Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài này là:
- Mô tả thực trạng nhận thức về y đức của các bác sĩ hiện đang là học viên cao học y khoa tại Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh
- Phân tích một số yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức về y đức của học viên cao học y khoa
Bài viết tập trung vào việc khảo sát tình hình giảng dạy môn Y đức tại Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, nhằm đánh giá những điểm mạnh và hạn chế hiện tại Đồng thời, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện nội dung chương trình đào tạo và đổi mới phương pháp giảng dạy môn học này, nhấn mạnh vai trò của Y đức trong việc hình thành nhân cách nghề nghiệp của sinh viên y khoa Các phương án nâng cao chất lượng giảng dạy bao gồm cập nhật nội dung phù hợp với thực tiễn, ứng dụng các kỹ thuật giảng dạy tích cực và tăng cường thực hành lâm sàng để sinh viên có thể áp dụng kiến thức đạo đức trong thực tế Bằng cách này, bài viết hướng đến mục tiêu nâng cao hiệu quả đào tạo đạo đức y khoa, góp phần xây dựng đội ngũ nhân viên y tế có phẩm chất đạo đức cao và trách nhiệm xã hội.
Nội dung nghiên cứu
Ở đề tài này, tác giả phân tích chủ yếu ba nội dung lớn như sau:
Nhận thức về y đức của học viên thể hiện qua việc họ nhận thức rõ bổn phận và trách nhiệm của bác sĩ đối với bệnh nhân, đồng nghiệp và đàn em Họ cần phải nắm vững các quy định, văn bản pháp luật liên quan đến ngành y để đảm bảo hành nghề đúng quy chuẩn Đồng thời, việc rèn luyện và không ngừng học tập chuyên môn cùng y đức là yếu tố quan trọng giúp học viên phát triển toàn diện trong nghề y.
Thứ hai, các yếu tố ảnh hưởng đến nhận thức về y đức của học viên bao gồm định hướng của bệnh viện, chương trình giảng dạy môn y đức, các quy định và văn bản pháp luật liên quan, đạo đức xã hội và điều kiện kinh tế của học viên.
Chương trình giảng dạy môn "y đức – xã hội học" tại Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao ý thức đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên y khoa Thực trạng hiện nay cho thấy, vẫn còn nhiều hạn chế trong việc truyền đạt các giá trị đạo đức y khoa, ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe sau này Để hoàn thiện môn học này, cần áp dụng các giải pháp như đổi mới phương pháp giảng dạy, tích cực thực hành đạo đức thông qua các tình huống thực tế, và tăng cường nhận thức về vai trò của y đức trong quá trình đào tạo Việc nâng cao nhận thức và kiến thức về đạo đức y khoa sẽ góp phần hình thành nên những bác sĩ có tâm, có trách nhiệm, hướng tới sự phát triển bền vững của ngành y tế tại TP Hồ Chí Minh.
Đối tượng nghiên cứu của luận văn này là nhận thức về y đức của học viên cao học y khoa tại Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh Nghiên cứu nhằm khảo sát mức độ hiểu biết, thái độ và nhận thức của các học viên cao học y khoa về đạo đức nghề nghiệp trong lĩnh vực y tế Phần này tập trung làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến ý thức và hành vi đạo đức của sinh viên y khoa, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và thực hành y đức trong bối cảnh y học hiện đại.
Nghiên cứu tập trung vào hai nhóm đối tượng chính: đầu tiên là các học viên cao học y khoa tại Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, gồm các bác sĩ đã tốt nghiệp và hiện đang theo học chương trình cao học y khoa để nâng cao chuyên môn Thứ hai là giảng viên giảng dạy môn “y đức – xã hội học” tại Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, những người đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục đạo đức nghề nghiệp và kiến thức xã hội cho sinh viên y khoa.
6 Phương pháp nghiên cứu và phương pháp thu thập, xử lý thông tin 6.1 Phương pháp nghiên cứu
Trong đề tài này, phương pháp nghiên cứu chính được sử dụng là phương pháp định lượng nhằm mô tả thực trạng nhận thức về y đức của học viên cao học y khoa, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đánh giá chất lượng giảng dạy môn y đức tại Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh Bên cạnh đó, tác giả còn kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính thông qua các cuộc phỏng vấn sâu với một số học viên và giảng viên để hiểu rõ hơn về quan điểm của họ liên quan đến y đức Việc thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu định lượng kết hợp với các cuộc phỏng vấn giúp đảm bảo độ chính xác và toàn diện của nghiên cứu.
