Trình bày nội dung các giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở liên xô từ 1917 đến 1924 và những quan điểm của lênin về xây dựng chủ nghĩa xã hội

Các giai đoạn xây dựng Xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô từ năm 1917 đến năm 1924 1.1 Giai đoạn 1917-1918 Sự thành công của cách mạng tháng mười đã đưa nhân dân Nga từ thân phận nô lệ lên cuộc

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH DOANH VÀ CÔNG NGHỆ HÀ

NỘI KHOA: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG



TIỂU LUẬN

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở LIÊN XÔ TỪ 1917 ĐẾN 1924

VÀ NHỮNG QUAN ĐIỂM CỦA LÊNIN VỀ XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

MÃ SINH VIÊN : 2621215206

Hà Nội, năm 2022

LỜI MỞ ĐẦU

Cách mạng Tháng Mười Nga năm 1917 đã khai sinh ra chế độ xã hội chủ nghĩa đầu tiên và mở ra một thời đại mới - thời đại quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội (CNXH) V I Lênin đã nhận định về ý nghĩa thời đại của Cách mạng Tháng Mười Nga 1917: “Chúng ta có quyền tự hào và quả thật chúng ta tự hào là đã có cái hân hạnh được bắt đầu việc xây dựng nhà nước Xô-viết và do đó, mở đầu một thời đại mới trong lịch sử thế giới…”

Cùng với việc dựng cột mốc cho thời đại mới, sự nghiệp xây dựng CNXH đầu tiên trong lịch

sử, dưới sự lãnh đạo của Lênin cũng được bắt đầu ở nước Nga Xô viết Sự nghiệp xây dựng CNXH

ở nước Nga giai đoạn này diễn ra trong bối cảnh hết sức đặc biệt

CNXH hiện thực trên thế giới được bắt đầu từ năm 1917 với thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Mười Nga đến nay đã được một thế kỷ Có thành tựu và bất cập, đổ vỡ và cải cách, đổi mới

và khơi dậy bao nhiêu cảm xúc và trăn trở trong lương tri của nhân loại trong một thế kỷ qua Cách mạng Tháng Mười Nga đã thức tỉnh và cổ vũ các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc vùng lên giành độc lập dân tộc, tự giải phóng khỏi mọi áp bức, bất công, tiến lên xây dựng CNXH Thắng lợi của Cách mạng Tháng Mười Nga đã khẳng định bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin và cung cấp những bài học lịch sử vô giá cho các cuộc cách mạng vì độc lập dân tộc

và CNXH Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhận định: “Giống như mặt trời chói lọi, Cách mạng Tháng Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu, hàng triệu người bị áp bức, bóc lột trên trái đất Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế”

Vậy nên em xin chọn đề tài “Trình bày nội dung về các giai đoạn xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô từ 1917 đến 1924 và những quan điểm của Lê nin về xây dựng Chủ nghĩa xã hội.” làm đề tài nghiên cứu cho bài tiểu luận lần này

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU… 1

NỘI DUNG 1.Các giai đoạn xây dựng xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô từ năm 1917-1924… 3

1.1 Giai đoạn 1917-1918 3

1.2 Giai đoạn 1918-1921 4

1.2.1Nguyên nhân… 4

1.2.2Nội dung 4

1.2.3Kết quả 5

1.3 Giai đoạn 1921-1924 5

1.3.1Hoàn cảnh lịch sử ra đời của chính sách kinh tế mới

……….5-6 1.3.2Nguyên nhân của sự chuyển biến từ Chính sách “ cộng sản thời chiến” sang chính sách “ Kinh tế mới” 6

1.3.3Nội dung chính sách Kinh tế mới 6-7

1.3.4 Bản chất và ý nghĩa của Chính sách kinh tế mới 8

2.Những quan điểm của Lênin về xây dựng chủ nghĩa xã hội 8-9

KẾT LUẬN… 10

NỘI DUNG

1 Các giai đoạn xây dựng Xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô

từ năm 1917 đến năm 1924

1.1 Giai đoạn 1917-1918

Sự thành công của cách mạng tháng mười đã đưa nhân dân Nga từ thân phận nô lệ lên cuộc sống làm chủ đồng thời mở ra kỉ nguyên mới trong lịch sử nước Nga – kỉ nguyên độc lập tự

do và đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội Ngay trong đêm 25/10/1917 Đại hội II Xô Viết toàn Nga

