BÀI 1 LẮP ĐẶT VÀ VẬN HÀNH MẠCH ĐIỆN TỦ LẠNHMục tiêu: - Trình bày được nguyên lý làm việc của mạch điện của tủ lạnh.. Lắp đặt mạch điện B1: đọc kỹ sơ đồ nguyên lý B2: Kiểm tra tình trạng
Trang 1UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH BẮC NINH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP BẮC NINH
GIÁO TRÌNHMÔN HỌC: THIẾT BỊ ĐIỆN LẠNH NGÀNH: ĐIỆN CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số 433a/QĐ-CĐCN ngày 12 tháng 10 năm
2022 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh
1
Trang 2Bắc Ninh năm 2022TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm
Trang 3LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình kỹ thuật lắp đặt sửa chữa và bảo trì điều hòa không khí được biên soạn theo nội dung chương trình khung được Bộ Lao động Thương binh và
Xã hội phê duyệt
Nội dung biên soạn ngắn gọn, dễ hiểu, tích hợp kiến thức và kỹ năng chặt chẽ với nhau, logíc
Khi biên soạn, nhóm biên soạn đã cố gắng cập nhật những kiến thức mới
có liên quan đến nội dung chương trình đào tạo và phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung lý thuyết và thực hành được biên soạn gắn với nhu cầu thực tế trong sản xuất đồng thời có tính thực tiễn cao
Trong quá trình sử dụng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng như khoa học
và công nghệ phát triển có thể điều chỉnh thời gian và bổ sung những kiến thức mới cho phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị của trường
Mặc dù đã cố gắng tổ chức biên soạn để đáp ứng được mục tiêu đào tạo nhưng không tránh được những khiếm khuyết Rất mong nhận được đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo, bạn đọc để nhóm biên soạn sẽ hiệu chỉnh hoàn thiện hơn
3
Trang 4BÀI 1 LẮP ĐẶT VÀ VẬN HÀNH MẠCH ĐIỆN TỦ LẠNH
Mục tiêu:
- Trình bày được nguyên lý làm việc của mạch điện của tủ lạnh
- Trình bày được quy trình lắp mạch điện theo sơ đồ nguyên lý của tủ lạnh
-Lắp được mạch điện đúng quy trình, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, thời gian
- Sử dụng dụng cụ, thiết bị đo kiểm đúng kỹ thuật
-Cẩn thận, chính xác, nghiêm chỉnh thực hiện theo quy trình, ảm bảo an toàn
Nội dung:
1 Mạch điện tủ lạnh trực tiếp
1.1 Sơ đồ nguyên lý của mạch điện
- Phân tích sơ đồ nguyên lý mạch điện, các thiết bị liên quan tới sơ đồ nguyên lý của mạch điện
Hình 15.1 – Sơ đồ nguyên lý mạch điện tủ lạnh trực tiếp
1.2 Lắp đặt mạch điện
B1: đọc kỹ sơ đồ nguyên lý
B2: Kiểm tra tình trạng các thiết bị
B3: Đấu nối mạch điện theo sơ đồ
B4: Kiểm tra sau khi đã đấu nối xong
1.3 Vận hành mạch điện
-Sau khi đấu xong dùng đồng hồ V.O.M đo hai đầu phích cắm tủ lạnh, giá trị đo được chính bằng giá trị của cuộn chạy thì ta cắm điện để vận hành tủ
Trang 52 Mạch điện tủ lạnh gián tiếp
2.1 Sơ đồ nguyên lý của mạch điện
- Phân tích sơ đồ nguyên lý mạch điện, các thiết bị liên quan tới sơ đồ nguyên lý của mạch điện
Hình 15.2 – Sơ đồ nguyên lý mạch điện tủ lạnh gián tiếp
2.2 Lắp đặt mạch điện
B1: đọc kỹ sơ đồ nguyên lý
B2: Kiểm tra tình trạng các thiết bị
B3: Đấu nối mạch điện theo sơ đồ
B4: Kiểm tra sau khi đã đấu nối xong
Vận hành mạch điện
- Cắm điện cho vận hành
- Kiểm tra dòng làm việc và độ ổn định của tủ
5
Trang 6CÂU HỎI BÀI TẬP:
Câu 1: Hãy nêu cách vận hành hệ thống điện của tủ lạnh gia đình?
Cầu 2: Nêu các bước vận hành mạch điện?
Cầu 3: trình bày mạch điện tủ lạnh gián tiếp?
YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP BÀI 1
Nội dung:
+ Về kiến thức: Xác định được kích thước, kết cấu ngăn che, mặt bằng không
gian ĐHKK
Hiểu được nhiệt thừa, ẩm thừa, kiểm tra đọng sương
+ Về kỹ năng: Áp dụng phù hợp với từng loại động cơ, phù hợp với đặc tính, trạng thái làm việc của hệ thống sản xuất
+ Về thái độ: Rèn luyện tính tỷ mỉ, chính xác, an toàn và vệ sinh công nghiệp
Phương pháp:
+ Về kiến thức: Được đánh giá bằng hình thức kiểm tra viết, trắc nghiệm
BÀI 2 CÂN CÁP TỦ LẠNH- NẠP MÔI CHẤT CHO TỦ LẠNH
Mục tiêu:
Trang 7- Phân tích được sơ đồ bố trí thiệt bị cân cáp tủ lạnh
- Xác định được kích thước ống mao phù hợp
-Cân cáp tủ lạnh đảm bảo yêu cầu kỹ thuật
- Xác định đúng lượng gas cần nạp
-Nạp được gas tủ lạnh đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, an toàn
-Cẩn thận, chính xác, nghiêm chỉnh thực hiện theo quy trình, ảm bảo an toàn
1.2 Kết nối hiết bị theo sơ đồ
B1: Phân tích sơ đồ thiết bị
B2: Kết nối từng thiết bị theo sơ đồ
7
Trang 8B3: Kiểm tra sau khi đã đấu nối xong xem đã đảm bảo chắc và kín chưa
1.3 Chạy máy và xác định chiều dài ống mao
- Cho máy chạy, kim áp kế từ từ tăng lên tới một giá trị nào đó Giá trị cao nhất
mà kim đạt được p chính là trở kháng của ống mao So sánh với giá trị kinh nghiệm, nếu nhỏ hơn thì phải nối thêm ống mao, còn nếu lớn hơn thì phải cắt bớt ống mao, mỗi lần cát hoặc nối thường là 30cm
- Các giá trị kinh nghiệm là: Tủ lạnh 1sao = 130 đến 150 PSI, tủ 2 sao p = 150 đến 160 PSI, tủ 3 sao p = 160 đến 180 PSI Nếu lốc khỏe thì lấy giá trị trên còn lốc yếu thì lấy gí trị dưới
2 Cân cáp kín
2.1.Sơ đồ bố trí thiết bị
- Đồng hồ áp kế được bố trí sau dàn ngưng và trước phin sấy lọc
Hình 16.2 – Cân cáp kín
2.2 Kết nối hiết bị theo sơ đồ
B1: Phân tích sơ đồ thiết bị
B2: Kết nối áp kế theo sơ đồ
Trang 9B3: Kiểm tra sau khi đã đấu nối xong xem đã đảm bảo chắc và kín chưa?
2.3 Chạy máy và xác định chiều dài ống mao
- Cho máy chạy, kim áp kế từ từ tăng lên tới một giá trị nào đó Giá trị cao nhất
mà kim đạt được p chính là trở kháng của ống mao So sánh với giá trị kinh nghiệm, nếu nhỏ hơn thì phải nối thêm ống mao, còn nếu lớn hơn thì phải cắt bớt ống mao, mỗi lần cát hoặc nối thường là 30cm
- Trị số này được coi là tiêu chuẩn để đánh giá trở lực ống mao Nếu trị số quá nhỏ phải nối thêm ống mao và trị số quá lớn thì phải cắt bớt Đối với tủ lạnh dàn ngưng đối lưu không khí tự nhiên p từ 150 đến 210 PSI Nếu cần lấy nhiệt độ bay hơi cao lấy trị số thấp và ngược lai
1.2.Chạy máy, kiểm tra toàn bộ hệ thống
- Cắm điện cho tủ chạy khoảng một phút rồi dừng
- Khi vừa dừng ta thấy kim áp kế từ từ tăng và đứng lại một giá trị A nào đó Theo dõi thêm một thời gian, nếu kim không tụt thì hệ thống kín, còn nếu kim giảm thì hệ thống hở
9
Trang 102 Hút chân không
2.1.Nối bơm chân không vào hệ thống
