1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Một số biện pháp quản lý nhăm nâng cao chất lượng dạy học môn toán ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện tân hồng, tỉnh đồng tháp

114 2 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Toán ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp
Tác giả Võ Hữu Tài
Người hướng dẫn PGS.TS.Ngô Sỹ Tùng
Trường học Trường Đại Học Vinh
Chuyên ngành Quản lý giáo dục
Thể loại Luận văn thạc sĩ
Năm xuất bản 2012
Thành phố Nghệ An
Định dạng
Số trang 114
Dung lượng 772,45 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

VÕ HỮU TÀI MỘT SÔ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TÂN HỒNG TỈNH ĐỒNG THÁP Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã

Trang 1

VÕ HỮU TÀI

MỘT SÔ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TÂN HỒNG TỈNH ĐỒNG THÁP

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.05

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Nghệ An, 2012

Trang 2

VÕ HỮU TÀI

MỘT SÔ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TÂN HỒNG TỈNH ĐỒNG THÁP

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.05

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS.NGÔ SỸ TÙNG Nghệ An, 2012

Trang 3

nhận được sự động viên giúp đỡ tận tình, tạo điều kiện thuận lợi của các cấp

lãnh đạo, nhiều thầy cô giáo, các đồng nghiệp

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc đối với :

- Hội đồng khoa học, Khoa Sau đại học trường Đại học Vinh;

- Các thầy cô giáo trực tiếp giảng dạy cho tôi trong suốt thời gian học

tập ở lớp Cao học Quản lí giáo dục khóa 17;

- TS Ngô Sỹ T ng - người thầy, người hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ

bảo và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này

Đồng thời tôi xin chân thành cảm ơn :

- Lãnh đạo và các phòng ban chuyên môn Sở GD-ĐT Đồng Tháp;

- Lãnh đạo Huyện ủy, UBND và các phòng, ban chức năng của huyện

Tân Hồng;

- Lãnh đạo và chuyên viên Phòng GD-ĐT huyện Tân Hồng;

- Các đồng chí cán bộ quản lí, giáo viên, nhân viên các trường THCS

huyện Tân Hồng;

- Gia đình và bạn bè đồng nghiệp đã luôn động viên, khích lệ, đóng góp

ý kiến, cung cấp tài liệu và hết lòng giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập,

nghiên cứu để hoàn thành luận văn

Bản thân đã hết sức cố gắng, nhưng chắc chắn luận văn tốt nghiệp cũng

không thể tránh khỏi những sai sót, tác giả rất mong nhận được nhiều ý kiến

góp ý, chỉ dẫn và giúp đỡ

Nghệ An, tháng 2 năm 2012

Tác giả

Trang 4

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 4

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài 5

7 Phương pháp nghiên cứu 5

8 Cấu trúc của luận văn 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 7

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 8

1.2.1 Khái niệm quá trình dạy học 8

1.2.2 Bản chất của quá trình dạy học 10

1.2.3 Chất lượng giáo dục, chất lượng dạy học và chất lượng dạy học môn toán 12

1.2.4 Khái niệm quản lý, quản lý chất lượng dạy học và quản lý chất lượng dạy học môn Toán THCS 15

1.2.5 Các khái niệm biện pháp, biện pháp quản lý chất lượng và biện pháp quản lý nâng cao chất lượng dạy học môn Toán THCS 21

1.3 Các tiêu chí để đánh giá chất lượng dạy học môn Toán 23

1.3.1 Chất lượng giảng dạy của giáo viên 23

1.3.2 Chất lượng học tập của học sinh 26

1.4 Đặc điểm của hoạt động dạy học ở trường THCS 28

Trang 5

1.4.2 Nội dung dạy học 29

1.4.3 Phương pháp dạy học 31

1.5 Ý nghĩa của việc quản lý nâng cao chất lượng dạy học môn Toán trường trung học cơ sở 32

1.5.1 Yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông 32

1.5.2 Yêu cầu đổi mới nội dung, chương trình, sách giáo khoa và phương pháp dạy học ở trường trung học cơ sở nói chung và môn Toán nói riêng 32

1.5.3 Ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng dạy học môn Toán 33

Kết luận chương 1 37

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG THCS TẠI HUYỆN TÂN HỒNG TỈNH ĐỒNG THÁP 35

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa - xã hội huyện Tân Hồng 35

2.1.1 Vị trí địa lý 35

2.1.2 Tình hình phát triển văn hoá - xã hội 37

2.1.3 Tình hình phát triển kinh tế 38

2.2 Khái quát tình hình giáo dục huyện Tân Hồng 38

2.2.1 Quy mô trường, lớp các trường THCS huyện Tân Hồng 38

2.2.2 Cơ sở vật chất - Thiết bị dạy học các trường THCS huyện Tân Hồng 39

2.2.3 Đội ngũ giáo viên THCS 40

2.2.4 Đội ngũ cán bộ quản lý các trường THCS huyện Tân Hồng 41

2.2.5 Chất lượng giáo dục các trường THCS huyện Tân Hồng 42

Trang 6

2.3.1 Nhận thức của cán bộ quản lý về việc nâng cao chất lượng dạy

học 46

2.3.2 Thực trạng về công tác quản lý nội dung, chương trình, kế hoạch dạy học môn Toán 47

2.3.3 Thực trạng về việc QL sự chuẩn bị giáo án của giáo viên 47

2.3.4 Thực trạng về việc QL giờ lên lớp của giáo viên 48

2.3.5 Thực trạng về công tác quản lý phương pháp, hình thức tổ chức dạy học môn Toán 49

2.3.6 Thực trạng quản lý việc kiểm tra kết quả dạy học môn Toán 50

2.4 Đánh giá chung về thực trạng quản lý chất lượng dạy học môn Toán 51

2.4.1 Mặt mạnh chủ yếu 51

2.4.2 Những mặt hạn chế 52

2.4.3 Nguyên nhân của thực trạng 53

Kết luận chương 2 54

Chương 3 MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TOÁN Ở CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN TÂN HỒNG, TỈNH ĐỒNG THÁP 55

3.1 Các nguyên tắc xây dựng biện pháp 55

3.2 Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Toán ở các trường THCS huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp 56

3.2.1 Nhóm biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS 56

3.2.2 Nhóm các biện pháp tổ chức - chỉ đạo trong quản lý hoạt động dạy học môn Toán 69

Trang 7

3.3 Thăm dò tính hiệu quả của các biện pháp đã đề xuất 86

Kết luận chương 3 88

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 89

1 Kết luận 89

2 Kiến nghị 90

TÀI LIỆU THAM KHẢO 92

PHỤ LỤC

Phụ lục 1

Phụ lục 2

Trang 8

BẢNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

Trang 9

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ngày nay, Khoa học - Công nghệ đã trở thành động lực cơ bản của sự phát triển kinh tế - xã hội Giáo dục được coi là nền tảng của sự phát triển khoa học - công nghệ, phát triển nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu của xã hội

và đem lại sự phồn vinh cho nền kinh tế quốc dân Vì vậy, giáo dục và khoa học công nghệ đóng vai trò quyết định trong việc thực hiện CNH - HĐH đất nước và hội nhập kinh tế khu vực cũng như thế giới của nước ta Đảng, Nhà nước và nhân dân ta ngày càng coi trọng vai trò của giáo dục, quan tâm nhiều hơn và đòi hỏi giáo dục phải đổi mới và phát triển để đáp ứng yêu cầu ngày

càng cao của xã hội

Dạy học là nội dung cơ bản và quan trọng nhất trong nhà trường, nó có

ý nghĩa quyết định đến chất lượng của một nhà trường, nhất là trong giai đoạn hiện nay Để đáp ứng yêu cầu và sự phát triển xã hội, thì việc nâng cao chất lượng dạy học

Sự cần thiết của việc nâng cao chất lượng giáo dục trong đó nâng cao

chất lượng dạy học là nhiệm vụ quan trọng nhất của nhà trường, đó là điều

kiện để nhà trường tồn tại và phát triển

Đổi mới quản lý giáo dục, quản lý nhà trường để nâng cao chất lượng dạy học nói chung và chất lượng dạy môn Toán nói riêng rất cấp bách Hiện nay lực lượng giáo viên môn Toán tương đối đầy đủ và nguồn tuyển phong

phú từ các trường cao đẳng, đại học song đa số còn thiếu kinh nghiệm, điều

kiện và môi trường làm việc còn nhiều hạn chế, giáo viên được đào tạo ở

nhiều loại hình trường, lớp nên chất lượng không đồng đều, lại nhiều tác động của cơ chế thị trường nên có lúc chưa thực sự đáp ứng được nhiệm vụ cải

Trang 10

cách giáo dục, yêu cầu của công cuộc đổi mới kinh tế - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thực hiện CNH - HĐH đất nước theo định hướng XHCN

Trên thế giới ngày nay, khi xu thế hội nhập kinh tế quốc tế phát triển mạnh mẽ thì nhu cầu về nguồn nhân lực có trình độ cao ngày càng lớn Giáo dục và Đào tạo có vai trò rất to lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia

Chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng dạy học nói riêng là vấn đề quan tâm của tất cả các nước trên thế giới Hiện nay nước ta đã là thành viên chính thức của tổ chức thương mại thế giới WTO; có nhiều thuận lợi nhưng cũng không ít thách thức Giáo dục nước ta cần phải có những bước phát triển mới để từng bước tiến kịp giáo dục của các nước tiên tiến trên thế giới

Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến sự phát triển của Giáo dục và Đào tạo Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII Đảng cộng sản Việt Nam đã xác định: “C ng với khoa học công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” và “Tập trung sức nâng cao chất lượng dạy và học, trang bị đủ kiến thức cần thiết đi đôi với tạo ra năng lực tự học, sáng tạo của học sinh” Đại hội đã định hướng chiến lược phát triển Giáo dục - Đào tạo trong thời kỳ đổi mới đất nước

Luật Giáo dục năm 2005 đã chỉ rõ: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; ph hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”

Vì thế, đổi mới công tác quản lý trong hoạt động dạy học nói chung và quản

lý chất lượng dạy học môn Toán nói riêng là yếu tố rất quan trọng, mang tính chủ động của Ngành Giáo dục và Đào tạo nói chung trong việc nâng cao chất

Trang 11

lượng giáo dục Khi nói đến nhà trường là nói đến hoạt động dạy và học; đó là hoạt động chủ đạo, là nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường Quản lý nhà trường thực chất là quản lý hoạt động dạy và học Trước yêu cầu đổi mới của giáo dục phổ thông, việc nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng dạy học môn Toán nói riêng là yêu cầu cấp bách, trong đó việc đổi mới công tác quản lý chất lượng dạy môn Toán có vai trò rất quan trọng trong hoạt động dạy học

Tân Hồng là huyện nghèo của tỉnh Đồng Tháp, đời sống kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản Nhận thức được giáo dục là một trong những động lực để thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện cho nên trong những năm qua việc nâng cao chất lượng dạy học ở các trường THCS trong huyện được nhiều ban ngành hữu quan quan tâm Môn Toán là môn có số tiết học cao trong tuần và là môn mà mọi người rất quan tâm Vì vậy việc dạy học môn Toán rất được chú trọng ở các trường trung học cơ sở huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp

Trên cơ sở các chủ trương, đường lối, chỉ thị, nghị quyết của cấp trên

về việc đổi mới chương trình giáo dục trung học phổ thông, đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học thì công tác quản lý chất lượng dạy học nói chung, quản lý chất lượng dạy học môn Toán nói riêng ở các trường trung học cơ sở huyện Tân Hồng đã có những bước chuyển biến tích cực và đã đạt được một số kết quả nhất định

Tuy nhiên, công tác quản lý việc đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học tiến hành còn chậm và việc kiểm tra đánh giá kết quả dạy học chưa đáp ứng được yêu cầu của đổi mới dạy học

Với những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Một số biện

pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Toán ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Tân ồng, tỉnh Đồng Tháp”

Trang 12

Từ những nhận thức lý luận trong quá trình giảng dạy môn Toán và công tác quản lý của bản thân, chúng tôi hy vọng đề tài này sẽ tìm được một

số biện pháp có tính khả thi trong công tác quản lý hoạt động dạy học môn Toán ở các trường THCS huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp, trên cơ sở đó có thể vận dụng cho các môn học còn lại

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất các biện pháp quản

lý chất lượng dạy học môn Toán ở các trường trung học cơ sở

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Vấn đề quản lý chất lượng dạy học môn Toán ở trường THCS trên địa bàn huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Toán ở các trường trung học cở sở trên địa bàn huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp

4 Giả thuyết khoa học

Nếu các biện pháp đề xuất có tính khoa học, khả thi và thực hiện đồng

bộ các biện pháp thì có thể nâng cao chất lượng dạy học môn Toán ở các trường THCS trên địa bàn huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học nói chung và môn Toán nói riêng ở các trường THCS

5.2 Tìm hiểu thực trạng của vấn đề quản lý chất lượng dạy học nói chung và chất lượng dạy môn Toán nói riêng ở một số trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý chất lượng dạy học môn Toán ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn Huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp

Trang 13

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Do những hạn chế về thời gian và nguồn lực, đề tài chỉ tập trung khảo sát hoạt động dạy môn Toán và chỉ nghiên cứu tại 11 trường trung học cơ sở thuộc huyện Tân Hồng trong hai năm học: 2009-2010 và 2010-2011

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Nghiên cứu tài liệu, các văn bản Nhà nước, Nghị quyết của Đảng về quản lý Giáo dục và quản lý dạy học ở trường phổ thông

- Tham khảo một số công trình nghiên cứu, các sách báo có liên quan đến đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1.Phương pháp chuyên gia: Gặp gỡ, trực tiếp trao đổi, toạ đàm

hoặc thảo luận qua email với những chuyên gia, các nhà Quản lý giáo dục ở các cấp trong tỉnh và ngoài tỉnh Đồng Tháp

7.2.2 Phương pháp điều tra khảo sát: Lập bảng hỏi để hỏi ý kiến giáo

viên và cán bộ quản lý đang dạy học ở các trường trung học cơ sở tại huyện Tân Hồng trong việc đánh giá thực trạng Quản lý giáo dục tại cơ sở của mình

và thăm dò tính cấp thiết và tính khả thi của những pháp đề xuất

7.2.3 Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động dạy học về phương

pháp giảng dạy được sử dụng, về phương pháp học của học sinh, về hoạt động quản lý quá trình dạy học trong các trường trung học cơ sở

7.3 Phương pháp nghiên cứu bổ trợ: D ng phương pháp thống kê

toán học, phương pháp so sánh để xử lý các dữ liệu tìm được về phương diện định lượng

Trang 14

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn

có 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý dạy học của Hiệu trưởng

nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Toán ở trường trung học cơ sở

Chương 2 Thực trạng công tác quản lý dạy học của Hiệu trưởng và

quản lý chất lượng dạy học môn Toán ở các trường trung học cơ sở huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp

Chương 3 Một số biện pháp quản lý chất lượng dạy học môn Toán ở

các trường THCS huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp

Trang 15

Với những công trình nghiên cứu có tính chất tổng quan về quản lý giáo dục thì các công trình nghiên cứu về nhà trường, quản lý nhà trường có ý nghĩa rất quan trọng và thiết thực Nhà trường được thừa nhận rộng rãi như một thiết chế chuyên biệt của xã hội để giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ trở thành những công dân có ích cho xã hội

Trong quản lý nhà trường thì việc quản lý quá trình dạy học, quản lý chất lượng dạy học là một bộ phận cấu thành chủ yếu của toàn bộ hệ thống quản lý quá trình Giáo dục - Đào tạo Nói đến nhà trường là nói đến dạy và học; đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề quản lý chất lượng dạy học

Ở nước ta có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý nhà trường nói chung và quản lý hoạt động dạy học nói riêng như công trình của các tác giả

Hà Sỹ Hồ, Lê Tuấn, Nguyễn Ngọc Quang, Phạm Viết Vượng Các công trình khoa học của các tác giả trên đã được áp dụng rộng rãi và mang lại những hiệu quả trong việc quản lý nhưng phần lớn các công trình đó chủ yếu

đi sâu nghiên cứu lý luận có tính chất tổng quan về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, còn về các biện pháp cụ thể để quản lý chất lượng dạy học bộ môn Toán chưa được đề cập Chính vì vậy nghiên cứu một cách khoa học, hệ

Trang 16

thống các nhu cầu của các trường trung học cơ sở về đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học bộ môn Toán ở các trường trung học cơ sở là một việc làm rất cần thiết Tuy nhiên theo chúng tôi

có ít công trình đi sâu nghiên cứu các biện pháp quản lý chất lượng dạy học môn Toán ở trường trung học cơ sở

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Khái niệm quá trình dạy học 1.2.1.1 Khái niệm dạy học

Dạy học là một bộ phận của quá trình sư phạm tổng thể, là quá trình tác động qua lại giữa giáo viên và học sinh nhằm truyền thụ và lĩnh hội những tri thức khoa học, những kỹ năng, kỹ xảo hoạt động nhận thức và thực tiễn, để trên cơ sở đó phát triển năng lực tư duy và hình thành thế giới quan khoa học Hoạt động dạy học có ý nghĩa vô c ng to lớn:

- Dạy học là con đường thuận lợi nhất giúp học sinh trong khoảng thời gian ngắn có thể nắm được một lượng khối lượng tri thức nhất định

- Dạy học là con đường quan trọng nhất, giúp học sinh phát triển một cách có hệ thống năng lực hoạt động trí tuệ nói chung và đặc biệt là năng lực

1.2.1.2 Quá trình dạy học

- Khái niệm: Quá trình dạy học là toàn bộ hoạt động của giáo viên và học

sinh do giáo viên hướng dẫn nhằm giúp cho học sinh nắm vững hệ thống kiến

Trang 17

thức, kỹ năng, kỹ xảo và trong quá trình đó phát triển được năng lực nhận thức, năng lực hành động, hình thành những cơ sở của thế giới quan khoa học

