Tiểu luận tài chính công: Phân tích chi tiêu công Trường hợp của Lafrasia
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
MÔN TÀI CHÍNH CÔNG
Trang 2PHẦN 1 : B ài dịc h “ Phân tích chi tiêu công - Trường hợp của Lafrasia” 1
1 GIỚI TH IỆU 2
2 KH U VỰ C CÔNG 4
3 CÁ C KH U VỰC K INH TẾ: NÔN G NGHIỆP VÀ CÔ NG NGHIỆP .11
4 LĨNH VỰC XÃ HỘ I: GIÁ O DỤC VÀ SỨC KHỎ E 13
5 CÁ C DO ANH NGHIỆP THU ỘC SỞ HỮU NHÀ NƯỚC 17
PHẦN 2 : Trả lời câu hỏi .19
Trang 3PHẦN 1
Trang 4PHÂN TÍCH CHI TIÊU CÔ NG TRUỜNG HỢP CỦA LAFRASIA
Bài nghiên cứu về Lafrasia, m ột quốc gia được hư cấu, là m ột sự kết hợp các vấn đề m à các quốc gia đang phát triển phải đối mặt trong phân tích chi tiêu công H ai mục tiêu chính của nghiên cứu này:
Nêu ra sự cảnh báo cho những người hoạt động trong khu vực công về các vấn đề
khó khăn phải đối m ặt của một quốc gia đang phát triển tiêu biểu
Giúp họ hình thành và phát triển giải pháp khả thi cho những vấn đề này
Nghiên cứu được thực hiện năm 1989 Sau khi đọc bài viết này, các nhà hoạt động trong khu vực công có thể thảo luận về vấn đề nảy sinh trong tiến trình đưa ra quyết định chi tiêu công ở m ột quốc gia vốn đang phải đối mặt với các vấn đề tương tự như Lafarsia
1 GIỚI THIỆU
Lịch sử và địa lý
Lafrasia là một quốc gia thuộc địa cũ, mới giành được độc lập từ sau chiến tranh thế giới
2 Trong suốt khoảng thời gian là thuộc địa, quốc gia này đã tạo dựng được một hệ thống dịch vụ công được tổ chức tốt, cơ sở hạ tầng phát triển và một hệ thống giáo dục công rộng khắp Tuy nhiên, ba mươi năm dưới chế độ độc tài quân sự sau đó đã tàn phá tất cả những thành quả này Hệ thống dịch vụ công trở nên dư thừa nhân viên và hoạt động kém hiệu quả, cơ sở hạ tầng xuống cấp do không được duy tu, sửa chữa; hệ thống giáo dục đầy rẫy những vấn đề M ột thập kỷ trở lại đây, một chính phủ dân chủ thay thế chính phủ độc tài dân sự và đang cố gắng xây dựng lại cơ sở hạ tầng cũng như tập trung lại những ưu tiên của chính phủ
Lafrasia là một quốc gia nhiệt đới 25% diện tích quốc gia là núi, phần còn lại là sự đan xen của rừng và nông trang Coca được trồng trên núi Lafrasia có khoảng 300 dặm bờ biển và một cảng biển sâu Các hòn đảo gần thành phố bờ biển BahiaLinda thu hút một lượng khách du lịch vừa phải N guồn năng lượng chính của quốc gia này là thủy điện, cùng với một chút than đá, toàn bộ xăng dầu và khí ga tự nhiên đều nhập khẩu
Dân số
Dân số của Lafrasia vào khoảng 40 triệu người, 7 triệu trong số họ sinh sống ở thủ đô, là tỉnh lớn nhất trong số 5 tỉnh thành, chiếm 40% dân số của cả nước; 8 triệu khác sống ở mười thành phố nhỏ hơn; phần dân số còn lại sống trong những ngôi làng với dân số từ vài trăm đến vài ngàn người Các tỉnh miền núi có mật độ dân số thưa thớt nhất Trung bình chỉ có 250.000 người sống rải rác trên một diện tích 7.000 dặm vuông 23% dân số của Lafrasia sống dưới mức trung bình Vẫn có nhiều người sinh sống ở các làng quê nông thôn, nhưng tỷ lệ di cư đến thành phố đang tăng dần, nơi mà họ sống trong những căn nhà lụp xụp tồi tàn và kiếm sống bằng những việc làm thời vụ, bấp bênh, không đòi hỏi kỹ năng
Chỉ số xã hội
