Quá trình phiên mã

Đặc điểm phiên mã Prokaryotes Quá trình phiên mã Prokaryotes Đặc điểm phiên mã Eukaryotes Quá trình phiên mã Eukaryotes Phiên mã ngược Nội dung... ◎ Nhân tố σ : đảm bảo tính đặc hiệu pr

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HỒ CHÍ MINH

KHOA KHOA HỌC SINH HỌC

Môn học: Sinh học phân tử

Đặc điểm phiên mã Prokaryotes Quá trình phiên mã Prokaryotes Đặc điểm phiên mã Eukaryotes Quá trình phiên mã Eukaryotes Phiên mã ngược

Nội

dung

“Phiên mã là quá trình tổng hợp RNA từ mạch

khuôn của DNA Phiên mã diễn ra ở cả tế bào

Prokaryotes và Eukaryotes.”

Đặc điểm phiên mã

Prokaryotes

5

1 Đặc điểm phiên mã Prokaryotes

khuôn bằng cách gắn vào vùng promotor của mạch

được chọn làm khuôn

định mạch đơn nào sẽ được chọn làm khuôn

◎ Quá trình phiên mã dù có tính chính xác cao nhưng

vẫn kém hơn nhiều so với quá trình tái bản DNA

chúng

◎ 4 trong số 5 tiểu đơn vị ở polymerase ký hiệu là α, α,

β và β' bao gồm enzyme lõi polymerase

5 tiểu đơn vị ở polymerase

Quá trình phiên mã

Prokaryotes

7

2 Quá trình phiên mã Prokaryotes

◎ Cấu trúc của Core enzyme :2 tiểu đơn vị  ,β, β’, ω.

◎ Nhân tố σ : đảm bảo tính đặc hiệu promoter: giảm ái lực giữa RNA pol

và trình tự DNA bất kỳ, tăng ái lực giữa RNA pol và promoter

một vùng tiếp xúc rộng giữa σ và tiểu đơn vị β- và β’ Cấu trúc giúp

phức hợp đóng mở promoter

RNA polymerase là một phức hợp của enzyme, được gọi là

holoenzyme, gồm enzyme lõi (Core enzyme) và nhân tố σ.

2 Quá trình phiên mã Prokaryotes

9

2 Quá trình phiên mã Prokaryotes

*Promoter

◎ Promoter là một trình tự điều hòa trên phân tử DNA, nơi RNA polymerase gắn vào

để khởi động phiên mã

◎ + hoạt động theo đúng chiều (-35, -10, +1)

2 Quá trình phiên mã Prokaryotes

11

Khởi đầu

(Initiation) (Elongation) Kéo dài

Kết thúc (Termination

)

Các bước của quá trình phiên mã (transcription)

2 Quá trình phiên mã Prokaryotes

2.1 Giai đoạn khởi đầu (Initiation)

◎ RNA pol nhận biết trình tự khởi động (promotor) trên DNA nhờ tiểu đơn vị σ

◎ RNA pol gắn một cách lỏng lẻo vào trình tự -35 hình thành phức hợp “đóng”

2 Quá trình phiên mã Prokaryotes

xoắn, một sợi đơn DNA ở dạng tự do làm khuôn cho quá trình tổng hợp RNA

13

2 Quá trình phiên mã Prokaryotes

2.2 Giai đoạn kéo dài (Elongation)

◎ Khi phân tử RNA đạt chiều dài khoảng 8 nucleotide, nhân tố σ tách ra khỏi

phức hợp enzyme

◎ Nhân tố σ được thay thế bằng nhân tố kéo dài (EF)

◎ RNA pol tháo xoắn liên tục phân tử DNA trên chiều dài khoảng 17 nu

◎ Sợi RNA mới tách dần khỏi mạch khuôn trừ một đoạn khoảng 12 nu tính từ

điểm tăng trưởng vẫn liên kết với DNA

2 Quá trình phiên mã Prokaryotes

2.3 Giai đoạn kết thúc (Termination)

◎ Khi RNA pol gặp dấu hiệu kết thúc trên DNA, quá

trình tổng hợp RNA ngừng lại

◎ Dấu hiệu kết thúc là nhân tố ρ (Rho) hoặc một cấu trúc đặc biệt trên sợi khuôn (gồm hai trình tự đối xứng bổ sung, tiếp theo là trình tự gồm 6 adenin)

2 Quá trình phiên mã Prokaryotes

2.3 Giai đoạn kết thúc (Termination)

 Ở vi khuẩn có 2 kiểu kết thúc:

17

Đặc điểm phiên mã

Eukaryotes

3 Đặc điểm phiên mã Eukaryotes

◎ Có ba RNA polymerase : loại 1, loại 2, Loại 3

◎ Các tiền mRNA vừa được phiên mã trong nhân phải trải qua quá trình biến

đổi trước khi di chuyển ra tế bào chất

◎ Quá trình phiên mã ( trong nhân) và dịch mã ( tế bào chất) không diễn ra

đồng thời như ở prokaryote

thời với điều kiện ngoại cảnh như ở prokaryote

21

3 Đặc điểm phiên mã Eukaryotes

I

mã

Quá trình phiên mã

Eukaryotes

23

4 Quá trình phiên mã Eukaryotes

6 4

2

4.1.1 Giai đoạn

khởi động

4.2.3 Quá trình 4.1.2 Giai

4.2.2 Gắn đuôi polyA

và kết thúc phiên mã

4.1.3 Giai đoạn kết thúc

4.2.1 Gắn mũ

4.1 Các giai đoạn khởi động, kéo dài và hết thúc phiên mã

4.2 Quá trình trưởng thành của các tiền mRNA

Các giai đoạn khởi động, kéo dài và hết thúc phiên mã

Gắn đuôi polyA và kết thúc phiên mã

Phiên mã ngược

29

5 Phiên mã ngược

trên khuôn mẫu RNA

đặc biệt, là enzyme phiên mã ngược (RT: reverse transcriptase)

Bước 3: Trình tự

R đầu 5’ và U5 của virus bị loại

bỏ bởi RNase H

Bước 4: Đổi khuôn mẫu lần thứ nhất

Bước 5: Một sợi

DNA được kéo

dài từ đầu 3’.

Bước 6: Hầu hết RNA virus bị loại

bỏ

Bước 9: Đổi khuôn mẫu lần thứ hai

Bước 10: Kéo dài

cả hai sợi DNA

Tài liệu tham khảo

◎ http://pressbooks-dev.oer.hawaii.edu/biology/chapter/prokaryotic-tra

nscription/

◎ Eukaryotic Transcription | Biology I (lumenlearning.com)

◎ Giáo trình sinh học phân tử (Nguyễn Hoàng Lộc)

◎

https://www.slideshare.net/CatAnhNguyenNgoc/rna-qua-trinh-phien-ma

◎ https://www2.hcmuaf.edu.vn/data/nhtri/Chuong%204%20Qua%20tri

nh%20phien%20ma%20o%20Prokaryote(2).pdf

Thanks for attention!!!

33