- Cấu trúc của quá trình dạy học: Quá trình dạy học với tư cách là một

hệ thống bao gồm nhiều thành tố cấu trúc như: Mục đích và nhiệm vụ dạy học; nội dung dạy học; thầy với hoạt động dạy; trò với hoạt động học; phương pháp và phương tiện dạy học; kết quả dạy học

Tất cả các thành tố cấu trúc của quá trình dạy học tồn tại trong mối quan

hệ tác động qua lại và thống nhất với nhau Toàn bộ quá trình này diễn ra trong môi trường kinh tế - xã hội và môi trường khoa học - công nghệ Mục đích và nhiệm vụ dạy học phản ánh một cách tập trung những yêu cầu của xã hội đối với quá trình dạy học Cụ thể là quá trình dạy học phải hướng tới mục tiêu: Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc chủ nghĩa xã hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Mục tiêu này được cụ thể hóa qua các nhiệm vụ dạy học vì thế mục đích và nhiệm vụ dạy học là nhân tố giữ vị trí hàng đầu và có chức năng định hướng cho sự vận động và phát triển của toàn bộ quá trình dạy học

Nội dung dạy học bao gồm: Hệ thống tri thức, kỹ năng kỹ xảo mà học sinh cần nắm vững trong quá trình dạy học Nội dung dạy học bị chi phối bởi mục đích, nhiệm vụ dạy học nhưng đồng thời nó lại quy định việc lựa chọn các phương pháp, phương tiện dạy học

Các phương pháp, phương tiện dạy học là con đường, cách thức hoạt động của giáo viên và học sinh nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ dạy học

Trong quá trình dạy học, người thầy giáo với hoạt động dạy có chức năng tổ chức, lãnh đạo, điều khiển hoạt động học tập của học sinh Tuy nhiên mọi tác động của người dạy chỉ là những tác động bên ngoài Chất lượng và

Trang 18

hiệu quả dạy học phụ thuộc vào chính hoạt động chiếm lĩnh tri thức và kỹ năng của người học Tất cả các nhân tố cấu trúc của quá trình dạy học tồn tại trong mối quan hệ qua lại thống nhất với nhau

1.2.2 Bản chất của quá trình dạy học

1.2.2.1 Nh ng cơ sở để xác định bản chất của quá trình dạy học

+ Mối quan hệ giữa nhận thức và dạy học

Để tồn tại và phát triển con người không ngừng nhận thức thế giới khách quan xung quanh mình, dần dần tích lũy, hệ thống hóa và khái quát hóa những tri thức đã thu lượm được Hệ thống tri thức này được truyền lại cho các thế hệ sau và không ngừng được làm sâu sắc và phong phú thêm

Quá trình truyền thụ tri thức cho các thế hệ trẻ được gọi là quá trình dạy học

Như vậy trong xã hội diễn ra hoạt động nhận thức của loài người và hoạt động dạy học cho thế hệ trẻ trong đó hoạt động nhận thức đi trước hoạt động dạy học

+ Mối quan hệ giữa dạy và học, giữa thầy và trò

Quá trình dạy học là một hệ thống bao gồm các nhân tố: Mục đích dạy học, nội dung dạy học, phương pháp dạy học, phương tiện dạy học, giáo viên với hoạt động dạy, học sinh với hoạt động học và kết quả của quá trình dạy học Trong đó các nhân tố mục đích, nội dung, phương pháp và phương tiện dạy học nếu không thông qua thầy và trò thì sẽ không phát huy được tác dụng

gì hết Chính vì vậy thầy với hoạt động dạy và trò với hoạt động học được xem là hai nhân tố trung tâm của quá trình dạy học Hai hoạt động này thống nhất với nhau và phản ánh tính chất hai mặt của quá trình dạy học Vì thế chúng ta có thể tìm thấy bản chất của quá trình dạy học ở hai nhân tố này

Trong hệ thống D H, sự tác động qua lại, nhất là sự tác động của hoạt động dạy mà thầy là chủ thể, xét cho đến c ng là nhằm thực hiện tốt sự tác

Trang 19

động qua lại trong hệ thống con HS TLHT(tài liệu học tập) nhằm thúc đẩy hoạt động nhận thức mà học sinh là chủ thể Từ đó chúng ta có thể nhận xét rằng, kết quả dạy học được phản ánh tập trung ở kết quả nhận thức của học sinh Vì thế, chỉ có thể tìm thấy bản chất của quá trình dạy học trong mối quan hệ giữa học sinh và tài liệu học tập, ở hoạt động nhận thức của bản thân học sinh

1.2.2.2 Quá trình dạy học, về bản chất là quá trình nhận thức của học sinh

Quá trình nhận thức của học sinh có những nét tương tự như quá trình nhận thức của loài người

+ Cũng là quá trình phản ánh thế giới khách quan vào ý thức con người + Cũng diễn ra theo quy luật nhận thức chung: Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn

+ Cũng dựa trên sự huy động cao các thao tác tư duy

+ Cũng làm cho vốn hiểu biết của chủ thể được phong phú thêm

Tuy nhiên quá trình nhận thức của học sinh lại có những nét độc đáo so với quá trình nhận thức chung của loài người:

+ Học sinh chỉ phải nhận thức những cái mới đối với bản thân, những tri thức phổ thông, cơ bản, hiện đại ph hợp với thực tiễn đất nước, được rút

ra từ kinh nghiệm chung của loài người và được gia công về mặt sư phạm dưới sự chỉ đạo của giáo viên Vì vậy quá trình nhận thức của học sinh diễn ra theo đường thẳng không trải qua những bước quanh co khúc khuỷu, đầy khó khăn, gian khổ như các nhà khoa học tìm ra cái mới cho nhân loại

+ Quá trình nhận thức của học sinh có chứa đựng các khâu: Củng cố, kiểm tra và đánh giá tri thức, kỹ năng, kỹ xảo nhằm biến chúng thành “tài sản riêng” của học sinh

Trang 20

Đồng thời quá trình nhận thức của học sinh phải có tính giáo dục, nghĩa là thông qua dạy chữ để dạy người Trong khi đó những nét đặc trưng này không thấy có trong quá trình nhận thức của các nhà khoa học

Trên cơ sở tính đến những nét tương tự và những nét độc đáo của quá trình nhận thức của học sinh so với quá trình nhận thức của loài người trong quá trình dạy học giáo viên cần có những biện pháp hợp lý để tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh đạt được kết quả tối ưu Tuyệt đối không được cường điệu hóa những nét tương tự và những nét khác biệt giữa hai quá trình nhận thức đó

1.2.3 Chất lượng giáo dục, chất lượng dạy học và chất lượng dạy

học môn Toán

1.2.3.1 Chất lượng giáo dục

- Khái niệm chất lượng

Theo Từ điển Tiếng Việt thông dụng: “Chất lượng là cái làm nên phẩm chất, giá trị của sự vật, cái tạo nên bản chất sự vật, làm cho sự vật này khác với sự vật kia, phân biệt với số lượng, tăng trưởng số lượng đến mức nào đó thì làm thay đổi chất lượng” [41- 196]

- Chất lượng giáo dục

Với vai trò chủ đạo trong quá trình GD & ĐT ở các trường, các cơ sở GD-ĐT, chất lượng CMNV của đội ngũ GV tác động trực tiếp đến GD-ĐT Muốn có trò giỏi phải có thầy giỏi Khâu then chốt của chiến lược phát triển

GD - ĐT là đội ngũ những người thầy giáo làm nhiệm vụ giảng dạy và quản

lý GD Sinh thời, Chủ tịch Hồ chí Minh đã nói “thầy tốt thì ảnh hưởng tốt, thầy xấu thì ảnh hưởng xấu” Không thể trò giỏi nếu thiếu thầy giỏi Nghị quyết Trung ương 2 (khoá VII): “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục” Bởi vậy ngành GD-ĐT coi việc xây dựng đội ngũ GV, nâng cao

Trang 21

chât lượng chuyên môn nghiệp vụ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của nền GD nước nhà

Giáo dục - đào tạo ngày nay được tiến hành trong điều kiện cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và công nghệ phát triển cao, là thời đại của những văn nhân văn hoá tốt đẹp, của trí tuệ và “bàn tay vàng”, nguồn lực trực tiếp tạo ra của cải vật chất, văn hoá, tinh thần có chất lượng cao

Sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá của nước ta hiện nay đòi hỏi phải có những con người rất mực trung thành với lý tưởng XHCN, giàu lòng yêu nước, có trình độ kiến thức, có kỹ năng thành thạo, có năng lực sáng tạo

và làm ra những sản phẩm đủ sức cạnh tranh với thị trường thế giới Để tạo ra nguồn lực con người có những sản phẩm và nhân cách như vậy, khâu then chốt trong GD-ĐT là phải nâng cao chuyên môn cho đội ngũ GV

Viện nghiên cứu phát triển GD, Bộ GD&ĐT (1998) cho rằng: trong quá trình phát triển GD-ĐT, đội ngũ GV ở tất cả các ngành học, bậc học ngày càng lớn mạnh cả về số lượng, chất lượng và trình độ chuyên môn nghiệp vụ Tuy nhiên so với yêu cầu phát triển GD-ĐT thì đội ngũ GV hầu hết các bậc học, các ngành ĐT thiếu GV giảng dạy có trình độ cao và các chuyên gia đầu ngành cũng như bất cập về cơ cấu

