Tình hình nghiên cứu vấn đề
Giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học sinh sinh viên là vấn đề được xã hội quan tâm hàng đầu Nhiều nghiên cứu đã tập trung làm rõ tầm quan trọng của việc nâng cao ý thức đạo đức nghề nghiệp trong quá trình đào tạo Đào tạo đạo đức nghề nghiệp giúp sinh viên hình thành phẩm chất tốt và ý thức trách nhiệm trong công việc tương lai Việc xây dựng chương trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp phù hợp đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nhân cách và năng lực nghề nghiệp của học sinh sinh viên.
PGS.TS Trần Quốc Thành, giảng viên tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đã nghiên cứu và trình bày công trình “Thực trạng và giải pháp ngăn ngừa tệ nạn xã hội trong sinh viên” năm 1999, nhằm phân tích các nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội trong nhóm sinh viên và đề xuất các biện pháp hiệu quả để phòng chống Báo cáo này nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống tích cực và xây dựng môi trường học đường lành mạnh để hạn chế các yếu tố gây ra tệ nạn xã hội Trong đó, việc nâng cao ý thức tự giác và trách nhiệm của sinh viên đóng vai trò then chốt trong việc ngăn chặn các hành vi tiêu cực, góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của sinh viên và xã hội.
Nghiên cứu về thực trạng đạo đức và lối sống của sinh viên hiện nay giúp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục đạo đức trong trường học Việc nhận diện các vấn đề về đạo đức và tệ nạn xã hội của sinh viên là bước quan trọng nhằm đề xuất các giải pháp phòng ngừa, góp phần xây dựng môi trường học tập lành mạnh, thúc đẩy ý thức tự giác và trách nhiệm của sinh viên đối với bản thân và cộng đồng Các hoạt động giáo dục đạo đức cần được tăng cường để giảm thiểu các tệ nạn xã hội trong sinh viên, hướng tới một thế hệ trẻ có đạo đức tốt và lối sống lành mạnh.
PGS.TS Nguyễn Xuân Uẩn, giảng viên tại Đại học Quốc gia Hà Nội, đã công bố công trình nghiên cứu về "Xây dựng lối sống và đạo đức mới cho học sinh, sinh viên Đại học Sư phạm nhằm phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" Công trình này đề xuất các giải pháp cụ thể để thúc đẩy xây dựng lối sống đạo đức mới cho sinh viên trong bối cảnh đất nước đang chuyển mình theo hướng công nghiệp hóa và hiện đại hóa.
PGS.TS Bùi Minh Hiền, giảng viên Trường Đại học Quốc gia Hà Nội, đã nhấn mạnh thực trạng đạo đức sinh viên trong công trình “Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục” Ông đề xuất các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả công tác giáo dục đạo đức cho sinh viên của Đại học Quốc gia Hà Nội cũng như các trường đại học, cao đẳng khác nhằm xây dựng môi trường học tập văn hóa, đạo đức và nhân văn.
Tác giả Lê Hữu Ái và Lê Thị Tuyết Ba, công tác tại Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng, đã phân tích hệ thống nội dung và các hình thức giáo dục đạo đức hiệu quả dành cho sinh viên Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng chương trình giáo dục đạo đức phù hợp và đa dạng, nhằm thúc đẩy ý thức đạo đức và đạo đức nghề nghiệp của sinh viên tại Đại học Đà Nẵng Các nội dung giáo dục đạo đức hiện nay tập trung vào việc nâng cao trách nhiệm xã hội, phẩm chất cá nhân, đồng thời sử dụng nhiều hình thức linh hoạt như seminar, hoạt động ngoại khóa và thực tập thực tế để phát huy hiệu quả giáo dục đạo đức.
Trong bài viết “Giáo dục đạo đức cho học sinh,” tác giả Nguyễn Thị Minh Chiến, làm việc tại khoa Hóa học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phối hợp chặt chẽ giữa giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội trong việc hình thành nhân cách và đạo đức cho học sinh Để xây dựng nền tảng đạo đức vững chắc cho học sinh, cần sự hợp tác đồng bộ và thống nhất giữa các yếu tố trong cộng đồng giáo dục Giáo dục đạo đức không chỉ là trách nhiệm của nhà trường mà còn là nhiệm vụ của gia đình và toàn xã hội, góp phần phát triển thế hệ trẻ có nhân cách đạo đức tốt.
