NỘI DUNG
TRỊ CHO SINH VIÊN HIỆN NAY l.l Khái niệm niềm tin chính trị và công tác chính trị tư tưởng
1.1.1 Niềm tin chính trị Khái niệm niềm tin
Niềm tin đóng vai trò then chốt trong đời sống tinh thần và hoạt động nhận thức, giúp con người cải tạo thế giới và phục vụ lợi ích cá nhân Thiếu niềm tin, con người dễ rơi vào trạng thái mất phương hướng, bi quan và thiếu sáng tạo, ảnh hưởng đến khả năng chủ động trong cuộc sống Nghiên cứu về niềm tin luôn cấp bách cả về lý luận lẫn thực tiễn để hiểu rõ vai trò và đặc điểm của nó trong đời sống Các tác giả đã đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau về niềm tin, phản ánh các khía cạnh đa dạng của khái niệm này.
Niềm tin được định nghĩa là một hệ thống quan niệm, ý tưởng về một tương lai tươi sáng hơn hiện tại, hướng đến mục tiêu thỏa mãn nhu cầu và mong ước tốt đẹp để hình thành nhân cách Tuy nhiên, định nghĩa này chưa đề cập đến cơ sở vững chắc để con người hướng về tương lai chính là khả năng nhận thức, nắm bắt và cải tạo hiện tại Những yếu tố cốt lõi này chính là nền tảng giúp hình thành niềm tin vào những điều chưa xảy ra trong tương lai.
Niềm tin được hiểu là sự định hướng giá trị vững chắc trong nhận thức của mỗi người Nó chi phối hành động hàng ngày và phản ánh sự hiểu biết nhất định của con người về cuộc sống Theo các tác giả trong Sổ tay tâm lý học, niềm tin đóng vai trò là nền tảng tạo nên hướng đi ổn định và ý nghĩa trong đời sống của mỗi cá nhân.
NỘI DUNG, PHƯƠNG THỨC, TẦM QUAN TRỌNG CỦA CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ TƯ TƯỞNG VỚI VIỆC XÂY DỰNG NIỀM
Nội dung, phương thức của công tác chính trị tư tưởng với việc xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên hiện nay
1.2.1 Niềm tin chính trị của sinh viên hiện nay
Niềm tin chính trị của sinh viên hiện nay là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến thái độ và hành động của họ trong xã hội Để xây dựng và phát triển niềm tin này, cần cụ thể hóa bằng việc giáo dục chính trị rõ ràng, phù hợp với thực tiễn cuộc sống của sinh viên Các nhà trường, gia đình, đoàn thể và cộng đồng xã hội đều đóng vai trò then chốt trong việc hình thành kỹ năng tư duy phản biện, hiểu biết sâu sắc về chính trị và khuyến khích sinh viên tham gia các hoạt động xây dựng cộng đồng Việc nâng cao nhận thức chính trị và phát triển niềm tin bền vững sẽ góp phần tạo ra thế hệ sinh viên có trách nhiệm, đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước.
Sinh viên ngày nay không chỉ cần có kiến thức chuyên môn vững vàng mà còn cần trang bị đầy đủ bản lĩnh chính trị và khoa học để tự tin đối mặt với thử thách của cuộc sống Để đạt được những yếu tố này, sinh viên phải xây dựng niềm tin vững chắc vào khoa học và chính trị, góp phần hình thành hành trang vào đời toàn diện và tự tin.
Niềm tin chính trị của sinh viên hiện nay thể hiện qua khả năng nhận thức chính trị đúng đắn và thái độ phù hợp với quan điểm của Đảng Nó còn phản ánh tinh thần kiên trì đấu tranh cho sự nghiệp cách mạng và sự vững vàng trong niềm tin có cơ sở khoa học vào mục tiêu, lý tưởng của Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn.
Niềm tin chính trị của sinh viên thể hiện qua sự xác định rõ mục tiêu chính trị và mục tiêu học tập đúng đắn Nó thể hiện sự kiên định đối với con đường do Đảng, Bác Hồ và nhân dân đã lựa chọn, góp phần xây dựng tư tưởng vững vàng và nâng cao ý thức chính trị trong giới trẻ.
Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là nền tảng quan trọng trong sự nghiệp phát triển của đất nước Việt Nam tích cực chống lại mọi âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù nhằm xóa bỏ thành quả cách mạng Chúng ta kiên định học tập, lao động, làm việc chăm chỉ để góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh, dân chủ, công bằng và văn minh Trên con đường phát triển, đoàn kết và ý chí tự lực tự cường luôn là động lực thúc đẩy đất nước tiến lên phía trước.
Việc củng cố và nâng cao niềm tin chính trị cho sinh viên hiện nay là yếu tố then chốt để đáp ứng sự phát triển của đất nước Điều này yêu cầu giáo dục và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất, năng lực công dân, đồng thời phát huy tính năng động, tự chủ, sáng tạo, có kỷ luật và giàu lòng nhân ái Sinh viên cần biết giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc, có khả năng tự lập và ý chí vươn lên lập thân lập nghiệp Ngoài ra, việc trau dồi đức xả thân vì nghĩa lớn nhằm đóng góp tích cực vào sự phát triển đất nước, đáp ứng tiến trình của thời đại ngày càng quan trọng và có ý nghĩa thực tiễn to lớn.
