Thực trạng những sai lầm th-ờng mắc và ph-ơng pháp nâng cao hiệu quả khi học kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai cho học sinh lớp 11A9 tr-ờng THPT Đông Sơn I – Thanh Hoá Thôn
Trang 1Phan Sinh, người đã giúp đỡ, hướng dẫn em tận tình trong quá
trình nghiên cứu đề tài
Qua đây em xin được bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới ban chủ nhiệm khoa, hội đồng khoa học khoa và các thầy giáo, cô giáo khoa GDTC đã giúp đỡ, góp ý kiến chân thành để em hoàn thành khoá luận
Em cũng xin được bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy cô giáo và học sinh trường THPT §«ng S¬n I đã tạo điều kiện cho em trong quá trình nghiên cứu đề tài này
Do điều kiện và thời gian nghiên cứu còn nhiều hạn chế nên
sẽ không tránh khỏi những thiếu sót
Vậy em mong được sự đóng góp ý kiến của các thầy giáo cô giáo
và và bạn bè đồng nghiệp, để đề tài được hoàn thiện hơn
Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn
Vinh, tháng 05 năm 2009
Tác giả luận v¨n
Lª ThÞ LÖ
Trang 2Lời cảm ơn
Đặt vấn đề ……… 1
Ch-ơng I Tổng quan 3
1.1 Xu thế phát triển bóng rổ ở Việt Nam……… 3
1.2 Cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên tr-ờng 5
1.3 Đặc điểm của môn bóng rổ 6
1.4 Cấu trúc kỹ thuật động tác hai bước ném rổ ……… 7
Ch-ơng II đối t-ợng và ph-ơng pháp nghiên cứu 9
2.1 Đối tượng nghiên cứu……….………… …….9
2.2 Phương pháp nghiêncứu……….… 9
2.2.1 Phương pháp đọc và phân tích tàiliệu… … …9
2.2.2.Ph-ơng pháp quan sát………9
2.2.3Phươngpháp phỏng vấn……….… 9
2.2.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm……… ….…… 9
2.2.5 Phương pháp dùng bài thử……… … 10
2.2.6 Phương pháp toán học thống kê……… ……… …12
2.3 Địa điểm nghiên cứu ……… … 13
2.4 Thiết kế nghiên cứu……… 13
Ch-ơng III kết quả nghiên cứu và bàn luận………… 15
3 1 Những sai lầm thường mắc ……… 15
3.1.1.Khảo sát thực trạng học môn Bóng rổ …… …….… 16
3.1.2 Thực trạng về những sai lầm thường mắc ……… 17
3.1.3 Nguyên nhân dẫn đến sai lầm thường mắc……… 21
3.2 Đánh giá phương phương nâng cao ……….… 23
3.2.1 Xác định một số phương pháp sửa chữa sai lầm …… 23
Trang 3- Nội dung kiểm tra……… 34
- Tiến trình thực nghiệm……… 35
Kết luận……… ……… 42
Kiến nghị……… ……… 43
Tài liệu tham khảo 45 Phụ lục 1
Phụ lục 2
Phụ lục 3
lý do chọn đề tài
Cùng với sự phát triển của xã hội, thể dục thể thao ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong cuộc sống của chúng ta.TDTT không chỉ giúp cho con ng-ời tăng c-ờng sức khỏe mà còn giúp cho con ng-ời lao động, học tập
đ-ợc tốt hơn, giúp cho con ng-ời phát triển cân đối và toàn diện.không những thế, TDTT ngày nay còn giúp cho các quốc gia dân tộc tăng thêm tình hữu nghị và khẳng định sức mạnh của mình trên tr-ờng thế giới
Nh- chúng ta đã biết, từ xa x-a tổ tiên ta đã sử dụng một cách linh hoạt các hoạt động vận động nhằm phục vụ cho cuộc sống sinh hoạt hằng ngày Theo thời gian cùng với nhu cầu của của cuộc sống tăng lên đòi hỏi hoạt
động vận động đó trở nên tinh xảo, khéo léo hơn, có bài bản và hệ thống hơn… Cũng từ đó các bài tập thể chất không chỉ giúp con người trong hoạt
động lao động sản xuất hằng ngày mà nó còn giúp cho con ng-ời tìm thấy cảm giác thoả mãn khi chơi và sử dụng nó Vì vậy mà, hoạt động TDTT
Trang 4ý thức đ-ợc tầm quan trọng đó của thể dục thể thao mà môn học thể dục đã chính thức đ-ợc đ-a vào vào ch-ơng trình giảng dạy từ mẫu giáo
đến bậc đại học Ngày nay, bộ môn thể dục đã và đang đ-ợc quan tâm phát triển sâu rộng ở các tr-ờng phổ thông bộ môn thể dục đã đ-ợc bổ sung thêm nhiều nội dung môn học mới, có kỹ thuật phức tạp, có tính đồng đội cao (như bóng đá,bóng rổ, bóng bàn…) để từ đó làm tăng thêm sự thông minh, năng động, sáng tạo, sức khỏe cho thế hệ trẻ Những mầm non t-ơng lai của đất n-ớc
Môn thể thao bóng rổ đã và đang đ-ợc phổ cập rộng rãi ở các tr-ờng THPT, nó đã chiếm đ-ợc tình cảm của thế hệ trẻ và đ-ợc thế hệ trẻ -a chuộng Chính vì vậy mà bộ giáo dục và đào tạo đã quyết định đ-a môn bóng rổ vào ch-ơng trình dạy học, là một trong những môn tự chọn trong ch-ơng trình giảng dạy phổ thông Đây là một môn thể thao mới lạ, đòi hỏi
