Khuyến khích các cơ sở giáo dục ký hợp đồng với các nhà giáo, nhà khoa học có uy tín và kinh nghiệm trong và ngoài nước quản lý và điều hành cơ sở giáo dục”.[2] Luật giáo dục năm 200
Trang 1NGUYỄN VĂN ĐẾN
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ
SỞ QUẬN PHÚ NHUẬN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 60140114
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS NGUYỄN THỊ HƯỜNG
Nghệ An, tháng 07 năm 2012
Trang 2nước và hội nhập quốc tế, nguồn lực con người Việt Nam càng trở nên có ý nghĩa quan trọng, quyết định sự thành công của công cuộc phát triển đất nước Giáo dục ngày càng có vai trò và nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng một thế hệ người Việt Nam mới, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) Điều này đòi hỏi giáo dục phải có chiến lược phát triển đúng hướng, hợp quy luật, xu thế và xứng tầm thời đại
Chỉ có giáo dục mới có thể giúp con người phát triển một cách toàn diện Vì thế, định hướng chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam đến năm 2020 là Đảng và Nhà nước đã quyết tâm đổi mới giáo dục và sự đổi mới đó thể hiện không những ở các quan điểm chỉ đạo mà cón thể hiện tại các mục tiêu và đặc biệt là các giải pháp phát triển giáo dục Trong đó vai trò của người cán bộ quản lý (CBQL) trong nhà trường phổ thông là rất quan trọng Họ phải lãnh đạo thế nào để nhà trường luôn có sự thay đổi và phát triển bền vững, cũng như quản lý
ra sao để các hoạt động trong nhà trường luôn có sự ổn định nhằm đạt tới mục tiêu Chính vị vậy, việc lựa chọn thủ lĩnh trong trường học không phải là lựa chọn ngẫu nhiên, bộc phát mà phải có những tiêu chí nhất định và một trong những tiêu chí cần thiết của người cán bộ quản lý là phải biết “Xây dựng và quản lý đội ngũ nhà giáo đáp ứng nhu cầu phát triển và đổi mới phương pháp giảng dạy”
Mặc dù đã đạt được một số thành tựu cơ bản nhưng giáo dục nước ta vẫn còn những bất cập và yếu kém Một trong những yếu kém là đội ngũ nhà giáo và
Trang 3cho giáo dục và đào tạo là đầu tư phát triển Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo theo nhu cầu phát triển của xã hội, nâng cao chất lượng theo yêu cầu chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế” [9] Trong 2 năm học vừa qua, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chọn chủ đề năm học “Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng lượng giáo dục” Tuy nhiên chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục hiện nay chưa đồng đều Công tác luân chuyển cán bộ quản lý giáo dục chưa thật sự chú trọng, còn mang tính cả nể dẫn đến 1 số cán bộ quản lý làm Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng tại một đơn vị quá lâu (trên 2 nhiệm kỳ) dẫn đến tạo sức ỳ, không tư duy, năng động và sáng tạo
Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2011–2020 đã đưa ra 11 giải
pháp, trong đó có 02 giải pháp mang tính đột phá là “Đổi mới quản lý giáo dục
và xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục” Chiến lược cũng nêu: “Rà soát, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục; xây dựng lực lượng cán bộ quản lý tận tâm, thạo việc, có năng lực điều hành; xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lý phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục; có chế
độ đãi ngộ xứng đáng đối với đội ngũ cán bộ quản lý Khuyến khích các cơ sở giáo dục ký hợp đồng với các nhà giáo, nhà khoa học có uy tín và kinh nghiệm trong và ngoài nước quản lý và điều hành cơ sở giáo dục”.[2]
Luật giáo dục năm 2005 đã nêu vai trò và trách nhiệm của cán bộ quản lý giáo dục là: “Cán bộ quản lý giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc tổ chức, quản lý, điều hành các hoạt động giáo dục”
Trang 4tri thức thì giáo dục quận Phú Nhuận vẫn còn những hạn chế, bất cập Có nhiều nguyên nhân gây nên những hạn chế, bất cập nêu trên Một trong những nguyên nhân chủ yếu và quan trọng là công tác quản lý giáo dục còn bộc lộ những yếu kém, đa số cán bộ quản lý giáo dục chưa được đào tạo có hệ thống về quản lý, làm việc dựa vào kinh nghiệm cá nhân, tính chuyên nghiệp thấp Năng lực điều hành, quản lý của một bộ phận cán bộ quản lý giáo dục còn bất cập trong công tác tham mưu, xây dựng chính sách, chỉ đạo, tổ chức thực hiện và thực thi công vụ Kiến thức về pháp luật, về tổ chức bộ máy, về quản lý nhân sự, nhất là về quản lý tài chính còn nhiều hạn chế dẫn đến lúng túng trong thực thi trách nhiệm và thẩm quyền, đặc biệt khi được Nhà nước phân quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm Phần lớn cán bộ quản lý giáo dục còn bị hạn chế về trình độ ngoại ngữ,
kỹ năng sử dụng và ứng dụng công nghệ thông tin
Một bộ phận cán bộ QLGD còn chạy theo thành tích, chưa thực sự chuyên tâm với nghề nghiệp, chưa làm tròn chức trách, nhiệm vụ được giao Một bộ phận nhỏ cán bộ QLGD buông lỏng quản lý, không đấu tranh với tiêu cực, thậm chí còn thoả hiệp, tham gia vào các hiện tượng tiêu cực, tiếp tay cho người học gian dối trong học tập, thi cử
Để khắc phục những tồn tại hạn chế nêu trên, cần thiết phải có những giải pháp mang tính chiến lược và biện pháp cụ thể để phát triển đội ngũ cán bộ QLGD của quận, tạo ra đội ngũ QLGD các trường phát triển đồng bộ, có chất
Trang 5làm cho một bộ phận cán bộ quản lý mới vừa tiếp cận công việc vừa phải học tập nâng chuẩn, chính vì vậy làm hạn chế trong quá trình điều hành và quản lý giáo dục tại đơn vị
Trong thời gian qua, ngành Giáo dục và Đào tạo quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh đã có nhiều cố gắng tham mưu lãnh đạo Quận trong công tác qui hoạch, bổ nhiệm, đề bạt, luân chuyển cán bộ quản lý giáo dục, song vẫn còn những bất cập, những hạn chế cần khắc phục
Trước những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu “Một số giải
pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý các trường Trung học cơ sở (THCS) quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh” qua đó mong muốn được
góp phần tháo gỡ những khó khăn, bất cập, hạn chế trong quản lý giáo dục nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý và nâng cao hiệu quả giáo dục của ngành trong thời gian tới
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Từ nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý các trường THCS quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh
3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
3.1 Khách thể nghiên cứu
Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý các trường THCS
Trang 64 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý các trường THCS quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh sẽ được nâng cao nếu đề xuất và thực hiện các giải pháp có tính đồng bộ và khả thi, phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương
5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
5.1 Tìm hiểu cơ sở lý luận của đề tài
5.2 Tìm hiểu cơ sở thực tiễn của đề tài
5.3 Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý các trường THCS quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh
6 PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL các trường THCS của Phòng GD – ĐT quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh
7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
7.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận
Phương pháp phân tích - tổng hợp; phân loại - hệ thống hóa và cụ thể hóa
lý thuyết để thực hiện nhiệm vụ thứ nhất của đề tài
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Trang 7- Điều tra bằng bảng hỏi
- Tổng kết kinh nghiệm giáo dục
- Lấy ý kiến chuyên gia nhằm giải quyết nhiệm vụ 2, 3 của đề tài
7.3 Phương pháp thống kê toán học
- Nhằm xử lý số liệu thu được, trên cơ sở đó có nhận định, đánh giá đúng đắn, chính xác các kết quả nghiên cứu
8 ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN
- Luận văn làm sáng tỏ một số khái niệm về đội ngũ, quản lý, quản lý giáo dục, cán bộ quản lý giáo dục quản lý, chất lượng, chất lượng cán bộ quản lý, giải pháp, giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS Chỉ ra được tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng cũng như yêu cầu phẩm chất năng lực của người cán bộ quản lý trường THCS
