BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠO VIỆNKHOAHỌCGIÁODỤCVIỆTNAM 0O0 ĐỖTHỊHỒNGMINH DẠYHỌCTƯƠNGTÁCTRONGMÔNTOÁN ỞTRƯỜNGTRUNGHỌCPHỔTHÔNGQUACHỦĐỀPHƯƠNGT RÌNHVÀBẤTPHƯƠNGTRÌNH Chuyênngành Lýluậnvàphươngphápdạyhọcbộmôn Toán Mãsố[.]
Trang 3ANĐẾNLUẬNÁN
1 ĐỗThịHồngMinh(2011),Vậndụngphươngphápdạyhọcpháthiệnvàgiảiquyếtvấnđềtrongdạyhọc
giảibàitậphìnhhọc11,Tạpchígiáodục,số266kỳ2(tháng7/2011),tr42-43.
2 Đỗ Thị Hồng Minh (2011),Rèn luyện năng lực khái quát hóa, đặc biệt hóa, tương
tựtrong dạy học môn Toán cho học sinh phổ thông, Thông báo khoa học trường Đại
họcHảiPhòng,số10/2011,tr97-103.
3 ĐỗThịHồngMinh(2013),Ứngdụngphươngphápdạyhọcnhằmtíchcựchóa nhậnthứccủa HS trong
dạy học môn Toán ở trường Trung học phổ thông, Tạp chí Khoa học Giáodục,số88(tháng1/2013),tr24-27.
4 Đỗ Thị Hồng Minh (2013),Vận dụng phương pháp dạy học phát hiện và giải quyết vấnđề
trong dạng bài tìm tập hợp điểm thoả mãn đẳng thức vectơ ở lớp 10 Trung học phổthông,Tạp chíK h o a h ọ c t r ư ờ n g Đ ạ i h ọ c S ư p h ạ m H à N ộ i , s ố
giaiđoạn2014-7 Đỗ Thị Hồng Minh (2014),Ứng dụng phương pháp Sư phạm tươngt á c t r o n g d ạ y
h ọ c môn Toán ở trường Trung học phổ thông, Tạp chí khoa học trường Đại học Hải
Phòng(tháng 5/2014),số03,tr89-95.
8 Đỗ Thị Hồng Minh (2014),Trang bị cho sinh viên ngành Đại học Sư phạm Toán
quanđiểm Sư phạm tương tác thông qua giảng dạy học phần “phương pháp dạy học mônToán”t ạ i t r ư ờ n g Đ ạ i h ọ c H ả i P h ò n g , Đề tài nghiên cứu khoa học
cấp trường (nghiệmthutháng12/2014).
9 ĐỗThị Hồng Minh(2015),Vận dụngdạy học tươngtác trongd ạ y h ọ c m ô n T o á n
ở trường phổ thông giúp phát triển năng lực của học sinh, Kỉ yếu Hội thảo khoa học
ViệtNam,NXBĐ ạ i h ọ c S ư Phạm,tr193-199.