6.2 Phương pháp thu thập thông tin
Tác giả sử dụng hai phương pháp thu thập thông tin sau
- Phương pháp thu thập thông tin bằng bản hỏi để thu thập thông tin định lượng Tác giả sử dụng kỹ thuật khảo sát bằng bản hỏi gồm bốn phần với 59 câu hỏi được thiết kế sẵn Đề tài tiến hành cuộc khảo sát xã hội học với việc thu thập ý kiến của 150 học viên cao học y khoa
- Phỏng vấn sâu: tác giả sử dụng các câu hỏi mở để người trả lời hoàn toàn tự do trong cách thức trả lời Các cuộc phỏng vấn được ghi chép cẩn thận và có thu băng
Trong phần xử lý dữ liệu, thông tin định lượng thu thập qua bản hỏi sẽ được xử lý bằng phần mềm SPSS phiên bản 13.0, trong đó dữ liệu sau khi mã hóa và nhập sẽ được phân tích đơn biến bằng cách chạy bảng tần suất để xác định tỷ lệ các phương án trả lời, đồng thời sử dụng kiểm định chi bình phương để xác định mối tương quan giữa các yếu tố nghiên cứu Đối với dữ liệu định tính thu thập qua phỏng vấn sâu, các băng ghi âm sẽ được giải băng và ghi chép lại toàn văn, làm cơ sở dẫn chứng trong việc phân tích kết quả nghiên cứu.
Trong phương pháp khảo sát định lượng, tác giả đã chọn mẫu từ toàn bộ lớp cao học y khoa, vì số lượng học viên không đông (khoảng 160 – 170 người) Tác giả phát bản khảo sát cho toàn bộ lớp để đảm bảo thu thập đủ dữ liệu, với tổng số bản hỏi thu về là 150 người Tất cả các học viên tham gia khảo sát là bác sĩ đã ra làm việc sau khi tốt nghiệp, đảm bảo tính đại diện của mẫu trong nghiên cứu.
Trong phương pháp khảo sát định tính, tổng số mẫu phỏng vấn sâu là 11, trong đó có 6 học viên cao học y khoa được chọn theo cách thuận tiện Phương pháp này giúp thu thập dữ liệu sâu sắc về quan điểm và trải nghiệm của các học viên trong lĩnh vực y học Việc lựa chọn mẫu phù hợp góp phần nâng cao tính tin cậy và chiều sâu của nghiên cứu, đồng thời đảm bảo phản ánh chân thực các ý kiến liên quan.
150 học viên đã tham gia trả lời bản câu hỏi nhằm nâng cao nhận thức về đạo đức y tế, phản ánh sự quan tâm của họ đối với vấn đề đạo đức trong y học Ngoài ra, tác giả đã phỏng vấn sâu 5 giảng viên dạy môn đạo đức y học xã hội học tại Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, những người trực tiếp truyền đạt kiến thức về y đức cho sinh viên Các giảng viên này là những chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực y khoa, có học vị tiến sĩ, nhiều năm kinh nghiệm thực hành nghề nghiệp và giảng dạy, đồng thời sở hữu đạo đức nghề nghiệp xuất sắc, được kính trọng bởi cả bác sĩ và sinh viên.
8 Giới hạn của đề tài
Do hạn chế về kinh phí và thời gian, phạm vi nghiên cứu của đề tài chỉ giới hạn trong học viên cao học y tại Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, không bao gồm toàn bộ các đối tượng sau đại học như dược, y học cổ truyền, y tế công cộng, răng-hàm-mặt, chuyên khoa cấp một, cấp hai, nghiên cứu sinh và nội trú Vì còn ít công trình nghiên cứu về y đức tại Việt Nam, phần tổng quan tài liệu của luận án chưa được đầy đủ, do đó, chúng tôi chủ yếu khảo sát nhận thức của học viên cao học y.
Đạo đức là một vấn đề nhạy cảm có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của kết quả khảo sát trong luận văn, do một số bác sĩ có thể né tránh trả lời các câu hỏi liên quan đến vấn đề này Tuy nhiên, chúng tôi đã thực hiện các biện pháp để giảm thiểu sự thiên lệch, như thông báo trước rằng không ghi tên người trả lời để đảm bảo tính ẩn danh và tạo điều kiện thuận lợi để họ chia sẻ ý kiến trung thực.
Do chỉ tập trung nghiên cứu đối tượng là học viên cao học y khoa, các kết quả đạt được chủ yếu phản ánh qua tỷ lệ phần trăm mà không áp dụng các phương pháp đo lường chuyên sâu trong phân tích thống kê xã hội học, làm giới hạn khả năng tổng quát và độ chính xác của kết quả nghiên cứu.
9 Kết cấu của đề tài