Tóm tắt luận văn thạc sĩ kế toán hoàn thiện công tác kế toán tại bệnh viện tâm thần thành phố đà nẵng trong điều kiện áp dụng chế độ kế toán hành chính sự nghiệp mới

Trong năm đầu tiên áp dụng chế độ kế toán HCSN theo Thông tư 107/2017/TT-BTC sẽ không tránh khỏi những khó khăn nên tôi đã chọn đề tài “Hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-

ĐẶNG CÔNG VĂN

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN

TẠI BỆNH VIỆN TÂM THẦN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG TRONG ĐIỀU KIỆN ÁP DỤNG CHẾ ĐỘ KẾ TOÁN

HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP MỚI

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KẾ TOÁN

Mã số: 60.34.03.01

Đà Nẵng – Năm 2019

Công trình được hoàn thành tại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Nguyễn Công Phương

Phản biện 1: PGS.TS Hoàng Tùng

Phản biện 2: TS Nguyễn Thành Cường

Luận văn đã được bảo vệ trước hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Kế toán họp tại Trường Đại Học Kinh Tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 23 tháng 2 năm 2019

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm thông tin – học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Năm 2015, Chính phủ đã ban hành nghị định 16/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập nhằm thay thế Nghị định số 43/2006/NĐ-CP với nhiều điểm mới

Thứ nhất, việc phân loại đơn vị sự nghiệp công lập được dựa trên mức độ tự chủ về tài chính của các đơn vị cả về chi thường xuyên và chi đầu tư

Thứ hai, việc tự chủ của các đơn vị trong thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy nhân sự và tài chính được quy định tương ứng với từng loại hình đơn vị sự nghiệp công lập

Thứ ba, giá dịch vụ sự nghiệp công được quy định, bao gồm các quy định về giá, phí dịch vụ sự nghiệp công, cách xác định giá dịch vụ

sự nghiệp công không sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước và giá dịch

vụ sự nghiệp công sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước

Thứ tư, về quy định chuyển tiếp, Nghị định quy định trong khi chưa ban hành hoặc sửa đổi Nghị định quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công trong từng lĩnh vực, các đơn vị sự nghiệp công theo từng lĩnh vực được tiếp tục thực hiện cơ chế tự chủ theo quy định tại Nghị định số 43/2006/NĐ-CP và các Nghị định hiện hành về tự chủ trong các lĩnh vực

Tiếp theo, để có sự tương đồng giữa chính sách tài chính và kế toán,

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 107/2017/TT-BTC ngày 10/10/2017 về việc hướng dẫn Chế độ kế toán HCSN thay cho Quyết định số 19/2006/QĐ-BTC; điểm nhấn quan trọng khi áp dụng Thông tư

107 là kế toán chuyển từ nhấn mạnh cơ sở tiền sang việc nhấn mạnh đến cơ sở dồn tích

Trong năm 2017, các hoạt động tài chính của Bệnh viện Tâm thần

đã phải tuân theo những quy định tại Nghị định 16/2015/NĐ-CP do áp dụng cơ chế giá đã bao gồm nhiều chi phí, việc này dẫn đến một số vấn

đề như sau:

- Các khoản chi thường xuyên trước 2016 được ngân sách nhà nước cấp toàn bộ nhưng từ năm 2016 phải phụ thuộc vào nguồn thu do áp dụng giá dịch vụ khám chữa bệnh đã cơ cấu chi phí lương Như vậy, Bệnh viện mang tính chất là kinh doanh, sẽ phát sinh thặng dư/ thâm hụt, không còn được bao cấp

Trong năm đầu tiên áp dụng chế độ kế toán HCSN theo Thông tư 107/2017/TT-BTC sẽ không tránh khỏi những khó khăn nên tôi đã chọn

đề tài “Hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng trong điều kiện áp dụng chế độ kế toán hành chính sự nghiệp mới” nhằm đưa ra các định hướng và giải pháp cụ thể để tổ

chức công tác kế toán tại bệnh viện phù hợp chế độ kế toán hành chính

sự nghiệp mới

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Đánh giá công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng, qua đó nhận diện thông tin kế toán cần phải cung cấp cho nhà quản lý nhằm phục vụ công tác quản lý điều hành tại Bệnh viện

- Đưa ra giải pháp để hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng trong điều kiện áp dụng Chế độ kế toán đơn vị hành chính, sự nghiệp theo Thông tư 107

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng

- Phạm vi nghiên cứu: Toàn bộ công tác kế toán tại Bệnh viện ở thời điểm chuyển sang áp dụng chế độ kế toán mới (năm 2018)