Trang 4MỞĐẦU
1 Lídochọnđềtài
Theo tinh thần đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục,N g h ị q u y ế t Đ ạ i
h ộ i X I c ủ a Đảng cộng sản Việt Nam đã chỉ rõ:"Trong quá trình giáo dục phải kiên trì nguyên tắc lấyHSlàm trung tâm.Việc thayđổi phương pháp dạyvà học là một côngviệcto lớn,k h ó khăn, phức tạp, tác độngđ ế n t ấ t c ả c á c k h â u t ừ n ộ i
d u n g , c h ư ơ n g t r ì n h , S G K , t r ì n h đ ộ đào tạo, thi cử, đến đánh giá, kiểm định chất lượng Đây là công việc liên quan tới tất cảcác bộphậncấuthànhcủa giáodục nên cầncó sự đổimới đồngbộ từnộid u n g đ ế n phương pháp để đạt được mục đích đổi
tạo”[98].Dođó,nhiệmvụđặtrađốivớiGVlàphảiđổimớiPPDH,nhằmpháthuyđượctín
htíchcựchọctậpcủaHS,tăngcườngkhảnăngtựhọc,tựkhámphá,đápứngyêucầuđàotạocon người mới như mục tiêu giáo dục đã đề ra Hơn nữa, cùng với đà phát triểnkhôngngừngc ủ a nềnkinhtết r i thức, vi ệc n â n g ca o c hấ t lư ợn g giáod ục và đàot ạ o cà n
g c ầ n phảiđivàochiềusâu
Trong học tập, không phải mọi tri thức, kĩ năng, thái độ đều được hình thànhbằngnhững HĐ thuần tuý cá nhân Lớp học là môi trường giao tiếp giữa thầy và trò, trò vàtrò,tạo nên sự tương tác, mối quan hệ hợp tác giữa các cá nhân trên con đường đi tới nhữngtrithức mới Thông qua sự tương tác, thảo luận, tranh luận tập thể, ý kiến của mỗi cánhânđượcbộclộ,đượcđiềuchỉnh,khẳngđịnhhaybácbỏ,cácthànhviêntrongnhómchiasẻcác suy nghĩ, băn khoăn, kinh nghiệm, hiểu biết bản thân, cùng nhau xây dựng nhận thức,thái độm ớ i B ằ n g c á c h
&Madeleine Roy, nhà khoa học Phạm Minh Hạc đã nhấn mạnh:“Sự tương tác hỗ trợ, cùngnhauhợptácđivàoconđườngtiếpthu,lĩnhhộicáctrithức,kỹnăng,tháiđộthànhvốnsống,ănnhậpvà ovốnkinhnghiệmcủabảnthân,tạonênmộttiềmnăngvàtiếpđóthànhnhâncách,thànhnănglựcHĐcủ atừngngười–thànhngười,làmngườivàởđời.”[38,tr.12]
Trongquátrìnhdạyhọchiệnđại,quanhệtươngtáchết sức đượcxemtrọng.Xétởgó
c độ nào đó,nó phải đượcnhìn nhận nhưmộtnguyênt ắ c t h e n c h ố t c ủ a d ạ y
h ọ c h i ệ n đại.Tứclàchodùđốitượngdạyhọclàai,nộidungdạyhọclàgì,thìđểdạyvàhọctốtđược đều phải có sự tương tác tích cực giữa người học với các nhân tố của quá trình dạyhọc Trong quá trình dạy họcmôn Toán ở trường THPT hiện nay, đã có thể hiện được sựtương tác trong dạy học, nhưngchưa rõ nét, hầu hết là tương tác một chiều giữa thầy – trò.Sựtácđộngqua lạigiữangườihọc –
t r o n g m ô n ToáncóthểápdụngmộtcáchphùhợpởtrườngTHPTcủanướctahiệnnaykhông?Vaitrò của người dạy,người học,m ô i t r ư ờ n g t r o n g D H T T n h ư t h ế n à o ?
Trang 5Đócònlàcâuhỏicầncólờigiảiđápthỏađáng
Trang 6PTvà B PT là m ộ t t r o n g n h ữ n g n ộ i dungc ơ bảnc ủ a c h ư ơ n g t r ì n h T o á n p h ổ t h ô n
g Đây cũng làmộtnội dung quan trọng nhằm rèn luyện trí tuệ choHS Tìm cácc á c h
g i ả i khác nhau của một PT hay BPT sẽ giúp HS linh hoạt trong lựa chọn phương phápgiải
