HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN KHOA QUAN HỆ CÔNG CHÚNG VÀ QUẢNG CÁO HOẠT ĐỘNG SÁNG TẠO NỘI DUNG TRUYỀN THÔNG CỦA BAN QUẢN LÝ DI TÍCH NHÀ TÙ HỎA LÒ I PHẦN MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài Bill Gate[.]
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN
KHOA QUAN HỆ CÔNG CHÚNG VÀ QUẢNG CÁO
HOẠT ĐỘNG SÁNG TẠO NỘI DUNG TRUYỀN THÔNG CỦA BAN QUẢN LÝ
DI TÍCH NHÀ TÙ HỎA LÒ
I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trang 2Bill Gates từng nói “Nội dung là vua” (Content is King) Dù ở bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử, nội dung cũng luôn là yếu tố cốt lõi, quyết định sự thành công của quá trình truyền thông, đặc biệt là trong thế kỷ 21 cùng sự bùng nổ về công nghệ thông tin như hiện nay Sáng tạo được nội dung trẻ trung, hấp dẫn và mới mẻ sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận hiệu quả tới giới trẻ - đối tượng khách hàng chủ lực trong tương lai gần tại Việt Nam
Nhìn chung, ngành du lịch nói chung cũng như những di tích lịch sử tại Việt Nam nói riêng vẫn chưa đầu tư vào xây dựng nội dung hiệu quả cho hoạt động truyền thông của mình Sự khô khan, rập khuôn, lỗi thời trong nội dung quảng bá khiến những điểm đến truyền thống ít được chú ý và quan tâm, khả năng thu hút khách du lịch còn yếu Điều này góp phần dẫn đến sự thiếu kiến thức, thiếu hiểu biết về lịch sử, văn hoá dân tộc của một bộ phận người dân, bao gồm giới trẻ Nhận xét về quan niệm phủ nhận hoạt động marketing di sản, TS Hoàng Anh Tuấn - giám đốc bảo tàng Lịch sử TP.HCM khẳng định đây là “rào cản lớn về mặt chính sách đối với sự phát triển của các bảo tàng công lập”1
Trong bối cảnh đó, Di tích Nhà tù Hỏa Lò gần đây được chú ý như một điểm sáng của ngành văn hoá du lịch truyền thống nhờ trang Facebook và Website được chăm chút kỹ càng cả về phần nội dung lẫn hình ảnh truyền thông Tập trung sáng tạo nội dung hợp xu hướng, thu hút nhưng vẫn đảm bảo cung cấp đầy đủ thông tin lịch sử, Nhà tù Hỏa Lò (tính đến 23h20 ngày 15/4/2021) đã thu về lượt tương tác ấn tượng, hiếm có địa danh lịch sử nào làm được điều tương tự Tổng lượt thích trang Facebook đạt 28.342, theo dõi đạt 29.291 lượt Lượt tương tác trên các bài viết đăng tải lên trang Facebook là 162.000 (tính từ 15/1/2021 đến 15/4/2021) Cụ thể bao gồm 222 bài đăng trên trang Facebook, 12.000 lượt bình luận, 71.000 lượt thích Nội dung trên Facebook có lượt tương tác cao nhất được đăng lúc 20:26, ngày 4 tháng 4 năm
Trang 32021 đã đạt hơn 7.900 lượt thích, 1.400 bình luận, 2.036 lượt chia sẻ Bên cạnh
đó, tổng lượt truy cập website Nhà tù Hỏa Lò http://hoalo.vn/ là 3.516.010
Nhờ các hoạt động truyền thông trực tiếp và trực tuyến khá hiệu quả, số lượng khách tham quan Di tích trong thời gian vừa qua đã tăng lên đột biến Theo Sở Du lịch Hà Nội, vào dịp Tết Dương lịch 2021, Di tích Nhà tù Hỏa Lò thu hút 1.700 lượt khách tham quan2
Chính vì những lý do trên, nhóm tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài “Hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông của Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò” nhằm tìm ra bài học, phương hướng sáng tạo nội dung truyền thông của Di
tích này Từ đó, đề xuất về chiến lược, phương thức sáng tạo nội dung cho những di tích lịch sử khác tại Việt Nam