1.2.2 Nội dung của công tác chính trị tư tưởng với việc xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên hiện nay
- Giáo dục tri thức chính trị, đạo đức lối sống hình thành văn hóa chính trị, xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên
Giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối chính sách của Đảng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành lý tưởng cách mạng và niềm tin chính trị của sinh viên Việc truyền đạt những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chính trị cũng như quan điểm của Đảng về xây dựng và bảo vệ Tổ quốc giúp sinh viên hiểu rõ và thấm sâu các giá trị cốt lõi của đất nước Mục tiêu là làm cho thế giới quan Mác - Lênin và tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trở thành nền tảng trong đời sống tinh thần xã hội, từ đó hình thành hệ thống giá trị chuẩn mực, định hướng và điều chỉnh thái độ, hành vi chính trị của sinh viên Nhờ đó, những quan điểm này trở thành niềm tin chính trị - tinh thần vững chắc, góp phần phát triển bản lĩnh chính trị và ý thức trách nhiệm của sinh viên trong sự nghiệp xây dựng đất nước.
+ Giáo dục đạo đức cách mạng và lối sống văn hóa cho sinh viên Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: Đối với thanh niên phải giáo dục họ:
Đoàn viên cần luôn nâng cao tinh thần yêu Tổ quốc và chủ nghĩa xã hội, tăng cường tình cảm cách mạng với công nông, trung thành tuyệt đối với sự nghiệp cách mạng và tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng Giáo dục lòng yêu nước, hiếu với dân, yêu thương con người, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, cùng với tinh thần quốc tế trong sáng và lối sống lành mạnh Ngoài ra, cần phát huy lòng yêu giai cấp, dân tộc, tinh thần xả thân vì nghĩa lớn, góp phần đưa đất nước vượt qua đói nghèo, vươn lên phát triển ngang tầm khu vực và quốc tế.
Giáo dục lối sống lành mạnh, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, giúp sinh viên có ý thức bảo vệ môi trường và tránh xa các tệ nạn xã hội Sinh viên cần có thái độ đúng đắn, phê phán các hành vi phi văn hóa, phi đạo đức, đồng thời chống lại các biểu hiện lai căng, xa lạ với thuần phong mỹ tục của dân tộc Việc giáo dục sinh viên thực hiện nghiêm túc các đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước là yếu tố quan trọng để xây dựng thế hệ trẻ có trách nhiệm và bản lĩnh.
+ Giáo dục sâu sắc lý tưởng chính trị, niềm tin vào sự nghiệp cách mạng
Lý tưởng chính trị là mục đích cốt lõi trong hoạt động chính trị, hình thành nền tảng cho niềm tin chính trị và động lực thúc đẩy mọi người tham gia hoạt động chính trị Giáo dục chính trị tư tưởng cho sinh viên cần nhằm mục đích hình thành và phát triển lý tưởng chính trị của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, với Đảng Cộng sản Việt Nam là người đại diện tiêu biểu, để mỗi sinh viên ý thức rõ và hướng tới lý tưởng này Trong lịch sử, lý tưởng cách mạng “Không có gì quý hơn độc lập tự do” đã là sức mạnh tập hợp, cổ vũ các thế hệ thanh niên Việt Nam dũng cảm chiến đấu hy sinh vì độc lập và tự do của Tổ quốc Ngày nay, việc hướng tới lý tưởng chính trị dựa trên tinh thần cách mạng vẫn giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành ý chí và đạo đức chính trị của giới trẻ.
Chương trình "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh" đang góp phần củng cố niềm tin vững chắc của người Việt Nam, thanh niên và sinh viên vào con đường mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân đã lựa chọn Nó giúp xác định phương thức và biện pháp hiệu quả để thực hiện hóa các lý tưởng này, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Giáo dục truyền thống cách mạng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành niềm tin chính trị của sinh viên, dựa trên sự kết hợp giữa kiến thức về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và việc bảo tồn những giá trị truyền thống dân tộc cùng tinh hoa văn hóa nhân loại Việc này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ các lý luận chính trị, mà còn thúc đẩy lòng tự hào về truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong quá trình dựng nước và giữ nước Đồng thời, giáo dục truyền thống cách mạng còn nhấn mạnh vai trò của truyền thống tốt đẹp của giai cấp công nhân Việt Nam và quốc tế trong sự phát triển của đất nước Chính vì vậy, bên cạnh việc truyền đạt những nội dung về chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, cần chú trọng đề cao những giá trị văn hóa, truyền thống của dân tộc đã được hình thành qua hàng nghìn năm lịch sử.
Lịch sử dân tộc Việt Nam luôn đối mặt với những kẻ thù mạnh hơn, qua đó hình thành truyền thống yêu nước, đoàn kết dân tộc, bất khuất, kiên cường và sáng tạo trong sự nghiệp giữ nước Truyền thống không cam chịu làm nô lệ đã trở thành nền tảng tinh thần vững chắc để người Việt Nam, đặc biệt là thanh niên và sinh viên, phát huy lòng tự hào dân tộc, vượt qua khó khăn thử thách Ngày nay, truyền thống lịch sử đó tiếp tục thúc đẩy thế hệ trẻ Việt Nam phát huy tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường và sáng tạo để xây dựng đất nước phát triển thịnh vượng.