sự nhanh nhẹn, khéo léo, thông minh, sáng tạo, linh hoạt, trong các tình huống bất ngờ Vì vậy, trong quá trình học và thi đấu học sinh gặp rất nhiều sai lầm về lỗi và kỹ thuật Đặc biệt là kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai Qua quan sát, điều tra tôi thấy kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai là kỹ thuật t-ơng đối phức tạp, đ-ợc sử dụng rất nhiều trong tập luyện và thi đấu Do cấu trúc gồm nhiều giai đoạn kỹ thuật, học sinh rất khó thực hiện tốt tất cả các giai đoạn và có những giai đoạn kỹ thuật có tính mạo hiểm ( giai đoạn trên không), vì vậy mà khi học kỹ thuật này học sinh gặp rất nhiều những sai lầm th-ờng mắc Chính vì những lý
do trên, chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài:
Trang 5Thực trạng những sai lầm th-ờng mắc và ph-ơng pháp nâng cao hiệu quả khi học kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai cho học sinh lớp 11A9 tr-ờng THPT Đông Sơn I – Thanh Hoá
Thông qua cơ sở lý luận và thực tiễn, thông qua các phương pháp khoa
học đề tài nghiên cứu với mục tiêu là:
1 Những sai lầm thường mắc khi học kỹ thuật “ hai bước ném rổ bằng một tay trên vai ” của học sinh lớp 11A9 tr-ờng THPT Đông Sơn I
2 Hiệu quả của ph-ơng pháp nâng cao khi học kỹ thuật “ hai bước ném rổ bằng một tay trên vai ” cho học sinh lớp 11A9 tr-ờng THPT Đông Sơn I
Ch-ơng I: TổNG QUAN
1.1 Xu thế phát triển bóng rổ ở Việt Nam
ở Việt Nam, môn bóng rổ có từ bao giờ hiện vẫn ch-a xác minh đ-ợc chính xác Từ thời Hùng V-ơng đã có những trò chơi t-ơng tự bóng rổ mà
đến nay ở một số nơi vẫn còn tổ chức trong các ngày hội Ví dụ: Ném còn (Lạng Sơn) hoặc vật cầu(Nghệ An) Vật cầu cũng chia làm hai đội, có hai vòng tròn và dùng quả cầu đặc hình bầu dục; đội nào đặt đ-ợc quả cầu đó vào vòng coi nh- đ-ợc điểm vào khoảng năm 1930 môn bóng rổ hiện đại xuất hiện ở một vài thành phố lớn nh-: Hà Nội, Hải Phòng, Nam Hà, Huế, Sài Gòn với một số ít ng-ời tham gia
Trang 6Chúng tôi tạm chia sự phát triển môn bóng rổ ở n-ớc ta thành 3 giai đoạn:
Giai đoạn 1: từ năm 1945 trở về tr-ớc
Môn bóng rổ hiện đại xuất hiện ở Việt Nam vào khoảng năm 1930; song, không phát triển đ-ợc do chính sách thông trị của thực dân Pháp, Phát xít Nhật và bè lũ phong kiến tay sai Bóng rổ chỉ có ở một vài thành phố lớn nh-: Hà Nội, Hải Phòng, Huế, Sài Gòn
Giai đoạn 2: Từ tháng 9 năm 1945 đến năm 1954
Cách mạng tháng 8 thành công, Đảng và Chính phủ ta rất quan tâm đến phong trào thể dục thể thao Chỉ 4 tháng sau khi dành đ-ợc chính quyền, ngày 30 tháng giêng năm 1946 Chủ tịch n-ớc Việt Nam dân chủ cộng hoà
đã ra xác lệnh số 14 về việc thành lập nhà thể dục trung -ơng
Tháng 3/1946 Hồ chủ tịch ra lời kêu gọi toàn dân tập thể dục Vì vậy các môn thể dục, thể thao nói chung và môn bóng rổ nói riêng đẫ đ-ợc phát triển Song, thực dân Pháp trở lại xâm l-ợc n-ớc ta; tháng12/1946 toàn quốc kháng chiến, các môn thể dục thể thao tạm dừng hoạt động, chỉ có tập luyện lẻ tẻ ở một số nơi trong vùng kháng chiến Trong vùng tạm chiếm trình độ về kỹ thuật chiến thuật của bóng rổ tuy có khá hơn thời kỳ năm
1945 trở về tr-ớc; song mục đích của bọn thực dân phong kiến sử dụng môn bóng rổ vẫn không có gì thay đổi
Trang 7Qua hai lần chiến tranh phá hoại của đế quốc mỹ điều kiện vật chất sân bãi khó khăn các đội phải sơ tán, phong trào bóng rổ có phát triển chậm lại, song trình độ kỹ thuật chiến thuật hàng năm đều có sự tiến bộ Có một số tập luyện theo ph-ơng pháp tiến tiến và đã biết kết hợp với các đặc điểm riêng biệt của ng-ời Việt Nam
Môn bóng rổ tuy mới xuất hiện từ thế kỷ XIX, song đã mong tróng phát triển rộng rãi trên thế giới
Môn bóng rổ có tác dụng to lớn trong việc giáo dục thể chất và đạo đức cho con ng-ời vì nó là môn thể thao tập thể, có tính đối kháng cao, hoạt
động của các đấu thủ trên sân bóng rất toàn diện, liên tục và khẩn tr-ơng Ngày nay, trình độ bóng rổ của các n-ớc tiên tiến đã đạt tới mức nghệ thuật Khoa học về tập luyện, thi đấu bóng rổ cũng nh- kỹ thuật, chiến thuật bóng rổ đ-ợc nghiên cứu trên quy mô lớn, toàn diện và ngày càng phong phú Ngày nay bóng rổ là đ-ợc coi là môn thể thao không thể thiếu
đ-ợc trong nội dung và ph-ơng tiện giáo dục cho con ng-ời ở Miền Bắc n-ớc ta, do nhiều lần triến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ và điều kiện tập luyện còn khó khăn nên bóng rổ ch-a phát triển rộng và trình độ các đội dẫn
đầu ch-a cao
Hoà bình đã lập lại, đ-ợc Đảng và nhà n-ớc quan tâm, tạo điều kiện để thể dục thể thao nói chung và bóng rổ nói riêng phát triển Nhằm vào mục tiêu cơ bản là phục vụ sức khoẻ của nhân dân, góp phần tích cực vào lao
động sản xuất, học tập và sẳn sàng chiến đấu, chắc chắn phong trào bóng rổ phát triển mạnh và trình độ chuyên môn cũng sẽ đ-ợc nâng lên