Như vậy chúng ta thừa nhận rằng một nền GD không phát triển cao hơn tầm GV làm việc cho nó Thầy giáo có vị trí cực kỳ quan trọng, nhất

là trong tình hình GD phải hướng vào phục vụ yêu cầu công nghiệp hoá - hiện đại hoá để đưa đất nước đi tới hành trình “đi tắt - đón đầu” để đuổi kịp các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới, trong đó vấn đề xây dựng các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ GV trong chiến lược phát triển GD-ĐT có ý nghĩa, tầm quan trọng và tính cấp bách đặc biệt

Trang 22

Như vậy chất lượng giáo dục là trình độ hiện thực hóa mục tiêu giáo dục, thể hiện sự đổi mới giáo dục theo định hướng xã hội chủ nghĩa

1.2.3.2 Chất lượng dạy học

Chất lượng dạy học là mức độ đạt được về kiến thức, kỹ năng và thái

độ của học sinh so với mục tiêu dạy học

Các yêu cầu về chất lượng giáo dục, chất lượng dạy học trong nhà

trường phổ thông:

- Làm cho học sinh nắm được một hệ thống tri thức phổ thông, toàn diện, theo kịp trình độ của các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới,

trong đó có kế thừa và phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc

- Hình thành kỹ năng lao động, kỹ năng thích ứng nghề nghiệp trong

thời kỳ đất nước đổi mới và hội nhập Quốc tế

- Hình thành động cơ học tập vì ngày mai lập nghiệp, góp phần tích cực

vào công cuộc đổi mới đất nước

Để đánh giá chất lượng dạy học cần căn cứ vào các tiêu chí:

- Chất lượng giảng dạy của giáo viên

- Chất lượng học tập của học sinh

1.2.3.3 Chất lượng dạy học môn Toán

* Khái quát về môn Toán ở trường THCS:

Theo Từ điển Tiếng Việt thông dụng: “Toán học là môn học nghiên

cứu các con số, các hình dạng và cách thức đo của chúng” [41, 146]

Môn Toán có tính hệ thống, chặt chẽ và trừu tượng

Trong nhà trường THCS, môn Toán giữ vị trí rất quan trọng Việc học tập môn Toán còn là công cụ để học tập một số môn học khác đồng thời là

công cụ để tiến hành các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày

Ngoài kiến thức về Toán học, việc học tập môn Toán còn giúp hình thành ở học sinh những kỹ năng như kỹ năng tính toán, vẽ hình, đo đạc, ước

Trang 23

lượng , hình thành, phát triển phương pháp tư duy khoa học, phương thức

quyết những vấn đề nảy sinh trong thực tế cuộc sống

Môn Toán còn góp phần giúp học sinh phát triển nhân cách Ngoài việc cung cấp cho học sinh những kiến thức và kỹ năng Toán học, việc học tập môn Toán còn góp phần phát triển ở học sinh những năng lực trí tuệ như tổng

hợp, phân tích, khái quát hóa, trừu tượng hóa

* Chất lượng dạy học môn Toán

Chất lượng dạy học môn Toán là mức độ đạt được về kiến thức, kỹ năng và thái độ của học sinh so với mục tiêu dạy học môn Toán

1.2.4 Khái niệm quản lý, quản lý chất lượng dạy học và quản lý chất lượng dạy học môn Toán THCS

1.2.4.1 Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường học Khái niệm quản lý

Khái niệm “quản lý” đã được nhiều nhà nghiên cứu đưa ra các định nghĩa khác nhau Xin được đưa ra một vài định nghĩa như sau:

Đặt quản lý trong vai trò một động từ, Từ điển Tiếng Việt (1992) đã định nghĩa: “Quản lý là trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định; là

tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”[22-798]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích,

có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể người lao động Nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến” [24-24]

Tác giả Hà Sỹ Hồ cho rằng: “Quản lý là quá trình tác động có định hướng, có tổ chức, lựa chọn trong số các tác động có thể có, dựa trên các thông tin về tình trạng của đối tượng và môi trường, nhằm giữ sự vận hành của đối tượng được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục đích đã định” [17-34]

Trang 24

Qua các chức năng hoạt động quản lý, các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc

và Nguyễn Quốc Chí cho rằng: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của chức năng bằng cách vận dụng các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo

và kiểm tra” [8-2]

Với cách tiếp cận quản lý là hai quá trình tích hợp vào nhau, Nguyễn Đình Chỉnh và Phạm Ngọc Uyển cho rằng: “Quản lý là lý luận về sự cai quản Chức trách của quản lý là lãnh đạo, tham mưu và thừa hành” [9-34]

Từ các khái niệm trên, ta có thể hiểu là: “Quản lý là tác động có định hướng, có chủ định của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức, nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” và “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” [21-1]

Nói cách khác, quản lý là sự phối hợp nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của mỗi cá nhân biến thành thành tựu của xã hội Quản lý vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật

Các khái niệm trên cho thấy:

- Quản lý được tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội

- Quản lý gồm những công việc chỉ huy và tạo điều kiện cho những người khác thực hiện công việc và đạt mục đích của nhóm

Như vậy chúng ta có thể hiểu: Quản lý là sự tác động có mục đích,

có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra

Khái niệm quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục (QLGD) là một loại hình quản lý thường được qui định theo những cấp độ khác nhau Trong phạm vi đề tài này, QLGD được xem là quản lý quá trình giáo dục ở các nhà trường Xin được nêu ra một số

Trang 25

định nghĩa tiêu biểu: Nhà lý luận Xô viết Mechti-zade đã chỉ rõ: “Quản lý giáo dục là tập hợp những biện pháp (tổ chức, phương pháp cán bộ, giáo dục,

kế hoạch hóa, tài chính, ) nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục, bảo đảm sự tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng cũng như chất lượng”

“Quản lý giáo dục (và nói riêng là quản lý trường học) là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ thống giáo dục vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng thực hiện được tính chất của nhà trường XHCN Việt Nam, mà trên điểm hội tụ là quá trình dạy học- giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất.” [1-35]

“Quản lý giáo dục, quản lý trường học có thể hiểu là một chuỗi tác động hợp lý (có mục đích tự giác, hệ thống, có kế hoạch) mang tính chất sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên và học sinh, đến những lực lượng trong và ngoài nhà trường làm cho quy trình này vận hành tới việc hoàn thành những mục tiêu dự kiến” [38-107]

Các định nghĩa trên đều phản ánh bản chất của hoạt động quản lý giáo dục Các cơ sở giáo dục là hệ thống các tác động có mục đích, có định hướng, có ý thức của người quản lý giáo dục tới các đối tượng bị quản lý theo những quy luật khách quan nhằm đưa hệ thống giáo dục đạt tới mục

tiêu mong muốn

Khái niệm về quản lý trường học

Trường học là tổ chức cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân,

là hệ thống con của hệ thống xã hội Nói cách khác trường học là tế bào của

hệ thống giáo dục các cấp từ Trung ương đến địa phương, là một trong những thành tố cơ bản của tất cả các cấp quản lý giáo dục, đồng thời nó cũng là một

hệ thống độc lập, tự quản của xã hội

Trang 26

Quản lý trường học chính là hai mối quan hệ: Mối quan hệ mật thiết giữa nhà trường và xã hội (quan hệ bên ngoài) và mối quan hệ các yếu tố trong nhà trường (quan hệ bên trong) Giáo sư tiến sĩ Phạm Minh Hạc đã đưa

ra định nghĩa: “Quản lý nhà trường là thể hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh” [15-34]

Quản lý nhà trường là những tập hợp tối ưu của chủ thể quản lý (từ cơ

sở đến Trung ương) đến tập thể giáo viên, học sinh và cán bộ khác Vì vậy có thể nói quản lý giáo dục cũng chính là quản lý trường học Hơn nữa, về thực

chất quản lý trường học là quản lý quá trình dạy học

Trên thực tế, quản lý có những chức năng riêng của nó Theo PGS.TS Trần Hữu Cát và TS Đoàn Minh Duệ thì “Chức năng quản lý là loại hình đặc biệt của hoạt động điều hành, là sản phẩm của tiến trình phân công lao động

và chuyên môn hóa quá trình quản lý” [7-78]

Nói cách khác: Đó là những nội dung và phương thức hoạt động cơ bản Nhờ đó, chủ thể quản lý tác động đến đối tượng quản lý trong quá trình quản lý, nhằm thực hiện mục tiêu quản lý Quản lý có 4 chức năng cơ bản:

+ Lập kế hoạch: Căn cứ vào thực trạng ban đầu của tổ chức và căn cứ

vào nhiệm vụ được giao, vạch ra mục tiêu của tổ chức trong từng thời kỳ, từng giai đoạn, từ đó tìm ra con đường, biện pháp, cách thức đưa ra tổ chức đạt được tiêu