Việt Nam không cam chịu đói nghèo, lạc hậu mà quyết tâm thực hiện lý tưởng chính trị cao đẹp: “Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” theo định hướng xã hội chủ nghĩa Tinh thần này thể hiện sự kiên định trong xây dựng một đất nước phát triển bền vững, hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống nhân dân và thúc đẩy tiến bộ xã hội Chính sách phát triển của Việt Nam tập trung vào giảm nghèo, thúc đẩy công bằng xã hội và xây dựng nền văn minh hiện đại, dân chủ, dân chủ, toàn diện Đây là cam kết vững chắc của đất nước trong hành trình hướng tới một tương lai tươi sáng và thịnh vượng hơn cho mọi người dân.
Lịch sử Việt Nam đã hình thành nên truyền thống nhạy bén chính trị và tính tích cực của sinh viên trong việc tham gia xây dựng đất nước Hiện nay, sinh viên Việt Nam đang phát huy truyền thống đó bằng cách đóng góp ý kiến vào các dự thảo quyết sách chính trị do Đảng và Nhà nước đề xuất Việc kết hợp giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cùng truyền thống tốt đẹp của dân tộc sẽ giúp sinh viên xây dựng niềm tin chính trị vững chắc, góp phần vào sự nghiệp phát triển đất nước.
- Giáo dục tình cảm chính trị, tạo niềm tin chính trị sâu sắc cho sinh viên
Tầm quan trọng của công tác chính trị tư tưởng trong việc xây dựng niềm
Thứ nhất, công tác chính trị tư tưởng góp phần trang bị thế giới quan duy vật, phương pháp luận khoa học cho sinh viên
Thế giới quan là tổng thể các quan niệm của con người về thế giới, bản thân và vị trí của con người trong vũ trụ Nó chính là hệ thống các nguyên tắc, quan điểm, niềm tin và khái niệm biểu tượng phản ánh cái nhìn toàn diện về thế giới xung quanh Thế giới quan giúp hình thành nhận thức của con người về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên, xã hội, qua đó định hướng hành động và thái độ sống.
Thế giới quan đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng thái độ con người đối với thế giới, trở thành kim chỉ nam cho mọi hoạt động Công tác chính trị tư tưởng giúp sinh viên hình thành thế giới quan và phương pháp luận khoa học biện chứng, phân biệt đúng sai, phân biệt cái biện chứng và cái siêu hình trong thực tế đa dạng các loại thế giới quan Chủ nghĩa Mác - Lênin trang bị cho con người cách nhìn đúng đắn dựa trên cơ sở khoa học, giúp giải quyết các vấn đề tự nhiên, xã hội và tư duy, đồng thời kêu gọi đấu tranh chống bất công và xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, phát triển toàn diện Công tác chính trị tư tưởng giúp sinh viên nhận thức rõ phương hướng, lý tưởng sống và rèn luyện ý chí vượt qua khó khăn, đặt nền tảng cho việc làm chủ kiến thức, xác định mục tiêu và hướng đi phù hợp với thời đại mới Trang bị thế giới quan khoa học đúng đắn giúp sinh viên hình thành thái độ tích cực, phát triển nhân cách và đạo đức, góp phần thúc đẩy tiến bộ xã hội, xác định rõ vai trò của thế giới quan khoa học trong xây dựng nhân cách và hành vi chính trị của sinh viên.
Trong công tác chính trị tư tưởng, việc hình thành phương pháp luận biện chứng cho sinh viên là非常 quan trọng Phương pháp luận là hệ thống lý luận về phương pháp nghiên cứu, nhận thức và cải tạo hiện thực, có tác dụng hướng dẫn, gợi mở và chỉ đạo mọi hoạt động của con người Bên cạnh thế giới quan khoa học, việc phát triển phương pháp luận giúp sinh viên nâng cao khả năng phân tích, đánh giá và tiếp cận thực tiễn một cách khoa học, từ đó góp phần xây dựng tư duy biện chứng vững chắc.
Trong quá trình học tập và nghiên cứu, việc áp dụng phương pháp luận đúng đắn, đặc biệt là phương pháp luận duy vật biện chứng, đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc định hướng phát triển kiến thức và kỹ năng Phương pháp luận đúng giúp dẫn đến thành công, còn phương pháp luận sai có thể gây ra thất bại nếu không được thay thế bằng những phương pháp phù hợp Phương pháp luận Marxist không chỉ giúp sinh viên rèn luyện tính kỷ luật, ý thức tổ chức cao mà còn xây dựng phẩm chất con người và góp phần hình thành phong cách làm việc phù hợp với thời đại mới.
Thứ hai, công tác chính trị tư tưởng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao trình độ lý luận chính trị, giúp cán bộ, đảng viên có bản lĩnh vững vàng và ý thức rõ ràng về lý tưởng cách mạng Việc này không chỉ củng cố niềm tin và lòng trung thành với đảng mà còn góp phần nâng cao nhận thức về sự nghiệp cách mạng và phát huy vai trò của từng cá nhân trong công cuộc xây dựng đất nước Thực hiện tốt công tác chính trị tư tưởng sẽ tạo nền tảng vững chắc để phát huy sức mạnh đoàn kết, thúc đẩy phát triển bền vững và thành công trong các mục tiêu chính trị của đất nước.