đã tuyên bố nước Nga là nước Cộng hòa xô Viết của công nông thành lập chính quyền Xô Viết do Lenin đứng đầu và thông qua 2 sắc lệnh lịch sử: sắc lệnh về hòa bình và sắc lệnh về ruộng đất

Bên cạnh đó, Chính quyền xô viết đã ban bố các chính sách về xã hội với bản tuyên

bố về quyền của các dân tộc trong nước Nga, ngày 2/11/1917 và triển khai đập tan bộ máy nhà nước cũ xây dựng nhà nước mới từ trung ương đến dịa phương (Từ cuối 1917 – cuối 1918), thành lập Hồng quân Liên Xô( tháng 1/1918), ban hành hiến pháp đầu tiên của nước Nga Xô Viết vào tháng 7/1918 Song, Chính quyền Xô Viết đã thực hiện các chính sách kinh tế nông nghiệp, giao thông vận tải, nhằm cải tạo và xây dựng lại nền kinh tế đã bị tàn phá theo những nguyên tắc của chủ nghĩa xã hội, công cuộc quốc hữu hóa nền đại công nghiệp được tiến hành triệt để, cách mạng chủ nghĩa xã hội mở rộng ở nông thôn Ngoài ra, Chính quyền Xô Viết tranh thủ thời gian hòa bình để cũng cố đất nước, kêu gọi các nước chấm dứt chiến tranh và ngày 3/3/1918, sau những cuộc thương lượng gay go nước Nga Xô Viết đã ký với Đức và Đồng Minh hòa ước Brest – Lilowsk, đây là hòa ước đúng đắn trong hoàn cảnh nước Nga lúc đó, giúp cho chính quyền Xô Viết có thời kỳ hòa bình để cũng cố mọi mặt

Ngoài những thuận lợi thì bên cạnh đó chính quyền Xô Viết cũng gặp muôn vàn thử thách, khó khăn: Đất nước n m gi a vòng vây xâm lằ ữ ược c a CNTB thủ ế ới; cách m ng xã hgi ạ ội chủ nghĩa thắng lợi trong phạm vi một nước; nền kinh t đã b lạc hầu, đã b chiến tranh tàn phá nặng nề…ế ị ị Không những vậy, chính quyền Xô Viết còn non trẻ, yếu kinh nghiệm quản lý b máy nhà nước, quan ộ

lý kinh t , nghiêm tr ng h n là sế ọ ơ ự chống phá điên cu ng c a thù trong gi c ngoài.ồ ủ ặ

Để khắc phục tình trạng này, đường lối lên chủ nghĩa xã hội đã bị đình lại và nhanh chóng thay bằng chính sách “Cộng sản thời chiến”

1.2 Giai đoạn 1918-1921

1.2.1 Nguyên nhân

Không phải tự dưng mà lại chuyển sang áp dụng “chính sách cộng sản thời chiến”, việc này bắt nguồn từ những nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan

Nguyên nhân khách quan: vào năm 1918, cuộc chiến tranh quy mô lớn bùng nổ, nước

Cộng hòa Xô Viết nhiều lần lâm vào tình cảnh vô cùng nguy bách Đất nước lâm vào hoàn cảnh đói kém vì ba phần tư đất nước, những vùng sản xuất lương thực và nguyên liệu quan trọng đều bị

đế quốc và phản loạn chiếm đóng nên việc cung cấp lương thực trở nên cực kì khó khăn Không chỉ dừng lại ở việc âm mưu dùng vũ lực để lật đổ chính quyền mà còn muốn dùng “bàn tay gầy guộc của quỷ đói” để bóp chết “chính quyền non trẻ” này

Nguyên nhân chủ quan: Ngoài nguyên nhân khách quan thì vẫn còn một lý do vô cùng

quan trọng của việc thi hành “chính sách cộng sản thời chiến” Nó không chỉ là vì hoàn cảnh chiến tranh mà còn thuộc tư tưởng chỉ đạo chủ quan của Lênin và những người lãnh đạo Bôn-sê-vích lúc

đó muốn thực hiện “quá độ trực tiếp”