4 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng cách tiếp cận nghiên cứu thực tế, khảo sát một trường hợp Nghiên cứu trường hợp được thể hiện thông qua các phương pháp khảo cứu tài liệu, khảo sát thực tế kết hợp với mô tả, giải thích để tổng hợp, phân tích, đánh giá các nội dung có liên quan về công tác kế toán hiện tại của Bệnh viện

3 Phương pháp lập luận cũng được áp dụng để phân tích, so sánh giữa

lý thuyết với thực trạng nhằm đưa ra các giải pháp phù hợp với đặc thù hoạt động của bệnh viện

5 Bố cục đề tài

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về công tác kế toán tại các đơn vị sự nghiệp có thu

Chương 2: Nghiên cứu thực tế về công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng

Chương 3: Hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng trong bối cảnh áp dụng chế độ kế toán hành chính

sự nghiệp theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

Nghiên cứu về công tác kế toán trong các đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt là các cơ sở y tế, đã được thực hiện nhiều trong vài năm gần đây

Luận văn nghiên cứu trong lĩnh vực y tế của tác giả Đoàn Nguyên Hồng (2010) về “Hoàn thiện công tác kế toán tài chính tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu Ba Đồng Hới” đã phân tích và đánh giá thực trạng công tác kế toán tài chính tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cu

Ba Đồng Hới để đưa ra định hướng và giải pháp hoàn thiện Trên cơ sở thực tế tại Bệnh viện, tác giả đã chỉ ra kết quả đạt được trong công tác

kế toán tài chính tại đơn vị, cụ thể: “Công tác kế toán tài chính của đơn

vị đã đi vào nề nếp, đảm bảo cho sự điều hành, quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính Việc tổ chức công tác kế toán hợp lý, khoa học đã phát huy được năng lực đội ngũ kế toán, sự phối hợp các phần hành kế toán trong đơn vị khá tốt và thông suốt” Bên cạnh đó, có những hạn chế về việc chưa sử dụng đầy đủ các chứng từ để phản ánh nghiệp vụ kinh tế phát sinh đúng đặc điểm, nội dung và bản chất của nghiệp vụ, đơn vị chưa mở thêm các tài khoản chi tiết của nguồn thu nên khi cần thông tin chi tiết từng nguồn thì khó cung cấp kịp thời và chính xác, thiếu một số sổ theo quy định, công tác mở sổ chi tiết chưa đầy đủ, đơn vị chưa có phần mềm quản lý bệnh viện, các phần mềm kế

toán TSCĐ, kế toán kho, kế toán thanh toán chưa tích hợp với phần mềm kế toán tổng hợp, thời gian lập báo cáo tài chính còn chậm, công tác phân tích và công khai báo cáo tài chính chưa được chú trọng và công tác kiểm tra và tự kiểm tra tài chính chưa phát huy được vai trò Tiếp theo là nghiên cứu của tác giả Hồ Thị Như Minh (2014) về

“Hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện Mắt thành phố Đà Nẵng” nhằm tìm hiểu và đánh giá thực trạng công tác kế toán tại Bệnh viện Mắt thành phố Đà Nẵng, đồng thời tìm ra những mặt còn tồn tại từ đó mạnh dạn đề xuất các giải pháp cụ thể, khoa học để hoàn thiện công tác

kế toán tại đơn vị Từ những tồn tại của công tác kế toán tại Bệnh viện Mắt thành phố Đà Nẵng như việc sử dụng hệ thống tài khoản không chính xác, báo cáo tài chính chưa có thuyết minh và chất lượng không cao, chưa chú trọng trong công tác kiểm tra kế toán và công khai tài chính,…Tác giả đã đưa ra hướng hoàn thiện cho những tồn tại nêu trên, đồng thời tác giả cũng đưa ra những điều kiện để hoàn thành được việc hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện Mắt thành phố Đà Nẵng Tiếp theo là của tác giả Phạm Việt Linh (2014) về “Hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Bình Định” với mục đích tìm hiểu thực trạng công tác kế toán tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Định, từ đó đưa ra giải pháp hoàn thiện công tác kế toán trong điều kiện nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn kinh phí của bệnh viện Thực trạng công tác kế toán đã được tác giả đề cập là chưa quy định định mức phân bổ chi phí cho các nguồn thu; Công tác phân loại chứng từ và luân chuyển chứng từ kế toán giữa các bộ phận chưa thống nhất, còn chồng chéo, thiếu liên kết; phân công nhiệm vụ cho kế toán chưa phù hợp Sau khi nêu lên những thực trạng tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bình Định, tác giả đã đưa ra hướng hoàn thiện Đồng thời cũng đề nghị tăng cường tin học hóa trong công tác kế toán

