Bài giảng mở đầu sinh lý bệnh TS nguyễn lĩnh toàn

Bài giảng mở đầu sinh lý bệnh

MỞ ĐẦU SINH LÝ BỆNH

HỌC VIỆN QUÂN Y

TS Nguyễn Lĩnh Toàn CNBM Sinh lý bệnh

BỘ MÔN SINH LÝ BỆNH

Mục đích học tập

• Nắm được định nghĩa và các nội dung học tập chính của sinh lý bệnh

• Nắm được mục đích học môn sinh lý bệnh

• Phân tích được tính chất phương pháp luận môn sinh lý bệnh

• Nắm được vai trò của sinh lý bệnh trong y học

Định nghĩa

• SLB là môn học nghiên cứu nhữngqui luật hoạt động của cơ thể và cơquan khi bị bệnh Từ đó làm cơ sởcho việc chẩn đoán, điều trị, phòngbệnh

1.Định nghĩa và nội dung sinh lý bệnh

Định nghĩa (Tiếp)

• Sinh lý bệnh đại cương: tính chất toànthân, khái niệm chung về bệnh lý điểnhình: viêm, sốt, miễn dịch, u,

• Sinh lý bệnh bộ phận: tuần hoàn, hôhấp, gan, tiết niệu

1.Định nghĩa và nội dung sinh lý bệnh

Nội dung

• Nghiên cứu các yếu tố liên quan vàqui luật bệnh (nguyên nhân và điềukiện gây bệnh);

• Nghiên cứu bệnh căn, qui luật pháttriển bệnh (cơ chế phát sinh, pháttriển và kết thúc bệnh - bệnh sinh);

1.Định nghĩa và nội dung sinh lý bệnh

Nội dung

• Bệnh có thể khỏi hoặc không

=> Trả lời câu hỏi "tại sao?", "như thếnào?"

=> Xây dựng những khái niệm cơ bảncủa bệnh

1.Định nghĩa và nội dung sinh lý bệnh

• Trang bị những qui luật chung, cơ bản về bệnh và mối liên quan giữa bệnh và lành.

• Giữa các cơ quan trong cơ thể,

giữa tại chỗ và toàn thân.

2.Mục đích môn sinh lý bệnh

• Giúp vận dụng những qui luật vào

"rừng rậm lâm sàng"

2.Mục đích môn Sinh lý bệnh

• Xây dựng phương pháp luận để tiếp cận những qui luật bệnh.

= dạy phương pháp (tại sao) & kinh nghiệm nghiên cứu.

2.Mục đích môn Sinh lý bệnh

• Từ hiện tượng bệnh lý cụ thể, tìm

luật hoạt động của cơ thể bị bệnh = tính chất tổng hợp

3.Tính chất phương pháp luận trong nghiên cứu sinh lý bệnh

3.Tính chất phương pháp luận trong nghiên cứu sinh lý bệnh

Ví dụ: - Loét dạ dày hành tá tràng - cơ chế toàn thân

- Thiếu oxy: nhiều nguyên nhân

cơ chế từ các chuyên khoa

• Tìm hiểu qui luật hoạt động của cơ thể

bị bệnh

Sinh lý bệnh tận dụng mọi khả năng

kỹ thuật cũng như thành tựu của

những môn học khác

3.Tính chất phương pháp luận trong nghiên cứu sinh lý bệnh

• => SLB mang tính chất tích hợp về

mặt phương pháp, để giải thích cơ

chế bệnh sinh => sử dụng cơ chế hoá sinh, lý sinh, hình thái, phân tử

3.Tính chất phương pháp luận trong nghiên cứu sinh lý bệnh

• Phải hiểu các môn học khác: hóa

sinh, sinh lý, GPB, GP, dược

=> SLB không có kỹ thuật và phương pháp riêng hay nói cách khác phương pháp SLB là tổng hợp và tích hợp

3.Tính chất phương pháp luận trong nghiên cứu sinh lý bệnh

Ví dụ: Nghiên cứu bệnh ung thư =

máu, hoá sinh, miễn dịch, di truyền thành qui luật ung thư

3.Tính chất phương pháp luận trong nghiên cứu sinh lý bệnh

3.3.Tính chất thực nghiệm

câu hỏi "tại sao?" hay "như thế

nào?".

3.Tính chất phương pháp luận trong nghiên cứu sinh lý bệnh

3.3.Tính chất thực nghiệm (PP)

Để hình thành kết luận có tính qui luật của một bệnh phương pháp TN phải qua 4 bước sau:

3.Tính chất phương pháp luận trong nghiên cứu sinh lý bệnh

• Quan sát: dùng ngũ quan, dùng phương

tiện kỹ thuật, xét nghiệm cận lâm sàng

• Giả thuyết: sau khi thu thập dữ kiện ở

người bệnh, người thầy thuốc đặt giả

thuyết dựa trên những khách quan thu được.

3.Tính chất phương pháp luận trong nghiên cứu sinh lý bệnh

• Chứng minh: để kiểm chứng giả thuyết

có thể bằng các phương tiện kỹ thuật, điều trị khỏi, đối chiếu lâm sàng – GPB, thực nghiệm trên động vật…

• Kết luận

3.Tính chất phương pháp luận trong nghiên cứu sinh lý bệnh

4.1 Soi sáng cho công tác phòng và điều trị

Muốn dự phòng bệnh nào cần nắm

được qui luật hoạt động của chúng

SLB nghiên cứu qui luật hoạt động

phòng và điệu trị bệnh

4.Vai trò của sinh lý bệnh trong y học

4.1 Soi sáng cho công tác phòng và điều trị

Biết quan hệ giữa nguyên nhân và

điều kiện gây bệnh, giữa con người

4.Vai trò của sinh lý bệnh trong y học

4.2 Là cơ sở của y học hiện đại

Là phương pháp luận của y học hiện

đại.

Nhờ phương pháp thực nghiệm mà SLB

không dừng lại ở quan sát và giả thuyết, có khả năng chứng minh nên đã làm cho y học hiện đại phát triển.

4.Vai trò của sinh lý bệnh trong y học

4.3.Là môn học triết học của y học

• Nêu qui luật biện chứng và duy vật về bệnh

• Vì SLB đi từ quan sát và thực

nghiệm khoa học => xây dựng

thành lý luận, => làm kim chỉ nam

trong hành nghề

4.Vai trò của sinh lý bệnh trong y học

4.3 Là môn học triết học của y học

• Vấn đề nguyên nhân và điều kiện,

tại chỗ và toàn thân

Các nền y học cổ khó phát triển được

vì thiếu cơ sở lý luận

4.Vai trò của sinh lý bệnh trong y học

Đơn vị anh hùng lực lợng vũ trang thời kỳ đổi mới

XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!