Lafrasia là quốc gia có mức thu nhập trung bình dưới mức trung bình, một số chỉ tiêu xã hội thể hiện sự không đáp ứng những nhu cầu tối tiểu về chăm sóc sức khỏe, giáo dục, và những dịch vụ khác Bảng 1-1 liệt kê một số chỉ số xã hội của Lafrasia và nhóm những quốc gia tương đồng với mức thu nhập tương đương trong cùng khu vực
Trang 5Bảng 1-1 C hỉ số kinh tế xã hội của Lafrasia và các quốc gia tương đồng 1988-89
Mức độ trung bình của các quốc gia tương đồng
để chống lại Andaria cũng như những những đe dọa từ bên trong
Trong những năm 1985-1989, thu nhập trung bình công nhân viên chức chỉ tăng 4%/năm, khả năng mua sắm thực tế giảm mạnh Tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị theo ước đoán là gần 20% Ở khu vực nông thôn, có một sự không rõ ràng giữa thất nghiệp và có việc làm, như một minh chứng cho sự di cư đến các trung tâm thành thị Trong những nỗ lực giải quyết các vấn đề này, chính phủ đã thuê rất nhiều những người lao động không
có kỹ năng này cho những công việc trình độ thấp, ngay cả khi có rất ít việc cho họ làm
Trang 6Bảng 1-2 Tài khoản thu nhập quốc gia, 1985-89 (triệu peso)
Chính quyền trung ương
Chính quyền trung ương gồm quốc hội, thủ tướng và nội các, một chủ tịch nước (tổng thống) được bầu để tạo sự gắn kết giữa nghĩa vụ hành chính và nghi lễ Chính quyền trung ương chịu trách nhiệm về giáo dục ở tất cả các cấp (ngoại trừ cơ sở trường học tiểu học), quân đội, bệnh viện và trung tâm y tế, trường y, hầu hết đường cao tốc, hệ thống luật và cảnh sát, đối ngoại, công viên công cộng và bảo tàng, ngân hàng TW, hệ thống bảo hiểm xã hội, giám sát hệ thống thương mại và ngân hàng, nghiên cứu và phát triển nông nghiệp, điều hành hệ thống tài chính, công nghiệp và nông nghiệp
Năm đại học công được phân bố mỗi tỉnh một trường, cũng được đầu tư từ chính phủ Thủ phủ mỗi tỉnh cũng có các học viện kỹ thuật Tất cả các trường học ở cấp dưới cấp 2 đều được đầu tư từ nguồn vốn tư nhân Chính quyền trung ương quản lý một số doanh nghiệp nhà nước bao gồm hệ thống sân bay và vận tải hàng không, cảng, hệ thống cấp điện, phân phối và xử lý nước, bưu điện, xe bus và vài nhà máy xi măng Đóng vai trò là người quản lý thuế chủ đạo nên chính quyền trung ương giám sát việc thi hành chính sách thuế của chính quyền địa phương
Chính quyền địa phương
Các tỉnh không có quyền lực độc lập, họ đóng vai trò là cấp hành chính của chính quyền trung ương Chính quyền địa phương tại các thành phố và nông thôn chịu trách nhiệm phân phối và dự trữ nguồn nước, các trang thiết bị xử lý chất thải (nếu sẵn có) và hệ thống cống thoát, thu gom rác, vệ sinh đường phố, duy trì pháp luật địa phương, các khu chợ công, xây dựng và bảo dưỡng trường cấp tiểu học Nếu nguồn đầu tư cho trung tâm y
tế địa phương cũng như các dịch vụ thiết yếu khác từ chính quyền trung ương không đáp ứng được nhu cầu thì chính quyền địa phương phải can thiệp để giải quyết H ội đồng địa phương nhận nguồn vốn chủ yếu (xấp xỉ 85%) từ chính quyền trung ương), phần vốn bổ sung còn lại từ các khoản thuế địa p hương được p hép thu và các khoản phí, lệ phí (15%)