Một nghiên cứu khác trong lĩnh vực giáo dục của tác giả Hoàng Lê Uyên Thảo (2012) về “Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại Trường Cao đẳng công nghệ - kinh tế và thủy lợi Miền Trung” nhằm phân tích, đánh giá thực trạng công tác tổ chức công tác kế toán tại Trường Cao

5 đẳng Công nghệ - Kinh tế và Thủy lợi Miền Trung, thông qua nghiên cứu thực tiễn đề xuất phương hướng và một số giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị Theo đó, công tác kế toán tại đơn vị đạt được một số kết quả như sau: nhà trường đã xây dựng hệ thống biểu mẫu chứng từ đầy đủ, sử dụng theo đúng quy định của chế độ kế toán hiện hành, Trường đã từng bước nghiên cứu và xác định được tài khoản tổng hợp và chi tiết phù hợp với điều kiện, đặc điểm của Trường, đơn

vị cũng đã lập đầy đủ biểu mẫu BCTC và quyết toán ngân sách theo đúng quy định, đã ứng dụng CNTT trong công tác kế toán, phần lớn các chứng từ sổ sách được thực hiện trên máy tính, bộ máy kế toán của Trường theo mô hình tập trung, phù hợp với bộ máy quản lý Bên cạnh

đó, nghiên cứu cũng đã chỉ ra những mặt tồn tại về việc lưu trữ chứng

từ, lập BCTC, hệ thống TK, việc kiểm tra chứng từ, ứng dụng CNTT để

từ đó đưa ra giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị

Một nghiên cứu khác được đăng trên Tạp chí Tài chính kỳ II, số tháng 7/2016, ThS Trần Đức Chung đã đề cập đến việc cung cấp thông tin kế toán cho nhà quản lý của ĐVSNCL với đề tài “Kế toán quản trị đối với ĐVSNCL trong nền kinh tế hội nhập” Bài báo đã nêu lên tầm quan trọng của kế toán quản trị trong toàn bộ công tác kế toán và công tác quản lý kinh tế tài chính của một đơn vị Trong đó, việc tính đúng, tính đủ các yếu tố đầu vào và tổ chức tốt công tác thu thập, xử lý, phân tích, cung cấp thông tin để phục vụ yêu cầu quản lý có ý nghĩa to lớn trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của các ĐVSNCL có thu Từ

đó, tác giả đã nêu lên những tồn tại cần phải cải thiện của kế toán quản trị mà ảnh hưởng đến toàn bộ công tác kế toán tại ĐVSNCL

Một đề tài khác không nói trực tiếp đến công tác kế toán đơn vị HCSN nhưng lại đề cập đến vai trò của kế toán HCSN trong quản lý

NSNN là bài báo với tiêu đề “Vai trò của kế toán hành chính sự nghiệp

trong quản lý ngân sách” của Ths Nguyễn Thị Minh Phương (2014) đề

cập việc phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, do đó việc quản lý NSNN phải theo kịp sự phát triển của nền kinh

tế thị trường Từ đó tác giả đề nghị cần phải quan tâm đặc biệt đến công tác kế toán trong đơn vị HCSN với những vai trò, nhiệm vụ cụ thể Cuối cùng, trong nghiên cứu về công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng của tác giả Ngô Nữ Quỳnh Trang (2014) về

“Hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng” đã nghiên cứu về công tác kế toán của Bệnh viện Tâm thần trong năm 2012 với mục đích là phân tích, đánh giá những tồn tại và bất cập trong thực trạng công tác kế toán tại Bệnh viện, sau đó là đưa ra các định hướng và giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại Bệnh viện Tâm thần thành phố Đà Nẵng Với phạm vi chọn nghiên cứu là số liệu, thông tin năm 2012 thì bộ phận kế toán của Bệnh viện Tâm thần có nhiều hạn chế về nguồn lực dẫn đến sai sót trong công tác

kế toán cần phải hoàn thiện Nên nghiên cứu chỉ mới dừng lại ở việc hoàn thiện công tác kế toán, chưa đề cập đến việc cung cấp thông tin kế toán cho nhà quản lý Đồng thời, năm 2012 vẫn đang áp dụng chế độ kế toán HCSN theo Quyết định 19/2006/QĐ-BTC nên hướng hoàn thiện của tác giả Ngô Nữ Quỳnh Trang vẫn theo quy định của Quyết định 19/2006/QĐ-BTC và các hướng dẫn liên quan