cácbàitoánthuộcnộidungnày.Đ i ề u đókíchthích tưduybiệnc h ứ n g , tưduy sángtạochocácem.Tuynhiên,PTvàBPTnếuđisâucũnglàmộtnộidungkhó,cầncóPPDHthíchhợp
đ ể đem lạih i ệ u quả c a o V ậ n dụngD H T T trong d ạ y họcchủđềP T vàBP T cót h ể giúp HStích cực hóa việc học của mình Trong trào lưu đổi mới PPDH hiện nay, có nhiềuPPDH tích cực đã được áp dụng trong dạyhọc môn Toán ở trường phổ thông nhưng chưacó côngtrình nàonghiêncứuviệc DHTTquachủ đềPT vàBPT
Từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu là: "DHTT trong môn Toán ởtrường THPT qua chủ đề PT và BPT”với mong muốn đưa đề tài nghiên cứu này áp
dụngvàothựctiễn,nhằmnângcaochấtlượngdạyhọcmônToánởtrườngTHPT
2 Mụcđíchnghiêncứu
TrêncơsởnghiêncứunhữngvấnđềlýluậnvềDHTTvàthựctiễnDHTT,đềxuấtmộtsốbiện phápDHTT trong môn Toán qua chủ đề PT và BPT nhằm góp phần nâng cao hiệu quảdạyhọcToánởtrườngTHPT
3 Kháchthểvàđốitượngnghiêncứu
- Kháchthểnghiêncứu:QuátrìnhdạyhọcmônToánởtrườngTHPT
- Đốitượngnghiêncứu:QuátrìnhDHTTmônToánởtrườngTHPT
4 Giảthuyếtkhoahọc
Nếu đề xuấtđượcmột số biện pháp DHTT trongm ô n T o á n p h ù h ợ p
v ớ i t h ự c t i ễ n dạy họcở trườngTHPTthì có thể giúp HShọc tập tíchcực, chủ độngv à
s á n g t ạ o , g ó p phầnnângcao hiệu quảdạyhọcmônToánởtrườngTHPT
5 Nhiệmvụnghiêncứu
- Nghiêncứumột số vấn đề lý luận về DHTT,m ố i q u a n h ệ g i ữ a D H T T
v ớ i c á c PPDHkhácvàviệcvận dụngDHTT trong mônToán
- ĐưaranhữngyêucầucầnthựchiệntrongcácgiaiđoạntổchứcDHTTtrongmônToánởtrườngTHPT
- ĐềxuấtmộtsốbiệnphápDHTTtrongmônToánquachủđềPTvàBPT
- TNsưphạmđểkiểmnghiệmtínhkhảthivàhiệuquảcủacácbiệnphápDHTTđãđềxuấtthôngquadạyhọcchủđềPT vàBPTởtrườngTHPT
Trang 7- Hệt h ố n g h o á v à l à m sá n g t ỏ t h ê m mộts ố v ấ n đ ề l ý l u ậ n v ề D H T T v à v i ệc v ậ ndụngDHTTtrongmônToán ởtrườngTHPT.
- ĐưaranhữngyêucầucầnthựchiệntrongcácgiaiđoạntổchứcDHTTmônToánởtrườngTHPT và rútra cáckếtluậnsư phạm
- ĐềxuấtmộtsốbiệnphápDHTTtrongmônToánởtrườngTHPTquachủđềPTvà BPT
10 Cấutrúccủaluậnán
Ngoàiphầnmởđầu,kếtluận,tàiliệuthamkhảovàphụlục,phầnnộidungcủaluậnángồm4chương
Jean- Marc Denommé & Madeleine Roy là hai tác giả cuốn sách “Tiến tới một phươngphápSPTT(bộba:Ngườihọc-ngườidạy–
Trong các hình thức DHTT, sử dụng phần mềm và các phòng học đa chức năng cónốimạnginternethoặcmạngnộibộtỏracónhiềuưuđiểmvàđượcnhiềunướctrênthếgiớiquantâmtheođuổi.Kếthợpvớicáchìnhthứchộithảovàthựchiệncáctiểuluậntheonhóm,DHTTtạorasựpháttriểntoàndiệnvànângcaochấtlượnggiảngdạy
1.1.2 NhữngkếtquảnghiêncứuởViệtNam
Phương pháp SPTT được phổ biến ở Việt Nam vào năm 1992 tại Huế và 1995tạitrườngĐạihọcSưphạmthànhphốHồChíMinhtronghộithảoDidacticcủanhữngnướcnóitiếngPháp.Mặcdùvậy,thuậtngữsưphạmhọctươngtáclàmộtthuậtngữmớiởViệtNam
Trong thời gian gần đây,cácnhà giáo ViệtN a m đ ã t r a o đ ổ i n h i ề u v ề t ư
t ư ở n g s ư phạm mới này Đặc biệt trong các tác phẩm như: “Vận dụng lí luận vào thực tiễn dạy họcmôn Toán ở trường phổ thông” [59] của tác giả BùiVăn Nghị;l u ậ n á n