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Trẻ hoá phương thức truyền thông cho di tích lịch sử trên mạng xã hội là một chủ đề mới mẻ, chưa từng được khai thác trong các nghiên cứu khoa học từ trước đến nay tại Việt Nam Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hoả Lò chính là đơn vị tiên phong trong việc truyền tải nội dung lịch sử bằng ngôn ngữ trẻ trung, góc nhìn sáng tạo, mới mẻ của giới trẻ, giúp thanh thiếu niên Việt Nam tiếp cận lịch
sử nước nhà với tâm thế hào hứng, vui vẻ và tự nguyện Dưới đây là một số nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Cuốn sách “The Art of Social Media” của tác giả Guy Kawasaki đã trình bày 100 thủ thuật sử dụng mạng xã hội phục vụ cho hoạt động marketing với mục đích tận dụng tối đa ưu thế của các kênh mạng xã hội Những điều được trình bày trong sách là một chuỗi kiến thức giúp các doanh nghiệp xây dựng nền tảng truyền thông, tìm kiếm giá trị chia sẻ và thu hút người dõi theo thương hiệu trên các mạng xã hội thường dùng Những kiến thức này có thể áp dụng cho mọi
2 “Nhiều điểm du lịch ‘hút’ khách dịp Tết Dương lịch”, baochinhphu.vn
Trang 4doanh nghiệp, thậm chí là các cá nhân muốn gây dựng hình ảnh trước truyền thông hoặc các doanh nghiệp vừa và nhỏ muốn tăng tầm ảnh hưởng
Cuốn sách “Chiến lược và chiến thuật quảng bá Marketing du lịch” của
Thạc sỹ Nguyễn Văn Dung (Đại học Giao thông Vận tải) đã giới thiệu một cách chi tiết về các chiến lược và chiến thuật quảng bá tiếp thị Du lịch, đặc biệt trong
là kỷ nguyên mới Những phương thức tiếp thị trực tuyến dựa trên công nghệ máy tính mạng Internet và thương mại điện tử đã tạo sự biến chuyển mạnh mẽ trong việc quảng bá, quảng cáo, truyền thông, phân phối dịch vụ Du lịch, các giao dịch Du lịch (Hàng không, nhà hàng, khách sạn, đăng ký vé, du lịch kinh doanh)
Bài viết “Một số xu hướng mới trong truyền thông - marketing du lịch”
(Tạp chí “Nghiên cứu Văn hóa”, Số 4, tháng 6/2013) của tác giả Ma Quỳnh Hương đã giới thiệu những xu hướng mới trong truyền thông - marketing cho ngành du lịch hiện đại bao gồm truyền thông xã hội, tiếp thị cộng đồng và truyền thông marketing tích hợp Tác giả bài viết đặc biệt nhấn mạnh vào ba dạng ứng dụng phổ biến nhất trên mạng xã hội của quá trình truyền thông -marketing du lịch
Bài viết “Giới trẻ Việt Nam rất yêu lịch sử, chỉ cần được khơi dậy đúng cách” trên Báo điện tử VTV News đã khẳng định thực trạng “Học sinh chỉ chán
học Lịch sử ở trên trường chứ không học sinh nào chán lịch sử dân tộc” qua hai dẫn chứng đối lập: Một bên là điểm số thấp kỷ lục của môn Lịch sử trong kỳ thi THPT Quốc gia, bên kia là sự ủng hộ nồng nhiệt của các em đối với những dự
án phim ảnh, sách truyện hay thời trang mang tinh thần lịch sử dân tộc Chỉ cần khơi dậy và tiếp cận đúng cách, lịch sử sẽ không trở nên khô khan, thiếu hấp dẫn
Qua đó, có thể thấy rằng đề tài “Hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông của Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hoả Lò” là một đóng góp mới mẻ cho
Trang 5lĩnh vực sáng tạo nội dung trong truyền thông và quảng bá hình ảnh, đồng thời
là cơ sở để đề xuất phương hướng xây dựng nội dung hiệu quả cho những di tích khác trên địa bàn và cả nước
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông của Ban Quản lý Di tích lịch sử Nhà tù Hoả Lò trong khoảng thời gian năm 2021