Trong các trường đại học hiện nay, công tác chính trị tư tưởng nhằm giáo dục kiến thức chính trị cơ bản, hệ thống cho sinh viên bằng cách truyền đạt nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam Điều này góp phần hình thành thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng và định hướng nhận thức cho sinh viên Đồng thời, công tác này giúp xây dựng và củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng, từ đó tạo ra tính tự giác, lòng hăng say và ý thức trách nhiệm để đạt được các mục tiêu nhiệm vụ mà Đảng đề ra.
Nâng cao trình độ lý luận chính trị trong sinh viên đóng vai trò then chốt trong hoạt động của nhà trường, hướng tới phát triển tư duy chính trị vững vàng và nhận thức rõ về vai trò của chủ nghĩa Mác - Lênin Vai trò của chủ nghĩa Mác - Lênin rất quan trọng trong quá trình phát triển của xã hội, vì nó là nền tảng của khoa học cách mạng của giai cấp công nhân và là hệ tư tưởng chủ đạo trong chế độ Xã hội chủ nghĩa Việc này giúp sinh viên hình thành tư duy chính trị đúng đắn, góp phần xây dựng thế hệ trẻ có đủ năng lực lý luận và phẩm chất đạo đức, sẵn sàng đóng góp cho sự nghiệp cách mạng của đất nước.
C Mác chỉ rõ: “Vũ khí của sự phê phán cố nhiên không thể thay thế được sự phê phán của vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể bị đánh đổ bằng lực lượng vật chất; nhưng lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất một khi nó xâm nhập vào quần chúng” [17; 580]
Việc nâng cao trình độ lý luận chính trị cho sinh viên hướng đến khả năng vận dụng sáng tạo lý luận vào hoạt động thực tiễn V.I Lênin nhấn mạnh rằng lý luận của Mác không phải là điều đã hoàn thiện và bất biến, mà là nền tảng để các người xã hội chủ nghĩa phát triển môn khoa học này hơn nữa về mọi mặt.
Công tác chính trị tư tưởng trong xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên giúp sinh viên hiểu rõ giá trị và nguyên tắc đạo đức, từ đó hình thành lập trường vững vàng Đồng thời, việc nâng cao bản lĩnh chính trị giúp sinh viên có khả năng nhận biết và đối phó hiệu quả với các âm mưu phá hoại, chia rẽ và lôi kéo của các thế lực thù địch Việc tiếp thu tinh hoa văn hóa cũng góp phần nâng cao nhận thức, tăng cường sức mạnh tinh thần cho sinh viên trước các cám dỗ vật chất và các tệ nạn xã hội.
Hồ Chí Minh luôn đặc biệt chú trọng xây dựng lý tưởng cách mạng cho người Việt Nam mới, trong đó đề cao hai giá trị cốt lõi là “độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” và “không có gì quý hơn độc lập tự do” Chính những lý tưởng này đã truyền cảm hứng cho các thế hệ người Việt Nam hy sinh tuổi trẻ và máu xương để giành lại nền độc lập, bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước theo con đường chủ nghĩa xã hội.
Trong công tác chính trị tư tưởng, việc xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên đòi hỏi nâng cao trình độ lý luận chính trị và tạo dựng bản lĩnh chính trị, đồng thời phải chú trọng đến việc giúp sinh viên giác ngộ cách mạng Nếu không xây dựng một lý tưởng cách mạng vững chắc, chủ nghĩa cá nhân và lối sống thực dụng chạy theo đồng tiền sẽ dễ dàng phát triển, gây ảnh hưởng tiêu cực đến tư duy và đạo đức của giới trẻ Vì vậy, việc xây dựng lý tưởng cách mạng cho sinh viên ngày nay là điều cấp thiết để ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực do ảnh hưởng của nền kinh tế thị trường và quá trình hội nhập quốc tế Cần truyền đạt cho sinh viên — những chủ nhân tương lai của đất nước — tư tưởng đặt lợi ích của bản thân trong lợi ích của đất nước, góp phần xây dựng đất nước trở thành nước xã hội chủ nghĩa giàu mạnh, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Các hoạt động phong trào thi đua, hành động, và thực tiễn là môi trường giáo dục hiệu quả nhất để nâng cao ý chí cách mạng và giác ngộ lý tưởng của tuổi trẻ.
Vào thứ ba, công tác chính trị tư tưởng đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao nhận thức và tăng cường năng lực đấu tranh chống lại các trào lưu lý luận và tư tưởng phản động Hoạt động này giúp củng cố vững chắc quan điểm chính trị, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước các âm mưu chống phá chiến lược “diễn biến hòa bình” Thực hiện công tác chính trị tư tưởng hiệu quả góp phần giữ vững ổn định chính trị, thúc đẩy phát triển văn hóa phù hợp với đường lối của Đảng và Nhà nước.