Trang 7Các thành phố lớn cung cấp phương tiện vận tải công cộng (chủ yếu là xe bus) và chi phí bảo dưỡng các công viên thành phố
Chi tiêu điều hành
Chi tiêu điều hành tính chung cho chính quyền trung ương và địa phương chiếm khoảng 19% GD P Chính quyền trung ương chi 42.8 tỷ peso mỗi năm, bao gồm cả khoản cấp cho chính quyền địa phương Mặc dù nguồn số liệu của chi tiêu và thu địa phương không đầy
đủ nhưng có thể ước lượng rằng tổng nguồn thu địa phương khoảng 77 triệu peso mỗi năm Mức độ tổng chi của 2 cấp ở mức thấp hơn một chút so với chuẩn khu vực (20% GDP) Sự phân bổ nguồn ngân sách cho chi điều hành được liệt kê chi tiết ở bảng 2-1
Do các cơ quan thống kê chính phủ thường không thể nắm cụ thể được lương từng nhân công và việc mua các nguồn cung cụ thể của mỗi khu vực nên sự chính xác của số liệu vẫn là một vấn đề Mức độ tin cậy của dữ liệu chi tiêu địa phương còn thấp hơn nên chỉ
có số liệu của chính phủ được thể hiện ở đây
Bảng 2-1 N gân sách hoạt động của chính phủ, 1988-89
Chi đầu tư
Đầu tư công ở Lafrasia, bao gồm các dự án được tài trợ từ nguồn vận động, chiếm khoảng 7%GDP và 60% tổng đầu tư (công và tư) cả nước M ặc dù số liệu này nghe có vẻ hợp lý nhưng vẫn cón có sự tranh cãi lớn về sự hợp lý trong việc phân bổ vốn hiện tại giữa các khu vực và mức cân bằng hợp lý giữa đầu tư công và tư Sự bảo dưỡng phục hồi không được chú ý, cụ thể là đối với các tòa nhà công (bao gồm cả trường học), đường xá
và hệ thống tưới tiêu Thủy điện nhận được tỷ lệ đầu tư rất lớn (43%) bởi thủ tướng cam
Trang 8kết sẽ cung cấp điện đến mỗi hộ gia đình Các khu vực khác cũng đang rất cần các nguồn đầu tư đáng kể K hông có dữ liệu về đầu tư của chính quyền địa phương nhưng có thể biết rằng hầu hết nguồn vốn địa phương đều dùng cho việc bảo dưỡng hơn là đầu tư mới Yêu cầu lớn cho các ưu tiên đầu tư là hỗ trợ cho chính quyền địa phương xây trường học
và trung tâm y tế, bảo dưỡng đường xá, trồng cà phê, mở rộng đường sắt, hệ thống cấp nước và điện tới nhiều khách hàng hơn, bảo dưỡng các toà nhà công, mở rộng hạ tầng sân bay và cảng Nhiều dự án hiện tại được thực hiện từ nguồn vốn vận động hơn là việc sử dụng các nguồn nước ngoài K ết quả là thành phần của đầu tư công có cả nguồn vận động tài trợ, bảng 2-2 thể hiện chi tiêu đầu tư khu vực công trong năm 1988-89 bao gồm cả các
dự án có nguồn tài chính tài trợ
Bảng 2-2 C hi tiêu đầu tư của khu vực công, 1988-89
Chi thường xuyên cho các dự án
Bởi các dự án mới như đường phụ, dự án năng lượng, trung tâm y tế nông thôn, hệ thống cấp nước, cần được vận hành liên tục, Lafrasia sẽ phải dành một khoản chi tiêu bắt buộc cho việc bảo dưỡng và điều hành, bao gồm nhân sự, thiết bị và các nguồn cung Bộ tài chính (căn cứ trên một nghiên cứu thực hiện bởi một tổ chức phi chính phủ) ước tính rằng mỗi 100 peso từ ngồn vốn vận động được dùng đầu tư cho một dự án sẽ cần một chi phí ngân sách hằng năm thường xuyên là 25 peso (tại mức giá cố định) cho điều hành và bảo dưỡng Chi tiêu tài chính bắt buộc trong tương lai này mang đến nguy cơ về sự miễn cưỡng trong việc thực hiện các dự án đầu tư trong nước mới