-2022 Bên cạnh đó, đề tài cũng khảo sát tác động của những nội dung truyền thông của Bản quản lý Di tích Nhà tù Hoả Lò đối với nhóm công chúng trẻ trong độ tuổi 15 đến 25
3.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu khảo sát trong giới hạn thời gian từ tháng 1/2021 đến 04/2022, về hoạt động sử dụng hình thức truyền thông trực tiếp (offline) và trực tuyến (online) của Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò Trong đó:
- Truyền thông trực tiếp bao gồm các hoạt động truyền thông tại di tích hướng đến khách tham quan, bao gồm cả hoạt động trưng bày của Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò
- Truyền thông trực tuyến bao gồm nội dung truyền thông trên mạng xã hội Facebook qua fanpage chính thức của Nhà tù Hỏa lò và website http://hoalo.vn/
4 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
4.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở làm rõ các vấn đề lý luận về sáng tạo nội dung trong truyền thông, nhóm tác giả sẽ nghiên cứu và khảo sát thực tiễn hoạt động sáng tạo nội dung của Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hoả Lò cũng như tác động của những nội
Trang 6dung này tới đối tượng thế hệ Z (người trẻ từ 15 - 25 tuổi) tại Việt Nam Từ đó,
đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng truyền thông - marketing cho các di tích văn hóa lịch sử khác
4.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống lý thuyết, làm rõ một số vấn đề lý luận, nhận thức liên quan đến hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông
- Tổng hợp tài liệu, tiến hành khảo sát và nghiên cứu thực trạng hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông của Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò khoảng thời gian từ tháng 01 năm 2021 đến tháng 04 năm 2022
- Đưa ra đánh giá, phân tích liên quan và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng nội dung truyền thông sáng tạo cho các di tích lịch sử khác
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận
Cơ sở lý luận về truyền thông marketing, sáng tạo nội dung, các loại hình truyền thông và tiếp thị du lịch, tác động của truyền thông (media effects) đến tâm lý thái độ công chúng và người tiêu dùng (cụ thể là nhóm đối tượng giới trẻ)
và vai trò của truyền thông trong công tác quảng bá du lịch
5.2 Phương pháp nghiên cứu đề tài
Phương pháp nghiên cứu đề tài bao gồm:
Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nhóm tác giả nghiên cứu và tổng hợp
các tài liệu liên quan đến hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông của Ban Quản lý Nhà tù Hỏa Lò
Phương pháp phỏng vấn sâu: Tác giả sắp xếp chuyến đi đến nhà tù Hỏa
Lò và gặp gỡ cán bộ, nhân viên của Di tích để tìm hiểu và phỏng vấn về cách
Trang 7làm truyền thông của họ, xác định những yếu tố đặc biệt trong chiến dịch truyền thông là nguyên nhân thu hút và tác động mạnh nhất đến tâm lý thái độ của công chúng và thái độ tiêu dùng của khách hàng (giới trẻ trong độ tuổi từ 15 - 25)
Phương pháp điều tra bảng hỏi: Phương pháp điều tra bảng hỏi được thực
hiện để khảo sát nhóm công chúng mục tiêu là các bạn trẻ trong độ tuổi từ 15
-25 (mẫu khảo sát là 300 mẫu) Chia ra làm 2 mẫu: Mẫu dành cho những người
đã biết về các cách thức truyền thông của Di tích Nhà tù Hoả Lò và mẫu còn lại dành cho những người chưa từng biết đến Di tích Những người chưa từng biết