T i ế n s ĩ G i á o d ụ c học “Tổ chức dạy học theo quan điểm SPTT trong các trường (khoa) cán bộ quản lý giáodục và đào tạo hiện nay” [88] của tác giả Nguyễn Thành Vinh;
Trang 8“Dạy học và PPDH trongnhàtrường”[61]củatácgiảPhanTrọngNgọ;“PPDHtruyềnthốngvàđổimới”[81]của
Trang 9tácgiảTháiDuyTuyên;“Phương phápvàcôngnghệ dạyhọc trongmôitrường SPTT
”
[27] của tác giả Phó Đức Hòa,…Gần đây nhất, DHTT được đề cập trong luận án tiến
sĩ“Dạy học dựa vào tương tác trong đào tạo GV tiểu học trình độ đại học” [78] được bảo
vệnăm 2013 của tác giả Phạm Quang Tiệp Ngoài ra,còn rất nhiều luận án và luận văn thạcsỹvàcácbàibáobànvềDHTT
ỞViệtNamhiệnnay,đã vàđangápdụngquanđiểmnàytuychưađượcrộngrãiởmộts
ốt r ư ờ n g p h ổ t h ô n g V i ệ c á p d ụ n g DH TT đ ư ợ c t h ể hiệnr õ n h ấ t đ ó l à thigiảitoánquamạng cho HS Tiểu học thông qua việc sử dụng Học liệu Toán Tương tác của tácgiảHoàngKhánhHòa đã đượcgiớithiệutrênm ạ n g Internet[99] HọcliệuToánTươngtácđã thu hút được sự tham gia đông đảo của các em HS Tiểu học và phổ thông cơ sở,cũngnhưsựquantâmcủacácbậcphụhuynh
Có thể nói, việc nghiên cứu về DHTT ở trong và ngoài nước đã đạt được nhiềuthànhtựu về lý luận và thực tiễn Tuy nhiên, theo chúng tôi được biết, chưa có công trìnhnàonghiêncứusâuvềDHTTtrongmônToán,nhấtlàDHTTtrongmộtchủđềcụthểnhưPTvàBPT
Kế thừa những thành tựu nghiên cứu về DHTT, hiện nay trên thế giới và ở ViệtNamđangtừngbướcvậndụngnhữnglýthuyếtvềtươngtácvàodạyhọccácmônhọccụthể.Cóthểtổnghợptheobađườnghướng nhưsau:
Thứ nhất, trường phái “SPTT” (Interactive pedagogy) của hai tác giả J.M DenommévàM.Roy.S P T T c ó m ố i q u a n h ệ m ậ t t h i ế t v ớ i l ý t h u y ế t t ì n h
h u ố n g t r o n g D i d a c t i c T h ứ hai,phầnđônghiệnnay đitheohướnghiểuhọctươngtáctheoquanniệm hiệnđại(Interactive learning) Theo quan niệm này, học tương tác được hiểu
là một tiếp cận sưphạm mà ở đó khaithác sựkết hợpc h ủ y ế u c ủ a c ô n g n g h ệ d ạ y
h ọ c v à k ỹ t h u ậ t s ố t r o n g dạy học Trường phái thứ ba mang tính tổng hòa
học(Interactiveclassroom).Trongluậnánnày,chúngtôiđitheotrườngphái thứba
1.1.3 ThựctiễnvềDHTTtrongdạyhọcmônToánởtrườngTHPThiệnnay
DHTTlà mộtcáchtiếpcậndạyhọchiệnđại,đãápdụngthànhcôngởmộtsốnướctrênthế giới, và đạt đượcnhiều kết quả khả quan Tuy nhiên, việc áp dụng DHTT vào Việt Namhiện nay đặc biệt đối với việc dạy học môn Toán ở trường THPT vẫn cònnhiều khó khăn.Bởi lẽ người học trong môi trường học của chúng ta vẫn còn khá thụ động, sựhứng thúkhông phải lúc nào cũng khơi dậy và duy trì được ở người học Mặt khác, cácphương tiệndạyhọcphụcvụchoDHTTởnướctacònhạnchế
1.2 Dạyhọctươngtác
1.2.1 Dạyhọcvàquátrìnhdạyhọc
Chúng tôi tán thành với tác giả Đỗ Ngọc Đạt khi ông viết:“Dạy học là khái niệm chỉHĐ chung của người dạy và người học, hai HĐ này song song tồn tại và phát triển trongcùng mộtquátrình thốngnhấtlàquá trình dạyhọc”[13, tr.50].