Các công trình nghiên cứu đã đề xuất nhiều biện pháp đa dạng nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục đạo đức học sinh sinh viên Tuy nhiên, chưa có công trình nào đi sâu khảo sát và đề xuất giải pháp cụ thể về giáo dục đạo đức nghề nghiệp tại Trường Trung cấp Y tế Đồng Tháp Với vai trò là giáo viên và cán bộ quản lý trong lĩnh vực giáo dục học sinh, chúng tôi chọn chủ đề này nhằm đóng góp các giải pháp thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức nghề nghiệp và hỗ trợ công tác giảng dạy, nghiên cứu, quản lý học sinh tại trường.
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích của nghiên cứu là xây dựng cơ sở lý luận vững chắc đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học sinh Trường Trung cấp Y tế Đồng Tháp, góp phần hình thành ý thức trách nhiệm và nhân cách đúng đắn trong quá trình đào tạo y tế.
- Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề giáo dục đạo đức nghề nghiệp của học sinh ngành Y- Dƣợc
- Tìm hiểu thực trạng công tác giáo dục đạo đức nghề nghiệp của học sinh tại Trường Trung cấp Y tế Đồng Tháp
- Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học sinh Trường Trung cấp Y tế Đồng Tháp
4 Phương pháp nghiên cứu: Để hoàn thành luận văn, chúng tôi sử dụng phối hợp đồng bộ nhiều phương pháp, trong đó chủ yếu các phương pháp sau:
- Phương pháp khảo sát, điều tra
- Phương pháp phân tích tổng hợp, so sánh đối chiếu;
- Phương pháp nêu vấn đề, phát vấn, đàm thoại
Chúng tôi đã tiến hành điều tra thực trạng công tác giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học sinh tại Trường Trung cấp Y tế Đồng Tháp, dựa trên nội dung của đề tài Nghiên cứu tập trung đánh giá ý thức đạo đức của hơn 1.000 học sinh thuộc các ngành Điều dưỡng, Dược sĩ, Y sĩ đa khoa, Hộ sinh Kết quả khảo sát cho thấy, công tác giáo dục đạo đức nghề nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao ý thức chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của sinh viên Thực trạng này phản ánh các bước cần thiết để nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức trong các trường trung cấp y tế, góp phần đào tạo nguồn nhân lực y tế chất lượng cao.
6 Đóng góp của đề tài:
Xây dựng cơ sở khoa học làm luận cứ cho việc giảng dạy, giáo dục và rèn luyện đạo đức nghề nghiệp cho học sinh tại Trường Trung cấp Y tế Đồng Tháp là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo Việc xác lập nền tảng lý luận giúp định hướng nội dung giảng dạy phù hợp, thúc đẩy ý thức trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp trong sinh viên Cuộc nghiên cứu cung cấp các cơ sở thực tiễn vững chắc nhằm phát triển các phương pháp giáo dục đạo đức hiệu quả, góp phần hình thành nhân cách nghề nghiệp vững vàng cho học sinh Thái độ đạo đức nghề nghiệp của học sinh đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế, qua đó đáp ứng tốt nhu cầu chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việc nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực này góp phần xây dựng chiến lược đào tạo phù hợp, giúp học sinh hiểu rõ và thực hành đúng các nguyên tắc đạo đức y tế.
7 Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính của luận văn được chia làm 2 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận, thực tiễn của công tác giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học sinh Trường Trung cấp Y tế Đồng Tháp
Chương 2: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học sinh Trường Trung cấp Y tế Đồng Tháp hiện nay
Giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho học sinh Trường Trung cấp Y tế Đồng Tháp dựa trên cơ sở lý luận vững chắc về giá trị đạo đức ngành y tế, nhằm hình thành ý thức trách nhiệm và phẩm chất đạo đức trong sinh viên Việc này giúp các học viên phát triển nhân cách, nâng cao đạo đức nghề nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp của ngành y tế tại Đồng Tháp Đồng thời, giáo dục đạo đức nghề nghiệp còn thúc đẩy ý thức tự học, tự rèn luyện, phát triển kỹ năng mềm và thái độ tích cực trong quá trình học tập và làm việc của sinh viên Các nguyên tắc đạo đức cơ bản như tôn trọng bệnh nhân, trung thực, tận tâm và chuyên nghiệp đều được tích hợp trong chương trình giảng dạy nhằm xây dựng nền tảng vững chắc cho sinh viên sau khi tốt nghiệp.