“Diễn biến hòa bình” là chiến lược phản cách mạng do các thế lực thù địch tiến hành nhằm thủ tiêu chế độ XHCN và chống phá các nước phát triển theo hướng tiến bộ Chiến lược này sử dụng các biện pháp phi vũ trang để thúc đẩy “tự diễn biến” và “tự chuyển hóa” nội bộ, gây suy yếu hệ thống chính trị từ bên trong.
Trong lĩnh vực chính trị, tư tưởng và văn hóa, “diễn biến hòa bình” của kẻ thù nhằm phá hoại nền tảng tư tưởng của Đảng ta bằng cách tấn công vào lý luận, quan điểm và đường lối, đặc biệt là chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, nhằm xóa bỏ giá trị cốt lõi của Đảng Chúng còn khuyến khích các quan điểm lệch lạc, các khuynh hướng “xã hội dân chủ” để làm suy yếu sự đoàn kết và lòng tin của nhân dân Thực hiện ý đồ đó, họ sử dụng nhiều biện pháp thủ đoạn, như kích động chống lại các chính sách của Đảng và Nhà nước, đồng thời tuyên truyền “chủ nghĩa thực dụng”, văn hóa phương Tây để thấm nhuần lối sống hưởng thụ, tư duy tiêu cực và lối sống tư sản trong cộng đồng dân cư.
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC CHÍNH TRỊ TƯ TƯỞNG VỚI VIỆC XÂY DỰNG NIỀM TIN CHÍNH TRỊ CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH HIỆN NAY VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA
Khái quát về trường Đại học Vinh
2.1.1 Khái quát về tình hình hoạt động và quy mô đào tạo của trường Đại học Vinh
Trường Đại học Vinh là trung tâm nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực chất lượng cao và chuyển giao công nghệ hàng đầu khu vực Bắc miền Trung và cả nước Đây là đơn vị Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, góp phần thúc đẩy phát triển giáo dục và khoa học tại Việt Nam.
Ngày 16 tháng 7 năm 1959, Bộ trưởng Bộ Giáo dục ký Nghị định số 375/NĐ thành lập Phân hiệu Đại học Sư phạm Vinh Cơ sở đầu tiên của Nhà trường được đóng tại khu vực Nhà dòng (cũ) thuộc thị xã Vinh lúc bấy giờ Phân hiệu Đại học Sư phạm Vinh đổi tên thành trường Đại học Sư phạm Vinh theo Quyết định số 637/QĐ ngày 28 tháng 8 năm 1962 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục Ngày 25 tháng 4 năm 2001, Thủ tướng Chính phủ kí Quyết định số 62/2001/QĐ-TTg đổi tên trường Đại học Sư phạm Vinh thành trường Đại học Vinh Trường Đại học Vinh là cơ sở đào tạo đại học đa ngành, đa cấp ở khu vực Bắc Trung Bộ, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao và thích ứng nhanh với thế giới việc làm; là trung tâm nghiên cứu khoa học, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của khu vực và cả nước
Trường Đại học Vinh đã trải qua hơn nửa thế kỷ xây dựng và trưởng thành, nhận được nhiều phần thưởng và danh hiệu cao quý Nhà trường đã vinh dự nhận Huân chương Lao Động hạng Nhì vào năm 1979, Huân chương Lao Động hạng Nhất vào năm 1992, cùng các danh hiệu cao quý khác như Huân chương Độc Lập hạng Ba (1995), Huân chương Độc Lập hạng Nhì (2001) và danh hiệu Anh hùng Lao động (2004) Đây là những thành tựu thể hiện sự đóng góp và nỗ lực của trường trong sự nghiệp giáo dục và phát triển đất nước.
Trường Đại học Vinh đã đạt được nhiều thành tích cao như Cờ thi đua xuất sắc của Chính phủ năm 2007 và Huân chương Độc lập hạng Nhất năm 2009, cùng nhiều phần thưởng cao quý khác Hiện nay, trường có 19 khoa đào tạo, 1 trường trung học phổ thông Chuyên, 1 trường Mầm non thực hành, 1 Viện nghiên cứu ngôn ngữ và văn hóa, 1 Tạp chí khoa học, cùng 26 phòng ban, trung tâm, viện và trạm Chương trình giáo dục của trường được xây dựng dựa trên khung chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời áp dụng kinh nghiệm từ các chương trình tiên tiến trên thế giới để đáp ứng nhu cầu xã hội và đảm bảo tính liên thông Trường đang triển khai phương thức đào tạo theo học chế tín chỉ, thu hút sinh viên đến từ 54 tỉnh thành trong cả nước và hơn 600 sinh viên, học viên quốc tế đến từ Thái Lan, Lào, Trung Quốc Với sứ mệnh đào tạo đa ngành, trường Đại học Vinh vẫn giữ vững vị thế là trung tâm đào tạo Sư phạm hàng đầu quốc gia.
Hiện nay, nhà trường là cơ sở đào tạo đa cấp, từ mầm non đến trung học phổ thông, đại học và sau đại học, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh, sinh viên ở nhiều trình độ Đồng thời, nhà trường còn đa ngành với 42 ngành đào tạo đại học khác nhau, giúp sinh viên có nhiều lựa chọn phù hợp với sở thích và mục tiêu nghề nghiệp Các trường đào tạo đa ngành đa cấp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho sự phát triển của xã hội.