+ Tổ chức: là những nội dung và phương thức hoạt động cơ bản trong

việc thiết lập cấu trúc của tổ chức, nhờ cấu trúc đó, chủ thể quản lý tác động đến đối tượng quản lý một cách có hiệu quả nhằm thực hiện được mục tiêu của kế hoạch

Trang 27

+ Chỉ đạo: là phương thức tác động của chủ thể quản lý nhằm điều

hành tổ chức nhân lực đã có của tổ chức (đơn vị) vận hành theo đúng kế hoạch để thực hiện mục tiêu quản lý

+ Kiểm tra: là những hoạt động của chủ thể quản lý tác động đến khách

thể quản lý, nhằm đánh giá và xử lý các kết quả vận hành của tổ chức

Chức năng quản lý có thể được minh họa bằng sơ đồ sau:

Sơ đồ 1: Minh họa các chức năng quản lý

Từ sơ đồ 1, chúng ta có thể nhận thức quản lý hoạt động giảng dạy - chức năng quản lý hoạt động giảng dạy như sau:

Quản lý hoạt động giảng dạy: Quản lý hoạt động giảng dạy là sự tác

động hợp quy luật của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý bằng các biện pháp phát huy các chức năng quản lý hoạt động giảng dạy nhằm đạt đến

mục đích

Quản lý hoạt động giảng dạy có 4 chức năng cơ bản:

+ Lập kế hoạch: Chủ thể quản lý xây dựng kế hoạch, đề ra mục tiêu, dự

kiến phân công giảng dạy, đề xuất những cách thức để đạt tới mục đích dạy học Giáo viên bộ môn phải dạy theo đúng kế hoạch chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định Chủ thể quản lý chỉ làm nhiệm vụ: phân công giáo viên có đủ năng lực dạy các môn đúng chuyên môn được đào tạo, lập thời khóa biểu khoa học; duyệt kế hoạch giảng dạy của cá nhân…

Lập kế hoạch

Chỉ đạo

Trang 28

+ Tổ chức: Thiết lập cơ cấu và cơ chế hoạt động, với các nội dung sau:

Phân công phó Hiệu trưởng tập trung nhiệm vụ chỉ đạo chuyên môn, đây là nhiệm vụ trọng tâm của nhà trường nhằm thực hiện “Dạy tốt, học tốt”; chỉ định các tổ trưởng tổ chuyên môn, xây dựng các màng lưới cốt cán chuyên môn; phối hợp chặt chẽ với các tổ chức đoàn thể tạo ra cơ chế đồng bộ, hoạt động nhịp nhàng góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy; hoàn thiện các tổ chức hội cha mẹ học sinh

+ Chỉ đạo: là hướng dẫn công việc, biết liên kết, liên hệ, động viên các

bộ phận và cá nhân trong nhà trường thực hiện mục tiêu Chỉ đạo thực hiện nghiêm các văn bản pháp quy, qui chế của Nhà nước và của ngành giáo dục

về nề nếp dạy học: chỉ đạo xây dựng và thực hiện các nội qui của nhà trường

về nề nếp dạy học; chỉ đạo thực hiện các kế hoạch về dạy học đã được xây dựng, thực hiện chương trình kế hoạch các môn học, thời khóa biểu lên lớp,

nề nếp ra vào lớp của thầy và trò; chỉ đạo thực hiện các loại hồ sơ, sổ sách chuyên môn; tổ chức chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn có chất lượng

+ Kiểm tra: Là công việc đo lường và điều chỉnh các hoạt động của cá

nhân và các bộ phận thuộc quyền quản lý để xác định công việc và các hoạt động tiến hành có ph hợp với kế hoạch và mục tiêu dạy học hay không ? Chỉ

ra những lệch lạc và đưa ra những tác động điều chỉnh, uốn nắn, đảm bảo hoàn thành kế hoạch

1.2.4.2 Quản lý chất lượng dạy học

Từ khái niệm về chất lượng dạy học và khái niệm quản lý chúng ta có thể hiểu rằng: Quản lý chất lượng dạy học là sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được các mục tiêu

đề ra về chất lượng dạy học

Trang 29

1.2.4.3 Quản lý chất lượng dạy học môn Toán THCS

Quản lý chất lượng dạy học môn Toán là sự tác động có mục đích, có

kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được các mục tiêu đề ra về chất lượng dạy học môn Toán trung học cơ sở

1.2.5 Các khái niệm biện pháp, biện pháp quản lý chất lượng và biện pháp quản lý nâng cao chất lượng dạy học môn Toán THCS

1.2.5.1 Khái niệm biện pháp

Theo Từ điển Tiếng Việt: “Biện pháp là cách làm, cách quyết vấn đề cụ thể.Biện pháp hành chính, biện pháp kỹ thuật.Có biện pháp đúng”[14, 64]

Khái niệm biện pháp có sự gần gũi với nội dung của khái niệm biện pháp Khái niệm biện pháp được từ điển tiếng Việt định nghĩa: “ pháp là phương pháp quyết một vấn đề cụ thể nào đó Tìm biện pháp tốt nhất D ng biện pháp thương lượng để chấm dứt xung đột pháp chính trị pháp tình thế”

Nếu phân biệt rạch ròi, về mặt lôgic, khái niệm biện pháp bao hàm khái niệm biện pháp Nói cách khác, biện pháp thường áp dụng cho những vấn đề có quy mô lớn, có tầm quan trọng, nhất là trong lĩnh vực chính trị, xã hội, văn hóa, khoa học, giáo dục… ngược lại, biện pháp được d ng để nói việc quyết vấn đề cụ thể, tỉ mỉ trong bất cứ lĩnh vực nào, kể cả trong cuộc sống đời thường

Do có sự tương đồng ít nhiều về nghĩa, nên có nhiều trường hợp hai hai niệm này có thể bị sử dụng lẫn lộn Thực tế, nhiều lúc, ở một ngữ cảnh cụ thể phải d ng đúng khái niệm mới thỏa đáng, ví dụ, chỉ có thể nói biện pháp tình thế mà không thể nói biện pháp tình thế; ngược lại, không nói biện pháp phòng trừ sâu bệnh, mà là phải nói biện pháp phòng trừ sâu bệnh Tuy

Trang 30

nhiên,lại có những trường hợp d ng khái niệm nào cũng được, chẳng hạn như nói biện pháp kỹ thuật hay biện pháp kỹ thuật đều được xem là đúng

Việc nâng cao chất lượng dạy học môn Toán ở trường THCS là một phần rất nhỏ của việc quản lý giáo dục cho nên chúng tôi muốn sử dụng khái niệm biện pháp nhằm tìm ra một số phương pháp hay một số cách làm cụ thể nào đó mà mang lại hiệu quả cao nhất

1.2.5.2 Biện pháp quản lý chất lượng

Trước hết, cần phải làm rõ khái niệm biện pháp quản lý:

Biện pháp quản lý là phương pháp quản lý một loại đối tượng hay một

lĩnh vực nào đó

Biện pháp quản lý chất lượng là phương pháp quản lý chất lượng đối

với một hoạt động, một lĩnh vực nào đó; ví dụ quản lý chất lượng giáo dục, quản lý chất lượng dạy học

1.2.5.3 Biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Toán THCS

Để đạt được các mục tiêu về chất lượng dạy học môn Toán trung học

cơ sở, người quản lý cần có các phương pháp quyết vấn đề một cách cụ thể, khoa học, ph hợp với điều kiện thực tế

Vì thế chúng ta có thể hiểu rằng: Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng dạy học môn Toán là các phương pháp tối ưu nhất để quyết vấn đề,

sự tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý lên đối tượng quản

lý nhằm đạt được các mục tiêu của môn Toán trung học cơ sở

1.3 Các tiêu chí để đánh giá chất lượng dạy học môn Toán

Để đánh giá chất lượng dạy học cần dựa vào đánh giá chất lượng giảng dạy của giáo viên và chất lượng học tập của học sinh:

Trang 31

1.3.1 Chất lượng giảng dạy của giáo viên

Chất lượng giảng dạy thể hiện ở việc giáo viên lên kế hoạch giảng dạy, việc thực hiện chương trình, chất lượng bài soạn, chất lượng giờ lên lớp, chất lượng kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

+ Kế hoạch giảng dạy: Việc đầu tiên của mỗi năm học là giáo viên phải xây dựng kế hoạch giảng dạy trong năm học: Kế hoạch giảng dạy cho

cả năm học, từng học kỳ, từng tháng, từng tuần và cho từng tiết học Để xây dựng kế hoạch giảng dạy ph hợp cần xác định rõ mục tiêu công tác giảng dạy của giáo viên, chỉ tiêu đạt được của từng lớp mà họ được phân công giảng dạy Việc đề ra chỉ tiêu phấn đấu cho từng lớp cần dựa vào chất lượng đầu năm học, đồng thời giáo viên cần tìm được các biện pháp để đạt được các chỉ tiêu đề ra

+ Việc thực hiện chương trình dạy học: Thực hiện chương trình dạy học là thực hiện kế hoạch đào tạo theo mục tiêu đào tạo của trường phổ thông