- Đánh giá được thực trạng của đội ngũ CBQL trường Trung học cơ sở quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL các trường THCS quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh
9 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài Chương 2: Thực trạng chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý các trường trung học cơ sở quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh
Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý các trường trung học cơ sở quận Phú Nhuận thành phố Hồ Chí Minh
Trang 8Nghị quyết Hội nghị lần thứ 9 Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX) đã đề cập: “Tập trung chỉ đạo để nâng cao rõ rệt chất lượng giáo dục và đào tạo mà giải pháp then chốt là đổi mới và nâng cao năng lực quản lý Nhà nước trong giáo dục và đào tạo” [8]
Chiến lược phát triển giáo dục 2001 – 2010 đã chỉ rõ: “Đổi mới chương trình giáo dục, phát triển đội ngũ nhà giáo là các giải pháp trọng tâm, đổi mới quản lý giáo dục là khâu đột phá”, coi việc “Đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục các cấp về kiến thức, kỹ năng quản lý là khâu then chốt để thực hiện mục tiêu giáo dục”
Chỉ thị 40-CT/TW ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng "về việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục" đã tiếp tục nhấn mạnh mục tiêu xây dựng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục là: “ Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hóa, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu; đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo;
Trang 9thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao nguồn nhân lực, đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [1]
- Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành TW Đảng khóa IX về tiếp tục thực hiện Nghị quyết TW 2 khóa VIII đã nhấn mạnh việc xây dựng và triển khai chương trình "Xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một cách toàn diện" Báo cáo của Bộ chính trị tại Hội nghị lần thứ 6 BCH TW khóa IX nêu rõ: "Đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ CBQL đủ sức đủ tài cùng với đội ngũ nhà giáo và toàn xã hội chấn hưng nền giáo dục nước nhà" và "Chú trọng việc nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống của nhà giáo"
- Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI một lần nữa đã khắng định “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt"[9] Nội dung văn kiện "phần IV- Định hướng phát triển KT-XH, đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế" mục 9 đã nêu "Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đổi mới toàn diện và phát triển nhanh giáo dục và đào tạo": Phát triển và nâng cao nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược, là yếu tố quyết định đẩy mạnh phát triển ứng dụng khoa học, công nghệ, cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và là lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất, bảo đảm cho phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững Đặc biệt coi trọng phát triển cán bộ lãnh đạo, quản lý giỏi, đội ngũ chuyên gia, quản trị doanh nghiệp giỏi, lao
Trang 10động lành nghề và cán bộ khoa học, công nghệ đầu đàn Đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu đa dạng, đa tầng của công nghệ và trình độ phát triển của các lĩnh vực, ngành nghề [9]
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã ban hành văn bản dưới luật như: Điều lệ trường Mầm non, Tiểu học, Trung học cơ sở Đây là những văn bản quy phạm pháp luật chỉ đạo hoạt động thống nhất của hệ thống giáo dục quốc dân, đồng thời giúp cán bộ quản lý giáo dục thực hiện có hiệu quả công tác quản lý của mình
Như vậy về mặt lý luận, các văn kiện của Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác phát triển và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ QLGD, là một trong những nội dung quan trọng của đổi mới công tác QLGD
Từ trước đến nay, một số luận văn thạc sĩ, luận văn tiến sĩ chuyên ngành QLGD của nhiều tác giả đã nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQLGD bậc THCS như: “Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường trung học cơ sở huyện Lang Chánh, tỉnh Thanh Hóa” của PGS.TS Thái Văn Thành - Hà Thị Tuyết, trường Đại học Vinh (báo Tạp chí Giáo dục số 56 - tháng 12/2011);
“Các giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ quản lý trường THCS thị xã Hà Tĩnh” của tác giả Nguyễn Văn Tư; “Một số giải pháp bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực quản lý cho hiệu trưởng trường THCS huyện Châu Thành – tỉnh Đồng Tháp” của tác giả Lê Quang Trung; “Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường THCS huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long” của tác giải Nguyễn Minh Thanh Các tác giả đã n ghiên cứu về thực trạng đội ngũ cán bộ quản lí trường THCS và đề xuất các giải pháp nâng
Trang 11cao chất lượng CBQL trường THCS như giải pháp tổ chức, xây dựng kế hoạch đào tạo bồi dưỡng, nội dung, hình thức và phương pháp đào tạo bồi dưỡng
Qua tiếp cận với các công trình nghiên cứu trên, chúng tôi thấy nổi bật lên một số vấn đề như sau: Công tác QLGD đã được đặc biệt coi trọng, đề cao Các nhà quản lý đề xuất những giải pháp trọng tâm, khả thi nhằm từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ CBQLGD về mọi mặt Các gi ải pháp, phần lớn chỉ đúng với những trường hợp tổng quát mà chưa có sự khác biệt giữa đội ngũ CBQL các cơ sở giáo dục, giữa các môi trường khác nhau, như vậy không áp dụng trong các trường hợp cụ thể thì hiệu quả các giải pháp chưa cao Mặt khác, căn cứ t hực tiễn để đưa ra các giải pháp vẫn chưa được khảo sát và xác lập một cách vững chắc Chính vị vậy, các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý vẫn chưa thật sự phát huy được hiệu quả đáp ứng yêu cầu mà công tác quản lý giáo dục đưa ra
Theo tài liệu mà chúng tôi có được, từ trước đến nay chưa có đề tài nào nghiên cứu về giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường THCS quận Phú Nhuận – thành phố Hồ Chí Minh Chính vì vậy, chúng tôi cho rằng việc nghiên cứu, áp dụng những giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL các trường THCS quận Phú Nhuận hiện nay là rất cần thiết, góp phần cho phát triển sự nghiệp giáo dục tại địa phương
1.2 Một số khái niệm liên quan đến đề tài
1.2.1 Đội ngũ, quản lý, quản lý giáo dục, cán bộ quản lý giáo dục
Trang 121.2.1.1 Đội ngũ: Là một khối đông người được tập hợp và tổ chức
thành một lực lượng để cùng thực hiện một hay nhiều chức năng, có thể cùng một nghề nghiệp hoặc không nhưng cùng một mục đích nhất định và cùng hướng tới mục đích đó
Đội ngũ là khái niệm được sử dụng rộng rãi trong các tổ chức như đội ngũ CBCNV, đội ngũ cán bộ khoa học, đội ngũ nghệ sỹ….Khái niệm đội ngũ được xuất phát từ thuật ngữ quân sự, đó là tổ chức gồm nhiều người tập hợp thành một lực lượng hoàn chỉnh Như vậy, đội ngũ có thể được hiểu là tập hợp một số người có cùng chức năng, nhiệm vụ và nghề nghiệp Các quan niệm về đội ngũ tuy có khác nhau nhưng đều thống nhất
ở chỗ, đội ngũ là tập hợp một số người thành một lực lượng, thực hiện một hay một số chức năng, nhiệm vụ nhất định để đem về kết quả cụ thể nào đó Trong doanh nghiệp, đội ngũ bao gồm đội ngũ cán bộ quản lý và đội ngũ lao động sản xuất kinh doanh
Trong ngành giáo dục thì đội ngũ bao gồm cán bộ quản lý (CBQL), giáo viên và công nhân viên Nếu chỉ đề cập đến đặc điểm của ngành thì đội ngũ đó chủ yếu là đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục
Đội ngũ là tập hợp số đông người có chung chức năng, nhiệm vụ, nghề nghiệp nhằm thực hiện và hướng tới mục đích chung
1.2.1.2 Quản lý: là một hoạt động được tiến hành trong một tổ chức hay
nhóm xã hội Có rất nhiều quan niệm khác nhau về quản lý:
- Theo Trần Kiểm: "Quản lý là nhằm phối hợp nỗ lực của nhiều người, sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội"[24];
"Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát huy,