Đạo đức là một phạm trù thuộc hình thái ý thức xã hội, xuất hiện từ buổi bình minh của lịch sử loài người và ngày càng được hoàn thiện qua các giai đoạn phát triển của các chế độ xã hội khác nhau Đạo đức thể hiện những lề thói, tập tục phản ánh các mối quan hệ giữa người với người trong giao tiếp hàng ngày; đặc biệt, trong triết học Trung Quốc cổ đại, đạo đức đóng vai trò quan trọng, gắn liền với khái niệm về đạo (đường đi, con đường sống) và đức (nhân đức, đức tính) Hiện nay, đạo đức được định nghĩa là hệ thống các nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực xã hội nhằm điều chỉnh hành vi và đánh giá cách cư xử của con người trong mối quan hệ với xã hội, dựa trên niềm tin cá nhân, truyền thống và sức mạnh của dư luận xã hội Điều quan trọng cần nhấn mạnh là đạo đức là phương thức điều chỉnh hành vi con người, thể hiện qua sự đánh giá về thiện ác, danh dự và chính nghĩa, cũng như ý thức về nghĩa vụ của cá nhân đối với xã hội và người khác cá nhân cần có trách nhiệm về hành vi của mình trước xã hội và lương tâm, đảm bảo phù hợp với các chuẩn mực đạo đức, qua việc tuân thủ điều cấm và tự nguyện làm việc đúng đắn theo các quy chuẩn đạo đức xã hội, qua đó, hành vi đạo đức mang tính tự nguyên và tự điều chỉnh.
Nghề nghiệp được định nghĩa là công việc mà người ta thực hiện suốt cuộc đời, như nông nghiệp, xây dựng, giáo dục, y tế và kinh doanh, vừa đảm bảo cuộc sống vừa tôn vinh người lao động Trong các lĩnh vực nghề nghiệp như y học, người thầy thuốc được xã hội tôn vinh qua các nhân vật nổi tiếng từ cổ điển đến hiện đại, phản ánh đạo đức nghề nghiệp của từng giai cấp và ngành nghề theo lời của F Ángghen Đào tạo nghề nghiệp bao gồm quá trình học tập, tích lũy kiến thức, kỹ năng, đặc điểm tâm lý cá nhân, cũng như các hoạt động tổ chức hoặc tự nhiên, nhằm hình thành kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp Các phương thức đào tạo gồm dạy nghề, hoàn thiện nghề nghiệp, chuyên môn hóa, đào tạo bằng kinh nghiệm và thông tin đạo đức nghề nghiệp, trong đó dạy nghề đóng vai trò quan trọng nhất vì trang bị kiến thức, kỹ năng và đặc điểm nhân cách cần thiết để thực hiện tốt một nghề cụ thể.
Trong xã hội, mỗi nghề nghiệp đóng vai trò quan trọng trong đời sống xã hội, hình thành nên khái niệm đạo đức nghề nghiệp dựa trên hệ thống chuẩn mực đạo đức và quy định ứng xử phù hợp với yêu cầu của ngành Đạo đức nghề nghiệp đòi hỏi mọi người phải ưu tiên đối tượng công việc, tuân thủ pháp luật và các quy định riêng của ngành, như trong ngành giáo dục, người giáo viên cần yêu nghề, yêu học sinh, thực hiện nghiêm các quy chế, và chịu xử lý khi vi phạm Trong lĩnh vực kinh doanh, đạo đức giữ vai trò trọng yếu, đặc biệt là trong việc đảm bảo quyền lợi khách hàng và tránh các hành vi gian lận, hàng giả gây ảnh hưởng xấu đến uy tín và lòng tin của khách hàng Ngành Y tế đặc biệt nhấn mạnh vào đạo đức nghề nghiệp, yêu cầu thực hiện tốt các quy tắc về y đức và dược đức, như lời dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh “Lương y như từ mẫu”, thể hiện tầm quan trọng của đạo đức trong việc cứu người và giữ gìn danh dự ngành y.
1.1.1.4 Đạo đức nghề nghiệp của người Thầy thuốc