Trường đại học cung cấp đa dạng các chương trình đào tạo gồm 28 chuyên ngành đào tạo thạc sĩ và 10 chuyên ngành đào tạo tiến sĩ, đáp ứng nhu cầu nâng cao trình độ chuyên môn của sinh viên Đội ngũ cán bộ, giảng viên của trường gồm gần 969 người, trong đó có 1 Giáo sư, 53 Phó Giáo sư và 175 Tiến sĩ, đảm bảo chất lượng giảng dạy và nghiên cứu khoa học Với đội ngũ giảng viên giàu kinh nghiệm và trình độ cao, nhà trường cam kết mang đến môi trường học tập năng động, hiện đại và phù hợp với các tiêu chuẩn đào tạo quốc tế.
Trường Đại học Vinh là một trong những trường đại học đầu tiên của cả nước đào tạo theo hệ thống tín chỉ, nằm trong nhóm 20 trường đầu tiên được Hội đồng Quốc gia Kiểm định chất lượng giáo dục công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục với tỉ lệ phiếu bầu đạt 92,86% Trong năm học 2013 – 2014, nhà trường đã tổng kết công tác với 441 Thạc sĩ, 662 cán bộ giảng dạy và 307 cán bộ hành chính, đồng thời triển khai nhiệm vụ năm học 2014 – 2015 Trường hiện nằm trong số hơn 400 trường đại học, cao đẳng tại Việt Nam đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục cao nhất được công nhận bởi Hội đồng Quốc gia.
Trường Đại học Vinh đã ngày càng hoàn thiện và hiện đại hóa hệ thống thư viện, trang thiết bị học tập cùng cơ sở vật chất để đáp ứng yêu cầu đào tạo đa ngành Các phòng học, giảng đường đạt tiêu chuẩn và đang tiếp tục xây dựng, trong khi hệ thống phòng thí nghiệm và thư viện được nâng cấp hiện đại hóa, cùng với việc cải tạo hạ tầng Ngoài diện tích hiện tại tại khu vực Bến Thủy - Trường Thi (14ha), trường đã quy hoạch và triển khai xây dựng cơ sở thứ hai tại Nghi Lộc với diện tích 258 ha dành cho các khoa Nông Lâm Ngư, Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và các đơn vị khác Trường cũng đang phát triển các cơ sở đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ tại một số địa phương như Trại thủy sản Hưng Nguyên và Trung tâm thí nghiệm nuôi trồng thủy sản Nghi Xuân Nhà trường đã thực hiện nhiều giải pháp và kế hoạch tự chủ tài chính, tạo nguồn ngân sách hợp pháp để đảm bảo hoạt động hiệu quả Theo Quyết định số 197/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, mục tiêu xây dựng Nghệ An trở thành trung tâm giáo dục, đào tạo đại học vùng Bắc Trung Bộ và nâng cấp Trường Đại học Vinh đạt tiêu chuẩn quốc tế, phù hợp với chiến lược phát triển giáo dục quốc gia.
Nguyễn Thiện Nhân đã ký Công văn số 1136/TTg - KGVX, phê duyệt việc bổ sung Trường Đại học Vinh vào danh sách các trường đại học xây dựng thành trường đại học trọng điểm quốc gia Đây là quyết định quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển giáo dục và nâng cao vị thế của Trường Đại học Vinh trong hệ thống các trường đại học hàng đầu Việt Nam Việc này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho nhà trường trong việc thực hiện các dự án đổi mới giáo dục, nâng cao chất lượng đào tạo và thu hút nguồn lực đầu tư lớn hơn Thông qua quyết định này, Chính phủ góp phần vào chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của đất nước.
2.1.2 Một số đặc điểm của sinh viên trường Đại học Vinh
Tính đến năm học 2013-2014, Trường Đại học Vinh có tổng số sinh viên approximately 39.417, trong đó có 21.516 sinh viên chính quy, 14.719 sinh viên hệ vừa làm vừa học, và 3.182 sinh viên hệ đào tạo từ xa.
Sinh viên trường Đại học Vinh chủ yếu trong độ tuổi 18 đến 25, với ý thức về bản ngã rất cao, thể hiện qua khả năng tự nhận thức và đánh giá về bản thân Một trong những nhu cầu cơ bản của họ là được khen ngợi, thừa nhận, cũng như nhận sự tôn trọng và tin tưởng từ thầy cô và bạn bè Trong giai đoạn này, sinh viên không chỉ hứng thú khám phá thế giới khách quan mà còn thể hiện mối quan tâm đến các vấn đề xã hội, đạo đức và ý nghĩa cuộc sống Do đó, họ tích cực tham gia các hoạt động xã hội nhằm mang lại những kết quả có ý nghĩa cao cả cho cộng đồng Trường Đại học Vinh tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ và câu lạc bộ học thuật sôi nổi, trong đó các mô hình hoạt động của Đoàn Thanh niên và Hội Sinh viên đã phát huy hiệu quả trong việc đào tạo theo hệ thống tín chỉ và được nhân rộng, như các cuộc thi tìm hiểu về các vấn đề xã hội và đạo đức.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là biểu tượng của lý tưởng cách mạng và tư tưởng-văn hóa Việt Nam, ảnh hưởng sâu sắc đến thế hệ trẻ Các hoạt động như câu lạc bộ đảng viên trẻ, tuyên dương điển hình sinh viên tôn giáo, và các diễn đàn như “Xây dựng giá trị hình mẫu thanh niên Việt Nam thời kỳ mới” giúp khơi dậy tinh thần đoàn kết và lòng tự hào dân tộc trong sinh viên Ngoài ra, các chương trình như “Nghe thanh niên nói - Nói thanh niên nghe” cùng các hoạt động tình nguyện, hiến máu nhân đạo thu hút đông đảo sinh viên tham gia, góp phần xây dựng thế hệ trẻ có ý chí, trách nhiệm và tinh thần vì cộng đồng.