Ngày nay, bóng rổ đã phát triển sâu rộng ở các thành phố lớn nơi có điều kiện cơ sở vật chất, trẻ em có điều kiện vui chơi, giả trí sau những giờ học vất vả Và nay mỗi tr-ờng học cấp III ở thành phố đều có sân bóng rổ để phục vụ cho môn học trên lớp của các em Từ lâu nó trở thành một môn thi trong hội khoẻ phù đổng Bên cạnh đó, hầu hết ở các tr-ờng cấp III đều có sân bóng rổ
Trang 8phục vụ cho quá trình học tập vui chơi, giải trí của học sinh Nó đã và đang trở thành một môn thể thao đ-ợc giới trẻ quan tâm và yêu thích Bóng rổ đã dành
đ-ợc tình cảm của rất nhiều bạn trẻ đam mê thể thao
1.2 Cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên trờng THPT Đông Sơn I Thanh Hoá
Tr-ờng THPT Đông Sơn I là ngôi tr-ờng tôi đi thực tập và tiến hành nghiên cứu đề tài này Đây là ngôi tr-ờng có truyền thống và thành tích học tập rất cao Bộ môn thể dục là bộ môn đ-ợc Ban lãnh đạo nhà tr-ờng rất quan tâm, tạo điều kiện để phát triển Chính vì vậy, năm nào tr-ờng Đông Sơn I cũng có các đội tuyển đi thi đấu các giải dành cho học sinh THPT trong và ngoài tỉnh Vì vậy, cơ sở vật chất dành cho bộ môn thể dục đ-ợc nhà tr-ờng chú
ý đầu t- t-ơng đối đầy đủ Nhà tr-ờng có 1 sân bóng đá, 1 sân bóng rổ,
1 sân đá cầu,2 sân cầu lông, 2 hố nhảy cao và 2 hố nhảy xa Trong mỗi giờ học chính khoá, học sinh mang thẻ (phù hiệu) lên phòng cô giáo m-ợn dụng cụ học tập Chính vì vậy, giờ học thể dục có đầy đủ sân bãi dụng cụ, học sinh có ý thức học tập rất tốt
Đội ngũ giáo viên thể dục của tr-ờng gồm 4 thầy cô giáo, họ là sinh viên của tr-ờng Đại Học Vinh, Từ Sơn, Hà Tây đã ra tr-ờng Các thầy cô giáo thể dục của tr-ờng đều là những thầy cô rất nhiệt tình tâm huyết với nghề, tuy nhiên không có thầy cô giáo nào chuyên sâu môn bóng rổ mà ng-ời thì chuyên sâu thể dục, bống đá, cầu lông
Do đó vấn đề giảng dạy bộ môn bóng rổ ở nhà tr-ờng gặp rất nhiều khó khăn và chỉ giảng dạy ở mức độ hạn chế Vì vậy, đây là điều kiện thuận lợi để chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài của mình trên đối t-ợng nghiên cứu học sinh cấp III Đông Sơn I
1.3 Đặc điểm của môn Bóng Rổ
Hiện nay Bóng rổ đang đ-ợc quan tâm và phát triển ở nhiều tầng lớp trong n-ớc đặc biệt là học sinh trung học phổ thông Đây đang là một môn thể
Trang 9thao thời th-ợng, đang đ-ợc giới trẻ yêu thích và quan tâm không chỉ với nam
giới mà còn cả với nữ giới
Bóng rổ là một môn thể thao giúp con ng-ời phát triển một cách cân
đối, toàn diện v-ơn lên tầm cao mới thể hiện cấu trúc thể thao đa dạng
uyển chuyển
Với phong cách chơi hiện đại thể hiện rõ nét một môn thể thao đầy cá
tính, năng động kết hợp sự mềm dẻo, khéo léo, sự thông minh sáng tạo, tính đồng đội cao làm cho môn bóng rổ càng trở nên hấp dẫn lôi cuốn
ng-ời chơi và ng-ời xem
Các kỹ thuật chính trong bóng rổ: Cách cầm bóng, dẫn bóng, chuyền và
bắt bóng bằng hai tay tr-ớc ngực, tai chỗ ném rổ bằng một tay trên vai, hai bước ném rổ bằng một tay trên vai…Sự kết hợp linh hoạt, điêu luyện của các
kỹ thuật bóng rổ đã đ-a môn bóng rổ lên tầm cao mới Và đòi hỏi ở ng-ời
chơi bóng rổ sự thông minh, sáng tạo, quyết đoán, chuẩn xác, thể lực tốt
Trong nh-ng năm gần đây bóng rổ đã đ-ợc đ-a và ch-ơng trình thể thao tự chọn, đ-ợc giảng dạy chính thức ở tr-ờng phổ thông Do đó vấn đề nâng cao chất l-ợng và hứng thú cho môn học là một vấn đề hết sức quan trọng Nắm bắt đ-ợc điều đó chúng tôi dựa vào phân tích những tài liệu tham khảo, đọc tài liệu chuyên môn, bằng sự trao đổi phỏng vấn lấy ý kiến thầy cô giáo giảng dạy môn Bóng, các thầy cô trong tr-ờng Đông Sơn I - Thanh Hoá, trong khoa thể dục tr-ờng Đại học Vinh đẫ cho chúng tôi thấy tầm quan trọng của việc nghiên cứu những sai lầm th-ờng mắc và biện pháp khắc phục kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai
Theo phân phối ch-ơng trình môn học thể dục tự chọn ở tr-ờng THPT chúng tôi tiến hành nghiên cứu các giờ học thể dục tự chọn ở khối học sinh lớp 11 và chúng tôi quyết định chọn đối t-ợng nghiên cứu là học sinh lớp 11A9 tr-ờng THPT Đông Sơn I - Thanh Hoá
Trang 10Dựa vào cơ sở vật chất của tr-ờng Đông Sơn I - Thanh Hoá và đội ngũ cán