sẽ được xem trước một bài đăng có lượng tương tác cao trên mạng xã hội của Di tích Nhà tù Hoả Lò Những câu hỏi sẽ đánh giá được suy nghĩ của nhóm công chúng trước những nội dung truyền thông mang tính sáng tạo của một đơn vị truyền thống và quyết định thực tế của họ về việc đi tham quan Nhà tù Hoả Lò
Phương pháp quan sát: Nhóm tác giả thực hiện phương pháp quan sát
hoạt động sáng tạo của Ban Quản lý di tích Nhà tù Hỏa Lò trong khoảng thời gian từ tháng 01 năm 2021 đến tháng 04 năm 2022, từ đó tìm hiểu về cách làm truyền thông của họ Nhóm tác giả sẽ quan sát các ấn phẩm truyền thông và ghi chép, phân tích các kết quả đạt được
6 Đóng góp mới của đề tài
Đề tài nghiên cứu về hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông của Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hoả Lò là một đề tài mới lạ đã mở ra nhiều khía cạnh khai thác Đây là một trong những dự án nghiên cứu tìm hiểu về cách một di tích lịch sử làm truyền thông quảng bá cho thương hiệu của mình - điều vốn không nhận được sự chú ý của đông đảo công chúng Đề tài nghiên cứu cách thức truyền thông sáng tạo của một di tích lịch sử - những nơi vốn thiên về truyền thống, đa phần đón nhận lượng khách tham quan một cách tự nhiên mà không
có bất kì hoạt động quảng bá bài bản nào Di tích Nhà tù Hoả Lò đã làm làm nên những điều khác biệt bằng cách theo kịp thời đại 4.0 với những hình thức truyền
Trang 8thông trên các nền tảng như website, Facebook; cập nhật xu hướng ngôn từ của mạng xã hội và biết cách sáng tạo kết hợp nội dung giữa thông tin truyền thống, khô khan với những thông điệp thu hút, thú vị đối với công chúng trẻ
Có thể nói đề tài “Hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông của Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hoả Lò” là một đóng góp mới trong lĩnh vực sáng tạo
nội dung trong truyền thông và quảng bá hình ảnh, từ đó giúp xây dựng và khẳng định vị thế, tăng độ nhận biết, thay đổi góc nhìn của cộng đồng, đặc biệt
là thế hệ Z về di tích Đồng thời, đây cũng là cơ sở để đề xuất phương hướng xây dựng nội dung hiệu quả cho những di tích khác trên địa bàn và cả nước
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
7.1 Ý nghĩa lý luận của đề tài
Nhóm tác giả đề tài nghiên cứu hy vọng rằng đề tài có thể đóng góp phần nào giá trị khái quát, hệ thống hóa những thông tin, kiến thức từ khái quát đến
cụ thể nhất về việc sáng tạo nội dung truyền thông nói chung và của Ban Quản
lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò nói riêng Đây sẽ trở thành một tài liệu tham khảo hữu ích cho người học về sáng tạo nội dung
7.2 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Đối với những khách tham quan du lịch yêu thích du lịch văn hóa lịch sử:
Tận dụng thông tin từ nghiên cứu này để đa dạng hóa thông tin về Di tích Nhà tù Hỏa Lò Du khách hiểu hơn về lịch sử của Hà Nội nói riêng và Việt Nam nói chung Bên cạnh đó, có một cái nhìn mới mẻ hơn về các di tích lịch sử, không bị
gò bó, tạo tiền đề thu hút khách tham quan, du lịch đến với Nhà tù Hỏa Lò
Đối với những người nghiên cứu sau này: Những người sẽ tiếp tục nghiên
cứu đề tài Hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông của Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò hoặc truyền thông cho các địa điểm du lịch văn hóa lịch sử khác
