nan nh~n tai nan giao thong v~o c~p

l~ 11.288) Trung binh m~i ng~y c~ nu~c c~ 384 nan nh~n tai nan giao thong,

cr 4 phut lai c~ m@t nan nh~n v~o c~p cu Con s~ nay vuot xa s~ v~o c~p cu v~ ch~t do c~c b~nh truy~n nhi~m v~ thi~n tai, th~m hoa kh~c tr~n c~ nu~c B~

nu~c cho th~y nguyen nh~n ch~t do tai nan giao thong l~ 17.829 ngu~i (cao hon

thong) N~u chng ta c~ g~ng ki~m ch~ duc t~c d@ gia t~ng tai nan giao thong th~nh c~ng nhu n~m 2006, thi m~i n~m v~n c~ kho~ng 170.000 nan nh~n d~n c~p cu tai c~c co so y t~

1.2 Ph~n loai thong tich theo vi tri, me d@

1.2.1 Ph~n loai theo vi tri thong tich:

m~t, tai m~ hong, d~u c~

- Ch~n thuong ngue: gom b~nh nh~n c~ ch~n thuong nguc kin, ch~n thuong

xurong c@t song hoc t~n thuong phn nhi~u ca c@t song

- Ch~n thuong bung: c~c b~nh nh~n ch~n thuong bung kin, ch~n thuong bung h~ c~ t~n thuong c~c tang trong ~ bung nhu: gan, l~ch, th@n, tuy, ~ng ti~u h~a

Ch~n thuong chi: gm b~nh nh~n t~n thuong chi tr~n v~ chi dudi, gy

xurong kin, gay xuong h~, t~n thuong ph~n m~m c~ ton thuong th~n kinh, mach m~u c~a c~c chi

1.2.2 Ph~n loai mc d@ throng tich theo thang di~m AIS

b~nh nh~n ch~n thuong theo ti~u chu~n quc t~ Thang di~m d~nh gi duoc ~p dung d~u ti~n n~m 1969 v~ duoc ti~p tuc di~u chinh v~ ~p dung cho d~n ng~y

thuong tich r~t x~u B~ng 1.5 trinh bay c~ch x~p loai mc d@ thuong tich theo thang di~m AIS da v~o tn thuong

Thuong tich x~u Thuong tich n~ng Thuong tich via Thuong tich nhe

Thuong tich r~t x~u

Tr~y su~t, b~m, gay rang

Ch~n thuong g~y m@t ph~n c@t song Chan thuong g~y ho~n to~n c@t song hon m~ hon 24 gi~)

� -�-�� - 1.2.3 Phan loai theo mc d@ th~c: Glasgow Coma Scale (GCS) score tinh t~ khi bi CTSN 30 hoc ngay khi ti~p nh@n l~n d~u:

IV B~ng 1.6 trinh b~y c~ch ph~n loai m~c d~ n~ng da theo luong mu m~t, mach, huy~t ~p, nhip th~, lung nu~c ti~u v~ tri gi~c

] 1.3 Tinh hinh so cu ban d~u tai hi~n tru~ng b~nh nh~n tai nan giao

'

] th~ng du~ng b@

1.3.1 Nguy~n tic so cu:[62]

nhanh c~ng tot v~ ph~i v@n chuy~n bing phuong ti~n thich hop

1.3.2 Phurong phip so cu:[62]

dung dich ra B~ng lai b~ng vi sach hoc gac v6 khu~n

- V~t thuong kho v~ng bung :

l

thuong v~ gim ~p luc l~n vung bi thuong

tu pha tr~m len v~t thuong r~i b~ng long lai

- V~t thuong ph~n du: N~u ch~y mu nhi~u, c~n b~ng cam mu ngay, khong l~y di v@t ra kh~i v~t thuong Dt n~m nghi~ng an ton d~ m~u v~ dam d~i ch~y