Theo tác giả Phan Trọng Ngọ,quá trình dạy học là chuỗi liên tiếp các hành động dạyhọccủangườidạyvàngườihọcđanxenvàtươngtácvớinhautrongkhoảngkhônggian
và thời giannhấtđịnh, nhằm thựchiệncácnhiệmvụdạyhọc.[61,tr.89]
Trang 102 3 6 6
3
Có nhiều quan niệm về DHTT Trong luận án này, chúng tôi hiểu:“DHTT là dạy
họcđược thực hiện qua sự tác động hai chiều giữa các nhân tố của quá trình dạy học baogồm:ngườihọc, ngườidạy,môitrường.”
DHTT trong môn Toánlà HĐ dạy học, ở đó người dạy sử dụng các KTDH,
phươngtiệnd ạy h ọc, đ ặ c biệtlàC N T T v à t r u y ề n t h ô n g , t ạ o r a m ô i tr ườ ng t ư ơ n g t
á c , v ớ i các tình huống dạy học có dụng ý giúp người học chiếm lĩnh tri thức toán học, rèn luyện kỹnăng vận dụng toán học, phát triển tư duy qua các tác động qua lại, trao đổi, hợp tác giữangườihọc, ngườidạy vàmôitrường.
1.2.4 CơsởkhoahọccủaDHTT
DHTT có cơ sở khoa học vững chắc dựa trên sự phát triển của nhiều ngành khoahọcnhư tâm lý học, giáo dục học, triết học,…và được ứng dụng trong giáo dục Sự phântích vềcơ sở khoa học của DHTT giúp người dạy có thêm cơ sở và định hướng trong việc lựa chọnPPDHphùhợpđểviệcdạyhọcđạthiệuquả
QuasựtươngtácgiữaHSvớinhau,cácem
sẽlựachọnvàquyếtđịnhcáchgiảiquyếttốiưu.Chẳnghạn,
ởc â u a ) P T ( 2 ) c h í n h l à P T ( 1 ) s a u k h i n h â n 2 v ế v ớ i( 2).Ở c â u b ) P T ( 4 ) c ónghiệm làx 3n h ư n gkhônglànghiệmcủaPT(3)
2 Tìnhhuốngtươngtácquagiaotiếp;
Trang 11Vídụ:ĐểcủngcốkháiniệmvềPTtươngđương,GVcóthểnêuramộtsốcâuhỏisau:
Trang 12Hứng thú Tham gia Trách nhiệm Lập kế hoạch Hướng dẫn Hợp tác
Truyền thụ tri thức Ảnh hưởng Thích nghi
x x.TácđộngnàycủaGVsẽgiúpHStìmracâutrảlờiđúngđắn.Dễthấyrằngcảhai
PTnàyđềuvôsốnghiệmnhưngPT xx cótậpnghiệmlà0;,cònPT xx cótậpnghiệmlà;0.Bởivậy,haiPTnàykhôngcùngtậpnghiệm nênkhôngtươngđương
3 Tìnhhuốngtươngtácquaxácnhận.
Vídụ:ĐểlưuýHSkhixétsựtươngđươngcủacácPTphảichúýtớiviệcxétchúngtương
đươngtrên tậpnào.GV đưaratình huốngtương tácnhưsau:
“ Xéthai PT x 210 (1) và2 x 2x 10 (2)
Bạn Ankhẳng định haiPT này khôngtươngđương,c ò n b ạ n B ì n h
t h ì n ó i “ n ư ớ c đôi”: Hai PT này có thể tương đương mà cũng có thể không Em hãybình luận về ý kiếncủahaibạn.”