Trang 9Quản lý ngân sách
Quản lý nguồn lực công là một quá trình kỹ thuật cao đòi hỏi một hệ thống cơ quan được vận hành tốt và nguồn nhân lực nhiều kỹ năng Trung tâm của tiến trình này là hệ thống lập kế hoạch và ngân sách với sự kết hợp của 3 nhân tố chính:
• Lập kế hoạch và chi ngân sách phải được cân nhắc trên cơ sở nguồn lực hạn chế giữa các chương trình theo cách phù hợp giữa các mục tiêu toàn diện và các chính sách vĩ mô
• Tổng nguồn thích hợp được xây dựng từ các nhà làm chính sách phải được đưa vào ngân sách và chi tiêu cho chương trình đã dự định
• Tiền chi tiêu phải được ghi nhận do đó việc sử dụng nguồn lực công có thể được tính toán một cách minh bạch và đúng lúc
Ở Lafrasia, không có cơ chế ngân sách và kế hoạch chính xác Đất nước đang vận động
để áp dụng chương trình đầu tư kế hoạch 3 năm nhưng sự xung đột giữa Ủy ban kế hoach, vốn chịu trách nhiệm cho việc xây dựng chương trình chi tiêu đầu tư hàng năm, với Bộ tài chính, cơ quan thực hiện kế hoạch ngân sách hằng kỳ K hông có sự ước lượng chi phí hằng kỳ trung hoặc dài hạn trong chương trình đầu tư công, như việc ước tính rằng mỗi 100 peso từ ngồn vốn vận động được dùng đầu tư cho một dự án sẽ cần một chi phí ngân sách hằng năm thường xuyên là 25 peso (tại mức giá cố định) cho điều hành và bảo dưỡng, được tính đến khi các dự án mới bắt đầu
Thực tế chi ngân sách trong các năm vừa qua có sự mặc cả lớn giữa Bộ tài chính và các nhà tài trợ để xác định việc phân bổ chi phí Sự liên kết giữa kế hoạch chính sách và chi ngân sách mất dần do Bộ dành sự quan tâm cho việc giảm chi phí và các nhà tài trợ muốn tăng cường sự kiểm soát với ngân sách chi đầu tư Ngân sách hàng năm được chuẩn bị theo một cơ sở tăng trưởng cơ bản, và thường giữa năm sẽ có sự cắt giảm toàn diện nếu doanh thu được tính toán không đạt được K ết quả là việc thực hiện các chiêu tiêu theo kế hoạch (chẳng hạn thực hiện dự án) thường bị trì hoãn H ơn nữa, các dự án đầu tư công thường cho thấy các khó khăn trong việc thực hiện do thiếu hụt kỹ năng quản lý và kỹ thuật
Hạ tầng đô thị
Tại Lafrasia có một lượng lớn dân di cư đến các thành phố đặc biệt là thủ đô Giao thông cộng cộng trở nên quá tải và xuống cấp Chỉ khoảng 60% dân số đô thị (tỷ lệ này ở nông thôn là thấp hơn) được tiếp cận với nguồn cung nước sạch và thuận tiện, hệ thống cấp nước đang trong điều kiện hư hại cần sửa chữa Sự thiếu hụt về nhà ở đã là một vấn đề thường xuyên trên cả nước, các khu ổ chuột xuất hiện tại các thành phố lớn M ột hậu quả của việc bùng nổ dân số và thiếu hụt dịch vụ bảo vệ sức khỏe, cấp nước là tỷ lệ mắc bệnh truyền nhiễm cao hơn, tình hình càng xấu hơn bởi việc không có chính sách y tế công thích hợp cho đô thị Các tòa nhà công, bảo tàng và thư viện cũng cần thiết được duy trì
và phục hồi
Hệ thống đường giao thông
Quốc gia có 2600 dặm đường cao tốc chính, 8.600 dặm đường phụ, và 11.000 dặm đường nhỏ rẽ nhánh không được tráng nhựa Ngân sách dùng cho các công trình xây dựng chủ đạo và nâng cấp nhưng việc tu bổ và cải tạo hệ thống đường xá không chủ yếu thì phải sử dụng vượt ngân sách 342 triệu pesos (theo tỷ giá hiện hành khoảng 45.6 triệu U SD ) để tu