bộ giáo viên giảng dạy môn thể dục của tr-ờng Đông Sơn I - Thanh Hoá Cơ sở vật chất của tr-ờng Đông Sơn I t-ơng đối tốt và đầy đủ thuận lợi cho việc tiến hành nghiên cứu của nhóm chúng tôi Cán bộ giảng dạy môn thể dục có chuyên môn và nhiệt tình.Tuy nhiên, tr-ờng ch-a có giáo viên chuyên sâu môn Bóng rổ mà môn học này chỉ do các giáo viên thể dục ở chuyên nghành khác giảng dạy Do đó, trong quá trình giảng dạy không tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, chất l-ợng môn học bóng rổ ch-a đạt kết quả cao và ch-a nâng cao đ-ợc hứng thú đối với học sinh Chính vì vậy chúng tôi càng quyết tâm hơn trong việc tiến hành ngiên cứu
1.4 Cấu trúc kĩ thuật động tác hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai
Kĩ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai là một kĩ thuật t-ơng
đối phức tạp, là cơ sở tạo tiền đề cho việc phát triển nâng cao sự chuyển tiếp
ở các kỹ thuật khác Đ-ợc sử dụng trong thi đấu nhiều và ổn định của kỹ thuật động tác sẽ đem lại hiệu quả cao nhất trong các đợt kết thúc ném rổ
Kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai có cấu trúc gồm 3 giai
đoạn kỹ thuật chính : Giai đoạn bắt bóng, giai đoạn trên không và giai đoạn tiếp đất
Giai đoạn bắt bóng là giai đoạn tạo tiền đề cơ sở cho việc thực hiện tốt các kỹ thuật tiếp theo ở giai đoạn này ng-ời tập thực hiện di chuyển hoặc tại chỗ dẫn bóng, bắt bóng L-u ý khi bắt bóng ng-ời tập phải rơi xuống
đất bằng chân cùng tay ném rổ B-ớc chân này dài hoặc phải nhảy lên không để bắt bóng, b-ớc chân tiếp theo thì ngắn hơn
Giai đoạn trên không : Đây là giai đoạn quan trọng nhất của kỹ thuật Khi b-ớc thứ hai vừa chạm đất thì giậm mạnh đồng thời đ-a chân cùng tay ném rổ từ sau ra tr-ớc và lăng lên cao đùi song song với mặt đất, đ-a thân ng-ời lên tới điểm cao nhất thì dừng lại
Trang 11Giai đoạn tiếp đất : Giai đoạn kết thúc của kỹ thuật động tác Giai đoạn này rơi xuống đất bằng hai mũi bàn chân và khuỵu gối để tăng độ hoãn sung của cơ thể giảm chấn th-ơng
Từ những yếu lĩnh của kỹ thuật động tác và độ khó của kỹ thuật động tác nên trong khi thực hiện kỹ thuật ng-ời học có thể mắc nhiều sai lầm khác nhau bên cạnh đó ng-ời học còn bị ảnh h-ởng bởi nhiều yếu tố khách quan và chủ quan khác
Dựa vào phân tích những tài liệu tham khảo, đọc tài liệu chuyên môn bằng sự trao đổi phỏng vấn lấy ý kiến thầy cô giáo dạy thể dục tr-ờng THPT Đông Sơn I, các thầy cô giáo tr-ờng THPT lân cận Các giờ học môn bóng rổ của lớp 11A9 tr-ờng THPT Đông Sơn I, cùng với sự nghiên cứu qua băng hình đã cho chúng tôt thấy rõ những sai lầm th-ờng mắc của đa
số học sinh khi thực hiện kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai và nguyên nhân dân đến sai lầm th-ờng mắc đó
ch-ơng II đối t-ợng và ph-ơng pháp nghiên cứu
2.1 Đối t-ợng nghiên cứu
40 học sinh lớp 11 ( 24 nam , 16 nữ ) của lớp 11A9 tr-ờng THPT Đông Sơn I
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Để tiến hành nghiên cứu đề tài chúng tôi sử dụng các ph-ơng pháp sau đây:
2.2.1 Phương pháp đọc và phân tích tài liệu
Đây là phương pháp quan trọng, phương pháp này được sử dụng trong suốt quá trình nghiên cứu để tìm ra cơ sở của đề tài cũng như thông tin có liên quan đến đề tài Chúng tôi đã thu thập tìm đọc những tài liệu chuyên môn cơ bản và có liên quan đến vấn đề nghiên cứu
Trang 122.2.2 Phương pháp quan sát
Để cú thể đỏnh giỏ một cỏch khỏch quan nhất, thực tế nhất quỏ trỡnh học tập của đối tượng nghiờn cứu Chỳng tụi tiến hành nghiờn cứu trực tiếp giờ học của đối tượng và theo dừi cỏc hoạt động ngoài giờ lờn lớp của đối tượng Để từ
đú tiến hành nghiờn cứu sỏt với thực tế nhất và phự hợp với đối tượng nhất
2.2.3.Phương phỏp phỏng vấn
Phương phỏp này được sử dụng với mục đớch thu thập những thụng tin cú liờn quan đến đề tài tạo cơ sở khoa học cho việc nghiờn cứu Chỳng tụi sử dụng phương phỏp phỏng vấn trực tiếp và phỏng vấn giỏn tiếp Phỏng vấn trực tiếp: Là phương phỏp sử dụng hệ thống cõu hỏi, trao đổi trực tiếp giữa người nghiờn cứu và đối tượng nghiờn cứu, nhằm tỡm hiểu rừ hơn, sõu sắc hơn về vấn đề nghiờn cứu
Phỏng vấn giỏn tiếp: Là phương phỏp phỏng vấn cú tớnh khỏch quan cao, cỏc vấn đề đưa ra được nghiờn cứu cụ thể kỹ lưỡng và trả lời theo phiếu phỏng vấn
2.2.4.Phương phỏp thực nghiệm sư phạm
Đõy là phương phỏp nghiờn cứu mà người ta đưa vào quỏ trỡnh giảng dạy và huấn luyện những nhõn tố mới được nghiờn cứu và phải làm sỏng tỏ tớnh ưu việt so với cỏc nhõn tố khỏc
Cụ thể chỳng tụi chia đối tượng nghiờn cứa cú cựng độ tuổi, như nhau về trỡnh
độ thể lực, và khả năng ban đầu khi học động tỏc thành hai nhúm: Nhúm đối chứng học theo giỏo ỏn cũ, nhúm thực nghiệm học theo giỏo ỏn mới mà chỳng tụi đưa ra.