Trongtình huống này HSphảigiao lưu vớinhauđ ể k i ể m c h ứ n g v à x á c
n h ậ n k i ế n thứcvề hai PT tương đương.Trong trường hợp tấtcả HS đều xácn h ậ n
t h ì GVsẽtácđộngbằngcáchchỉrarằngbạnBìnhnóicũngcólýnếutaxemxéthaiPTđótrongnhữngtậpsốkhácnhau.HSsẽthấyhaiPTđótươngđươngtrênZ ,nhưngkhôngtươngđươngtrênZ ,Q,R
Từđ ó , k h i x é t s ự t ư ơ n g đ ư ơ n g c ủ a h a i P T c ầ n l ư u ý x e m
c h ú n g t ư ơ n g đ ư ơ n g t r ê n tập nào Trong trường hợp hai PT có cùng tập xác
địnhDvà có tập nghiệm bằng nhau, tanóihaiPTđótươngđươngtrênD.
Trang 13Cóbadạngtươngtácthườngxảyratrongquátrìnhdạyhọc,đólà:TươngtácThầy–trò;TươngtácTrò-môitrường;TươngtácThầy–trò-môitrường.
Trang 14kếthợpchúngthànhphươngtiệnđểdiễnđạtnộidungtoánhọcmộtcáchlogic,chínhxácvàrõràng.TheoL.S.Levenbeg[48],“ngônngữ toán học bao gồm thêm cả các kí hiệu viết như: hình vẽ, mô hình, bản vẽ, đồ thị, bảngbiểu,…”
1.3.2 Phươngthứcgiaotiếp
PhươngthứcgiaotiếptrongcácHĐgiaotiếptoánhọcđượcbiểuhiệnquađốithoạit o á n học.TheoCath
erine,“đốithoạitrongdạyhọctoánchínhlàmộtcuộcđốithoạimàtrongđónhữngngườithamgiasửdụn gcácsựliêntưởng,đặtcâuhỏi,tánđồnghoặcbácbỏmộtvấnđềnàođóvềtoánthôngquasựgiaotiếp(lờin ói,vănbản,
cửchỉphingônngữ)đểkhámpháhoặcpháttriểnvấnđềđótrongquátrìnhgiáodụctoán.”[100,tr.285]
Đốithoạitoánhọccócáchìnhthứckhácnhau,tươngứngvớicácdạngtươngtácđượcthểhiệntrongbảngsau:
Bảng1.5.Cáchìnhthứcđốithoạitươngứngvớicácdạngtươngtác
HSvớiGV MộtHSthảoluậnvớiGV(cácHScònlạilắngnghenộidungcuộchộithoạiđó) HS-GVHSvớiHS MộtHSnàythảoluậnhaytraođổivớimộtHSkhác
Tómlại,HĐgiaotiếptoánhọccóliênquanmậtthiếtvớiDHTTtrongmônToánởtrườngphổthông.Đểtăngcườngvàduytrìsựtươngtáctrongdạyhọc,cầnbiếtphốihợpvớiviệctổchứcHĐgiaotiếpđạthiệuquả
Trang 151.4 MốiquanhệgiữaDHTTvớicácPPDHkhác
DHTTcómốiquanhệmậtthiếtvớicácPPDHtíchcựckhác.CácPPDHnàycósựgiaothoavớinhaulàcùnglấyHSlàmtrungtâmcủaquátrìnhdạyhọc,khácnhauởcáchthứcthựchiệncácphươngpháp.Xétvềmặtkhácbiệt,DHTTkhaithácsựtácđộngqualạicủabanhântốngườihọc–ngườidạy–
môitrường,ngoàiranétkhácbiệtrấtlớncủaDHTTlànóđềcaosựảnhhưởngcủamôitrườngđếnquátrình
dạyhọc.ĐểDHTTthànhcôngcũngcầnsựhỗtrợvàkếthợp của các PPDH trên mới đem lại hiệu quả cao Có thể nêu racác
đặc trưng cơ bản củaDHTTnhưsau:
1)DHTTđượcthựchiệnthôngquacáctìnhhuốngDHTT
2) DHTT chú trọng tạo ra môi trường tương tác là nơi diễn ra các HĐ, cáctươngtác giữa HS với HS, giữa HS với GV, giữa HS với các phương tiện dạy học (tài liệu,SGK,máytính,mạnginternet,…)tácđộngtrựctiếpđếnHĐdạyvàhọc