bổ mặt đường 11,200 dặm đường và 11.000 dặm dường phụ Q uỹ này dùng để phân bổ
Trang 10cho nhân công, vật liệu, thiết bị máy móc và xe cộ Bởi vì có nhiều dự án còn dang dở, việc chi tiêu này đồng nghĩa với việc các con đường nhỏ sẽ được quan tâm trong 10 năm nữa, đường cao tốc trong vòng mỗi 5 năm, đường phụ và đường cao tốc cấp 2 trong vòng 6-8 năm
Các con đường phụ thì không được trải nhựa, nhưng đảm bảo lưu thông bình thường Sự sao nhãng các con đường phụ đã làm cho ¾ các con đường này không thể cho phương tiện nào nặng hơn xe gắn máy lưu thông được Các con đường chính cũng ở trong tình trạng xấu cần cải thiện bề mặt H ai con đường chính, 1 con đường dẫn đến thủ đô Bahia Linda và 1 dẫn đến khu vực nông trường trồng ca cao có nhiều đường vòng và mỗi đường trong số này đều trong tình trạng xấu Một vài cây cầu không chịu được trọng tải nặng và phải được xây dựng lại hay ít nhất gia cố lại để cho phép xe tải lưu thông Theo tính toán của bộ trưởng bộ tài chính, chi phí tu bổ tất cả các con đường sẽ gấp 10 lần cho chi phí cấp sách vở cho sinh viên ở 8 cấp bậc trong 10 năm nữa Á p lực chi tiêu thường xuất hiện vào cuối chu kỳ ngân sách làm phức tạp hơn chương trình nâng cấp đường giao thông bằng cách rút ngắn đi giai đoạn chuẩn bị cho kế hoạch chi tiêu sửa chữa và tu bổ
Tu bổ sửa chữa
Việc tu bổ bị hoãn lại liên tục do cơ sở hạ tầng bị hư hỏng nghiêm trọng đặc biệt là đường xá, hệ thống thủy lợi, các công trình xây dựng của chính phủ Việc sao nhãng chi tiêu cho tu bổ bảo quản đã đẩy chi phí ước tính 2.5%GD P, hay 9% trong tổng chi tiêu của chính phủ Lịch trình bảo dưỡng càng yếu kém thì nhu cầu cải tạo hạ tầng càng gia tăng mạnh mẽ Đ ội ngũ nhân viên kỹ thuật không được đào tạo đầy đủ, kế họach chương trình ngân sách không nhận được số liệu dự thảo hay từ nhà quản lý D NNN , và họ cũng không đánh giá được các nhu cầu cần bảo dưỡng Việc giám sát bảo dưỡng khá phức tạp do mâu thuẫn phát sinh – hầu hết các quỹ được lập từ chính phủ, nhưng trách nhiệm thực hện bảo dưỡng là do địa phương thực hiện
So sánh chi phí
So sánh với các quốc gia khác trong khu vực, chi tiêu của Lafrasia trong lĩnh vực quản lý
và cho sức khỏe và giáo dục vẫn còn ở mức thấp M ặc dù có nền quân chủ 10 năm và mối quan hệ tương đối mềm dẻo với các nước láng giềng, chi cho quốc phòng vẫn còn cao Trợ cấp cho SOEs làm kiệt quệ ngân sách, khi mà có một số lượng lớn các nhân viên chức trong khu vực công Số liệu bảng 2.3
Bảng 2.3 So sánh chi tiêu vốn trên đầu người tại một số lĩnh vực năm 1989
Danh mục Lafrasia Các quốc gia cùng
7.50 1.15 4.35
Trang 11Giáo dục
Xây dựng
Chi quản lý
26.6 3.76 22.81
32.67 10.25 21.92
Doanh thu
Doanh thu nội địa gia tăng 10% trong vài năm gần đây, là kết quả của việc cải tiến quản
lý kiểm soát thuế Cùng với các khoản vay nợ và viện trợ từ bên ngoài, thâm hụt ngân sách giảm tư 40% xuống 16% tổng chi ngân sách cho đầu tư và thường xuyên (khoảng 3.7%) Các con số này thể hiện sự cải tiến vượt bậc so với số liệu cách đây, khoảng thời gian vẫn còn cuộc đấu tranh cho nền dân chủ, khắc phục sự hỗn loạn 30 năm qua, mong chờ các hỗ trợ đa phương về tư vấn hỗ trợ kỹ thuật, cũng như cần quỹ tài trợ cho tái cấu túc nguồn tài nguyên và giảm thâm hụt ngân sách Xem bảng 2.4