Những nghiên cứu trên đã đề cập đến nhiều nội dung rất có ích trong công tác kế toán, tuy nhiên chỉ đi vào nghiên cứu một là đề cập đến thực trạng công tác kế toán của các đối tượng nghiên cứu với nhiều bất cập và tồn tại, từ đó đưa ra những giải pháp hoàn thiện chung nhất cho công tác kế toán tại đơn vị nghiên cứu hoặc là chỉ trình bày cơ sở lý thuyết về việc cung cấp thông tin kế toán cho nhà quản lý Các ngheien cứu trên chưa có đánh giá tổng hợp về công tác kế toán nhằm có những thông tin kế toán cần phải cung cấp cho nhà quản lý để hỗ trợ việc đưa

ra các quyết định điều hành

Đồng thời, năm 2017 Bộ Tài chính đã ban hành thông tư 107/2017/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán HCSN thay thế Quyết định số 19/2006/QĐ-BTC với nhiều đổi mới quan trọng, đặc biệt nhất

là thay đổi bản chất kế toán HCSN từ cơ sở tiền sang cơ sở kế toán dồn tích Việc tổng hợp số liệu kế toán dựa trên chế độ kế toán của Thông

7

tư 107/2017/TT-BTC để có những thông tin hữu ích giúp cho nhà quản

lý đưa ra các quyết định điều hành là hết sức cần thiết

Xuất phát từ những vấn đề trên, luận văn đã đi đến nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác kế toán và việc cung cấp thông tin kế toán cho nhà quản lý tại Bệnh viện Tâm thần TP Đà Nẵng Từ đó, đưa ra hướng hoàn thiện cho công tác kế toán và đề xuất những nội dung mà

kế toán cần cung cấp cho lãnh đạo bệnh viện trong điều kiện áp dụng Chế độ kế toán HCSN mới quy định tại Thông tư 107/2017/TT-BTC

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CÁC ĐƠN

VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU 1.1 TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm, phân loại đơn vị sự nghiệp có thu

a Khái niệm

Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước

b Đặc điểm

Các đơn vị sự nghiệp được các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo trình tự, thủ tục chặt chẽ và là bộ phận cấu thành trong cơ cấu tổ chức cơ quan nhà nước nhưng không mang quyền lực nhà nước, không có chức năng quản lý nhà nước Các ĐVSNCL bình đẳng với các tổ chức, cá nhân trong quan hệ cung cấp dịch vụ công, hoạt động trong khuôn khổ pháp luật qui định về ngành nghề, lĩnh vực chuyên môn và chịu sự điều tiết của cơ quan quản lý cấp trên

c Phân loại

Đơn vị sự nghiệp công lập được phân loại theo các tiêu chí sau:

Căn cứ theo cấp ngân sách

Căn cứ vào lĩnh vực hoạt động

Căn cứ vào khả năng tự chủ về tài chính đối với chi thường xuyên

và chi đầu tư

1.1.2 Quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp có thu

a Nguồn kinh phí hoạt động

Kinh phí do NSNN cấp gồm cả chi thường xuyên và không thường xuyên;

Ngoài ra, nguồn thu từ hoạt động dịch vụ sự nghiệp công, bao gồm

cả nguồn ngân sách nhà nước đặt hàng cung cấp dịch vụ sự nghiệp công theo giá tính đủ chi phí; Nguồn thu phí theo pháp luật về phí, lệ phí được để lại chi theo quy định; Nguồn vốn vay viện trợ, tài trợ theo quy định của pháp luật và nguồn thu khác

b Chi kinh phí

Chi thường xuyên: Chi tiền lương, chi trả lương theo lương ngạch,

bậc, chức vụ và các khoản phụ cấp do Nhà nước quy định đối với đơn

vị sự nghiệp công Chi hoạt động chuyên môn, chi quản lý Trích khấu hao tài sản cố định theo quy định

Chi không thường xuyên: là khoản chi theo quy định đối với từng

nguồn kinh phí không thường xuyên được cấp

c Tính tự chủ tài chính

Phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính mà đơn vị sự nghiệp công lập sẽ có quyền tự chủ khác nhau:

Đối với đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư

Tự chủ nguồn kinh phí chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển từ các nguồn thu của đơn vị Chủ động trong việc chi thường xuyên

Đối với đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chi thường xuyên

Đơn vị tự bảo đảm trong các hoạt động thường xuyên, nguồn vốn đầu tư được ngân sách nhà nước cấp

Đối với đơn vị sự nghiệp công tự bảo đảm một phần chi thường xuyên

Được ngân sách cấp bổ sung kinh phí chi hoạt động thường xuyên

do giá, phí dịch vụ sự nghiệp công chưa kết cấu đủ chi phí, được Nhà