1.2.2 Nội dung

Mùa hè năm 1918, “ Chính sách cộng sản thời chiến” đã được áp dụng để đáp ứng các nhu cầu cấp bách với những nội dung sau:

1) Thực hiện chế độ trưng thu lương thực thừa, căn cứ vào nhu cầu của nhà nước, quy định cứng nhắc số lượng lương thực mà người nông dân phải giao cho cơ sở trưng thu bắt buộc theo giá quy định

2) Cấm tư nhân buôn bán, xóa bỏ mạng lưới thương nghiệp tư nhân, mạng lưới thương nghiệp quốc doanh và hợp tác xã sẽ tổ chức việc cung cấp mọi nhu yếu phẩm theo kế hoạch cho nhân dân, việc thu mua và phân phối mọi sản phẩm nông, công nghiệp đều do Bộ Dân ủy lương thực giải quyết

3) Thực hiện nền kinh tế hiện vật, phân phối theo tem phiếu nhu yếu phẩm và sản phẩm nông, công nghiệp cho nhân dân; thực hiện theo nguyên tắc” ai không làm thì không được ăn”, thực hiện rộng rãi chế độ lao động nghĩa vụ, chỉ người lao động nào hoàn thành nghĩa vụ mới được phân phối thực phẩm

4) Tiến hành nhanh việc quốc hữu hóa và thực hiện chế độ quản lí công nghiệp tập trung

1.2.3 Kết quả

Mặc dù CSTC giúp giành được chiến thắng trong chiến tranh, nhưng nó làm trầm trọng hơn tình trạng khó khăn của toàn bộ dân số đối với hậu quả của chiến tranh Những người nông dân từ chối hợp tác trong sản xuất lương thực, khi chính phủ lấy đi quá nhiều của họ Công nhân bắt đầu di cư từ thành phố xuống nông thôn, nơi cơ hội nuôi sống bản thân cao hơn, do đó làm giảm khả năng giao thương công bằng của hàng hóa công nghiệp để đổi lấy thức ăn và làm xấu thêm cảnh ngộ của dân số thành thị còn lại Giữa năm 1918 và 1920, Petrograd mất đi 75% dân số, trong khi Moskva mất đi 50% Thị trường chợ đen xuất hiện ở Nga, mặc cho sự đe dọa của luật giới nghiêm cấm làm giàu Ruble Nga bị đổ vỡ và thay thế bằng một hệ thống ngang giá và, đến năm 1921, nền công nghiệp nặng đã giảm còn 20% so với năm 1913 90% tiền lương là "trả bằng thức ăn" (chi trả theo dạng thức ăn, chứ không phải tiền) 70% đầu máy nằm trong

tình trạng cần sửa chữa và trưng thu lương thực, cùng với hiệu ứng 7 năm chiến tranh và hạn hán khắc nghiệt, đã đóng góp vào nạn đói dẫn đến cái chết của từ 3 đến 10 triệu người

Kết quả là, một chuỗi các cuộc đình công của công nhận và nổi loạn của nông dân, như Nổi loạn Tambov xảy ra khắp đất nước Bước ngoặt là Nổi loạn Kronstadt ở căn cứ hải quân vào đầu tháng 3 năm 1921 Cuộc nổi loạn đã khiến Lênin sửng sốt, vì những thủy thủ Kronstadt là một trong những lực lượng ủng hộ Bolshevik mạnh nhất

Chính sách “cộng sản thời chiến” hoàn toàn không phải là một chính sách kinh tế thiết yếu của thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội, mà chỉ là một chính sách tạm thời Do đó việc kéo dài chính sách trong điều kiện có nội chiến và can thiệp đã làm cho tình trạng kinh tế nước Nga lâm vào khủng hoảng Có thể nói, đây là một sai lầm nghiêm trọng

1.3 Giai đoạn 1921-1924

1.3.1 Hoàn cảnh lịch sử ra đời của Chính sách Kinh tế mới

Sau khi chiến tranh kết thúc, “Chính sách cộng sản thời chiến” tỏ ra không phù hợp trong điều kiện mới, nông dân tỏ ra bất bình, do kéo dài việc cấm buôn bán trao đổi, thu hẹp phạm vi lưu thông hàng hoá, xoá bỏ quan hệ hàng hoá-tiền tệ