Trang 13kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu là nội lực) một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất
- Quản lý là một thuộc tính bất biến nội tại của mỗi quá trình lao động xã hội Lao động quản lý là điều kiện quan trọng để làm cho xã hội loài người tồn tại, vận hành và phát triển
- Quản lý là thiết kế và duy trì một môi trường mà trong đó các cá nhân làm việc với nhau trong các nhóm có thể hoàn thành các nhiệm vụ và các mục tiêu đã định
Quản lý vừa là một khoa học vừa là một nghệ thuật Chính vì vậy trong quá trình hoạt động, người cán bộ quản lý phải hết sức sáng tạo linh hoạt mềm dẻo để chỉ đạo hoạt động của to chức đi tới đích đã đề ra
Như vậy, theo chúng tôi, quản lý là “ Sự tác động có ý thức của chủ thể
quản lý để chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội, hành vi và hoạt động của con người nhằm hoàn thành nhiệm vụ và mục tiêu đã đề ra"
Mối quan hệ giữa các chức năng quản lý được thể hiện tại sơ đồ sau:
Trang 141.2.1.3 Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục đạt tới kết quả mong muốn Dù có diễn đạt khác nhau, song các định nghĩa đều toát lên bản chất của hoạt động quản lý giáo dục, các cơ sở giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có định hướng, có ý thức, có ý thức của bộ máy quản lý giáo dục các cấp tới các đối tượng quản lý theo những quy luật khách quan nhằm đưa hệ thống giáo dục đạt tới mục tiêu mong muốn
Quản lý giáo dục vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật Ngày nay, QLGD đang phát triển thành một ngành khoa học, có cơ sở lý luận riêng của nó Trong quá trình nghiên cứu, các nhà khoa học đã đưa ra khá nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm QLGD:
-Theo Phạm Minh Hạc: „Quản lý giáo dục là tổ chức các hoạt động dạy học Có tổ chức được các hoạt động dạy học, thực hiện được các tính chất của nhà trường Việt Nam xã hội chủ nghĩa mới quản lý được giáo dục, tức là cụ thể hóa đường lối của Đảng và biến đường lối đó thành hiện thực, đáp ứng nhu cầu của nhân dân, của đất nước”[17]
- Theo Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch hợp quy luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ thống vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam Thế hệ trẻ đưa giáo dục tới các mục tiêu dự kiến, tiến tới trạng thái mới về chất”[15]
- Theo P.V.Khudominxki : “Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và có mục đích của các chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau
Trang 15đến các khâu của hệ thống (từ Bộ đến Trường) nhằm mục đích đảm bảo cho việc giáo dục Chủ nghĩa Cộng sản cho thế hệ trẻ, đảm bảo phát triển toàn diện và hài hòa của học sinh”
- Theo chuyên gia giáo dục Liên Xô M.I Kônđacốp trong quyển “Những vấn đề về quản lý giáo dục” – Trường CBQL T.W Hà Nội 1985 : “Quản lý giáo dục là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và hướng đích của chủ thể
QL ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắc xích của hệ thống (từ Bộ đến trường) nhằm mục đích đảm bảo việc hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở nhận thức và vận dụng những quy tắc chung của xã hội cũng như những quy luật của quá trình GD, của sự phát triển tâm thế và tâm lý trẻ em”
Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục là quá trình giáo dục – giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất Từ những khái niệm trên, có thể nêu khái niệm về QLGD như sau: QLGD là một chuỗi tác động hợp lý, có kế hoạch, có ý thức, có mục đích của chủ thể QL lên đối tượng QL nhằm đạt được mục tiêu GD đã đề ra một cách có chất lượng và hiệu quả nhất
1.2.1.4 Cán bộ quản lý giáo dục
Cán bộ quản lý giáo dục là người vừa có chức năng lãnh đạo vừa có chức năng quản lý Người cán bộ quản lý giáo dục là người định hướng, đặt mục tiêu, vừa là người tổ chức thực hiện
Trang 16Cán bộ quản lý giáo dục là những người chịu trách nhiệm trước Đảng và Nhà nước về hiệu quả vận hành và thực hiện cam kết của đơn vị giáo dục với cá nhân và tổ chức cả bên trong và bên ngoài đơn vị: cơ quan quản lý trực tiếp chuyên môn, quản lý về mặt Đảng và chính quyền; giáo
viên, nhân viên, học sinh, phụ huynh và cộng đồng xã hội Ngoài ra, cán
bộ QLGD còn có trách nhiệm duy trì các chuẩn mực đạo đức cao nhất trong hoạt động giáo dục tại đơn vị
Từ những khái niệm trên, chúng ta có thể hiểu khái niệm người cán bộ quản lý giáo dục như sau: "Cán bộ quản lý giáo dục là những cá nhân nắm giữ những vị trí cao nhất, có chức năng chỉ huy và điều khiển, là người chịu trách nhiệm cao nhất trong một đơn vị giáo dục"
1.2.2 Chất lượng và chất lượng CBQL
1.2.2.1 Chất lượng
Theo từ điển Tiếng Việt “Chất lượng là tổng thể những tính chất thuộc tính
cơ bản của sự việc (sự vật) làm cho sự việc (sự vật) này phân biệt với sự việc (sự vật) khác”, là:“cái làm nên phẩm chất, giá trị của sự vật” [25]
Theo tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN – ISO 8402), "Chất lượng là tập hợp các đặc tính của một thực thể (đối tượng) tạo cho thực thể (đối tượng) đó khả năng thoả mãn nhu cầu đã nêu ra hoặc nhu cầu tiềm ẩn”
Chất lượng là một khái niệm quá quen thuộc với loài người ngay từ những thời cổ đại, tuy nhiên chất lượng cũng là một khái niệm gây nhiều tranh cãi Tùy theo đối tượng sử dụng, từ "chất lượng" có ý nghĩa khác nhau Người sản xuất coi chất lượng là điều họ phải làm để đáp ứng các qui định và yêu cầu do khách hàng đặt ra
Trang 17Thuật ngữ “Chất lượng” đã được sử dụng từ lâu để mô tả các thuộc tính như đẹp, tốt, đắt, tươi và trên hết là xa xỉ Vì thế, chất lượng dường như là một khái niệm rất khó hiểu và không thể giải lý
Đó chủ yếu là do chất lượng là một vấn đề của nhận thức riêng Cái mà tôi cho là một sản phẩm chất lượng có thể không phải là một sản phẩm chất lượng đối với bạn Mọi người có những nhu cầu và yêu cầu khác nhau về sản phẩm, các quá trình và tổ chức Do đó, quan niệm của họ về chất lượng là vấn đề của việc các nhu cầu của họ được thoả mãn đến mức nào
Từ một số khái niệm trên, ta có thể rút ra một số đặc điểm sau đây của khái niệm chất lượng:
- Chất lượng là khả năng của tập hợp các đặc tính của một sản phẩm, hệ
thống hay quá trình để đáp ứng yêu cầu của khách hàng và các bên có liên quan
Các tiêu chí đánh giá chất lượng
Theo định nghĩa của tiêu chuẩn ISO9001:2008 thì “Chất lượng là mức độ của một tập hợp các đặc tính vốn có đáp ứng các yêu cầu” Để hiểu rõ hơn về định nghĩa chất lượng, chúng ta phân tích định nghĩa này
- Trước tiên là “các yêu cầu” dưới góc độ một tổ chức, một công ty sản xuất và kinh doanh trong một môi trường nhất định thì các yêu cầu có thể là các yêu cầu bên ngoài, các yêu cầu bên trong Các yêu cầu bên ngoài theo nghĩa hẹp có thể bao gồm: yêu cầu của luật pháp, yêu cầu của khách hàng, yêu cầu của công nghệ, yêu cầu cạnh tranh với các đối thủ…hay xét theo nghĩa rộng là các yêu cầu xuất phát từ môi trường bên ngoài Các yêu cầu bên trong là các yêu cầu của doanh nghiệp như: yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm, yêu cầu xuất phát từ năng lực con người, năng lực công nghệ và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, các yêu cầu them vào cho sản phẩm hay dịch vụ đảm bảo độ tin cậy hay tăng khả năng cạnh tranh…Như vậy, khi một sản phẩm, dịch vụ hay quá trình
Trang 18đáp ứng các yêu cầu này thì được gọi là chất lượng phù hợp, nếu mức độ đáp ứng thấp hơn thì là chất lượng thấp, cao hơn là chất lượng cao
- Nhưng tại sao lại là các đặc tính vốn có Điều này ám chỉ các đặc tính vốn có của sản phẩm, dịch vụ hay quá trình chứ không phải các đặc tính thêm vào sản phẩm, dịch vụ hay quá trình đó Một ví dụ để dễ hình dung là một số doanh nghiệp Việt Nam thường quảng cáo sản phẩm của mình cao hơn những gì nó có, điều này vô hình chung đem lại sự kỳ vọng của khách hang về sản phẩm cao hơn những gì gọi là vốn có của nó, do đó sản phẩm đó không gọi là có chất lượng phù hợp Còn một khía cạnh nữa cũng cần phải xét đến, khi nhắc đến chất lượng, thường chúng ta sẽ phải sử dụng từ “chất lượng phù hợp” chứ không phải chất lượng tốt hay chất lượng không tốt Vì bản chất lượng của sản phẩm, dịch vụ hay quá trình phù hợp với các yêu cầu đối với một môi trường bên ngoài và bên trong nhất định chứ không phải mọi môi trường Ví dụ như cùng một chiếc áo, đối với người này thì phù hợp, còn với người khác thì không