ra ngo~i, tr~nh gay t~c du~ng ho h~p

- Gay xuong: Tuyet di kh~ng v@n dong ph~n chi bi t~n thuong n~u kh6ng c~n thi~t N~u c6 di~u ki~n thi n~n phong b~ novocain quanh ~ g~y, ti~m thu6c gi~m dau Truong hop gay h~: Khong duoc k~o n~n hay ~n d~u xuong gay v~o trong C6 dinh tam th~i xurong g~y bing nep Khong dt nep truc ti~p l~n da thit nan nh~n, phi c~ d~m l~t, kh~ng c~i qua~n ~o, n~u c~n thi~t thi rach theo du~ng chi kh~u C6 dinh qua 2 kh6p tr~n v~ du~i g~y, ring g~y xurong dui c~ dinh 3 kh6p B~t dong tu th~ co n~ng: Chi tr~n treo tay vu~ng g~c, chi du~i du6i th~ng 180" Thu~ng xuyen k~ cao chi bi g~y sau khi c~ dinh d~ gi~m sung n~

- V~t thuong mach mu: B~ng ~p c~ trong di~m, garrot nu c6 tn thuong mach In Khong garrot b~ng sgi m~nh, qu~ xa > 10cm so vi v~t thuong, 30 ph~t ni garrot/ l~n

- V~t thuong ham m~t: Ch~ng ngat th~, h6 hp nh~an tao, l~y di di v~t du~ng

th~, v~n chuy~n b~nh nh~n dung tu th~: ng~i cu~i d~u, n~m nghi~ng hay n~m x~p, ch~ng ch~y mu: ~p v~t thuong b~ng tay, bang ~p, kh~u c~m m~u

- Ch~n thuong ngue: Ch~ng dau b~ng b~ng dinh to b~n c~ djnh xuong suon,

b~ng t~ xurong c d~n c@t song b~n ton thuong, ban no ch~ng l~n b~n kia 1/3 du~ng kinh B~ng tr~n v~ du~i xuong gay m@t xuong C~ djnh m~ng suon tam th~i, dung m@t cu@n bng dt v~o ving m~ng sun, r~i l~y b~ng khc cu~n quanh v~ng nguc lam cho m~ng sun lu~n ~ tu th~ thut v0

1.3.3 Tinh hinh so cu b~nh nh~n tai nan giao th~ng th~i gian qua tai Vi@t Nam

Tinh hinh tai nan giao thong da tr~ th~nh van d~ nhc nh~i, n~ ~nh hung d~n d~i song ngu~i dan Theo t~c gi~ Tr~n Son, 6 thing d~u n~m 2008

x~y ra 6.288 vu tai nan giao thong du~ng b~ lam ch~t 5.890 ngu~i, bi thuong

4.171 ngu~i So c~ng ky n~m 2007 gi~m 1.293 vu tai nan giao thong v~ theo t~c gi~ Nguy~n Si Nguy~n v~ Minh Bui [44] m~i n~m trung binh tai Vi&t Nam, tai nan giao thong khi~n 12.000 ngu~i ch~t v~ g~n 30.000 ngubi bi ch~n thuong

so n~o d~ lai nhi~u di ch(mng Thc t~ cho th~y nhu c~u so cru ban d~u b~nh nh~n tai nan giao thong dung b~ tai hi~n trung r~t I6n Nhung kh~ n~ng so cru ban d~u tai hi~n tru~ng v~ phuong ti~n cap cu 1 1 5 van chuyen b~nh nh~n tai nan giao thong d~n b~nh vi~n kh~ng dp ng duoc nhu c~u Theo t~c gi~ Dng Ngoc Dc [28] b~nh nh~n tai nan giao thong dugc so cu tai hi~n tru~ng chi chi~m 6,2%, so cu tai Tram Y t~ 0,3 %, b~nh vi~n tuy~n huy~n 1,7%, s6 con lai 89,5% kh~ng dugc so cru ban du Theo tac gi~ Pham Le Tu~n v~ c@ng

su [57] nghi~n cu kh~ n~ng dip ng v@n chuy~n c~p cu tai nan giao thong du~ng b tr~n dia ban H~ Ni cho th~y h~ thong xe cu thuong 1 1 5 c~p cru v~ v~n chuy~n dugc 4,7% b~nh vi~n Vi@t Dc v~ 12 % bnh vi~n Xanh Pon