- Bơm chân không được nối với đồng hồ nạp ga, hút chân không, rồi dây của đồng hồ được nối vào đường ống nạp ga, hút chân không của tủ lạnh
Hình 17.2 – Hút chân không hệ thống
2.2.Hút chân không
B1: mở van đồng hồ thấp áp, đóng van đồng hồ cap áp
B2: Cắm điện cho máy HCK hoạt động, quan sát đồng hồ thấp áp thấy kim từ từ giảm Khi nào thấy kim chỉ 30inHg thí đóng van rồi tắt máy HCK
B3: cắm điện cho tủ lạnh hoạt động khoảng 3 phút rồi tắt
B4: Mở van chặn đồng hồ thấp áp rồi thực hiện như ở B2 Cứ làm như thế từ 2 đến 3 lần là ta đã hút chân không song
Trang 11Sau khi HCK xong thì máy HCK được thay thế bởi chai ga
B1: Xả gió trong đường ống nạp
B2: Cho tủ lạnh chạy, mở van đồng hồ thấp áp và van chai ga Thấy kim tăng, khi nào giá trị kim đạt khoảng 60 PSI thì đóng van chai ga, rồi lại thấy kim áp kế giảm và dừng ở một giá trị A
B3: tiếp tục thực hiện như B2 và khi nào giá trị A đạt ổn định từ 10 đến 15 PSI
là được Ngoài ra ta có thể xác định lượng ga nạp theo dòng điện hoặc theo kinh nghiệm làm
* Trình tự thực hiện
- Hướng dẫn học sinh đọc và phân tích sơ đồ nạp ga
- Kết nối theo sơ đồ
- Nạp ga, xác định lượng ga cần nạp
11
Trang 124.Chạy thử
4.1 Chạy thử hệ thống
- Sau khi nạp ga xong ta cho chạy thử hệ thống để kiểm tra xem tủ có làm lạnh bình thường , làm lạnh tốt không đồng thời xác định được sự làm việc ổn định của tủ
4.2 Kiểm tra thông số kỹ thuật, cân chỉnh lại lượng ga
- Kiểm tra các thông số như áp lực, dòng điện
- Nếu giá trị thấp hơn giá trị làm việc cho phép thì phải nạp thêm ga, còn ngược lại ta phải xả bớt ga
* Trình tự thực hiện
- Hướng dẫn học sinh cách kiểm tra các thông số kỹ thuật và cân chỉnh lượng ga
-CÂU HỎI BÀI TẬP:
Câu 1: Hãy nêu cách nạp gas tủ lạnh gia đình?
Câu 2: Tại sao phải hút chân không trước khi nạp gas?
Câu 3: Tại sao phải xác định đúng lượng gas cần nạp?
YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP BÀI 2
Nội dung:
+ Về kiến thức: Xác định được kích thước, kết cấu ngăn che, mặt bằng không
gian ĐHKK
Hiểu được nhiệt thừa, ẩm thừa, kiểm tra đọng sương
+ Về kỹ năng: Áp dụng phù hợp với từng loại động cơ, phù hợp với đặc tính, trạng thái làm việc của hệ thống sản xuất
+ Về thái độ: Rèn luyện tính tỷ mỉ, chính xác, an toàn và vệ sinh công nghiệp
Phương pháp:
+ Về kiến thức: Được đánh giá bằng hình thức kiểm tra viết, trắc nghiệm
Trang 13BÀI 3
SỬ DỤNG, BẢO DƯỠNG TỦ LẠNH
Mục tiêu:
- Vận hành, sử dụng tủ lạnh đảm bảo yêu cầu kỹ thuật
- Bảo dưỡng được tủ lạnh đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, an toàn
-Cẩn thận, chính xác, nghiêm chỉnh thực hiện theo quy trình, ảm bảo an toàn
Nội dung:
1 Sử dụng tủ lạnh
1.1.Điều chỉnh nhiệt độ làm việc của tủ
- Việc điều chỉnh nhiệt độ làm việc của tủ lạnh là rất cần thiết Nó sẽ ảnh hưởng tới chỉ số điện năng tiêu thụ và tuổi thọ của tủ
- Ở đây ta điều chỉnh nhiệt độ ở ngăn đông và trên núm xoay của thermostat -Trên ngăn đông thường có 3 vị trí: MIN, MID, MAX, dưới ngăn lạnh thường là