- Chúng ta thường gặp các từ như chất lượng sản phẩm, chất lượng dịch vụ, chất lượng quá trình, chất lượng hệ thống…Theo định nghĩa trên thì chất lượng sản phẩm là mức độ của một tập hợp các đặc tính vốn có của sản phẩm đáp ứng các yêu cầu đối với sản phẩm đó, tương tự đối với các trường hợp còn lại Ví dụ chúng ta hay gặp câu “hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với tiêu chuẩn ISO9001:2008” có nghĩa là một hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với các yêu cầu của tiêu chuẩn ISO9001:2008
Như vậy, định nghĩa chất lượng là một định nghĩa phức tạp, tuy nhiên, chúng ta bắt buộc phải định nghĩa được nó trước khi bước vào tạo ra sản phẩm, dịch vụ hay quá trình Muốn định nghĩa được, trước tiên chúng ta phải hiểu được các yêu cầu, phải phân tích các yêu cầu xuất phát từ nhóm yếu tố môi trường bên
Trang 19trong và bên ngoài doanh nghiệp và sau đó phải xác định được sản phẩm, dịch vụ hay quá trình đó phù hợp như thế nào đối với các yêu cầu đó
- Do chất lượng được đo bởi sự thỏa mãn nhu cầu, mà nhu cầu luôn luôn biến động nên chất lượng cũng luôn luôn biến động theo thời gian, không gian, điều kiện sử dụng
- Khi đánh giá chất lượng của một đối tượng, ta phải xét và chỉ xét đến mọi đặc tính của đối tượng có liên quan đến sự thỏa mãn những nhu cầu cụ thể Các nhu cầu này không chỉ từ phía khách hàng mà còn từ các bên có liên quan, ví dụ như các yêu cầu mang tính pháp chế, nhu cầu của cộng đồng xã hội
- Nhu cầu có thể được công bố rõ ràng dưới dạng các qui định, tiêu chuẩn nhưng cũng có những nhu cầu không thể miêu tả rõ ràng, người sử dụng chỉ có thể cảm nhận chúng, hoặc có khi chỉ phát hiện được trong chúng trong quá trình
1.2.2.2 Chất lượng CBQL: là chỉ tiêu tổng hợp đánh giá phẩm chất đạo đức,
trình độ năng lực và khả năng thích ứng của khối đông người trong thực hiện nhiệm vụ được giao
Trang 20Chất lượng đội ngũ là những phẩm chất và năng lực cần có của cả đội ngũ, trong đó xét từng cá thể nhằm đáp ứng yêu cầu hoạt động theo chức năng và nhiệm vụ của tổ chức
1.2.3 Giải pháp, giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường THCS
Theo Từ điển Tiếng Việt, giải pháp là: “phương pháp giải quyết một vấn đề” [25] Nói đến giải pháp là nói đến những cách thức tác động nhằm thay đổi chuyển biến một quá trình, một trạng thái hoặc hệ thống…nhằm đạt được mục đích Giải pháp thích hợp sẽ giúp cho vấn đề được giải quyết nhanh hơn, mang lại hiệu quả cao hơn
Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường THCS là những cách thức tác động hướng vào việc tạo ra những biến đổi những nội dung sự việc cần làm sáng tỏ và có khả năng giải quyết những vấn đề tồn đọng, giúp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc nhằm đạt được mục tiêu nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL
1.3 Tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS
Quản lý giáo dục là một công việc rất quan trọng trong chiến lược đào tạo nguồn nhân lực nhằm chuẩn bị những cán bộ, nhân viên có đầy đủ kiến thức và
kỹ năng, phẩm chất để đảm nhận các công việc được giao
Để xây dựng một đơn vị phát triển toàn diện đòi hỏi phải có đội ngũ cán
bộ quản lý giáo dục phải thật sự năng động và nhạy bén Người cán bộ quản lý trước hết là một công dân, một công chức nên phải làm tròn bổn phận của một thành viên trong đơn vị Với vai trò quản lý, người cán bộ quản lý phải có một số
tư chất cần thiết của người lãnh đạo, phải thật sự nhạy bén trong mọi lĩnh vực
Trang 21hoặc nói cách khác, nhạy bén là yếu tố rất cần và không thể thiếu đối với người cán bộ quản lý giỏi, phải biết xử lý đúng mực và chính xác
Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục chính là nâng cao chất lượng giáo dục Bởi vì một trong những yếu tố quyết định cho sự đi lên hay xuống của một đơn vị chính là con người mà cụ thể là người cán bộ quản lý Thông qua trình độ, năng lực, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị cộng với định hướng đúng đắn sẽ thúc đẩy phát triển của một tập thể, một đơn vị
Nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường THCS là vấn đề hết sức quan trọng được thể hiện qua các mục tiêu cụ thể:
- Mục tiêu phát triển đội ngũ CBQL: Phát triển đội ngũ CBQL trường THCS nhằm đảm bảo chuẩn hóa về trình độ đào tạo, đủ về số lượng và đảm bảo chất lượng, đồng bộ về cơ cấu, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, lương tâm nghể nghiệp của người CBQL trường THCS đáp ứng theo điều lệ và chuẩn hiệu trưởng đã qui định
- Mục tiêu xã hội: Xây dựng môi trường sư phạm và các mối quan hệ nhà trường nhằm tác động đến việc phát triển đội ngũ CBQL, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục THCS trong giai đoạn hiện nay, góp phần vì mục tiêu nâng cao trình độ dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài phục vụ cho nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương
Mục tiêu kinh tế: Phát huy có hiệu quả các nguồn lực nhà trường, đồng thời huy động và sử dụng tốt nguồn lực xã hội hóa giáo dục góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu giáo dục
Trang 22- Mục tiêu đổi mới công tác quản lý: Làm cho công tác quản lý, phát triển đội ngũ CBQL đi và nề nếp, khoa học và hiệu quả; làm cho công tác quản lý ở mỗi đơn vị được đảm bảo theo đúng chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước phù hợp với điều kiện thực tế của ngành, của địa phương
Như chúng ta biết, một trong những yếu tố quyết định sự phát triển của một đơn vị phụ thuộc vào con người, phụ thuộc vào một tập thể đơn vị mà quan trọng hơn hết là người cán bộ QLGD, những người đầu tàu để lèo lái con thuyền giáo dục của đơn vị đi đến thắng lợi Chính vì vậy mà vai trò của người cán bộ quản lý của một đơn vị là hết sức quan trọng
Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2009-2020 đã nêu: "Trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, nguồn lực con người Việt Nam càng trở nên có ý nghĩa quan trọng, quyết định sự thành công của công cuộc phát triển đất nước Giáo dục ngày càng có vai trò và nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng một thế hệ người Việt Nam mới, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế-xã hội" [2]
Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2009-2020 cũng đã nêu: “Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục chưa đáp ứng được nhiệm vụ giáo dục trong thời kỳ mới Còn thiếu quy hoạch tổng thể đào tạo đội ngũ nhà giáo từ mầm non đến đại học dẫn đến tình trạng đội ngũ nhà giáo vừa thừa, vừa thiếu, vừa không đồng bộ về cơ cấu Ở các trường Cao đẳng, Đại học, số giảng viên có trình độ thạc sỹ và tiến sỹ còn quá ít Phương thức đào tạo trong các nhà trường
sư phạm chậm đổi mới, chất lượng đào tạo còn thấp dẫn đến tình trạng trình độ chuyên môn và nghiệp vụ của một bộ phận nhà giáo chưa đáp ứng được yêu cầu nâng cao chất lượng Bên cạnh sự nỗ lực của tuyệt đại bộ phận, một số nhà giáo còn có biểu hiện vi phạm đạo đức lối sống, làm ảnh hưởng xấu tới uy tín của
Trang 23người thầy trong xã hội Công tác bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ nhà giáo còn thiếu hiệu quả Các chế độ chính sách đối với nhà giáo chưa thỏa đáng, chưa tạo được động lực phấn đấu vươn lên trong bản thân mỗi người thầy” [2]
Nói đến chất lượng đội ngũ cán bộ QLGD là nói đến trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, trình độ lý luận chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực lãnh đạo, năng lực thực tiễn và khả năng giải quyết những tình huống xảy ra hàng ngày tại đơn vị