1 6

Ty l¢ nan nh~n n~ng ~ 02 b&nh vi~n nay r~t ca0, 92% 6 b&nh vi~n Viet Dc,

74% 6 b~nh vi~n Xanh Pon Trong khi d6 d Trung tam v@n chuy~n c~p cu 1 1 5 H~ Ni chi d~p ing 38,61% s6 bnh nh~n n~ng Nhu v~y, b~nh nh~n tai nan

giao th~ng ph~n ln duoc v~n chuy~n d~n bnh vi~n bing c~c loai phuong ti~n kh~c nhu xe m~ t~, xe g~n m~y

Tc gi~ Dong Ngoc D~c [28], Pham Le Tu~n v~ c@ng su [57] chi ph~n

~nh thuc trang so cu v@n chuy~n b nh nhn TNGT d~n bnh vi~n tai th~nh ph6 H~ N@i, l~ noi c6 d~ di~u kin v~ co s~ v~t ch~t, trang thi~t bi, trang thi~t

bi so cu v~ v~n chuy~n, con nh~ng tinh kh~c nhu C~ Mau thi kh~ng so duoc

php lm han ch~ tai nan giao th~ng v~ thong tich

Theo b~o co c~a Cuc C~nh sat giao thong x~c djnh, nguyen nh~n ch~ y~u do con ngu~i tham gia giao thong kh~ng ch~p h~nh lu~t l~ giao thong, su

bu~ng lng qu~n l an to~n, qu~n ly phuong ti~n, m~i truong x~ h~i t~c dong d~n an to~n giao th~ng, c~ 5 nguy~n nh~n

- Do ngu~i tham gia giao thong gay n~n chi~m 74,4% Trong d~, di~u khi~n phuong ti~n qu t~c do cho ph~p l 34,9%, do tr~nh vuot sai qui dinh l~ 26,7%,

do u~ng ruou bia say l~ 6,8%, thi~u quan s~t l~ 9,4% c~n lai 2,3% do b~t ng~

chay qua, gn 50% ngu~i di~u khi~n khong c~ b~ng l~i, khong hoc lu~t giao

thong

- Do k~t cu ha tang nu~ ta ch~m duoc s~a ch~a, n~ng c~p, c~i thi~n, trong

khi phuong ti~n giao thong, nht l~ phuong ti~n giao thong tu nh~n ph~t tri~n, thi~u su ki~m so~t, di~u ti~t c~a Nh~ nu~c, tinh trang l~n chi~m long I~ du~ng,

~n t~c giao thong l~ nh~ng nguy~n nh~n gay m~t an to~n giao thong

Ch~t lugng phuong ti~n tham gia giao thong : xe c~, xe k~m ch~t luong

d~m b~o

dng b@, l~n chi~m long I~ du~ng, mo du~ng ngang tr~i ph~p qua du~ng s~t

1.4.2 M@t s~ y~u t lien quan d~n thong tich do tai nan giao thong

truong hop tai nan giao thong Nhung ~ c~c nu~c dang ph~t tri~n, tai nan giao

' ngu~i di b, ngu~i di xe dap v~ h~nh kh~ch ng~i tr~n xe kh~ch, xe but Noi cu

ngu~i tham gia giao th~ng di v~i t~c d@ rt nhanh, dc bi~t l~ ~ du~ng cao t~c

mc d@ co gii ho~, hi~n dai ho~ h~ th~ng giao thong

l~ y~u t6 g~p ph~n gay tai nan giao thong Theo D.Mohan Gi~o su Vien sf tai

phuong ti~n tham gia giao th~ng c~ v~ k~m ch~t luong, ch~t Luong du~ng xi

18

M@t di~u d~ng quan t~m l~ tai nan giao thong g~p ch yu ~ nam gi~i

gii

1.4.3 Cc gii ph~p b~o d~m tr~t tr an to~n giao thong du~ng b@ v~ han ch~ throng tich do tai nan giao th~ng dung b@

T~ng cu~ng phong ch~ng v~ ki~m so~t ngu~i di~u khi~n phuong ti~n co

trong Th~ng an to~n giao th~ng hang n~m v~ duy tri thuong xuyen hoat dong tuyen truy~n n~y Tich cc hung ng hoat d@ng "phong, ch~ng ngu~i l~i xe uong ruou, bia trong chuong trinh th@p ky h~nh dong vi An to~n giao thong

