Bài giảng RLCH nước điện giải cân bằng acid base

Trang 1

RLCH NƯỚC-ĐIỆN GIẢI CÂN

BẰNG ACID-BASE

Trang 3

I ĐẠI CƯƠNG

RLCH NƯỚC ĐIỆN GIẢI

1 Phân bố & vai trò của nước

2 Phân bố & vai trò của điện giải

3 Cân bằng xuất nhập nước

4 Cân bằng xuất nhập điện giải

5 Trao đổi nước lòng mạch và gian bào

6 Trao đổi giữa tế bào và gian bào

7 Điều hòa cân bằng muối nước

Trang 5

Ngoại bào ECF

Gian bào

Nội mạch

20 (15) (5)

14 (11) (3)

Trang 6

1 Phân bố của nước trong cơ thể

Lượng nước vào (ml) Lượng nước ra (ml)

Uống 1400-1800 Nước tiểu 1400-1800

Tổng 2400-3200 2400-3200

Trang 7

2 Phân bố điện giải

Chất điện giải Ngoại bào Nội bào

Natri 135-145 mEq/L 10-14 mEq/L

Bicarbonate 24-31 mEq/L 7-10 mEq/L

Calci 8,5-10,5 mEq/dL <1 mEq/L

Phosphate 2,5-4,5 mEq/dL 4 mEq/kg

Magie 1,8-3,0 mg/dL 40 mEq/kg

Trang 8

3 Vai trò của nước trong cơ thể

Tham gia quá trình sinh năng lượng

Trang 10

5 Cân bằng xuất nhập điện giải

Cơ thể cần 5-6g muối/ngày, tối

thiểu 500mg/ngày.

Đào thải qua nước tiểu, mồ hôi

Trang 11

6 Điều hòa lượng muối-nước

Trang 12

Angiotensin I Angiotensin II

Renin

Trang 13

Tái hấp thu Na Tái hấp thu H 2 O

Thải Na Niệu quản

Tim

Trang 14

7 Trao đổi tế bào với gian bào

bào

khác-duy trì bởi V/C tích cực Ion qua màng TB.

Trang 15

7 Trao đổi tế bào với gian bào

Đẳng trương Nhược trương Ưu trương

Trang 16

8 Trao đổi lòng mạch-gian bào

Trang 17

9 Rối loạn di chuyển nước

Phù: tình trạng tích tụ nước trong

khoảng gian bào.

Quá trình bệnh lý do nước thoát ra

từ lòng mạch hoặc bạch mạch.

Có 4 cơ chế chủ yếu tham gia tạo

dịch phù

Trang 23

Cơ chế phù

Trang 24

Lâm sàng

Phù toàn thân hoặc tại chỗ, hoặc

cơ quan đặc biệt: não, phổi.

Tăng cân, chật quần áo, đi giày dép

chật Hạn chế vận động và kết hợp nguyên nhân bệnh lý

Chèn ép, hạn chế dinh dưỡng…

Trang 25

Trang 26

Lâm sàng

Phù toàn thân hoặc tại chỗ, hoặc

cơ quan đặc biệt: não, phổi.

Tăng cân, chật quần áo, đi giày dép

chật Hạn chế vận động và kết hợp nguyên nhân bệnh lý

Chèn ép, hạn chế dinh dưỡng…

Trang 28

II RLCH MUỐI NƯỚC

1 Rối loạn chuyển hóa nước

Trang 29

a Mất nước

Theo lượng điện giải-nước

•Ưu trương: nước >điện giải

•Đẳng trương: nước=điện giải

•Nhược trương: điện giải > nước.

Trang 30

a Mất nước

Theo khu vực mất nước

•Ngoại bào: đa số, KLTH giảm

•Nội bào: nước TB bị kéo ra ngoài.

Trang 31

Trang 32

Trang 33

a Mất nước

Biểu hiện lâm sàng

•Tăng cảm giác khát

•Thận giữ nước: tăng tiết ADH

•Giảm trọng lượng cơ thể

Trang 34

a Mất nước

Biểu hiện lâm sàng

•Rối loạn điều hòa thân nhiệt

•Giảm KL tuần hoàn và gian bào

•Tụt huyết áp- shock.