Thực tế cho thấy, công tác qui hoạch và đề bạt cán bộ QLGD là hai nhiệm vụ luôn song hành với nhau, bổ trợ cho nhau Tuy nhiên, thực tế có những trường hợp cán bộ (Phó Hiệu trưởng, giáo viên) đó được qui hoạch với chức danh cụ thể, nhưng sau quá trình và thời gian thử thách, bản thân không có sự phấn đấu cũng như không có nguyện vọng lên làm cán bộ quản lý, những cá nhân này dần được đưa ra khỏi diện qui hoạch Mặc khác, có những trường hợp cán bộ (Phó Hiệu trưởng, giáo viên) đó không được qui hoạch, nhưng do những yêu cầu chủ quan, khách quan lại được đề bạt lên làm cán bộ quản lý nhưng bản thân chưa kinh qua nghiệp vụ sư phạm cũng như chưa kinh qua công tác quản lý giáo dục Vì vậy phải có thời gian để tiếp cận công việc mới, vừa phải tự học để nâng cao trình độ nghiệp vụ, chuyên môn nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của quản lý giáo dục
Chính những yếu tố trên cho thấy việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ QLGD là rất quan trọng và cấp thiết nhằm tạo ra đội ngũ với trình độ chuyên môn nghiệp vụ, phẩn chất đạo đức, năng lực lãnh đạo để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nền giáo dục Việt Nam
Trang 241.4 Những yêu cầu về phẩm chất và năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý trường THCS
1.4.1 Những yêu cầu về phẩm chất, chính trị của người CBQL
CBQL trường THCS vừa là những nhà quản lý, vừa là những người lãnh đạo để phát triển nhà trường một cách toàn diện Để thực hiện điều này thì đội ngũ CBQL cần có những phẩm chất chính trị, đạo đức như sau:
- Phải có phẩm chất, năng lực, có phong cách lãnh đạo, quản lý và có sự tín nhiệm, phục tùng tự nguyện của quần chúng cấp dưới Phẩm chất, năng lực tương xứng với chức vụ được giao, có nhân cách mẫu mực hoàn thiện, thực thi được quyền lực, có phong cách lãnh đạo phù hợp Đây là yếu tố quan trọng nhất, bởi vì họ chính làthuyền trưởng của một chiếc tàu Ngôi trường phát triển hay thất bại là do sự lãnh đạo sáng suốt của người lãnh đạo
- Có tầm nhìn của nhà trường trong tương lai, Xây dựng kế hoạch dài hạn kế hoạch trung hạn và kế hoạch tác nghiệp năm học Minh bạch thu chi tài chính của nhà trường Xây dựng một ngôi trường thân thiện mà ở đó mọi người biết thương yêu và giúp đỡ lẫn nhau Biết lắng nghe và tôn trọng những ý kiến đóng góp của giảng viên, cán bộ, công nhân viên
- CBQL phải là người mẫu mực, luôn là tấm gương sáng cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh noi theo Phải có cái tâm, cái tầm và tài năng; có khả năng phân tích, tổng hợp, quyết đoán và ứng phó với sự phát triển của đơn vị Do đó, người CBQL phải biết tậm dụng cơ hội, nắm bắt thời cơ và lường trước những nguy cơ xảy ra
Trang 251.4.2 Những yêu cầu về năng lực của người CBQL
- Nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước
- Có trình độ lý luận chính trị, chuyên môn nghiệp vụ, tay nghề theo qui định
- Nắm vững kiến thức quản lý nhà nước về giáo dục, hoàn thiện các kỹ năng quản lý; hiểu biết về pháp luật, nắm vững các qui chế và xu hướng đổi mới của ngành, của Nhà nước
- Nắm vững các Chỉ thị, Thông tư của Bộ Giáo dục, điều lệ Đặc biệt là Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 3 năm 2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông
- Thường xuyên rèn luyện để nâng cao năng lực quản lý, nắm vững các quá trình quản lý và biết vận dụng phương pháp quản lý một cách hiệu quả
- Luôn thể hiện tính tiên phong trong công tác giáo dục, thể hiện lập trường, quan điểm đối với sự nghiệp giáo dục và đào tạo và sự nghiệp CNH-HĐH đất nước
Phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những đông lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trong đó nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò quan trọng
Trang 261.4.3 Vị trí, vai trò, nhiệm vụ và quyền hạn của đội ngũ CBQL trường THCS
Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 03 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học [23], trong đó - điều
18 và 19 - Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng có vị trí, vai trò, thẩm quyền, nhiệm vụ và quyền hạn như sau:
Điều 18 Hiệu trưởng và phó Hiệu trưởng
1 Mỗi trường trung học có Hiệu trưởng và một số phó Hiệu trưởng Nhiệm
kỳ của Hiệu trưởng là 5 năm, thời gian đảm nhận chức vụ Hiệu trưởng không quá 2 nhiệm kỳ ở một trường trung học
2 Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng phải có các tiêu chuẩn sau:
a) Về trình độ đào tạo và thời gian công tác: phải đạt trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo theo quy định của Luật Giáo dục đối với cấp học, đạt trình
độ chuẩn được đào tạo ở cấp học cao nhất đối với trường phổ thông có nhiều cấp học và đã dạy học ít nhất 5 năm (hoặc 4 năm đối với miền núi, hải đảo, vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn) ở cấp học đó;
b) Hiệu trưởng phải đạt tiêu chuẩn quy định tại Chuẩn hiệu trưởng trường THCS, trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học Phó Hiệu trưởng phải đạt mức cao của chuẩn nghề nghiệp giáo viên cấp học tương ứng và đủ năng lực đảm nhiệm các nhiệm vụ do Hiệu trưởng phân công
3 Thẩm quyền bổ nhiệm hoặc công nhận Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng trường trung học:
Trang 27Trưởng phòng giáo dục và đào tạo (đối với trường THCS và trường phổ thông có nhiều cấp học có cấp học cao nhất là THCS), Giám đốc sở giáo dục và đào tạo (đối với trường THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học có cấp học cao nhất là THPT) ra quyết định bổ nhiệm Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng đối với trường công lập, công nhận Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng đối với trường tư thục sau khi thực hiện các quy trình bổ nhiệm cán bộ theo quy định hiện hành của Nhà nước Nếu nhà trường đã có Hội đồng trường, quy trình bổ nhiệm hoặc công nhận Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng được thực hiện trên cơ sở giới thiệu của Hội đồng trường
4 Người có thẩm quyền bổ nhiệm thì có quyền bổ nhiệm lại, miễn nhiệm Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng trường trung học
Điều 19 Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng
1 Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng a) Xây dựng, tổ chức bộ máy nhà trường;
b) Thực hiện các quyết nghị của Hội đồng trường được quy định tại khoản
3 Điều 20 của Điều lệ này;
c) Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch nhiệm vụ năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;
d) Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó; đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định;
đ) Quản lý giáo viên, nhân viên; quản lý chuyên môn; phân công công tác, kiểm tra, đánh giá xếp loại giáo viên, nhân viên; thực hiện công tác khen
Trang 28thưởng, kỉ luật đối với giáo viên, nhân viên; thực hiện việc tuyển dụng giáo viên, nhân viên; ký hợp đồng lao động; tiếp nhận, điều động giáo viên, nhân viên theo quy định của Nhà nước;
e) Quản lý học sinh và các hoạt động của học sinh do nhà trường tổ chức; xét duyệt kết quả đánh giá, xếp loại học sinh, ký xác nhận học bạ, ký xác nhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh tiểu học (nếu có) của trường phổ thông có nhiều cấp học và quyết định khen thưởng, kỷ luật học sinh;
g) Quản lý tài chính, tài sản của nhà trường;
h) Thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước đối với giáo viên, nhân viên, học sinh; tổ chức thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường; thực hiện công tác xã hội hoá giáo dục của nhà trường;
i) Chỉ đạo thực hiện các phong trào thi đua, các cuộc vận động của ngành; thực hiện công khai đối với nhà trường;
k) Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật
2 Nhiệm vụ và quyền hạn của Phó Hiệu trưởng a) Thực hiện và chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng về nhiệm vụ được Hiệu trưởng phân công;
b) Cùng với Hiệu trưởng chịu trách nhiệm trước cấp trên về phần việc được giao;
c) Thay mặt Hiệu trưởng điều hành hoạt động của nhà trường khi được Hiệu trưởng uỷ quyền;
Trang 29d) Được đào tạo nâng cao trình độ, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và hưởng các chế độ, chính sách theo quy định của pháp luật
Đa số cán bộ quản lý giáo dục thường được lựa chọn từ các nhà giáo, qua quá trình dạy học phấn đấu lên làm tổ trưởng chuyên môn, Phó Hiệu trưởng,