- Duy tri v~ ti~p tuc day manh thuc hi~n d~i m~ b~o hi~m; ng~n ch~n hoc

gn my

- D~y manh cong t~c gi~o duc an to~n giao thong trong truong hoc, ti~p tuc n~ng cao ch~t luong gio duc; tri~n khai chuong trinh gi~ng day v~ an ton giao thong v~o c~c trur~ng su pham d~ do tao d@i ng~ gi~o vi~n c~ ki~n thc v~ phuong phap gi~o due hi~u qu~ v~ an to~n giao thong; thung xuyen nh~c

khi ng~i tr~n xe m~ t~, xe g~n my, khong di~u khi~n xe m~ t~, xe gn may khi

m~n v~ c~p cu, nang cao n~ng luc dip ng e~p cu tai nan giao th~ng cho can b~ y t~; D~o tao ky n~ng c~p cu ban d~u v~ ch~n thuong do tai nan giao thong cho C~nh st giao thong, Thanh tra giao thong v~ tinh nguy~n vi~n

D~y manh tuy~n truy~n v~n h~a giao th~ng

Tang cu~ng hoat d@ng v@n t~i b~ng 6 t6

thong c~a k~t c~u ha t~ng giao thong

T~ng cu~ng qu~n ly v~ d~o tao, s~t hach l~i xe

1.4.3.2 Hi~u qu~ c~a gi~i ph~p di m~ b~o hi~m:

giao thong dung b@ khong nh~ng khong c~i thi~n m~ c~ xu hung t~ng I~n,

chinh ph~ [18] v~ vi@c bat bu@c d@i m~ b~o hi~m khi tham gia giao thong ra

do ch~n thuong so n~o d~ gi~m dang k~ Theo t~c gi~ Nguy~n Trong Ch~u v~

Nghi quy~t 32/2007/NQ - CP tai b~nh vi~n da khoa tinh D~ng Nai n~m 2008,

tru~ng hop gi~m khong 3,8%; Ph~u thu~t Ch~n thuong so n~o n~m 2007 c6

278 truong hop, n~m 2008 c6 213 truing hop gi~m kho~ng 5%; t~ vong do Ch~n thuong so n~o, n~m 2007 c6 229 trubng hop, n~m 2008 c6 191 truing

ch~n thuong so n~o t~ sau khi quy djnh d@i m~ b~o hi~m thi d~i v~i b~nh nh~n tai nan giao th~ng kh~ng d~i m~ b~o hi~m c~ t~n thuong so n~o 28,1% cao hon b~nh nh~n tai nan giao thong c~ d@i m~ b~o hi~m 16,6% Nhung d~ dat dugc k~t qu b~n v~ng can ph~i c~ nhi~u gi~i php dong b@ quy~t lit hon n~a, c~ng

1.5 Dc di~m giao thong tai tinh C~ Mau 1.5.1 Di~u ki~n giao thong tai tinh C~ Mau

Tinh C~ Mau c6 02 Qu6c l6 di qua v6i t~ng chi~u d~i 108,5km Trong

ng~ phia Dong th~nh ph~ C~ Mau v~ ti huy@n Nm C~n, t~ day c6 nhi~u tuy~n lien huy~n v~ nh~nh r~ di v~ c~c huy~n, c~c x~, thj tr~n trong tinh; Qu~c l6 63

thu@n loi cho nhan dan di lai d~ dang [5]

1.5.2 Tinh hinh ph~t tri~n phong tin giao thong dung b@ tai Ci Mau

Nh~rng n~m g~n d~y, tinh hinh mang lui giao thong ph~t tri~n, s~ lugng phuong ti~n giao th~ng du~ng b~ t~ng rat nhanh, n~m sau t~ng cao hon nm trudc Theo Ban An to~n giao thong tinh C~ Mau tr n~m 2007 2010, da ding