Trước tình hình trên, tháng 3/1921,V.I Lênin đã vạch ra Chính sách kinh tế mới thay cho Chính sách cộng sản thời chiến, được trình bầy đầu tiên trong tác phẩm “Bàn về thuế lương thực”

1.3.2 Nguyên nhân của sự chuyển biến từ Chính sách “ cộng sản thời chiến” sang chính sách “ Kinh tế mới”

Trong thời gian chiến tranh, nông dân chịu gánh nặng thu mua lương thực thừa là để bảo vệ chính quyền công nông, để chiến thắng âm mưu phục thù của bọn địa chủ và tư bản, để giữ lấy đất đai mà mình đã giành được Vào cuối năm 1920, nông dân không thể tiếp tục chịu đựng, họ

đã liên tiếp bày tỏ sự bất mãn, phản đối chế độ trưng thu lương thực thừa

Ngoài ra, kế hoạch mang tính chủ quan duy ý chí của Lênin là dùng biện pháp canh tác chung để “quá độ” lên một “nền nông nghiệp lớn xã hội chủ nghĩa” đã không thể thực hiện Nhũng tháng đầu năm 1921, có nhiều biến động xảy ra như việc cung cấp lương thực cho công nhân, nhân dân nhiều lần giảm định suất, đình công ở nhiều nhà máy và nổi bật là vào tháng 3/1921 đã xảy ra cuộc bạo động của thủy thủ và công nhân Crôn-xtát Có thể thấy chính quyền Xô Viết đang đứng trước nguy cơ về kinh tế và chính trị nghiêm trọng

Thực tiễn lúc đó đã chứng minh rằng, trong điều kiện hoàn cảnh nhưu vậy, nước Nga không thể ưu tiên phát triển đại công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp nặng Nói cách khác là không thể thực hiện quá độ trực tiếp lên chủ nghĩa xã hội từ một nước có trình độ phát triển kinh tế-xã hội yếu kém Điều này làm cho Lênin phải nhận thức lại và tìm ra một liên minh khác Lenin đã thay thế chính sách trưng dụng lương thực bằng một loại thuế, báo hiệu sự ra đời của Chính sách Kinh

tế mới (NEP)

1.3.3 Nội dung chính sách Kinh tế mới

Có thể nói, chính sách kinh tế mới là đổi mới nhận thức về chủ nghĩa xã hội với sự thừa nhận sự tồn tại của nền kinh tế nhiều thành phần, phát triển quan hệ hàng hoá tiền tệ, kinh tế thị trường, thực hiện sự trao đổi giữa thành thị và nông thôn, giữa công nghiệp và nông nghiệp, thay chính sách trưng thu lương thực bằng chính sách thuế lương thực, chú trọng kích thích lợi ích vật chất và coi đó động lực quan trọng để phát triển kinh tế, sử dụng các hình thức của chủ nghĩa tư bản nhà nước.Chính sách kinh tế mới do Lê-nin đề xướng, bao gồm các chính sách chủ yếu về nông nghiệp, công nghiệp, thương nghiệp và tiền tệ

* Thay thế chế độ trưng thu lương thực thừa bằng thu thuế lương thực.

Việc ra đời của chính sách thuế lương thực - sự khởi đầu của NEP - đã đánh dấu sự chuyển biến mới về chất trong minh liên công- nông ở nước Nga lúc bấy giờ Để thực hiện được nhiệm vụ trên, theo Lênin, phải áp dụng Chính sách thuế lương thực Nội dung chính của chính sách này là:

o Nhà nước xác định trước và ổn định mức thuế lương thực cho nông dân (thường chỉ bằng 1/2 so với trước đó)

o Người nông dân sau khi đã đóng góp thuế lương thực theo quy định, được tự do bán sản phẩm của mình để mua những sản phẩm công nghiệp cần thiết; nếu sản xuất càng nhiều thì sau khi đóng thuế, người nông dân bán ra càng nhiều và thu nhập càng cao

Chính sách này đã đem lại kết quả quan trọng trong việc khôi phục và phát triển nền kinh tế của nớc Nga sau chiến tranh