Hiệu trưởng nên có trình độ chuyên môn phù hợp với các bậc học, có kinh nghiệm trong công tác giáo dục và am hiểu khá sâu về giáo dục Cán bộ QLGD phải nắm được đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về giáo dục, tận tuỵ, có ý thức giữ gìn phẩm chất đạo đức, tích cực và có năng lực triển khai các nhiệm vụ trong công tác quản lý, có những đóng góp quan trọng đối với sự phát triển giáo dục
1.5 Các yếu tố tác động đến chất lượng đội ngũ CBQL trường THCS
Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam 2009 – 2020 [2] đưa ra 11 giải pháp, trong đó có 2 giải pháp có tính đột phá: "Đổi mới quản lý giáo dục và xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục" Đổi mới quản lý giáo dục là giải pháp đột phá vì lý luận và thực tiễn cho thấy quyết định sự vận hành của một hệ thống có đi đến mục tiêu đã định hay không là do quản lý hệ thống Giáo dục Việt Nam trong những năm qua còn nhiều hạn chế, thiếu sót trong đó có sự yếu kém về quản lý và từ sự yếu kém này dẫn đến nhiều yếu kém khác của hệ thống giáo dục Do đó, trước hết phải đổi mới quản lý giáo dục để đảm bảo cho hệ thống giáo dục vận hành theo đúng quy luật đi đến mục tiêu đã định Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục đáp ứng được yêu cầu phát triển giáo dục trong thời kì mới cũng là giải pháp đột phá vì đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục quyết định việc hiện thực hoá mọi chủ trương đường lối giáo của của Đảng và Nhà nước, quyết định sự phát triển quy mô cũng như chất lượng của giáo dục Đội ngũ nhà giáo yếu, kém, bất cập không có động lực dạy
Trang 30học và phấn đấu nâng cao trình độ chuyên môn, phẩm chất đạo đức thì dù có chương trình, sách giáo khoa hay, cơ sở vật chất - thiết bị dạy học đầy đủ, hiện đại vẫn không thể đảm bảo được chất lượng giáo dục Có đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục tốt thì mới phát huy tác dụng tích cực của các điều kiện khác đảm bảo chất lượng giáo dục
Như chúng ta biết, quản lý giáo dục là một lĩnh vực khoa học, đòi hỏi ở cán bộ QLGD tính chuyên môn cao, là công cụ giữ vai trò quan trọng để giữ gìn
kỷ cương trong việc tổ chức, triển khai các hoạt động giáo dục, nhất là trong dạy và học, bảo đảm điều kiện cần thiết cho việc nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục Quản lý giáo dục thiếu chặt chẽ sẽ tạo điều kiện cho những tiêu cực phát triển
Ngày 15 tháng 6 năm 2004, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 40 -CT/TW “về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục”[1] Chỉ thị nêu 7 nhiệm vụ, trong đó có một số nhiệm vụ liên quan đến đội ngũ cán bộ QLGD như sau:
- Tiến hành rà soát, sắp xếp lại đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng bảo đảm đủ số lượng và cân đối về cơ cấu; nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục Tổ chức điều tra, đánh giá đúng thực trạng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, về tình hình tư tưởng, đạo đức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, phương pháp giảng dạy, năng lực quản lý trong nhà trường và các cơ quan quản lý giáo dục các cấp
- Đổi mới, nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động dạy học, nâng cao tinh thần trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp
Trang 31của nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, phân công, phân cấp hợp lý giữa các cấp, các ngành, các cơ quan về trách nhiệm, quyền hạn quản lý nhà giáo và cán
bộ quản lý giáo dục
- Xây dựng và hoàn thiện một số chính sách, chế độ đối với đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục
Rà soát, bổ sung, hoàn thiện các quy định, chính sách, chế độ về bổ nhiệm,
sử dụng, đãi ngộ, kiểm tra, đánh giá đối với nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục cũng như các điều kiện bảo đảm việc thực hiện các chính sách, chế độ đó, nhằm tạo động lực thu hút, động viên đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục toàn tâm, toàn ý phục vụ sự nghiệp giáo dục Có chế độ phụ cấp ưu đãi thích hợp cho nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục Kết hợp chặt chẽ giữa giảng dạy và nghiên cứu khoa học, nhất là ở bậc đại học, tạo cơ sở pháp lý để nhà giáo có quyền và trách nhiệm tham gia nghiên cứu khoa học
- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục
Các cấp ủy đảng, chính quyền và các cấp quản lý giáo dục cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục làm cho nhân dân và toàn xã hội nhận thực rõ vai trò quan trọng hàng đầu của đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục trong sự nghiệp nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước Xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục là nhiệm vụ của các cấp ủy đảng và chính quyền, là một bộ phận công tác cán bộ của Đảng và Nhà nước, trong đó ngành giáo dục giữ vai trò chính trong việc tham mưu và tổ chức thực hiện
Trang 32- Tổ chức thực hiện Ban cán sự đảng Chính phủ chỉ đạo các cơ quan chức năng cụ thể hóa các nội dung nêu trong Chỉ thị này thành cơ chế, chính sách, xây dựng kế hoạch triển khai và chỉ đạo thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Để công tác phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục trường THCS quận Phú Nhuận được thực hiện một cách khả thi, cần nghiên cứu những yếu tố sau:
- Đánh giá chất lượng đội ngũ: Đánh giá là một trong những chức năng của công tác quản lý Đánh giá chất lượng đội ngũ CBQL là một trong những công việc không thể thiếu trong công tác quản lý nói chung và công tác tổ chức các bộ nói riêng
+ Đánh giá đội ngũ không những biết được thực trạng của đội ngũ mà qua đó còn nhận biết được các dự báo về tình hình chất lượng đội ngũ cũng như định hướng việc xây dựng kế hoạch khả thi đối với hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ Mặc khác, kết quả đánh giá CBQL chính xác lại là cơ sở cho mỗi cá nhân tự điểu chỉnh bản thân nhằm đạt tiêu chuẩn CBQL đã qui định Vì thế, đánh giá đội ngũ CBQL có liên quan mật thiết với phát triển đội ngũ CBQL Để nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL thì cần phải có sự đánh giá thì đó thiết lập các biện pháp mang tính khả thi
- Công tác quy hoạch, phát triển đội ngũ CBQL: Công tác quy hoạch đội ngũ là một trong những hoạt động quản ý của người quản lý Người CBQL phải xây dựng chiến lược phát triển đội ngũ thông qua các nội dung như độ tuổi trình
độ chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn nghiệp vụ, mức độ hoàn thành nhiệm vụ Mặc khác, công tác quy hoạch là cơ sở chủ yếu mang tính định hướng cho việc vận dụng và thực hiện
Trang 33các chức năng cơ bản của quản lý vào hoạt động bộ máy tổ chức đội ngũ CBQL giáo dục nói chung và trong các trờng THCS nói riêng
- Chế độ, chính sách đối với CBQL trường THCS: Chất lượng hoạt động của con người nói chung và CBQL nói riêng còn tùy thuộc và nhiều yếu tố mang tính động lực thúc đẩy Chế độ, chính sách đãi ngộ đối với đội ngũ CBQL còn chứa đựng những vần đề mang tính đầu tư cho nhân lực theo dạng tương tự như
"tái sản xuất" trong quản lý kinh tế Chính sự đãi ngộ thỏa đáng thì chất lượng đội ngũ sẽ được nâng lên
- Sự lãnh đạo của Đảng: Công tác tổ chức cán bộ là trách nhiệm của Đảng và Đảng lãnh đạo toàn diện công tác tổ chức cán bộ Từ những quan điểm, chủ trương, đường lối chỉ thị, nghị quyết của Đảng về công tác tổ chức cán bộ, các
cơ quan quản lý có định hướng trong việc tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng CBQL nhằm nâng cao chất lượng, phát triển đội ngũ CBQL Như vậy, quản lý nhằm phát triển đội ngũ cán bộ nói chung và phát triển đội ngũ CBQL trường THCS nói riêng có mối liên hệ mật thiết tới sự lãnh đạo của Đảng
- Các yêu cầu phát triển nguồn nhân lực: Trong bối cảnh hiện nay, trước sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế tri thức Cùng với xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước, là