số 1 đến số 9 và độ lạnh của tủ sẽ giảm khi ta chỉnh theo chiều quay của kim đồng hồ
+ Nếu không có nhu cầu làm đá thì trên ngăn đông ta để ở vị trị trí MIN, còn dưới ngăn lạnh để ta để số 1 hoặc số 2
+ Nếu nhu cầu làm lạnh và làm đông trung bình thì ngăn đông ta để vị trí MID, ngăn lạnh ta để số 3 hoặc số 4
+ Trong trường hợp ta muốn làm đông nhanh và làm lạnh ít thì trên ngăn đông ta
để ở vị trí MAX, ngăn lạnh ta để số 1, số 2
13
Trang 14+ Nếu ta muốn cả ngăn lạnh và ngăn đông có nhiệt độ thấp thì ngăn đông ta để
vị trí MAX, ngăn lạnh ta để số 8, số 9
1.2.Bảo quản thực phẩm trong tủ
- Thực phẩm bảo quản trong tủ được chia làm 3 khu vực chính có 3 nhiệt độ khác nhau: Ở ngăn đông nhiệt độ đạt từ -6 đến -18 , nhiệt độ buồng lạnh từ 0 đến 5, nhiệt độ ngăn đựng dau củ từ 7 đến 10 Tuy nhiên nhiệt độ này có thể thay đổi tùy thuộc vào việc điều chỉnh thermostat và nhiệt độ môi trường bên ngoài
- Do đó tùy theo mỗi loại sản phẩm mà ta có thể để vào các khu vực nhiệt độ khác nhau
+ Các sản phẩm khô hoặc các sản phẩm cần làm đông thì ta để lên ngăn đông để
nó có thể bảo quản được lâu ngày
+ Những sản phẩm là thức ăn ta có thể để vào ngăn lạnh Lưu ý trước khi để vào thì phải đậy lắp kín để tránh bay mùi và làm hư tủ lạnh, mặt khác sản phẩm phải đăm bảo nguội để tránh gây tổn hao điện năng đối với tủ
+ Các sản phẩm là rau củ ta sẽ để xuống ngăn rau củ Lưu ý những loại rau củ cần thở thì ta phải hé mở cửa lắp ngăn để nó có thể thở được
- Với tủ gió tủ sẽ tự động xả khi đến chu kì xả đá
- Trong trường hợp đến chu kì xả mà tủ không xả được thì ta cần kiểm tra lại để xác định tình trạng hư hỏng để kịp thời sửa chữa
2 Bảo dưỡng tủ lạnh
- Sự bảo dưỡng tủ lạnh phụ thuộc vào phương pháp lắp giáp các bộ phận bên trong tủ Nếu các bộ phận được hàn với nhau, càn phải có thiết bị để thực hiện
Trang 15sự sửa chữa các thiết bị lớn bên trong Việc bảo dưỡng tủ lạnh được chia làm 2 nhóm chính:
2.1.Quy trình bảo dưỡng
2.1.1 Bảo dưỡng bên ngoài
Bảo dưỡng bên ngoài bao gồm mọi phương pháp không can thiệp vào hệ thống môi chất lạnh bên trong Hầu hết các bảo dưỡng bên ngoài đều thực hiện được theo yêu cầu của khách hàng Các bảo dưỡng bao gồm:
- Nạp, xả môi chất lạnh, xử lý dầu bôi trơn
2.2 Yêu cầu kỹ thuật an toàn
- Khi bảo dưỡng tủ yêu câu phải rút phích cắm để đảm bảo an toàn đện
- Không được làm thủng dàn lạnh
- Thực hiện tháo gỡ các chi tiết trong tủ càn đúng quy trình
- mỗi hãng có thể có những cách tháo gỡ khác nhau Do đó trước khi tháo gỡ cần nghiên cứu cách tháo cũng như là dụng cụ để có thể tháo được
- Đảm bảo cho người và thiết bị trong quá trình thực tập
CÂU HỎI BÀI TẬP:
Câu 1: Hãy nêu sử dụng, bảo dưỡng tủ lạnh gia đình?
Câu 2: trình bày yêu cầu kỹ thuật an toàn trong bảo đưởng tủ lạnh?
Câu 3: nêu lên các bước bảo dưỡng tủ lạnh không đóng tuyết?