Về nguyên tắc, chương trình là pháp lệnh của Nhà nước do Bộ Giáo dục - Đào tạo ban hành Hiệu trưởng phải làm cho giáo viên nắm vững chương trình, không được t y tiện thay đổi, thêm bớt hoặc làm sai lệch nội dung, chương trình dạy học

Hiệu trưởng điều khiển hoạt động dạy và học phải dựa vào nội dung chương trình theo yêu cầu và hướng dẫn của chương trình Do đó việc nắm vững chương trình dạy học là một tiền đề đảm bảo hiệu quả quản lý dạy và học Hiệu trưởng cần nắm vững những vấn đề sau đây:

a/ Những nguyên tắc cấu tạo chương trình dạy học của cấp học

b/ Những nguyên tắc cấu tạo chương trình dạy học năm học và nội dung, kiến thức của năm học

c/ Phương pháp dạy học đặc trưng của môn học

d/ Kế hoạch dạy học môn học

Trang 32

Quản lý việc thực hiện chương trình dạy học của giáo viên là quản lý việc dạy đúng và đủ chương trình quy định Thực hiện yêu cầu này, Hiệu trưởng cần làm một số việc sau đây:

a/ Yêu cầu giáo viên lập kế hoạch dạy học môn học Đây là kế hoạch chủ yếu của giáo viên và cần phải được trao đổi trong tổ chuyên môn

b/ Bảo đảm thời gian quy định cho chương trình (trong chỉ thị của Bộ gọi là biên chế năm học) Nghiêm cấm việc cắt xén chương trình để dành thời gian cho những hoạt động khác

c/ Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng phải theo dõi việc thực hiện chương trình hàng tuần, hàng tháng của giáo viên

d/ Sử dụng các phương tiện hỗ trợ trong việc theo dõi: Biểu bảng, sổ sách, phiếu báo giảng, sổ dự giờ, lịch kiểm tra học tập, sổ ghi đầu bài

Sau khi nắm được thông tin về việc thực hiện chương trình của từng giáo viên, Hiệu trưởng cần có những quyết định sát thực, kịp thời, đúng đắn

để động viên những giáo viên thực hiện tốt chương trình và nhắc nhở những giáo viên thực hiện chương trình chưa tốt để mỗi giáo viên thực hiện chương trình giảng dạy một cách nghiêm túc và đầy đủ

+ Chất lượng bài soạn: Ngay từ đầu năm học, mỗi giáo viên cần xây dựng cho mình kế hoạch giảng dạy bộ môn Kế hoạch cần có cho từng tuần, từng tháng, từng học kỳ và cả năm học, ngoài ra cần có kế hoạch cho từng bài, từng tiết cụ thể Để mỗi tiết học có chất lượng và hiệu quả cao thì việc chuẩn bị bài soạn cho mỗi tiết học một cách chu đáo là một trong những yếu

tố rất quan trọng Hiệu trưởng cần hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch soạn bài, chỉ đạo tổ chuyên môn tổ chức trao đổi phương hướng dạy từng bài, những bài khó, những tư liệu mới cần bổ sung vào bài giảng, những điều kiện vật chất kỹ thuật cần cho bài giảng Mỗi giáo viên cần căn cứ vào chương trình dạy học bộ môn, sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, căn cứ vào năng lực,

Trang 33

trình độ học sinh từng lớp và nội dung từng bài, từng tiết cụ thể để lựa chọn phương pháp giảng dạy, cách thức tổ chức quản lý giờ học ph hợp để tiết dạy đạt chất lượng tốt Với mỗi bài soạn cho từng tiết dạy cần thể hiện rõ các bước lên lớp, nội dung trọng tâm của tiết học, hoạt động của thầy, hoạt động của trò, việc sử dụng thiết bị, đồ d ng dạy học, củng cố và hướng dẫn học sinh học ở nhà Việc chuẩn bị bài soạn một cách cẩn thận, chu đáo trong đó có tính đến đặc th nội dung từng tiết học cụ thể cũng như khả năng tiếp thu của học sinh từng lớp, từng em học sinh sẽ tạo điều kiện cho giáo viên thể hiện bài giảng một cách tốt nhất

+ Chất lượng giờ lên lớp của giáo viên: Chất lượng giờ lên lớp có vai trò quan trọng đối với chất lượng giảng dạy của giáo viên Khi giáo viên đã thực hiện tốt khâu soạn bài thì họ sẽ có tâm thế tốt để thực hiện bài dạy của mình khi lên lớp Ngoài chuẩn bị bài chu đáo, để tiết học thành công người giáo viên cần sử dụng phương pháp giảng dạy ph hợp, khéo léo hướng dẫn

để học sinh tích cực tham gia phát biểu xây dựng bài, giúp các em tích cực, chủ động trong việc xây dựng bài và lĩnh hội kiến thức của bài học đồng thời giáo viên cần sử dụng thiết bị, đồ d ng dạy học ph hợp từng tiết học, bài học

cụ thể

Hiệu trưởng cần xây dựng tiêu chuẩn đánh giá giờ lên lớp cho từng loại bài học đối với từng môn học Đây là công trình chung của tập thể sư phạm nhà trường, nhất là tổ chuyên môn Có tiêu chuẩn cụ thể vừa giúp cho việc đánh giá giờ học, vừa giúp cho việc nâng cao tay nghề của giáo viên Đương nhiên tiêu chuẩn giờ lên lớp chỉ là những quy định tối thiểu, cơ bản nhưng rất cần thiết Trong thực tế, t y tình hình cụ thể, cần vận dụng linh hoạt tiêu chuẩn đánh giá giờ lên lớp

Trang 34

Để góp phần nâng cao trình độ chuyên môn của giáo viên, Hiệu trưởng cần chỉ đạo việc tổ chức các chuyên đề về giờ lên lớp Thực tiễn cho thấy, đây

là cách tự bồi dưỡng có hiệu quả, thiết thực nhất đối với giáo viên

Chất lượng kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh: Việc kiểm tra đánh giá chất lượng học tập của học sinh là một việc có ý nghĩa rất quan trọng trong quá trình giảng dạy của giáo viên Việc kiểm tra đánh giá cần tiến hành công bằng, chính xác, khách quan và điều quan trọng là cần căn cứ vào chuẩn kiến thức do Bộ Giáo dục - Đào tạo ban hành để tiến hành kiểm tra, đánh giá Dạng đề kiểm tra và mức độ yêu cầu đạt được cho đề kiểm tra từ 1 tiết trở lên cần được trao đổi, bàn bạc thống nhất trong tổ nhóm chuyên môn

Giáo viên cần tiến hành cho học sinh làm các bài kiểm tra đúng theo quy định của phân phối chương trình môn học, chấm bài công bằng, chính xác, trả bài đúng thời gian quy định

Hiệu trưởng cần nắm được việc giáo viên kiểm tra, chấm và trả bài cho học sinh qua theo dõi sổ đầu bài cũng như lịch báo giảng của giáo viên

Cuối mỗi học kỳ và mỗi năm học có thể phát phiếu thăm dò học sinh

về việc giáo viên chấm trả bài có công bằng, chính xác, kịp thời không để qua

đó có biện pháp quản lý ph hợp cho học kỳ tới, năm học tới

1.3.2 Chất lượng học tập của học sinh Chất lượng học tập học sinh

thể hiện ở việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh, chất lượng giờ học trên lớp, chất lượng tự học và kết quả học tập của học sinh, trong đó có kết quả học tập trong năm học cũng như kết quả các kỳ thi như thi học sinh giỏi, thi tốt

nghiệp

+ Việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh:

Để học sinh tiếp thu bài học trên lớp được tốt thì việc chuẩn bị tốt bài ở nhà là một việc rất quan trọng Chuẩn bị bài ở nhà có nhiều nội dung như: Ôn

Trang 35

tập lý thuyết, làm bài tập của bài học trước, nghiên cứu, tự học các nội dung của bài học mới

Đặc biệt với môn Toán, kiến thức của các bài học có liên quan chặt chẽ với nhau, vì thế ở nhà học sinh cần ôn tập kỹ các kiến thức đã học ở tiết trước, làm đầy đủ các bài tập trong sách giáo khoa, chỗ nào không hiểu thì cần đánh dấu để hỏi thêm ở thầy, ở bạn Để tạo điều kiện tiếp thu bài mới được tốt, sau khi đã hoàn thành ôn bài cũ và làm bài tập, mỗi học sinh cần đọc trước bài học mới một số lần, chỗ nào chưa hiểu thì trong giờ lên lớp cần tập trung hơn khi nghe giảng để hiểu vấn đề và mạnh dạn trao đổi với thầy cô giáo để hiểu bài ngay tại lớp Khi học sinh đã hiểu bài tại lớp thì rất thuận lợi cho việc học

và làm bài tập ở nhà và các em sẽ có điều kiện tìm hiểu và làm các bài tập nâng cao cũng như giành thời gian cho học các môn học khác

+ Chất lượng giờ học trên lớp:

Chất lượng giờ học trên lớp phụ thuộc vào việc chuẩn bị bài dạy, thể hiện bài dạy của giáo viên và việc chuẩn bị bài, ý thức học tập cũng như phương pháp học tập của học sinh Khi giáo viên đã chuẩn bị bài chu đáo, giảng dạy tích cực, nhiệt tình thì mỗi học sinh cần có ý thức học tập tốt, chuẩn

bị bài đầy đủ, nghiêm túc và có phương pháp học tập đúng đắn Giữa thầy giáo và học sinh cần có sự phối hợp nhịp nhàng trên tinh thần thầy chủ động truyền thụ kiến thức, trò chủ động trong việc xây dựng và lĩnh hội kiến thức Giáo viên gợi mở cho học sinh hướng quyết vấn đề, HS tham gia xây dựng bài học để từ đó lĩnh hội kiến thức bài học một cách tốt nhất

+ Chất lượng tự học của học sinh:

Vấn đề tự học của học sinh có ý nghĩa rất quan trọng trong học tập Qua tự học, học sinh ôn lại kiến thức đã học, làm các bài tập có liên quan đến phần lý thuyết đã được tiếp thu đồng thời các em có thể nghiên cứu thêm các tài liệu tham khảo, các vấn đề nâng cao so với các kiến thức trong sách giáo

Trang 36

khoa Để công tác tự học của HS có kết quả tốt cần có sự hướng dẫn của thầy

cô giáo như về việc lập kế hoạch tự học, nội dung tự học, cách thức tiến hành

tự học Ngoài ra việc kiểm tra vấn đề tự học của HS theo kế hoạch đề ra cũng góp phần quan trọng cho các em hoàn thành kế hoạch tự học

+ Kết quả học tập của học sinh:

Kết quả học tập của học sinh phản ánh chất lượng giảng dạy và chất lượng học tập Khi đề kiểm tra đúng chuẩn kiến thức, tiến hành kiểm tra nghiêm túc, chấm bài chính xác công bằng mà HS thu được kết quả tốt thì nó phản ánh GV giảng dạy có chất lượng đảm bảo, có phương pháp giảng dạy

ph hợp đối tượng đồng thời HS có ý thức và phương pháp học tập tốt

1.4 Đặc điểm của hoạt động dạy học ở trường THCS

ghi rõ:

Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp học sinh phát triển toàn diện đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, phát triển năng lực của cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc (Điều 2 chương I, Luật giáo dục 2005) [26]

Giáo dục THCS nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học, có học vấn phổ phông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học THPT, trung cấp nghề, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động (Điều 27 chương 2, Luật giáo dục).[26]

Do đó giáo dục THCS là vị trí trung gian của giáo dục phổ thông, là cơ

sở của bậc trung học, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN

Trang 37

1.4.2 Nội dung dạy học

Nội dung dạy học là một hệ thống, bao gồm các thành phần cơ bản sau đây:

- Hệ thống tri thức về tự nhiên, xã hội, tư duy, kỹ thuật và phương pháp nhận thức nhằm hình thành ở các em năng lực nhận thức thế giới Hệ thống tri thức được đưa vào nội dung dạy học phải bao gồm nhiều loại khác nhau, đặc trưng cho các khoa học cơ bản Có như vậy, tri thức mới có thể hoàn thành được các chức năng, xây dựng bức tranh chung về thế giới, là công cụ hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn, là cơ sở của thế giới quan khoa học Tri thức bao gồm các dạng khác nhau đó là:

+ Các sự kiện và hiện tượng cơ bản;

+ Các khái niệm và thuật ngữ khoa học;

+ Các định luật và học thuyết;

+ Các phương pháp nhận thức và lịch sử phát triển khoa học…

Các dạng tri thức này liên quan mật thiết với nhau mặc d chúng có vai trò khác nhau trong việc thực hiện các chức năng của tri thức Do đó trong quá trình dạy học chúng ta cần bồi dưỡng cho học sinh các dạng tri thức đó một cách hợp lý và đồng bộ

- Hệ thống kỹ năng, kỹ xảo hoạt động trí óc và lao động chân tay Đây

là một thành phần quan trọng của nội dung dạy học, trong thành phần thứ nhất của nội dung là tri thức Tri thức rất cần thiết vì thiếu chúng thì không thể thực hiện những cách thức hoạt động Nắm tri thức chưa đủ mà cần phải nắm được kinh nghiệm vận dụng những cách thức hành động trong thực tiễn Do

đó trong chương trình SGK, chúng ta phải qui định những hệ thống kỹ năng,

kỹ xảo mà học sinh phải nắm vững Đó là kỹ năng, kỹ xảo hoạt động trí óc và lao động chân tay, kỹ năng, kỹ xảo chung cho các môn học (xây dựng dàn bài, tách những ý cơ bản trong nội dung học tập, sử dụng hợp lý các phương

Trang 38

tiện học tập…) và những kỹ năng, kỹ xảo đặc th cho các môn học như làm thí nghiệm trong các môn lý, hoá; vẽ bản đồ trong môn địa lý; phẫu trong môn sinh vật; bài tập trong môn toán v.v…

- Hệ thống những kinh nghiệm hoạt động sáng tạo: Tri thức, kỹ năng,

kỹ xảo là tiền đề cho hoạt động sáng tạo Thành phần này của nội dung dạy học nhằm chuẩn bị cho học sinh khả năng tìm tòi, quyết vấn đề mới, cải tạo hiện thực Cần nhấn mạnh rằng năng lực sáng tạo của con người và hệ thống kiến thức mà họ có không phải là một, mặc dầu chúng có liên quan chặt chẽ với nhau Vì vậy trang bị kinh nghiệm hoạt động sáng tạo cho học sinh là một nhiệm vụ quan trọng của dạy học và cần tổ chức tiến hành theo những quy trình riêng không giống với trang bị kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo Hoạt động sáng tạo có những dặc điểm riêng, được thể hiện qua những nét sau đây:

+ Sự tự lực chuyển tải kiến thức và kỹ năng vào tình huống mới

+ Phát triển những vấn đề mới trong tình huống quen thuộc

+ Xây dựng những cách quyết khác nhau về một vấn đề nào đó

+ Xây dựng những cách quyết hoàn toàn mới, khác với cách quyết đã từng quen biết

- Hệ thống những kinh nghiệm về thái độ đối với thế giới và con người Đây là yếu tố rất quan trọng của nội dung dạy học vì nó giáo dục cho học sinh cái yêu, cái ghét, cái nhục, cái vinh, lòng cao thượng, đức hy sinh… là phẩm chất cơ bản của nhân cách

Trên đây là bốn thành phần không thể thiếu được của nội dung dạy học Các thành phần này liên quan mật thiết với nhau, quy định lẫn nhau Thiếu tri thức thì không thể hình thành kỹ năng, kỹ xảo Hoạt động sáng tạo đựoc thể hiện trên cơ sở tri thức và kỹ năng đã tiếp thu đựơc Những kinh nghiệm hoạt động sáng tạo của con người không phải tỉ lệ thuận với khối lượng tri thức nghĩa là phụ thuộc vào khối lượng tri thức của con người mà phụ thuộc vào

Trang 39

cách lĩnh hội và vận dụng tri thức đó Tính giáo dục của nội dung dạy học đòi hỏi phải nắm vững tri thức và kinh nghiệm hoạt động thực tiễn Nhờ chúng

mà tạo cho học sinh có thái độ đánh giá và thái độ xúc cảm đúng đắn đối với

tự nhiên, xã hội, con người, quy định những kỹ năng, kỹ xảo ứng xử của họ

1.4.3 Phương pháp dạy học

Phương pháp dạy học là một trong những vấn đề cơ bản của lý luận dạy học, đang có nhiều nhiều ý kiến khác nhau Phương pháp dạy học là gì? Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về phương pháp dạy học Sau đây xin nêu một vài định nghĩa trong số đó:

- Phương pháp dạy học là cách thức tương tác giữa thầy và trò nhằm quyết các nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển trong quá trình dạy học (Lukbabanski, 1983)

- Phương pháp dạy học là một hệ thống hành động có mục đích của giáo viên nhằm tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của học sinh, đảm bảo cho học sinh lĩnh hội nội dung học vấn (Lécn, 1981)

- Phương pháp dạy học là cách thức hoạt động tương hỗ giữa thầy và trò nhằm đạt được mục đích dạy học Hoạt động này được thể hiện trong việc

sử dụng các nguồn nhận thức, các thủ thuật lôgic, các dạng hoạt động độc lập của học sinh và cách thức điều khiển quá trình nhận thức của thầy giáo (I D Dverev 1980

Ngoài ra còn có nhiều định nghĩa có thể tóm tắt trong ba dạng cơ bản sau đây:

- Theo quan điểm điều khiển học, phương pháp là cách thức tổ chức hoạt động nhận thức của học sinh và điều khiển hoạt động này

- Theo quan điểm lôgic, phương pháp là những thủ thuật lôgic được sử dụng để giúp học sinh nắm kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo một cách tự giác

Trang 40

- Theo bản chất của nội dung, phương pháp là sự vận động của nội dung dạy học

Mặc dầu chưa có ý kiến thống nhất về định nghĩa phương pháp dạy học, song các tác giả đều thừa nhận rằng phương pháp dạy học có những dấu hiệu đặc trưng sau đây:

- Nó phản ánh quá trình vận động của quá trình nhận thức của học sinh nhằm đạt được mục đích đặt ra

- Phản ánh sự vận động của nội dung đã được nhà trường quy định

- Phản ánh cách thức trao đổi thông tin giữa thầy và trò

- Phản ánh cách thức hoạt động nhận thức và kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động

Như vậy ta có thể định nghĩa: Phương pháp dạy học là tổ hợp các cách thức hoạt động của cả thầy và trò trong quá trình dạy học, dưới sự chỉ đạo của thầy nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ dạy học

1.5 Ý nghĩa của việc quản lý nâng cao chất lượng dạy học môn Toán trường trung học cơ sở

1.5.1 Yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

Hiện nay giáo dục phổ thông đang có sự đổi mới một cách toàn diện trên tất cả các mặt Từ đó, công tác quản lý giáo dục nói chung, quản lý chất lượng và nâng cao chất lượng các môn học nói riêng cũng cần có sự đổi mới

1.5.2 Yêu cầu đổi mới nội dung, chương trình, sách giáo khoa và phương pháp dạy học ở trường T CS nói chung và ở môn Toán nói riêng

- Hiện nay các nhà trường THCS đang tiến hành đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động nhận thức của HS, đổi mới hình thức tổ chức dạy học và đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả dạy học

- Bộ GD&ĐT đang phát động nhiều phong trào cụ thể như: phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”; phong trào “Hai

Ngày đăng: 22/08/2023, 00:19

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
1. Nguyễn Nhƣ Ất (2002), Tìm hiểu chiến lược phát triển giáo dục 2001-2020, Báo Giáo dục và Thời đại, số tháng 4,5 - 2002 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Tìm hiểu chiến lược phát triển giáo dục 2001-2020
Tác giả: Nguyễn Nhược Ất
Nhà XB: Báo Giáo dục và Thời đại
Năm: 2002
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo - Dự án phát triển giáo dục THCS II - Trần Đình Châu chủ biên (2011), Chuyên đề bồi dưỡng cán bộ quản lý và giáo viên THCS Sách, tạp chí
Tiêu đề: Dự án phát triển giáo dục THCS II
Tác giả: Trần Đình Châu
Nhà XB: Bộ Giáo dục và Đào tạo
Năm: 2011
3. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2006), Chiến lược phát triển giáo dục đào tạo giai đoạn 2006-2020, NXB Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Chiến lược phát triển giáo dục đào tạo giai đoạn 2006-2020
Tác giả: Bộ Giáo dục và Đào tạo
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2006
4. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2002), Một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học ở trường T CS môn Toán, NXB Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học ở trường T CS môn Toán
Tác giả: Bộ Giáo dục và Đào tạo
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2002
5. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên Chu kì III (2004 - 2007) Môn Toán Q1, NXB Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cho giáo viên Chu kì III (2004 - 2007) Môn Toán Q1
Tác giả: Bộ Giáo dục và Đào tạo
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2004
7.Trần Hữu Cát - Đoàn Minh Duệ (2008), Đại cương về khoa học quản lý, NXB Nghệ An Sách, tạp chí
Tiêu đề: Đại cương về khoa học quản lý
Tác giả: Trần Hữu Cát, Đoàn Minh Duệ
Nhà XB: NXB Nghệ An
Năm: 2008
8. Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2003), Đại cương về khoa học quản lý, Trường cán bộ quản lý GD&ĐT và Đại học Quốc gia, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Đại cương về khoa học quản lý
Tác giả: Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc
Nhà XB: Trường cán bộ quản lý GD&ĐT
Năm: 2003
9. Nguyễn Đình Chỉnh và Phạm Ngọc Uyển, Lý luận quản lý giáo dục đại cương, Đại học sƣ phạm Hà Nội 2004 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Lý luận quản lý giáo dục đại cương
Tác giả: Nguyễn Đình Chỉnh, Phạm Ngọc Uyển
Nhà XB: Đại học sƣ phạm Hà Nội
Năm: 2004
10. Phạm Khắc Chương, Lý luận quản lý giáo dục đại cương, Đại học sƣ phạm Hà Nội 2004 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Lý luận quản lý giáo dục đại cương
Tác giả: Phạm Khắc Chương
Nhà XB: Đại học sư phạm Hà Nội
Năm: 2004
12. Vũ Cao Đàm (2007), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB Giáo dục Sách, tạp chí
Tiêu đề: Phương pháp luận nghiên cứu khoa học
Tác giả: Vũ Cao Đàm
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2007
13. Đảng bộ huyện Tân Hồng, Báo cáo của Ban chấp hành Đảng bộ huyện lần thứ , nhiệm kỳ 2010-2015 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Báo cáo của Ban chấp hành Đảng bộ huyện lần thứ
Tác giả: Đảng bộ huyện Tân Hồng
Năm: 2010-2015
14. Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp (2010), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp nhiệm kỳ 2010-2015 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp nhiệm kỳ 2010-2015
Tác giả: Đảng bộ tỉnh Đồng Tháp
Năm: 2010
15. Phạm Minh Hạc (1989), Một số vấn đề về giáo dục và khoa học giáo dục, NXB Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Một số vấn đề về giáo dục và khoa học giáo dục
Tác giả: Phạm Minh Hạc
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 1989
16. Phạm Minh Hạc (1991), Góp phần đổi mới tư duy giáo dục, NXB Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Góp phần đổi mới tư duy giáo dục
Tác giả: Phạm Minh Hạc
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 1991
17. Hà Sĩ Hồ (1985), Nh ng bài giảng về quản lý trường học - tập II, NXB Giáo dục, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Những bài giảng về quản lý trường học - tập II
Tác giả: Hà Sĩ Hồ
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 1985
18. Phạm Minh H ng - Hoàng Văn Chiến (2002), Giáo dục học I, Trường Đại học Vinh Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo dục học I
Tác giả: Phạm Minh H ng, Hoàng Văn Chiến
Nhà XB: Trường Đại học Vinh
Năm: 2002
19. Nguyễn Bá Kim (chủ biên)-B i Huy Ngọc, Phương pháp dạy học môn Toán, NXB Đại học sƣ phạm Sách, tạp chí
Tiêu đề: Phương pháp dạy học môn Toán
Tác giả: Nguyễn Bá Kim, Bì Huy Ngọc
Nhà XB: NXB Đại học Sư phạm
20. Trần Kiểm, Quản lý giáo dục và trường học, Viện Khoa học giáo dục, Hà Nội 1997 Sách, tạp chí
Tiêu đề: Quản lý giáo dục và trường học
Tác giả: Trần Kiểm
Nhà XB: Viện Khoa học giáo dục
Năm: 1997
21. Hà Thế Ngữ (2001), Giáo dục học - một số vấn đề về lí luận và thực tiễn, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo dục học - một số vấn đề về lí luận và thực tiễn
Tác giả: Hà Thế Ngữ
Nhà XB: NXB Đại học Quốc gia Hà Nội
Năm: 2001
22. Hoàng Phê - chủ biên (1992), Từ điển Tiếng iệt, NXB Khoa học Xã hội, Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Từ điển Tiếng Việt
Tác giả: Hoàng Phê
Nhà XB: NXB Khoa học Xã hội
Năm: 1992

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Sơ đồ 1: Minh họa các chức năng quản lý - Một số biện pháp quản lý nhăm nâng cao chất lượng dạy học môn toán ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện tân hồng, tỉnh đồng tháp
Sơ đồ 1 Minh họa các chức năng quản lý (Trang 27)
Bảng 2.1. Quy mô trường lớp,  S cấp T CS trong các năm gần đây: - Một số biện pháp quản lý nhăm nâng cao chất lượng dạy học môn toán ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện tân hồng, tỉnh đồng tháp
Bảng 2.1. Quy mô trường lớp, S cấp T CS trong các năm gần đây: (Trang 47)
Bảng 2.2. Thống kê CS C - TBD  trong năm học 2010 - 2011 - Một số biện pháp quản lý nhăm nâng cao chất lượng dạy học môn toán ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện tân hồng, tỉnh đồng tháp
Bảng 2.2. Thống kê CS C - TBD trong năm học 2010 - 2011 (Trang 48)
Bảng 2.6. Xếp loại học lực và hạnh kiểm học sinh T CS - Một số biện pháp quản lý nhăm nâng cao chất lượng dạy học môn toán ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện tân hồng, tỉnh đồng tháp
Bảng 2.6. Xếp loại học lực và hạnh kiểm học sinh T CS (Trang 51)
Bảng 2.7. Kết quả thi  S giỏi lớp 9 T CS vòng  uyện và Tỉnh - Một số biện pháp quản lý nhăm nâng cao chất lượng dạy học môn toán ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện tân hồng, tỉnh đồng tháp
Bảng 2.7. Kết quả thi S giỏi lớp 9 T CS vòng uyện và Tỉnh (Trang 51)
Bảng 3.1. Thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp - Một số biện pháp quản lý nhăm nâng cao chất lượng dạy học môn toán ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện tân hồng, tỉnh đồng tháp
Bảng 3.1. Thăm dò tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp (Trang 94)

TRÍCH ĐOẠN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w