xu thế tất yếu của mỗi quốc gia, dân tộc Trong giai đoạn hiện nay, Đảng và Nhà nước đang thực hiện chủ trương mở rộng hội nhập, hợp tác quốc tế, đẩy mạnh CNH-HĐH nhằm thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Muốn thực hiện tốt chủ trương trên, một trong những yêu cầu tất yếu là phải phát triển nguồn nhân lực, xây dựng dựng nguồn nhân lực chất lượng đáp ứng yêu cầu đổi mới của đất nước
Trang 34Kết luận chương 1
Qua việc nghiên cứu cơ sở lý luận về một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL trường THCS, chúng tôi nhận thấy rằng: Muốn nâng cao chất lượng giáo dục đòi hỏi phải có sự quản lý để chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình hoạt động phù hợp nhằm đạt tới mục đích đề ra Để đạt được mục đích này, yêu cầu đội ngũ CBQL phải đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu và chuẩn về trình độ để xây dựng, tổ chức, chỉ đạo kiểm tra quá trình giáo dục trong nhà trường sao cho đạt hiệu quả
Nhà quản lý là một nhà lãnh đạo Để trở thành nhà lãnh đạo tài năng thì cá nhân người CBQL phải có những phẩm chất nhất định, những phẩm chất đặc thù của bản thân để đáp ứng yêu cầu hoạt động quản lý của mình Đó là những phẩm chất đạo đức, tư duy, năng lực tổ chức, và quan hệ đồng cấp và cấp dưới
Theo Opdray Tedll, một chuyên gia lớn về hành chính thì người lãnh đạo cần phải có sức khỏe, thể chất và tinh thần; hiểu rõ mục tiêu của tổ chức; thân thiện với người thừa hành; liêm chính; giỏi chuyên môn; thông minh; tự tin vả biết thuyết phục mọi người
Đất nước đang trong quá trình CNH - HĐH và hội nhập quốc tế, đòi hỏi giáo dục phải đào tạo ra những con người mới, có trình độ khoa học cao Trước yêu cầu đó, ngành Giáo dục và Đào tạo phải đổi mới quá trình quản lý để khắc phục tình trạng yếu kém và bất cập của giáo dục hiện nay nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục phục vụ cho phát triển KT - XH Do đó, tôi nghiên cứu thực trạng đội ngũ CBQL trường THCS quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh, vận dụng lý luận để phân tích thực trạng này, trên cơ sở đó tìm ra các biện pháp nâng cao chất lượng đội ngũ CBQL giáo dục trường THCS, đáp ứng yêu cầu do thực tiễn công tác quản lý đặt ra
Trang 35CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ
2.1 Tổng quan về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục- đào tạo quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh
2.1.1 Khái quát tình hình KT - XH quận Phú Nhuận
Quận Phú Nhuận là một quận nội thành của thành phố Hồ Chí Minh, với diện tích 4,855km², dân số khoảng 183.000 người Cộng đồng dân cư Phú Nhuận gồm các dân tộc Kinh, Hoa, Chăm theo Phật giáo, Công giáo, Tin lành, Cao đài Địa bàn Quận tập trung khá nhiều di tích kiến trúc cổ có niên đại 200 - 300 năm và gần 70 chùa, tu viện, nhà thờ, thánh thất có giá trị cao về mỹ thuật, kiến trúc
- Hoạt động kinh tế tại quận vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng khá trên cả
2 lĩnh vực: Công nghiệp, Tiểu thủ công nghiệp và Thương mại-Dịch vụ; thu ngân sách đạt và vượt dự toán năm do Quận đã tập trung thực hiện tốt công tác cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường thông thoáng để thu hút đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản xuất-kinh doanh; tăng cường thông tin chủ trương, chính sách và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp theo thẩm quyền, đẩy mạnh công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, theo dõi chặt chẽ giá cả, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, tập trung thực hiện tốt chủ trương bình ổn giá và sự nỗ lực rất lớn của các doanh nghiệp để vượt qua giai đoạn khó khăn, từ đó đã góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội
- Công tác đầu tư xây dựng cơ bản có sự tập trung, hoàn thành và khởi công xây dựng một số dự án trọng điểm, tiến độ và chất lượng công tác chuẩn bị đầu
Trang 36tư có nhiều tiến bộ Quận đã có nhiều nỗ lực bố trí vốn đầu tư, tạm ngưng các dự án chưa thật sự cấp thiết để tập trung vốn cho các công trình trọng điểm, tích cực tranh thủ các nguồn vốn thành phố, huy động nguồn lực của các thành phần kinh tế và nhân dân để đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật và phục vụ an sinh xã hội Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng được quan tâm và đẩy nhanh tiến độ Hiệu quả công tác quản lý hành chính Nhà nước về lĩnh vực quản lý đô thị và tài nguyên môi trường có chuyển biến tích cực và được nâng lên; công tác cải cách hành chính được quan tâm, tập trung cải tiến các quy trình thủ tục nhằm rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ, nâng cao hiệu quả công tác quản lý và chất lượng phục vụ nhân dân Số lượng công trình xây dựng vi phạm giảm do có sự tập trung, tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm Tình hình vệ sinh môi trường, ý thức bảo vệ môi trường của cộng đồng có nhiều chuyển biến và cải thiện rõ nét
- Tổ chức tốt các hoạt động văn hóa xã hội chào mừng các ngày lễ lớn và Tết Nguyên đán, đáp ứng được nhu cầu thụ hưởng văn hóa của nhân dân Công tác chăm lo cho các hộ chính sách, dân nghèo bảo đảm đúng đối tượng, thời gian theo quy định Hoạt động phòng chống dịch bệnh, thanh tra vệ sinh an toàn thực phẩm được duy trì thường xuyên, kịp thời khống chế các ca bệnh, không để xảy
ra các ổ dịch trên diện rộng và ngộ độc thực phẩm hàng loạt Hoạt động thể thao phong trào ngày càng được đẩy mạnh, nâng chất, nhiều loại hình văn hóa, văn nghệ sôi nổi đã thu hút được sự quan tâm và tham gia của đông đảo quần chúng nhân dân, tạo không khí thi đua văn hóa sôi nổi trong khu dân cư; tích cực tìm kiếm và tuyển chọn được những năng khiếu để đào tạo và phát triển, giúp giữ vững và phát huy thành tích Những môn thể thao trọng điểm của quận được đầu tư đúng mức nên đạt kết quả tốt, tỷ lệ huy chương vàng tăng cao so với cùng kỳ Các hoạt động
Trang 37chăm lo cho trẻ em được đẩy mạnh, đảm bảo thực hiện đầy đủ các nội dung trong chủ đề “Năm Vì trẻ em” theo chỉ đạo của Thành phố
- Tình hình an ninh chính trị trật tự xã hội trên địa bàn quận được giữ vững ổn định và đóng góp thiết thực, hiệu quả cho nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Trong năm, lực lượng vũ trang quận phối hợp chặt chẽ, đồng bộ trong công tác kiểm soát, tuần tra bảo vệ và duy trì nghiêm chế độ trực chỉ huy, trực chiến theo quy định, xử lý kịp thời các tình huống xảy ra nhất là trong các ngày tễ, tết, áp dụng các biện pháp nghiệp vụ gắn kết chặt chẽ với phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trong công tác đấu tranh, phòng chống các loại tội phạm, kịp thời xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, không để xảy ra án đặc biệt nghiêm trọng Nhờ đó, đã kéo giảm số vụ phạm pháp hình sự và tăng tỷ lệ phá án Các địa bàn, tụ điểm phức tạp về ma túy, mại dâm đã chuyển hóa được giữ vững, không để phức tạp trở lại, không phát sinh tụ điểm mới Triển khai thực hiện có hiệu quả các Kế hoạch diễn tập phòng thủ (DT-11) hợp đồng tác chiến, bảo vệ tốt các mục tiêu trọng điểm trên địa bàn, công tác tuyển chọn gọi thanh niên nhập ngũ đạt 100% theo chỉ tiêu cấp trên giao, chấp hành tốt các quy định về bảo đảm bí mật Nhà nước và kéo giảm số vụ tai nạn giao thông trên cả 3 mặt
- Công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật từng bước được nâng cao về chất lượng, không ngừng đổi mới trẻ hoá đội ngũ cán bộ công chức, quan tâm đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức, trách nhiệm thực thi công vụ và thái độ phục vụ nhân dân Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân đi vào nề nếp, tập trung giải quyết kịp thời, phù hợp với quy định của pháp luật không để phát sinh phức tạp khiếu kiện đông người “điểm nóng” trên địa bàn Công tác cải cách hành chính đạt kết quả tốt,
Trang 38đảm bảo hoàn thành các nội dung trọng tâm như triển khai thực hiện phương án đơn giản hóa thủ tục hành chính, vận hành chính thức Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001:2008, qua đánh giá chứng nhận cho thấy hệ thống đáp ứng tốt các yêu cầu của tiêu chuẩn chất lượng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước và chất lượng phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn.