2.2.5 Ph-ơng pháp dùng bài thử
Ph-ơng pháp này chính là việc sử dụng các bài thử (test) nhằm đánh giá kỹ thuật và hiệu quả ném rổ của học sinh lớp 11A9 tr-ờng THPT Đông Sơn I Để tiến hành đề tài này chúng tôi sử dụng các bài thử sau:
Test 1: Dẫn bóng thực hiện hai b-ớc ném rổ chếch 45 o bên phải (5 lần)
Trang 13TTCB : Cầm bóng ngang thắt l-ng bên phải, chân tr-ớc chân sau
Cách thực hiện : Khi ng-ời tập dẫn bóng cách rổ 4-5m thì thực hiện bắt bóng đặt
ngang thắt l-ng bên phải và thực hiện b-ớc thứ nhất và b-ớc thứ hai trong bóng rổ (thực hiện kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai ném tựa bảng)
Yêu cầu
-Nhảy bắt bóng và rơi xuống đất bằng chân cùng tay ném rổ
- Khi bật nhảy ném rổ phải bật theo ph-ơng thẳng đứng
- Gập miết cổ tay ném tựa bảng vào rổ
Cách đánh giá
- Mỗi ng-ời thực hiện dẫn bóng và kết thúc hai b-ớc ném rổ 5 lần
- Đánh giá kỹ thuật của ng-ời tập (kỹ thuật A,B, C, D)
- Đánh giá thành tích của ng-ời tập bằng cách tính số quả ném rổ thành công
Test 2 : Dẫn bóng thực hiện hai b-ớc ném rổ chếch 45 o bên trái(5 lần) TTCB : Cầm bóng ngang thắt l-ng bên phải, chân tr-ớc chân sau
Cách thực hiện : Khi ng-ời tập dẫn bóng cách rổ 4-5 m thị thực hiện bắt
bóng đặt ngang thắt l-ng bên phải và thực hiện b-ớc thứ nhất và b-ớc thứ hai trong bóng rổ (thực hiện kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai ném tựa bảng)
Yêu cầu
-Nhảy bắt bóng và rơi xuống đất bằng chân cùng tay ném rổ
- Khi bật nhảy ném rổ phải bật theo ph-ơng thẳng đứng
- Gập miết cổ tay ném tựa bảng vào rổ
Cách đánh giá
- Mỗi ng-ời thực hiện dẫn bóng và kết thúc hai b-ớc ném rổ 5 lần
- Đánh giá kỹ thuật của ng-ời tập (kỹ thuật A, B, C, D)
- Đánh giá thành tích của ng-ời tập bằng cách tính số quả ném rổ thành công (số quả vào rổ)
Trang 14Test 3 : Di chuyển bắt bóng hai b-ớc lên rổ (5 lần) TTCB : Cầm bóng ngang thắt l-ng bên phải, chân tr-ớc chân sau Cách thực hiện : Ng-ời tập thực hiện dẫn bóng sau đó bắt bóng và chuyền cho
ng-ời phục vụ đứng bên phải của sân, tiếp tục di chuyển và nhận bóng do ng-ời phục vụ chuyền cho và thực hiện kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai
Yêu cầu
- Ng-ời phục vụ chuyền cho ng-ời tập ở cự ly thích hợp
-Nhảy bắt bóng và rơi xuống đất bàng chân cùng tay ném rổ
- Khi bật nhảy ném rổ phải bật theo ph-ơng thẳng đứng
- Gập miết cổ tay ném tựa bảng vào rổ
Cách đánh giá
- Mỗi ng-ời thực hiện dẫn bóng và kết thúc hai b-ớc ném rổ 5 lần
- Đánh giá kỹ thuật của ng-ời tập (kỹ thuật A,B, C, D)
- Đánh giá thành tích của ng-ời tập bằng cách tính số quả ném rổ thành công
Test 4 : Dẫn bóng luồn cọc số 8 thực hiên hai b-ớc lên rổ (5 lần) TTCB : Cầm bóng ngang thắt l-ng bên phải, chân tr-ớc chân sau Cách thực hiện : Ng-ời tập thực hiện dẫn bóng luồn qua các cọc(ch-ớng
ngại vật) đã đặt trên sân theo hình số 8 và thực hiện hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai
Yêu cầu
- Dẫn bóng luồn cọc số 8 khéo léo không làm đổ ch-ớng ngại vật
-Nhảy bắt bóng và rơi xuống đất bằng chân cùng tay ném rổ
- Khi bật nhảy ném rổ phải bật theo ph-ơng thẳng đứng
- Gập miết cổ tay ném tựa bảng vào rổ
Cách đánh giá
- Thực hiện dẫn bóng luồn cọc số 8 và kết thúc hai b-ớc ném rổ (5 lần.)