* Sử dụng chủ nghĩa tư bản nhà nước

Lênin chỉ ra rằng, trong một nước như nước Nga, kinh tế tiểu nông chiếm ưu thế thì hễ

có trao đổi tự do buôn bán, thì sự phát triển của nền kinh tế nhỏ là một sự phát triển tiểu tư sản, có tính tự phát tư bản chủ nghĩa Đó là một chân lý sơ đẳng của kinh tế chính trị Vấn đề là ở chỗ thái

độ của nhà nước vô sản cần như thế nào? Theo Lê nin có hai cách giải quyết:

- Hoặc là tìm cách ngăn cấm, triệt để chặn đứng mọi sự phát triển của sự trao đổi tư nhân không phải là quốc doanh, tức là của thương nghiệp tư bản chủ nghĩa và tiểu thương, mà sự trao đổi này là xu hướng không thể tránh khỏi khi có hàng triệu người sản xuất nhỏ, Lênin cho rằng "Chính sách ấy là một sự dại dột và tự sát đối với Đảng nào muốn áp dụng nó"

- Hoặc là tìm cách hướng sự phát triển của chủ nghĩa tư bản vào con đường chủ nghĩa tư bản nhà nước Lênin cho rằng đây là chính sách có thể áp dụng được và duy nhất hợp lý Người nhiều lần khẳng định: chủ nghĩa tư bản nhà nước là một bước tiến so với thế lực

tự phát tư sản, nó gần chủ nghĩa xã hội hơn kinh tế của sản xuất hàng hoá nhỏ và tư bản tư nhân Bởi vậy, Lênin muốn lợi dụng chủ nghĩa tư bản làm mắt xích trung gian giữa nền tiểu sản xuất và chủ nghĩa xã hội để tăng lực lượng sản xuất

* Thương nghiệp là mắt xích, là đòn treo của chính sách kinh tế mới

Lênin xem vấn đề trao đổi hàng hóa như một hình thức chủ yếu của mối quan hệ kinh tế giữa thành thị và nông thôn, nhưu một tiền đề cần thiết để xây dựng chủ nghĩa xã hội Người đã cụ thể hoá quan điểm "bắt đầu từ nông dân" trong hai chính sách: thuế lương thực và trao đổi hàng hoá Từ đó cho thấy chính sách thuế lương thực của Lênin còn bao hàm tư tưởng chuyển sang kinh doanh lương thực Theo Người, để thực hiện trao đổi sản phẩm công nghiệp và nông nghiệp cần giải quyết hai vấn đề:

- Thứ nhất, nguồn hàng hoá công nghiệp để trao đổi

- Thứ hai, mâu thuẫn giữa phát triển kinh tế hàng hoá để thực hiện Chính sách kinh tế mới với sự phục hồi và kích thích xu hướng phát triển tư bản chủ nghĩa của sản xuất hàng hoá nhỏ

* Phát triển nền kinh tế nhiều thành phần

Nền kinh tế nhiều thành phần là nét đặc trưng của thời kỳ quá độ Đầu thế kỷ XX, ở nước Nga khi

đó có những thành phần kinh tế sau đây:

1 Kinh tế nông dân kiểu gia trưởng, nghĩa là một phần lớn có tính chất tự nhiên

2 Sản xuất hàng hoá nhỏ (trong đó bao gồm đại đa số nông dân bán lúa mỳ)

3 Chủ nghĩa tư bản tư nhân

4 Chủ nghĩa tư bản nhà nước

5 Chủ nghĩa xã hội

Chính sách kinh tế mới của.Lênin cho phép sử dụng ở từng khâu sản xuất và lưu thông những phương thức kinh tế đa dạng và đang từ từ biến đổi với quy mô lớn; có chú ý tới trình độ trang bị kỹ thuật nhằm phát huy cao độ khả năng của tất cả các thành phần kinh tế khác nhau và từng bước liên kết chúng, trong khi vẫn duy trì và phát huy vai trò chủ đạo của khu vực nhà nước, hướng hoạt động của nền kinh tế theo hướng xã hội chủ nghĩa