Trường Đại học Vinh là môi trường đào tạo đa ngành, tạo nhiều cơ hội để sinh viên thể hiện năng lực qua các hoạt động văn hóa, thể thao và sân chơi bổ ích Môi trường này thúc đẩy sự sáng tạo và năng động trong học tập, nghiên cứu khoa học của sinh viên Nhiều sinh viên tự học ngoại ngữ và tin học, tham gia câu lạc bộ tiếng Anh “English Speaking Zone” cũng như các lớp kỹ năng mềm để trang bị kiến thức chuẩn bị bước vào đời Sinh viên cuối cấp chủ động tham gia nghiên cứu, thực hiện các đề tài phục vụ đời sống kinh tế - xã hội của địa phương Các đề tài của sinh viên often được ứng dụng thực tiễn, mang lại hiệu quả cao và đạt nhiều giải thưởng nghiên cứu khoa học cấp trường, cấp bộ.
Sinh viên Trường Đại học Vinh hiện nay tích cực thích nghi với những đổi mới của xã hội, sống có trách nhiệm và năng động trong tự thân vận động để hòa nhập với cuộc sống, vừa học vừa làm thêm như gia sư, công việc bán thời gian, góp phần xây dựng ý thức tự lập và trưởng thành Các hoạt động của sinh viên không chỉ giới hạn trong phạm vi trường học mà còn mở rộng ra môi trường xã hội thực tiễn, qua đó hình thành nên lớp sinh viên có ý chí tiến thủ và ý thức tự khẳng định bản thân trong cuộc sống thực tế Những hình ảnh sinh viên tham gia các chiến dịch Mùa hè xanh, hòa mình vào cộng đồng ở vùng sâu, vùng xa đã chứng minh sự cống hiến của sinh viên Đại học Vinh đối với sự nghiệp phát triển đất nước Nhiều sinh viên ưu tú không ngừng phấn đấu, theo đuổi các trình độ học vấn cao như thạc sĩ, tiến sĩ và đảm nhiệm các vị trí quan trọng trong các lĩnh vực khác nhau, thể hiện chí tiến thủ vượt bậc Với hoài bão lớn gắn liền với mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng và văn minh, sinh viên luôn chủ động nghiên cứu khoa học, cập nhật tri thức để hướng tới tương lai phát triển bền vững của đất nước.
Sinh viên Trường Đại học Vinh luôn đề cao lòng tự hào, tự tôn dân tộc, thể hiện qua cách giữ gìn văn hóa và truyền thống trong cuộc sống hàng ngày Dù thị trường thúc đẩy sự thực tế, họ vẫn giữ vững bản sắc dân tộc và không dễ dàng bị ảnh hưởng bởi các mặt trái của kinh tế thị trường Nhiều sinh viên khó khăn về tài chính vẫn cố gắng học tập, đi làm thêm để trang trải cuộc sống mà không sa ngã trước cám dỗ vật chất hay tệ nạn xã hội Các sinh viên du học tại nước ngoài còn thể hiện tinh thần giữ gìn văn hóa, truyền thống dân tộc qua cách cư xử và lối sống, vượt qua nhiều thử thách để đạt thành tích tự hào, góp phần mang lại vinh dự cho trường và đất nước.
Tình hình công tác chính trị tư tưởng với việc xây dựng niềm tin chính trị
2.2.1 Nhận thức của cán bộ, giảng viên về công tác chính trị tư tưởng với việc xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên trong Trường
Trong những năm qua, Trường Đại học Vinh đã tích cực triển khai nhiều biện pháp trong công tác chính trị tư tưởng nhằm xây dựng niềm tin chính trị vững chắc cho sinh viên Các hoạt động như giảng dạy tốt các môn Lý luận chính trị, tổ chức học chính trị đầu khóa, và các cuộc thi tìm hiểu truyền thống cách mạng của Đảng và dân tộc đã góp phần nâng cao nhận thức chính trị của sinh viên Ngoài ra, trường còn tổ chức hội thi "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" cùng các hoạt động ngoại khóa giáo dục cao, giúp sinh viên nhận thức rõ về lý tưởng cách mạng và lý tưởng sống, qua đó thúc đẩy tinh thần rèn luyện nhân cách đạo đức và lối sống tích cực Công tác chính trị tư tưởng tại Trường Đại học Vinh đã góp phần chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức chính trị, niềm tin chính trị và lý tưởng cách mạng của sinh viên.