Bảng 2.4: D oanh thu chính phủ năm 1988-1989
Danh m ục Pesos (triệu) Tỷ lệ phần trăm
Doanh thu thuế
55.3 19.0 13.4 11.5 11.4 Phí và lệ phí
322
389 2,771
18.0 1.4 2.1 3.9 3.6 0.7 0.8 5.6
Về đường xá giao thông, phí cấp phép cho xe mô tô và thuế nhiên liệu hiện đang được dành riêng cho việc tu bổ đường xá nhưng doanh thu từ nguồn này có thể trang trải cho 60% chi phí tu bổ, do đó vẫn không thể đảm bảo hệ thống đường bộ khỏi tình trạng bị hư
Trang 12hại Trợ cấp cho ngành mía đường và cho vận tải công cũng là các vấn đề bàn cãi Một số trợ cấp cho DN NN để giải quyết tình trạng dư thừa lao động, các doanh nghiệp này sẽ thuê mướn các lao động trình độ thấp
Lương khu vực công
Việc xác định chính xác số lượng lao động trong khu vực công gặp khó khăn do có 01 số lượng lao động tạm thời và sự yếu kém của trong việc quản lý tiền lương và tuyển dụng đăng kí công chức Tuy nhiên, ước tính con số này khoảng 1 triệu người bao gồm trong lĩnh vực quốc phòng, giáo dục và D NN N Con số này chiếm khoảng 2.5% dân số và 6%
số nguời trong độ tuổi lao động Nếu tính luôn trong quốc phòng và giáo dục và DN NN thì số lượng lên đến 1.8 triệu người chiếm 11% số người trong độ tuổi lao động Số liệu này cao hơn khoảng 3% so với các nước trung bình cùng trình độ phát triển H ầu như tốc
độ phát triển lao động trong khu vực công diễn ra trong suốt thời kì ngay sau khi tiến lên chế độ dân chủ năm 1978, trong nỗ lực xây dựng sự ủng hộ của đại đa số mọi người cho chế độ mới Trong điều kiện quốc gia còn nghèo, vẫn còn 1 số lượng rất lớn lao động trong khu vực nông nghiệp và nông thôn, số lượng nhân viên chức nhà nước còn rất lớn Lao động dư thừa đạt trình độ thấp N hiều nhân viên chức nhà nước phục vụ trong khu vực công lấy sự tốt đẹp hơn thay cho tiền lương- như tài xế và người giúp việc với nhiều chức vụ khác nhau trong cơ quan hành chính công
Đề nghị cải cách
Có nhiều áp lực từ các tổ chức đa phương và quốc gia viện trợ yêu cầu giảm quỹ lương trong khu vực công, và quỹ lương này cũng đã thực sự giảm nhưng không tương xứng với việc giảm số lương lao động trong khu vực công Tỷ lệ 10% được đề nghị nhưng có ý kiến chống đối rằng điều này sẽ dẫn đến việc lực lượng lao động rời khỏi các khu vực quan trọng như y tế, giáo dục, nông nghiệp trong khi các khu vực khác sẽ tiếp tục tinh giảm biên chế Việc tinh giảm biên chế cũng sẽ đòi hỏi trình độ tốt hơn ở mổi công chức
so với hiện nay
Kỹ năng và huấn luyện
Nhiều lao động thời vụ không có kỹ năng, họ được nhận làm việc để giảm tình trạng thất nghiệp, nhưng hầu hết có năng suất lao động thấp H ọ cảm thấy thỏa mãn với khoản tiền lương nhà nước ít ỏi, làm đêm ngoài giờ và và vắng mặt nhiều trong giờ làm việc Việc quản lý yếu kém đã tạo điều kiện cho các viên chức làm thêm việc thứ 2 Có ít kỹ năng quản lý (trong lĩnh vực kinh tế, kế toán, quản lý công) và kỹ năng kỹ thuật ( kỹ sư, nhân viên y tế, giáo viên chuyên môn), cũng như ít chương trình đào tạo để phát triển các kỹ năng Nhiều người được đào tạo tốt thì rời khỏi đất nứơc trong suốt thời gian quân đội chiếm đóng, và các điều kiện không đủ hấp dẫn kéo họ trở lại Thêm vào đó, việc thiếu các phương tiện làm việc như máy tính cá nhân, máy đánh chữ, thiết bị liên lạc và máy photocopy cũng đã hạn chế trong công tác đào tạo nhân viên