3) Tăng cường vai trò tích cực, chủ động của từng HS trong các tương tác vớiHSkhác, vớiGVvàmôitrường
4) Việcđánh giákết quảh ọ c t ậ p đ ư ợ c t h ự c h i ệ n t h ô n g q u a
t ư ơ n g t á c g i ữ a t ừ n g HSvớitậpthể HSvàvớiGV
Kếtluậnchương1
Dựa vào những kết quả nghiên cứu về lí luận và thực tiễn, chúng tôi rút ra một sốkếtluậnsau:
1 DHTT dựa trênsựtác độngqualạigiữa ba nhân tốc ủ a q u á t r ì n h d ạ y h ọ c
b a o gồm: người học, người dạy, môi trường Trong đó, người học là người làm việc chủđộng,người dạy đóng vai trò là người hướng dẫn, Môi trường gây và chịu ảnh hưởng trựctiếphoặc giántiếpđếnquá trìnhdạyhọc
2 DHTT có cơ sở triết học, giáo dục học, tâm lý học Xét về cơ sở triết học,DHTTdựa trên mối liên hệ phổ biến của các sự vật, hiện tượng Về góc độ giáo dục học,
nó phùhợpvớic á c n g u y ê n t ắ c d ạ y h ọ c , đ ề c a o v i ệ c x â y d ự n g k ế
h o ạ c h d ạ y h ọ c , c h ỉ r õ v a i t r ò mục tiêu của quá trình dạy học, làm sáng tỏcác phương pháp và công cụ sư phạm, chú ýtầm quan trọng của đánh giá Xét về góc độtâm lý học, DHTT chú ý tới sự tác động vàovùngpháttriểngầnnhấttronglộtrìnhpháttriểncủangườihọc
3 DHTTkhôngphảilàmộthình thức,kỹthuật,haybiệnphápdạyhọccụthể,m à n
ó là một định hướng dạy học thuộc trào lưu sư phạm mở, dựa trên sự tác động qua lại củaba nhân tố: người dạy, người học vàmôi trường Tuy nhiên DHTT linh hoạt hơn vì nó sửdụng các yếu tố của các trào lưu sưphạm khác, trong đó có trào lưu sư phạm tự do coingườihọc làtrungtâmcủaHĐsư phạm
4 DHTT có mối quan hệ mật thiết với các PPDH tích cực khác Giữa DHTT vàcácPPDH tích cực có nhiều điểm tương đồng là cùng lấy HS làm trung tâm Tuy nhiên,điểmkhácbiệtlớnnhấtcủaDHTTlànókhaithácsựtácđộngqualạigiữangườihọc–ngườidạy
– môi trường Để việc dạy học đạt kết quả cao, GV cần biết phối hợp một cách linhhoạtDHTTvớicácPPDHkhácmớiđemlạihiệuquảmongmuốn
Chương2.TỔCHỨCDẠYHỌCTƯƠNGTÁCTRONGMÔNTOÁNỞTR
ƯỜNGTRUNGHỌCPHỔTHÔNG 2.1 TổchứcDHTT
2.1.1 KháiniệmtổchứcDHTT
TổchứcDHTTtrongcácgiờlênlớpđượchiểulàcácHĐphốihợpchungcủaGV,HS vàmôitrường.Trongđó,mọiHĐtrợgiúpcủaGVphảitácđộngvàovùngpháttriển
Trang 162.1.2 Cácyêucầuđốivớiviệc tổchứcDHTT.
* Cókếhoạchbàihọcchặtchẽ,ngắngọn,nêurõnhữngHĐchủyếucủaGVvàHSphảithựchiện
k í c h thíchsự thamgiavà tráchnhiệmcủa người học.
CómộtsốcáchgâyhứngthúhọctậpmônToánởtrườngTHPTnhưsau:Tạo thử thách;Tạo sự hiếu
kỳ (tò mò); Tạo sự tưởng tượng; Tạo sự tranh đua; Tạo sự hợp tác; Tạo sựcôngnhận.