- Đánh giá kỹ thuật của ng-ời tập
Trang 15- §¸nh gi¸ thµnh tÝch cña ng-êi tËp b»ng c¸ch tÝnh sè qu¶ nÐm ræ thµnh c«ng
2.26 Phương pháp xử lý số liệu
a Phương pháp toán học thống kê
Để phân tích kết quả nghiên cứu, chúng tôi sử dụng phương pháp toán học thống kê qua các đại lượng đặc trưng sau:
C¸c thuËt to¸n häc sö dông bao gåm:
- C«ng thøc tÝnh gi¸ trÞ trung b×nh
i 1
xiX
2.3 Địa điểm nghiên cứu
- Trường THPT §«ng S¬n I trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá
- Trường Đại học Vinh, 182 Lê Duẩn, Thành Phố Vinh
2.4 ThiÕt kÕ nghiªn cøu
X: gi¸ trị trung b×nh
Xi: gi¸ trị của một đơn vị khảo s¸t n: Tổng số khảo s¸t
Trang 16Test 4: Di chuyển bắt bóng thực hiện ném rổ bằng một tay trên vai
Tuần đầu tiên chúng tôi tiến hành kiểm tra trình độ ban đầu của nhóm đối t-ợng nghiên cứu bằng cách cho kiểm tra 4 test trên và tiến hành phỏng vấn các thầy cô giáo và các chuyên gia về các vấn đề có liên quan đến đề tài
Cuối tuần thứ nhất chúng tôi bắt đầu áp dụng các bài tập của mình và áp dụng cho đến cuối tuần thứ 8 chúng tôi tiến hành kiểm tra lại 4 test trên
Error!
Đối t-ợng nghiên cứu
Nhóm đối chứng (n=20)
Nhóm thực nghiệm (n=20)
Test 1: Dẫn bóng thực
hiện ném rổ bằng một tay trên vai chếch 45o bên phải
Test 2: Dẫn bóng thực
hiện ném rổ bằng một tay trên vai chếch 45o bên trái
Test 3: Dẫn bóng luồn
cọc số 8 thực hiện hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai
Test 4: Di chuyển bắt
- Nghiên cứu sai lầm th-ờng mắc
-Cách sửa chữa những sai lầm th-ờng mắc
- Nghiên cứu
và áp dụng các bài tập nâng cao hiệu quả học kỹ thuật hai b-ớc ném
rổ bằng một tay trên vai
Những sai lầm th-ờng mắc và ph-ơng pháp nâng cao hiệu quả khi học kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay
trên vai
Đối t-ợng nghiên cứu
Trang 17Sơ đồ thiết kế nghiên cứu
Trang 18ch-ơng III kết quả nghiên cứu và bàn luận
3.1 Những sai lầm th-ờng mắc khi học kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai trong môn bóng rổ của học sinh lớp 11A9 tr-ờng THPT
Đông Sơn I - Thanh Hóa 3.1.1.Khảo sát thực trạng học môn Bóng rổ của học sinh tr-ờng THPT
Đông Sơn I
Để xác định đ-ợc thực trạng việc học môn bóng rổ của học sinh tr-ờng
Đông Sơn I chúng tôi tiến hành khảo sát 40 học sinh khối 11 của tr-ờng bằng cách tiến hành kiểm tra s- phạm lấy kết quả để từ đó tìm ra những sai lầm th-ờng mắc của kỹ thuật động tác và b-ớc đầu tìm hiểu về tình hình học môn bóng rổ của tr-ờng từ đó có h-ớng nhiên cứu sát với thực tế hơn
Bảng 3.1 Kết quả kiểm tra thực trạng việc học môn Bóng rổ của học sinh khối 11 tr-ờng THPT Đông Sơn I
Stt Kĩ thuật động tác Tốt- Khá Trung bình Yếu
Số ng-ời
Tỷ lệ (%)
Số ng-ời
Tỷ lệ (%)
Số ng-ời
Tỷ
lệ (%)
2 Di chuyển chuyền bắt bóng ném rổ
4 Tại chỗ ném rổ chính diện
Qua bảng trên cho thấy thực trạng việc học bóng rổ hiện nay của học sinh tr-ờng THPT Đông Sơn I còn rất yếu, đa số học sinh mới chỉ thực hiện
ở mức
Trang 19trung bình chính vì vậy cần tăng c-ờng tập luyện để nâng cao, kỹ năng ban
đầu tạo tiền đề cơ sở cho việc học các kỹ thuật tiếp theo
3.1.2 Thực trạng về những sai lầm th-ờng mắc khi học kỹ thuật hai b-ớc ném
rổ bằng một tay trên vai của học sinh lớp 11 A9 tr-ờng THPT Đông Sơn I
Qua quá trình học tập môn Bóng rổ tại tr-ờng Đại học Vinh ở kì II năm học 2005-2006, cùng với sự quan sát các lớp học trong khoa, các học sinh tr-ờng THPT Đông Sơn I, chúng tôi thấy rằng về kỹ thuật đối với học sinh ch-a đ-ợc chú ý tới mà mỗi học sinh chỉ nghĩ rằng có thành tích là đủ cho nên hiệu quả về kỹ thuật và thành tích là không cao Nh-ng ở đây trình
độ đào tạo mà Bộ giáo dục và đào tạo quan tâm và h-ớng tới đó là sự phát triển cân đối toàn diện cho học sinh chứ không phải là đào tạp những vận
động viên chuyên nghiệp Muốn vậy mỗi học sinh khi học cần phải quan tâm chú ý hơn nữa đến việc học chi tiết kỹ thuật tạo hứng thú với môn học Để làm sáng tỏ điều đó, chúng tôi tiến hành quan sát s- phạm và tiến hành phỏng vấn kết quả thu đ-ợc nh- sau
* Quan sát
Là ph-ơng pháp chủ yếu nhất khi ngiên cứu để rút ra những sai lầm cơ bản nhất của học sinh THPT Để có kết quả klhách quan nhất chúng tôi tiến hành quan sát rất nhiều buổi tập của học sinh khối 11 tr-ờng THPT Đông Sơn I và viết nhật kí Bởi kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai là
động tác cơ bản nhất đ-ợc tập ngay từ những buổi học đầu tiên trong quá trình giảng dạy môn bóng rổ nên nó đ-ợc tiếp tục tập luyện nhiều vào các buổi học tiếp theo