* Công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa

Theo Lenin, vấn đề sống còn của chủ nghĩa xã hội là thiết lập chuyên chính vô sản; xây dựng và phát triển nền tảng vật chất- kĩ thuật; nền đại công nghiệp, điện khí hóa Đặc biệt, Lenin cho rằng với các nước nông nghiệp lạc hậu đi lên chủ nghĩa xã hội thì việc tập trung phát triển sản xuất-kinh tế là điều kiện tất yếu, nhờ đó mới thắng được chủ nghĩa tư bản Điều này có thể thấy qua:

- Tập trung khôi phục công nghiệp nặng, cho phép tư nhân được thuê hoặc xây dựng những xí nghiệp loại nhỏ (dưới 20 công nhân) có sự kiểm soát của Nhà nước

- Khuyến khích tư bản nước ngoài đầu tư, kinh doanh ở Nga

- Nhà nước nắm các ngành kinh tế chủ chốt như công nghiệp, giao thông vận tải, ngân hàng, ngoại thương

- Nhà nước chấn chỉnh việc tổ chức, quản lí sản xuất công nghiệp, phần lớn các xí nghiệp chuyển sang chế độ tự hạch toán kinh tế, cải tiến chế độ tiền lương nhằm nâng cao năng suất lao động

1.3.4 Bản chất và ý nghĩa của Chính sách kinh tế mới

 Bản chất:

Có thể thấy bản chất của NEP là sự chuyển biến kịp thời từ nền kinh tế tập trung mà nhà nước nắm độc quyền từ mọi mặt sang nền kinh tế nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế thị trường nhưng vẫn có sự kiểm soát, điều tiết của nhà nước ở các vị trí then chốt

 Ý nghĩa:

Kế thừa học thuyết của C.Mác trong điều kiện mới, V.I Lênin đã sáng tạo ra lý luận khoa học về chủ nghĩa đế quốc, khởi thảo lý luận mới về cách mạng xã hội chủ nghĩa Người đã xác định kế hoạch xây dựng chủ nghĩa xã hội, đề ra Chính sách kinh tế mới, phác hoạ những đường nét cơ bản của sự quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở những nước kinh tế chậm phát triển

Đường lối phát triển này là sự củng cố từ từ nhằm tăng cường phương thức sản xuất xã hội chủ nghĩa trong công nghiệp và nông nghiệp để nó đủ khả năng phục hồi kinh tế đất nước và

sau đó, phát triển nhanh lực lượng sản xuất ở nước Nga viết Điều này giúp cho nước Nga Xô-viết đã khôi phục và phát triển kinh tế nhanh chóng Đời sống nhân dân được cải thiện Năm 1925, sản xuất công-nông nghiệp đạt mức xấp xỉ trước chiến tranh

2 Những quan điểm của Lênin về xây dựng chủ nghĩa

xã hội

Trong thời gian từ 1922, Lenin đã có những tác phẩm tổng kết quá trình tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước Nga sau cách mạng tháng Mười Những tác phẩm này được coi như

là “Di chúc chính trị” của Lenin, là sự tổng kết thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước Nga sau cách mạng tháng Mười, rút ra những kết luận lý luận về con đường, biện pháp hiện thực hóa tư tưởng chủ nghĩa Mác trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Nga Có thể tổng kết và khái quát các lý luận như sau:

- Thông qua hình thức hợp tác xã đưa nông dân vào con đường xã hội chủ nghĩa

Lenin đã đề ra một cách toàn diễn các cương lĩnh để thực hiện hợp tác hóa Tư tưởng và

kế hoạch của kế hoạch hợp tác hóa là kết quả chín muồi của Chính sách Kinh tế mới Khi thực hiện NEP, Lenin đã tìm ra con đường đúng đắn là thông qua thương nghiệp để thích ứng và giúp cho lực lượng sản xuất tiểu nông phát triển; xây dựng chủ nghĩa xã hội thông qua hợp tác xã

Giai đoạn này, Lenin đã nêu lên nhiều biện pháp thực hiện hợp tác hóa như:

 Thứ nhất, cần giúp đỡ hợp tác xã về mặt tài chính NHà nước cần phải cấp vốn cho hợp tác xã vay nhiều hơn cho các xí nghiệp tư nhân vay, thâm chí là còn ngang với vốn công nghiệp nặng

 Thứ hai, cần phải động viên nhân dân, quần chúng thực sự tự giác tham gia vào phong trào hợp tác hóa; tìm ra một phương thức khen thưởng đồng thời cũng cần thường xuyên kiểm tra tình hình tham gia của nông dân