Chế độ đãi ngộ
Các vấn đề của khu vực dịch vụ bị làm trầm trọng thêm bởi cán cân thanh toán không được kiểm tra kỹ kể từ khi đất nước được độc lập Tiền lương thực tế đã giảm đi nhiều so với tiền lương danh nghĩa do lạm phát, và các nhu cầu chi tiêu cao (nhà cửa, xe hơi, du lịch nước ngoài) là 1 nhân tố đẩy tiền lương lên mức mong đợi cao hơn N gay cả khi được toại nguyện, những người được đào tạo và có trình độ tốt vẫn tìm cơ hội ở khu vực
tư nhân vốn sẽ có thu nhập cao hơn Thu nhập trung bình hàng năm của 1 cán bộ viên chức khoảng 18,000 pesos (200 U SD /tháng) Các điều kiện khác như nhà cửa, xe hơi làm
Trang 13dịu vấn đề này nhưng tiền lương vẫn còn quá thấp để giữ chân được nhân tài làm việc trong khu vực công trong thời gian dài Đối với các lao động có trình độ thấp, tiền lương trung bình hằng năm khoảng 3000-9000 pesos 1 năm (33-100 USD/tháng) Nhiều nhân viên chức có trình độ thấp phải cải thiện đồng lương bằng cách làm thêm công việc khác Trong hoàn cảnh đó, cũng dễ hiểu rằng nhiều cơ quan thuê nhân viên làm bán thời gian
Vấn đề quản lý
Các cán bộ công chức phải giải quyết các vấn đề hành chính có tiếng trong việc thờ ơ và
hờ hững trong vệc nói năng, ăn vận và quan tâm bình thường của công dân Một ngoại lệ trong lĩnh vực bưu chính, khi một nữ lãnh đạo được đào tạo nước ngoài có sáng kiến khuyến khích và tán dương các nhân viên ăn mặc đồng phục Thành công của cô bị hạn chế một phần là do quỹ lương có hạn, nhưng cùng với các nỗ lực trong kinh doanh bán các bộ tem kỷ niệm và các dịch vụ đặc biệt đã giúp cho cô gia tăng quỹ lương dùng để khen thưởng trong việc tăng năng suất và khích lệ nhân viên Và kết quả là việc quản lý của cô đã giảm đi tình trạng nhân viên trốn việc và tỷ lệ tăng doanh thu cao hơn so với các ngành khác trong chính phủ mặc dù ngành bưu chính cũng vẫn phải chịu cảnh thiếu nhân viên được đào tạo tốt N hìn chung, cũng khó khăn trong việc quản lý khu vực công bởi vì không có đăng ký số lượng nhân viên tập trung có mô tả công việc và hệ số lương Chính phủ cũng đang nỗ lực trong việc liệt kê số lượng nhân viên chức và nhiệm vụ họ đảm trách Trong mọi nỗ lực, chính phủ cũng đang cố gằng tinh giảm số lượng lao động trong khu vực công khoảng 3% trong vòng 3 năm Thật ra, còn nhiều việc phải làm để tạo nên hệ thống hành chính công ở Lafrasia
3 CÁC KHU VỰC KINH TẾ: NÔ NG NGHIỆP VÀ C ÔN G NGHIỆP
Tại Lafrasia, 46% GD P được tạo ra từ nông lâm ngư nghiệp; 26% từ công nghiệp (bao gồm cả khai khoáng) và 18% từ khu vực dịch dịch vụ Sản phẩm xuất khẩu có nguồn gốc chủ yếu từ ca cao, đường và gỗ nhiệt đới Cơ cấu tổng quát của xuất nhập khảu được trình bày chi tiết ở bảng 3-1
Bảng 3-1 Xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ, 1988-89 (triệu peso)