2.1.2 Khái quát về tình hình giáo dục của quận Phú Nhuận
2.1.2.1 Về qui mô giáo dục
Công tác giáo dục và đào tạo của quận Phú Nhuận phát triển theo chiều hướng ngày càng tăng, chất lượng đào tạo thường năm sau cao hơn năm trước; loại hình đào tạo đa dạng, cơ sở vật chất được quan tâm đầu tư Năm 1990 ngành giáo dục Phú Nhuận đã đạt tiêu chuẩn xoá mù chữ; năm 1995 được công nhận hoàn thành phổ cập tiểu học; năm 2002 được công nhận hoàn thành phổ cập giáo dục THCS; năm 2005 được công nhận phổ cập giáo dục bậc trung học (theo chuẩn của thành phố); năm 2012 được công nhân phổ cập giáo dục mầm non trẻ
5 tuổi
Hiện nay, Quận có 09 trường đạt chuẩn quốc gia (trong đó có 03 trường đạt chuẩn mức độ 2), 05 Trung tâm học tập cộng đồng tại phường 10, 3, 8, 11, 14 phục vụ khá tốt cho nhu cầu học tập của nhân dân địa phương Có 52/52 trường đạt tiêu chuẩn “Trường học an toàn, phòng chống tai nạn thương tích” năm học
2011 và 100% học sinh được xét tốt nghiệp lớp 5, lớp 9; số học viên đỗ tốt nghiệp bổ túc trung học phổ thông đạt tỷ lệ 78,63% Hoàn thành công tác phổ cập bậc trung học năm 2010 và đạt các chỉ tiêu nhiệm vụ năm học 2010-2011 Triển khai có hiệu quả nhiều mô hình thi đua và hoạt động như: “Mô hình vườn trường”, “Trường học có đời sống văn hóa tốt”, “Trường học thân thiện”, “Căn
Trang 39tin vệ sinh – văn minh – thân thiện” Thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở công tác phòng cháy chữa cháy của các trường, đồng thời thực hiện ký kết về bảo đảm an ninh trật tự trường học giữa Công an địa phương và các đơn vị giáo dục nhằm tạo môi trường học đường an toàn, phòng chống bạo lực học đường và đảm bảo
an ninh trường học Hoàn chỉnh Đề án hoạt động của Trung tâm thể thao học đường Quận và trình cấp thẩm quyền phê duyệt Tiếp tục đào tạo, chuẩn hóa và nâng chuẩn đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý - đến nay 100% cán bộ quản lý đã đạt chuẩn
Đưa vào sử dụng 3 trường học mới (2 trường tiểu học: Đặng Văn Ngữ, Cao Bá Quát và trường Mầm non Sơn Ca 14) với 59 lớp, đáp ứng nhu cầu học tập cho 2.029 học sinh và trẻ mẫu giáo Tích cực triển khai thực hiện tốt Đề án phổ cập mầm non 5 tuổi với tỉ lệ trẻ 5 tuổi ra lớp đạt 98% và trẻ học 2 buổi/ngày đạt 99%
2.1.2.2 Về chất lượng giáo dục
* Giáo dục Mầm non Với chủ trương xây dựng bậc học mầm non phát triển ổn định bền vững; nâng cao uy tín cộng đồng và xã hội; lấy chất lượng làm trọng tâm, không chạy theo thành tích, xây dựng uy tín với cộng đồng và xã hội, giáo dục mầm non quận Phú Nhuận đã nỗ lực áp dụng nhiều biện pháp để giữ vững và nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ, bảo đảm các nhu cầu về vệ sinh, dinh dưỡng và các điều kiện về an toàn cho trẻ, đặc biệt quan tâm thực hiện các biện pháp phòng bệnh, phòng dịch, phòng tai nạn, thương tích, ngộ độc…
Trang 40- Về chăm sóc giáo dục
+ Phòng Giáo dục Quận đã tổ chức bồi dưỡng cho cán bộ quản lý, giáo viên cách sử dụng bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi, từ đó xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp dựa vào bộ chuẩn các trường đã bổ sung các chỉ số còn thiếu vào chương trình dạy từ đầu năm học Thực hiện tốt công tác tuyên truyền Bộ chuẩn đến phụ huynh qua bảng tuyên truyền, trao đổi, sinh hoạt, hội họp…
+ Nâng cao chất lượng thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới trong toàn quận, các hoạt động giáo dục trẻ kỹ năng sống, kỹ năng xã hội được đưa vào rèn cho trẻ thông qua việc tổ chức các hoạt động giáo dục hàng ngày, đáp ứng yêu cầu đổi mới mục tiêu giáo dục Chương trình “Mind Manager” được thực hiện thường xuyên đến các tổ chuyên môn, các đơn vị đã ứng dụng phần mềm này vào việc xây dựng kế hoạch giáo dục, kế hoạch tuần, giáo án…giúp giáo viên giảm bớt được thời gian, hình thức gọn nhẹ, nội dung xúc tích, ban giám hiệu dễ theo dõi quản lý chung
+ Với nhiều phương thức đổi mới hình thức tổ chức giờ học, các trường mầm non tích cực thực hiện là tăng cường đưa trẻ đến với thiên nhiên và tổ chức các hoạt động ngoài nhà trường như tham gia lao động tại vườn cây, tham quan nhà sách, siêu thị, tổ chức các hoạt động vui học tại công viên như tạo hình, vui chơi tập thể…Qua đó trẻ được trải nghiệm, phát huy tối đa óc nhận xét, trí tưởng tượng, năng lực sáng tạo, rèn cách ứng xử, rèn cách giải quyết những vấn đề đơn giản phù hợp với lứa tuổi mầm non Ứng dụng tốt công nghệ thông tin trong quản lý kế hoạch giáo dục của giáo viên Số trường quản lý kế hoạch, giáo án của giáo viên qua máy tính thay sổ kế hoạch đạt 80% (trong đó có 50% trường
thực hiện 100% lớp)