Từ đó chúng tôi tìm ra đ-ợc 12 sai lầm th-ờng mắc mà học sinh th-ờng mắc phải khi thực hiện kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai
Để có sự khách quan hơn, thực tế hơn, chính xác hơn chúng tôi tiến hành
Trang 20quan sát s- phạm 40 học sinh tr-ờng THPT Đông Sơn I để tìm ra những sai lầm mà chính ng-ời tập th-ờng mắc phải khi thực hiện kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai
Bảng 3 2 Kết quả quan sát s- phạm những sai lầm th-ờng mắc khi học kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai (n=40)
Stt Tên sai lầm th-ờng mắc Kết quả quan sát
5 Tay ch-a duỗi thẳng bóng đã rời tay 39 97.5
7 Không gập đ-ợc cổ tay miết vào bóng 37 92.5
Trang 21- Không gập đ-ợc cổ tay miết vào bóng chiếm tỷ lệ 92.5%
- Bóng chạm bảng tr-ớc khi vào rổ chiếm tỷ lệ 87.5%
- Chú ý đến thành tích, không chú ý đến kỹ thuật chiếm tỷ lệ 90%
* Phỏng vấn
Trên cơ sở những sai lầm th-ờng mắc đã đ-a ra chúng tôi tiến hành phỏng vấn ( dùng phiếu phỏng vấn) 12 giáo viên (4 giáo viên dạy thể dục tr-ờng THPT ĐS I và 8 giáo viên giảng dạy thể dục ở các tr-ờng THPT lân cận) là những giáo viên có kinh nghiệm và trình độ trong môn bóng
5 Tay ch-a duỗi thẳng bóng đã rời tay 9 75.0
7 Không gập đ-ợc cổ tay miết vào bóng 8 66,6
Trang 22Qua bảng 3.3 cho ta thấy những sai lầm chiếm tỷ lệ cao là:
- B-ớc chân không đúng chiếm tỷ lệ 91.6%
- Bật không theo ph-ơng thẳng đứng chiếm tỷ lệ 83,3%
- Không giữ đ-ợc thăng bằng trên không chiếm tỷ lệ 83,3 %
- Tay ch-a duỗi thẳng bóng đã rời tay chiếm tỷ lệ 75%
- Không gập đ-ợc cổ tay miết vào bóng chiếm tỷ lệ 66,6%
- Bóng chạm bảng tr-ớc khi vào rổ chiếm tỷ lệ 66,6%
Tỷ lệ (%)
Số ng-ời
Tỷ lệ (%)
3 Bật không theo ph-ơng thẳng đứng 10 83,3 38 95.0
4 Không giữ đ-ợc thăng bằng trên không 10 83,3 36 90.0
5 Tay ch-a duỗi thẳng bóng đã rời tay 9 75 39 97.5
7 Không gập đ-ợc cổ tay miết vào bóng 8 66,6 37 92.5
8 Bóng chạm bảng tr-ớc khi vào rổ 8 66,6 35 87.5
9 Cơ thể tiếp đất không đúng dẫn đến chấn th-ơng
Trang 23Để có kết luận chính xác hơn nữa về những sai lầm th-ờng mắc của
học sinh THPT chúng tôi tiến hành so sánh đối chiếu giữa hai ph-ơng pháp
là ph-ơng pháp phỏng vấn và ph-ơng pháp quan sát s- phạm đ-ợc chúng tôi trình bày ở bảng trên
Nhận xét: Nh- vậy qua so sánh kết quả của hai ph-ơng pháp trên, chúng
ta dễ dàng nhận thấy hiệu quả kỹ thuật động tác hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai phụ thuộc rất nhiều vào kỹ thuật động tác Qua đó, chúng tôi xác định đ-ợc 7 sai lầm ảnh h-ởng trực tiếp đến hiệu quả động tác đó là:
- B-ớc chân không đúng
- Bật không theo ph-ơng thẳng đứng
- Không giữ đ-ợc thăng bằng trên không
- Tay ch-a duỗi thẳng bóng đẫ rời tay
- Không gập đ-ợc cổ tay miết vào bóng
- Bóng chạm bảng tr-ớc khi vào rổ
- Chú ý đến thành tích, không chú ý đến kỹ thuật
Bàn luận: Qua kết quả thu đ-ợc 7 sai lầm th-ờng mắc mà qua nghiên cứu
chúng tôi xác định đ-ợc thì có một số những sai lầm th-ờng mắc trùng với kết quả nghiên cứu của tác giả Nguyễn Văn Liệu trong khoa luận tốt nghiệp năm 2006 Do đó vấn đề mà chúng tôi nghiên cứu càng có thêm cơ
sở vững chắc và có thêm những thông tin đáng tin cậy để việc nghiên cứu
đạt kết quả cao và thuận lợi hơn
Việc tìm ra những sai lầm th-ờng mắc của ng-ời tập là rất quan trọng Song việc lựa chọn các biện pháp cụ thể nhằm khắc phục, sửa chữa nó lại
có một ý nghĩa vô cùng to lớn trong công tác giảng dạy, bởi qua đó ng-ời tập sẽ nhanh chóng hoàn thiện và nâng cao đ-ợc kỹ thuật động tác Để khắc phục, sửa chữa những sai lầm hợp lý nhất trong khi học chúng ta tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến sai lầm th-ờng mắc
Trang 243.1.3 Nguyên nhân dẫn đến sai lầm th-ờng mắc khi học hai b-ớc ném
rổ bằng một tay trên vai
Tr-ớc hết cần căn cứ vào nhiệm vụ là những yêu cầu đặt ra trong bài giảng hoặc trong giai đoạn học kỹ thuật phối hợp động tác Muốn đánh giá chính xác kỹ thuật thực hiện phải chú ý quan sát nhiều lần đối t-ợng tập luyện một cách tỉ mỉ từ cách cầm bóng, t- thế chuẩn bị, thực hiện động tác
và cả việc sử dụng cơ quan cảm thụ của giáo viên, với t- duy ý thức đánh giá của học sinh trong khi tập và quan sát để thấy đ-ợc động tác đúng của bạn bè, của thầy cô giáo Để từ đó có những nhận xét về bản thân mình Ngoài ra viêc quan sát, quản lý lớp học giáo viên phải chú ý chỉ dẫn tỷ mỹ