Trang 9có thể sử dụng đề tài nghiên cứ như một sự hướng dẫn, tài liệu tham khảo, thậm chí có thể bổ sung để hoàn thiện hơn
Đối với những người làm truyền thông - marketing cho các Di tích lịch sử tại Việt Nam: Qua nghiên cứu này, những người làm truyền thông marketing
cho các di tích lịch sử tại Việt Nam có thể hiểu được nội dung truyền thông nào đang thu hút giới trẻ cũng như người dân, du khách đến và hiểu được nhu cầu của nhóm khách hàng này, từ đó dựa vào mong muốn của họ để xác định những nội dung truyền thông phù hợp, thay đổi góc nhìn của họ về hình ảnh của các di tích lịch sử, đưa ra chiến lược phát triển du lịch cho các di tích vốn ít được quan tâm hoặc không có nhiều lượng du khách đến thăm Đồng thời, đưa hình ảnh của các di tích lịch sử trở thành những hình ảnh đặc trưng để truyền thông, quảng bá cho hình ảnh của địa phương và đất nước Từ đó đưa ra các chiến lược truyền thông marketing mới, thu hút và ấn tượng hơn sau này
8 Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu và kết luận, đề tài gồm 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận về hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông của các di tích lịch sử
Chương 2 Khảo sát về hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông của Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hoả Lò
Chương 3 Giải pháp nâng cao chất lượng hoạt động sáng tạo nội dung của Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hoả Lò và gợi mở về hoạt động truyền thông của các di tích lịch sử khác tại Việt Nam
Trang 10II PHẦN NỘI DUNG
Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông của các di tích lịch sử
1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Truyền thông
1.1.2 Sáng tạo nội dung
1.1.3 Di tích lịch sử
1.2 Phân loại nội dung
1.2.1 Phân loại theo hình thức
1.2.2 Phân loại theo mục đích
1.2.3 Phân loại theo chủ thể sáng tạo
1.2.4 Phân loại theo kênh truyền thông
1.3 Vai trò của sáng tạo nội dung
1.3.1 Thu hút chú ý
1.3.2 Khuyến khích sự gắn kết với công chúng
1.3.3 Tạo trải nghiệm với người dùng
1.3.4 Tiết kiệm chi phí
1.4 Đặc thù của hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông của các di tích văn hoá, lịch sử
Trang 11Chương 2: Khảo sát về hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông của Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hoả Lò
Giới thiệu chung về Di tích Nhà tù Hoả Lò và hoạt động truyền thông của Ban quản lý Di tích Nhà tù Hoả Lò
2.1 Hoạt động sáng tạo nội dung trên nền tảng mạng xã hội Facebook
2.1.1 Chiến lược phát triển nội dung
2.1.2 Các hình thức nội dung
2.1.3 Hiệu quả sáng tạo nội dung
2.2 Hoạt động sáng tạo nội dung trên website
2.2.1 Chiến lược phát triển nội dung
2.2.2 Các hình thức nội dung
2.2.3 Hiệu quả sáng tạo nội dung
2.3 Hoạt động sáng tạo nội dung trên các phương tiện truyền thông khác
2.3.1 Chiến lược phát triển nội dung
2.3.2 Các hình thức nội dung
2.3.3 Hiệu quả sáng tạo nội dung
2.4 Đánh giá tác động của hoạt động sáng tạo nội dung truyền thông tới sự chú
ý của người trẻ về Di tích Nhà tù Hoả Lò
2.4.1 Quan điểm của đối tượng tiếp nhận đối với các nội dung truyền thông được sáng tạo từ phía Di tích Nhà tù Hoả Lò
2.4.2 Tác động của nội dung truyền thông tới quyết định thực tế đi tham quan
Di tích Nhà tù Hoả Lò của người trẻ