YÊU CẦU VỀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP BÀI 3
15
Trang 16Nội dung:
+ Về kiến thức: Xác định được kích thước, kết cấu ngăn che, mặt bằng không
gian ĐHKK
Hiểu được nhiệt thừa, ẩm thừa, kiểm tra đọng sương
+ Về kỹ năng: Áp dụng phù hợp với từng loại động cơ, phù hợp với đặc tính, trạng thái làm việc của hệ thống sản xuất
+ Về thái độ: Rèn luyện tính tỷ mỉ, chính xác, an toàn và vệ sinh công nghiệp
Phương pháp:
+ Về kiến thức: Được đánh giá bằng hình thức kiểm tra viết, trắc nghiệm
BÀI 4 ĐẤU DÂY VÀ VẬN HÀNH MẠCH ĐIỆN MÁY ĐIỀU HOÀ GHÉP
Mục tiêu : Sau khi học xong bài này người học có khả năng:
+ Biết được nguyên lý làm việc của mạch điện
+ Biết được quy trình lắp mạch điện theo sơ đồ nguyên lý
+ Lắp được mạch điện đúng quy trình, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, thời gian
+ Sử dụng dụng cụ, thiết bị đo kiểm đúng kỹ thuật
+ Cẩn thận, chính xác, nghiêm chỉnh thực hiện theo quy trình
+ Chú ý an toàn
Nội dung:
Trang 171 Hệ thống điện máy điều hoà treo tường
1.1 Sơ đồ nguyên lý của mạch điện máy một chiều
17
Trang 181.2 Lắp đặt mạch điện máy điều hoà một chiều
Lắp đặt theo sơ đồ đảm bảo chính xác
1.3 Vận hành mạch điện máy điều hoà một chiều
Vận hành tên most điều khiển tương ứng với bord mạch điện tử của máy
1.4 Sơ đồ nguyên lý của mạch điện máy hai chiều
Trang 19Hình 1.4 sờ đồ nguyên lý mạch điện máy 2 chiều
1.5 Lắp đặt mạch điện máy điều hoà hai chiều
Dựa vào cataloge có sẵn chúng ta lắp đúng đảm bảo yêu cầu kỹ thuật
1.6 Vận hành mạch điện máy điều hoà hai chiều
Cũng giống như máy điều hòa loại 1 chiều chúng ta dùng remost để điều chỉnh
2 Hệ thống điện máy điều hoà đặt sàn
2.1 Sơ đồ nguyên lý của mạch điện máy một chiều
Hình 2.1 sơ đồ máy lạnh 1 chiều
19
Trang 202.2 Lắp đặt mạch điện máy điều hoà một chiều
Lắp theo đúng sơ đồ nguyên lý của nó đảm bảo đúng kỹ thuật và an toàn
2.3 Vận hành mạch điện máy điều hoà một chiều
Cũng giống như các loại máy lạnh khác chúng ta dùng remost để điều khiển
3 Hệ thống điện máy điều hoà áp trần
3.1 Sơ đồ nguyên lý của mạch điện máy một chiều
Hình 3.1 sơ đồ nguyên lý mạch điện áp trần 1 chiều
3.2 Lắp đặt mạch điện máy điều hoà một chiều
Lắp đặt đúng theo bản vẽ mạch điện đã thiết kế
3.3 Vận hành mạch điện máy điều hoà một chiều
Vận hành bằng cách cấp nguồn và điều chỉnh bằng remost
3.4 Sơ đồ nguyên lý của mạch điện máy hai chiều
Trang 21Hình 3.3 Sơ đồ cấp nguồn tự động
3.5 Lắp đặt mạch điện máy điều hoà hai chiều
Lắp đặt mạch điện theo đúng bản vẽ yêu cầu
3.6 Vận hành mạch điện máy điều hoà hai chiều
Cũng giống như trên vận hành bằng cách cấp nguồn và điều chỉnh bằng remost
4 Hệ thống điện máy điều hoà âm trần
4.1 Sơ đồ nguyên lý của mạch điện máy một chiều
21
Trang 22Hình 4.1 sơ đồ hệ thống lạnh âm 1 chiều
4.2 Lắp đặt mạch điện máy điều hoà một chiều
Lắp đúng theo sơ đồ mạch điện đã thiết kế
4.3 Vận hành mạch điện máy điều hoà một chiều
Cũng giống như trên vận hành bằng cách cấp nguồn và điều chỉnh bằng remost
4.4 Sơ đồ nguyên lý của mạch điện máy hai chiều
Hình 4.4 sơ đồ nguyên lý mạch điện 2 chiều
4.5 Lắp đặt mạch điện máy điều hoà hai chiều
Lắp đặt mạch điện theo hình vẽ thiết kế
4.6 Vận hành mạch điện máy điều hoà hai chiều
Cũng giống như trên vận hành bằng cách cấp nguồn và điều chỉnh bằng remost
5 Hệ thống điện máy điều hoà dấu trần
Tương tự như hệ thống âm trần
5.1 Sơ đồ nguyên lý của mạch điện máy một chiều
5.2 Lắp đặt mạch điện máy điều hoà một chiều
5.3 Vận hành mạch điện máy điều hoà một chiều
5.4 Sơ đồ nguyên lý của mạch điện máy hai chiều
5.5 Lắp đặt mạch điện máy điều hoà hai chiều
5.6 Vận hành mạch điện máy điều hoà hai chiều