từ h-ớng cảm giác chung đối với động tác đến cảm giác phối hợp của của các cơ quan và yêu cầu về kỹ thuật động tác Ngoài ra có điều kiện cho học sinh xem băng hình t- liệu về kỹ thuật động tác tr-ớc và trong khi học Do
đó để đánh giá kỹ thuật động tác sai, đúng đ-ợc đánh giá chính xác hơn, thực tế hơn bởi nó cần có tác dộng rất tốt tới ng-ời tập (say mê tập luyện để trở thành một học sinh giỏi thể thao) Qua đó giáo viên đánh giá chúnh xác việc thực hiện kỹ thuật, đồng thời phải biết phát hiện những sai lầm và tìm
ra ph-ơng pháp sữa chữa kịp thời, đó là một yêu cầu trong giảng dạy
Để hiểu rõ nguyên nhân của sai lầm một cách khoa học chúng tôi đã thông qua ph-ơng pháp quan sát s- phạm và ph-ơng pháp điều tra nghiên cứu để tìm ra nguyên nhân dẫn đến sai lầm th-ờng mắc
Từ những nguyên nhân chúng tôi trình bày ở bảng d-ới đây, chúng tôi tiến hành nghiên cứu những biện pháp để sửa chữa những sai lầm th-ờng mắc đó Và tìm ra một số bài tập để nâng cao hiệu qủa khi học kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai
Trang 25Bảng 3.5 Nguyên nhân dẫn đến sai lầm th-ờng mắc khi học kỹ thuật
hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai
1 B-ớc chân không đúng
- Ch-a nắm vững nguyên lý các b-ớc thứ nhất và b-ớc thứ hai
- Không biết cách khắc phục khi bắt bóng rơi xuống đất bằng chân không cùng bên tay ném rổ
- Do nôn nóng thực hiện động tác
2 Bật không theo ph-ơng
thẳng đứng
- Do quán tính chạy hai b-ớc về tr-ớc quá lớn
- Ch-a nắm rõ nguyên lý động tác giậm nhảy
- Ch-a ý thức đ-ợc vai trò của động tác giậm nhảy đ-a thân ng-ời lên tới điểm cao nhất
- Lực giậm nhảy yếu
- Sợ bóng đi mạnh quá hoặc yếu quá
- Ch-a có cảm giác gập cổ tay
- Thời điểm gập cổ tay không đúng
- Không dự đoán chính xác vị trí bóng bay tới
- Luống cuống, nôn nóng vội bắt bóng
- Do b-ớc nhầm chân bắt bóng nên đón bóng sai
7
Chú ý đến thành tích mà không chú ý đến kỹ
thuật
- Ng-ời tập qua đề cao đến thành tích
- Không nắm rõ mục tiêu học tập môn bóng rổ
- Do nôn nóng thực hiện động tác
- ý chí chủ quan bóng vào rổ là đ-ợc
- Không nắm vững nguyên lý kỹ thuật động tác
Trang 263.2 Đánh giá phương phỏp nõng cao hiệu quả khi học kỹ thuật “ hai
bước nộm rổ bằng một tay trờn vai ” cho học sinh lớp 11A9 trường
hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai
* Ph-ơng pháp quan sát s- phạm
Ph-ơng pháp trực quan: Cho ng-ời tập quan sát ng-ời thực hiện
kỹ thuật đúng, thầy cô giáo hoặc chuyên gia bóng rổ, xem tranh
để từ đó mới có biện pháp sửa chữa tốt đạt kết quả cao Chính vì lẽ
đó chúng tôi rút ra những nguyên nhân chung th-ờng mắc là
- Ch-a nắm đ-ợc khái niệm đúng về kỹ thuật động tác
- Thể lực, sức khỏe không đáp ứng đ-ợc yêu cầu tập luyện
- Tâm lý tập luyện không tốt
- Phối hợp hoạt động của các bộ phận cơ thể không nhịp nhàng
- Điều kiện sân bãi dụng cụ, điều kiên thời tiết không thuận lợi
Trang 27- Do ng-ời h-ớng dẫn có chuyên môn ch-a cao
Đồng thời chúng tôi nghiên cứu những tài liệu chuyên môn có liên quan, để từ đó lựa chọn ra đ-ợc những ph-ơng pháp biện pháp
cụ thể hơn chi tiết, bám sát thực tế sai lầm hơn nhằm sửa chữa những sai lầm th-ờng mắc mà chúng tôi đã nghiên cứu
D-ới đây là bảng tóm tắt những ph-ơng pháp và biện pháp rất cụ thể, chi tiết gắn chặt chẽ với những sai lầm cụ thể mà học sinh gặp phải để học sinh có thể hoàn thiện kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai Song không dừng lại ở đó đề tài của chúng tôi còn muốn đi sâu và nghiên cứu những bài tập không chỉ học sinh thực hiện đúng mà còn nâng cao hiệu quả khi học kỹ thuật hai b-ớc ném rổ bằng một tay trên vai cho học sinh lớp 11A9 tr-ờng THPT Đông Sơn I
Bảng3.6 Sai lầm th-ờng mắc và ph-ơng pháp sửa chữa
Stt Tên sai lầm Ph-ơng pháp sửa chữa sai lầm
1 B-ớc chân không đúng
- Phân tích, thị phạm lại cách b-ớc đúng hai b-ớc
- Làm mẫu chậm cho học sinh làm theo
- Kẽ sẵn các giới hạn của 2 b-ớc
- B-ớc một bắt bóng bao giờ cũng phải nhảy lên trên không và rơi xuống đất bằng chân cùng tay ném rổ
- B-ớc thứ hai dậm nhảy, co gối đ-a bóng lên cao
2 Bật không theo ph-ơng
thẳng đứng
- Yêu cầu học sinh bật nhảy thẳng đứng
- Sử dụng bài tập bật nhảy tại chỗ
- Chú ý không đ-ợc hạ thấp trọng tâm thân ng-ời tr-ớc khi b-ớc hai b-ớc cuối thực hiện ném rổ
3 Không giữ đ-ợc thăng
bằng trên không
- Yêu cầu phải dừng lâu ở trên không mới thực hiện ném bóng