Trang 35

a Mất nước

Chẩn đoán và điều trị

•Nguyên nhân gây mất nước

•Bồi phụ nước điện giải

Trang 36

b Thừa nước

Bệnh lý hoặc sinh lý

Nguyên nhân

•Tổng lượng Na cơ thể tăng

•Giảm bài tiết Na và nước của thận

suy tim,gan và corticosteroid

Trang 37

Triệu chứng lâm sàng

•Tăng cân tạm thời

•Phù trong gian bào

•Tm cổ nổi và áp lực trung tâm tăng

Trang 38

Trang 39

Trang 40

Thừa nước trong lâm sàng

•Ngộ độc nước: truyền nhiều dịch

•Phù: ứ nước ở gian bào, khoang

Phù toàn thân

Phù cục bộ, nội và ngoại bào

Trang 41

2 Rối loạn cân bằng điện giải

a Natri

Ở ngoại bào gấp 7 lần so với nội bào

BT: 135-145 mEq/L

Điều hòa bởi Aldosteron-RAA

Hấp thu: ăn uống, tiêm truyền, thuốc

Bài tiết: thận, 10% tiêu hóa và da

Trang 42

a Natri

Giảm

•Nguyên nhân

oThuốc lợi tiểu, bù không hợp

lý, uống nhiều ở người tâm thần

oMất qua mồ hôi

Trang 43

a Natri

Giảm

oDo đường tiêu hóa

oSuy tuyến thượng thận

Trang 44

a Natri

Giảm

•Biểu hiện lâm sàng

oPhù, co cứng cơ, yếu mệt

oBuồn nôn, nôn, co cứng bụng,

đi lỏng, thờ ơ, đau đầu, hôn mê

Trang 45

Trang 46

Trang 47

a Natri

Tăng >145mEq/L

•Triệu chứng lâm sàng

oGiảm cân, khát, giảm tiểu

oRối loạn thân nhiệt, da khô

oMạch nhanh, HA tụt

Trang 48

Trang 49

b Kali

Ở nội bào 98% 140-150mEq/L

Lượng nhỏ ở ngoại bào 3,5-5mEq/L

Vai trò quan trọng: tạo xung thần

kinh, kích thích cơ vân, tim và cơ trơn

Trang 50

b Kali

Giảm < 3,5 mEq/L

oGiảm cung cấp: ăn thiếu

oVào nội bào: giảm Kali toàn thân do kiềm hô hấp

Trang 51

Trang 52

Trang 53

Trang 54

b Kali

Tăng > 5,5 mEq/L

oCung cấp nhiều: ăn, uống

oNội bào ra ngoại bào:tổn thương màng, tăng tính thấm

Trang 55

b Kali

Tăng > 5,5 mEq/L

oNhiễm toan, giảm insulin

oThiếu oxy tế bào

oGiảm bài tiết ở thận

Trang 56

Trang 57

Trang 58

c Calcium

 Thần kinh cơ

 Kích thích tim

Trang 59

c Calcium

Điều hòa

Trang 60

I ĐẠI CƯƠNG

RLCB ACID/BASE

1 pH máu

2 Điều hòa pH máu/các hệ đệm

3 Rối loạn cân bằng acid base

Trang 61

HVQY

Trang 63

2 Điều hòa pH máu

Hệ đệm nội và ngoại bào

•Proteins: proteinat

•Bicarbonate của huyết tương

•Hệ đệm H-Hb/K-Hb: của hồng cầu

Trang 64

Hô hấp

Trang 66

Thận

Trang 67

II RLCB ACID-BASE

1 Nhiễm toan chuyển hóa

Mất bicarbonate, giảm pH máu

Nguyên nhân

•Tăng sinh acid không bay hơi

•Mất bicarbonate hoặc tăng chlorid

•Thận giảm tiết acid

Trang 68

Bù đắp

•Thở nhanh sâu, thải CO2

•Thận tham gia chống toan với acid

thể không bay hơi

Trang 69

•Chán ăn, buồn nôn và nôn

•Đái tháo đường còn có: mùi ketone,

đau bụng, thở Kussmaul, lơ mơ dẫn tới hôn mê…

Trang 70

•Ỉa chảy: giảm huyết áp, sức căng da

giảm, đau bụng, chuột rút, không có phân

Trang 71

Chẩn đoán

•Bicarbonate giảm <22mEq/L

•CO 2 đào thải nhanh <35mmHg

•Nước tiểu acid mạnh: thận tham gia

chống toan.

Trang 72

Chẩn đoán

•Đái tháo đường: tăng G máu và nước

tiểu, ceton niệu, giảm pH nước tiểu

•Suy thận mãn: Tăng urea nitrogen

máu (BUN).

Trang 73

•Tăng nhập kiềm qua thức ăn

não.

Trang 74

2 Nhiễm kiềm chuyển hóa

•Mất acid: do nôn mất acid, chloride

•Tăng bicarbonate: dùng antacid

•Giảm dịch ngoại bào: tăng

bicarbonate máu

•H + chuyển vào nội bào.

Trang 75

Cơ chế bù đắp

•Hệ đệm nội ngoại bào

•Hô hấp: giảm tần số, thở nông

•Thận: tăng bài tiết bicarbonate,

giảm tái hấp thu.

Trang 78

Điều trị

•Giảm kali, chlorid: bổ sung

•Giảm dịch ngoại bào: truyền dịch

Trang 80

•Đau đầu, ức chế, bối rối…

•Rùng mình, mất cảm giác, hôn mê

Trang 82

4 Nhiễm kiềm hô hấp

•Tăng thông khí: thở nhanh khi lo

lắng, sốt, viêm não, hen phế quản

Trang 85

HẾT BÀI

Tiêu đề	Bài giảng rlch nước điện giải cân bằng acid base
Trường học	Học Viện Quân Y
Chuyên ngành	Y học
Thể loại	Bài giảng

Định dạng
Số trang	85
Dung lượng	1,5 MB