 Cuối cùng, là phải thực hiện công tác văn hóa với nông dân, hay nói cách khác

là giúp người dân nâng cao trình độ văn hóa Đây là điều kiện để thành công hợp tác hóa

- Phát triển đại công nghiệp, thực hiện công nghiệp hóa và điện khí hóa trên cơ

sở phát triển kinh tế tiểu nông

Năm 1918, Lenin đã nhấn mạnh rằng, nhiệm vụ hàng đầu đảm bảo cho thắng lợi của chủ nghĩa xã hội đối với chủ nghĩa tư bản là nâng cao năng suất lao động Muốn nâng cao năng suất lao động thì cần phải phát triển đại công nghiệp, thực hiện công nghiệp hóa, điện khí hóa

Căn cứ vào tình hình thực tế nước Nga bấy giờ, nông dân và nền kinh tế tiểu nông chiếm ưu thế, chính sách kinh tế mới đã thay đổi căn bản phương pháp và con đường khôi phục,

phát triển công nghiệp và điện khí hóa Theo Lenin, lấy hình thưc hợp tác xã để đưa nông dân lên chủ nghĩa xã hội, dùng chính quyền nhà nước của giai cấp vô sản giúp đỡ phát triển lực lượng sản xuất của tiểu nông, giữ vững uy tín và sự lãnh đạo của chính quyền là một kế hoạch, con đường, biện pháp xây dựng nền kinh tế xã hội chủ nghĩa đúng đắn

- Học tập và sử dụng những gì có giá trị của chủ nghĩa tư bản

Lenin nhấn mạnh, chủ nghĩa cộng sản sinh ra từ chủ nghĩa tư sản, chỉ có dừng những cái do chủ nghĩa tư bản để lại thì mới có thể xây dựng chủ nghĩa cộng sản được Nước Nga cần phải khéo léo lợi dụng nhữnng thành tựu văn minh của chủ nghĩa tư bản để khắc phục tình trạng lạc hậu, trì trệ, quan liêu của chế độ trung cổ tiền tư bản, đồng thời cũng phải đúng ở tầm cao của văn minh xã hội chủ nghĩa tương lai để phân tích tính hạn chế lịch sử và tính hạn chế giai cấp của chủ nghĩa tư bản

Những thành tựu cần lợi dụng ở đây chính là nhũng kinh nghiệm quản lý hành chính, kinh nghiệm tổ chức sản xuất, kinh doanh của các nước tư bản chủ nghĩa phát triển ở phương Tây Đặc biệt là phải tận dụng những thành tựu văn hóa để khắc phục sự ngu muội, lạc hậu, chủ nghĩa quan liêu do chế độ nông nô và chế độ gia trưởng tạo ra ở nước Nga tiền cơ bản

- Điều kiện bảo đảm cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội: cách mạng văn hóa và cải cách bộ máy lãnh đạo, quản lý

 Về cách mạng văn hóa

Lenin luôn coi văn hóa và giáo dục là điều kiện và là sự đảm bảo không thể thiếu được trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội Ngay từ những ngày đầu, Lenin đã nhấn mạnh điều kiện quan trọng hàng đầu để nâng cao năng suất lao động chính là nâng cao trình độ văn hóa của quần chúng nhấn dân

 Về cải cách bộ máy lãnh đạo, quản lý

Lenin đã bàn nhiều về vấn đề cải tạo bộ máy cơ quan Đảng và Nhà nước, vấn đề xây dựng nền chính trị trong công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa Để cải tạo được bộ máy quản lý, Lenin đã đề ra những biện pháp sau:

 Thứ nhất, là cần cải cách chính trị trong đảng, mở rộng số lượng ủy viên trung ương, đặc biệt số ủy viên là công nhân; kết hợp Ban kiểm tra trung ương với Bộ Dân ủy thanh tra công nông đã được cải tổ để xây dựng hệ thống kiểm tra nhân dân lớn mạnh

 Thứ hai là cải tạo bộ máy nhà nước Cần xây dựng cơ quan quản lý tinh giản

và hiệu quả cao theo đúng tinh thần “thà ít mà tốt”