1.5.3 Tinh hinh vi pham an to~n giao thong

Cong t~c tu~n tra ki~m so~t, xi ly vi pham an to~n giao th~ng duqc x~c djnh l~ m@t trong nh~ng gi~i ph~p quan trong, v~a cu~ng ch~ thi hanh ph~p lu@t, via l~ bi~n ph~p tuy~n truy~n gi~o duc, mang tinh r~n de c~ t~c dung phong ng~a tai nan giao thong, dong th~i c~ng l~ bi~n phap n~ng cao y thc tu

gi~c ch~p ha~nh ph~p lu~t v~ tr~t tu an to~n giao thong di vi ngu~i tham gia giao thong Trong th~i gian vra qua, lc luong ch~c n~ng t~ng cung c~ng tc tu~n tra ki~m so~t, t@p trung ki~m tra c~c l~i vi pham l~ nguyn nh~n ch~ y~u gay ra tai nan giao thong nhu: chay qu~ t6c d cho ph~p khi di~u khi~n phuong ti~n, uong rurou, bia qua n~ng d@ cho ph~p khi di~u khi~n phuong ti~n giao thong, tr~nh vugt kh~ng dung quy dinh N~m 2 0 1 1 , c~nh s~t giao th~ng du~ng b~ ki~m tra pht hi&n 58.756 truing hop vi pham, trong d6 c6 27.884 truong

'

I

I •

22

ph~p, 4.370 tru~ng hop kh~ng c~ giay ph~p l~i xe, 754 truing hop khong d@i m~ b~o hi~m, 890 ch~ s~ ngu~i qu quy djnh, 48 tru~ng hop khong d tu~i di~u khi~n phuong ti~n C~n b~, c~ng chc vi pham 14 truong hop, hoc sinh, sinh vi~n vi pham 35 truing hop, pht hi~n 102 trung hop gi~y ph~p l~i xe kh~ng

1.5.4 Tinh hinh tai nan giao th~ng du~ng b@ d~n kh~m v di~u tri tai B~nh vi~n Da khoa C~ Mau trong nh~ng nm qua

Theo thong k~ c~a b~nh vi~n, n~m 2008, c6 1477 tru~ng hop tai nan giao thong dung b~ v~o kh~m v~ di~u tri tai B~nh vi~n Da khoa C~ Mau, trong d~ c6 37 tru~ng hop ch~n thuong so n~o; n~m 2009, 819 truing hop tai nan giao thong vi 18 trubng hop ch~n thuong so n~o; N~m 2010, 1152 truong hop tai

n~m 2011, tinh hinh tai nan giao thong tai C~ Mau ti~p tuc c6 chi~u hung di~n

thong da l~ 892 truing hop v~ ch~n thuong so n~o 74 truing hop [7]

' '

2.1 D i turgng nghi~n cru

D6i tuong nghi~n cu:

C~c b~nh nh~n tai nan giao thong dung b~ v~o kham v~ di~u tri tai B&nh vi~n Da khoa C~ Mau

Dia di~m nghi~n cu:

Phong kham B~nh vi~n Da khoa C~ Mau, tinh C~ Mau

Th~i gian nghi~n cru:

12 thing, tr 01/6/2011 d~n 31/5/2012

Tieu chi chon v~0:

- Nhtng tru~ng hop nh@p vi~n do tai nan giao thong du~ng b~

- D~ng tham gia nghi~n cu

- Nan nh~n hoc ngu~i nh~ chng ki~n c~ th khai dugc tinh hinh tai nan x~y

ra

Tieu chun loai tr~r:

Nan nh~n t~ vong trudc khi v~o vi~n

- Truong hop nh@p vi~n do tai nan giao thong du~ng th~y

- C~c tru~ng hop b~nh nh~n n~ng khong khai th~c duoc hoc phi chuyen vi~n l~n tuy~n tr~n

- Bnh nh~n tai nan giao thong dugc xi tri ~ c~c co s y t~ tuy~n trur~c nhu Phong kham y t~ tu nh~n, Tram Y t~, phong kh~m Da khoa, B~nh vi~n tuyen huy~n, th~nh ph6, B~nh vi~n Da khoa khu vuc

th6ng ke ca T~ chic Y t~ th~ gi~i, ti l¢ ch~n thuong so n~o l~ 25% [83]

trong the t~ l~ 650 b~nh nh~n

2.2.3 Phuong phip chon m~u

Chon m~u to~n b@ Tt c~ bnh nh~n thuong tich do tai nan giao thong du~ng b~ v~o vi~n tu ng~y 01/6/2011 d~n 31/5/2011, theo ti~u chun chon v~o v~ loai tr~ cho d~n khi d~ m~u

2.2.4 N@i dung nghi~n cru

2.2.4.1.D~c di~m chung c~a b~nh nh~n thuong tich do tai nan giao thong du~ng b@:

, 2.2.4.2.D~c di~m tai nan giao thong du~ng b@:

- Phuong ti~n, th v~t va cham x~y ra tai nan giao th~ng vi nan nh~n:

+ Xe 6t6

+ Xe dap

I

I I •

I

I •

- Tinh hung b~nh nh~n tai nan giao thong d~n d~n tai nan:

v~i phuong ti~n, ngu~i di b@, suc v@t,

nan giao thong

dung ph~i ngu~i di b6, xe dap, c~c phuong ti~n kh~c (xe th6 so, xe ba g~c, ) sc v@t ( tr~u, b~, ch~, he0, )

- Tinh trang d~i m~ b~o hi~m di vdi b~nh nh~n tai nan giao thong di m6 t6:

+ C6

- Ch~t luong m~ b~o hi~m c~a b~nh nh~n tai nan giao thong d@i khi x~y ra tai nan:

+ Bi v~ m~ b~o hi~m khi x~y ra tai nan giao thong

- Ky thu@t d@i m~ b~o hi~m (kh~a ch~t day quai m~ b~o hi~m) c~a b~nh nh~n tai nan giao th~ng:

+ C6

kh~ri v~ di~u trj tai b~nh vi~n da khoa C~ Mau:

thuong nguc h~, c~ gay xuong suon hoc khng g~y xuong sun

d~t xuong c@t song hoc t~n thuong ph~n nhi~u c~a c@t song

ti~u h~a

xuong kin, g~y xuong h~, t~n thuong ph~n mm c~ t6n thuong th~n kinh, mach m~u c~a c~c chi

Mc d@ thuong tich AIS (ph~n theo thang di~m AIS):

(hon m~ hon 24 gi~)

thong du~ng b d~n kh~m v~ di~u tri tai b~nh vi~n da khoa C~ Mau:

+ Thuc trang so cu ban d~u tai hi~n tru~ng tai nan giao thong dung b@:

So cu ban d~u tai hi~n truong: B~nh nh~n tai nan giao thong du~ng b@ duo so cu tai noi x~y ra tai nan giao th~ng, bi~n djnh tinh v~i hai gi~ tri

+ Ngu~i gay tai nan giao thong

+ Nguoi xung quanh

+ Nhan vi~n y t~ dia phuong

+ Nh~n vi~n y t~ xe c~p cru

- Th~i gian so cu ban d~u b~nh nh~n tai nan giao thong: l~ th~i gian tu khi x~y ra tai nan giao th~ng d~n khi bnh nh~n tai nan giao thong dug so cu: + < 5 pht

ra tai nan giao thong d~n khi b~nh nh~n tai nan giao thong d~n b~nh vi~n da khoa C~ Mau, bi~n dinh tinh vi c~c gi~ tri:

2.2.5 Phuong ph~p thu th~p s~ li@u

- Thi gian thu thp: 01/6/2011 d~n 31/5/2012

- Phuong php thu th@p:

- Cong cu: B c~u hi soan s~n B cu h~i di~u tra bao gom cc ph~n:

- Nhim thu thp: G~m 3 di~u du~ng v~ 03 b~c si Phong kh~m b~nh vi~n da

tich v~ d~nh gi mc d~ thuong tich

+ Tinh hinh ra v~t thuong b~nh nh~n tai nan giao thong du~ng b~

phuong ti~n v@n chuy~n d~n B~nh vi~n Da khoa C~ Mau

v@n chuy~n

vi~n Da khoa C~ Mau

chuy~n d~n B~nh vi~n Da khoa C~ Mau

vi~n Da khoa C~ Mau:

2.2.8.2 Th~ng k~ ph~n tich: Ph~p ki~m dinh chi binh phuong ( ) duoc s

bao gom:

- Mi lien quan gi~a d~c di~m chung c~a b~nh nh~n tai nan giao thong dung

+ Mi lien quan gi~a phuong ti~n b~nh nh~n tai nan giao thong du~ng b~ s

dung v~i mc d@ thuong tich

+ Mi lien quan gi~a du~ng x~ b~nh nh~n tai nan giao thong dung b~ x~y

ra tai nan v~i mc d~ thuong tich

+ Mi lien quan gi~a dia di~m b~nh nh~n tai nan giao thong x~y ra tai nan