Hầu hết cán bộ, giảng viên của trường đã nhận thức rõ nhiệm vụ và trách nhiệm trong giáo dục sinh viên, tích cực áp dụng các phương pháp dạy học mới để nâng cao nhận thức của sinh viên Phòng Công tác chính trị học sinh - sinh viên phối hợp cùng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Sinh viên tổ chức nhiều mô hình sinh hoạt tiêu biểu, như xây dựng đội xung kích tuyên truyền, duy trì nếp sống văn hóa, và hưởng ứng các phong trào ý nghĩa như tình nguyện, hội thi “Olympic Chính trị”, phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, cùng tháng an toàn giao thông Các hoạt động này được tổ chức có kế hoạch, dưới sự chỉ đạo của Đảng ủy và Ban Giám hiệu, góp phần giáo dục nhận thức về lịch sử, truyền thống, đạo đức lối sống, pháp luật và phòng chống tệ nạn xã hội cho sinh viên Những lợi thế từ hoạt động bề nổi của nhà trường tạo điều kiện thuận lợi cho công tác chính trị tư tưởng trở nên thường xuyên hơn, dễ dàng thu hút nhiều sinh viên tham gia các hoạt động của trường.
Trong thời gian qua, công tác chính trị tư tưởng và xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên Trường Đại học Vinh vẫn còn chưa đạt hiệu quả cao, chưa phát huy tối đa sức mạnh của các lực lượng tham gia trong giáo dục sinh viên Một số cán bộ, giảng viên chỉ chú trọng đến công tác chuyên môn, chưa quan tâm đúng mức đến công tác chính trị tư tưởng và việc xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên của trường Để đánh giá thực trạng này, chúng tôi đã tiến hành khảo sát ý kiến của 50 cán bộ, giảng viên về nhận thức của họ liên quan đến công tác chính trị tư tưởng và xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên Kết quả về thái độ của cán bộ, giảng viên đối với công tác chính trị tư tưởng và xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên được trình bày rõ ràng trong Phụ lục 3.
Đa số cán bộ, giảng viên (hơn 90%) quan tâm đến công tác chính trị tư tưởng và việc xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên tại Trường Tuy nhiên, một số cán bộ, giảng viên (khoảng 6%) ít quan tâm đến công tác này do chú trọng vào công tác chuyên môn của mình Hơn 70% ý kiến cho rằng công tác chính trị tư tưởng và xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên chủ yếu thuộc về Đảng bộ, Đoàn Thanh niên và giảng viên dạy các bộ môn.
Lý luận chính trị và công tác chính trị HS - SV đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên tại trường Đại học Vinh Tuy nhiên, một số cán bộ, giảng viên chưa chú trọng đến việc tìm hiểu và thực hiện công tác chính trị tư tưởng nhằm nâng cao nhận thức chính trị cho sinh viên Việc giáo dục chính trị cần được thực hiện một cách bài bản, phù hợp để đạt hiệu quả cao Chỉ có khoảng 10% cán bộ, giảng viên nhận thức rõ rằng công tác chính trị tư tưởng và xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên là trách nhiệm của toàn thể các lực lượng trong trường.
Trong những năm qua, Trường Đại học Vinh đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao công tác chính trị tư tưởng và xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên Tuy nhiên, hiệu quả đạt được vẫn còn hạn chế, do số lượng cán bộ, giảng viên tham gia vào hoạt động này còn ít và chưa đủ để đáp ứng nhu cầu xây dựng niềm tin chính trị vững chắc cho sinh viên.
Các nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả công tác chính trị tư tưởng trong xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên Trường Đại học Vinh chưa đạt mức cao Kết quả khảo sát cho thấy cần tập trung cải thiện nhiều yếu tố nhằm nâng cao nhận thức và niềm tin chính trị của sinh viên, từ đó thúc đẩy phát triển các hoạt động chính trị tư tưởng hiệu quả hơn (Xem Phụ lục 4 để biết chi tiết các nguyên nhân và số liệu cụ thể.)
Kết quả điều tra cho thấy có 10% cán bộ, giảng viên cho rằng nguyên nhân chủ yếu làm cho công tác chính trị tư tưởng và xây dựng niềm tin chính trị chưa đạt hiệu quả là do chưa nhận được sự quan tâm đầy đủ từ các tổ chức đoàn thể trong trường Ngoài ra, 14% ý kiến cho rằng nhận thức chưa cao của cán bộ, giảng viên về công tác chính trị tư tưởng là nguyên nhân quan trọng Đồng thời, 14% cho rằng khó khăn trong công tác chính trị tư tưởng xuất phát từ đặc điểm sinh viên Trường Đại học Vinh 50% cán bộ, giảng viên cho rằng thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành, đoàn thể trong việc xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên Cuối cùng, 12% ý kiến cho rằng trường chưa tạo điều kiện vật chất đủ để sinh viên học tập và tham gia hoạt động ngoại khóa, ảnh hưởng đến công tác chính trị tư tưởng.
Trong xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên tại Trường Đại học Vinh, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hiệu quả công tác chính trị tư tưởng chưa cao là sự thiếu phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng tham gia Cán bộ, giảng viên nhấn mạnh cần tập huấn về nội dung và phương pháp công tác chính trị tư tưởng để nâng cao hiệu quả, đồng thời khẳng định tinh thần trách nhiệm và quá trình giáo dục tích cực của cán bộ, giảng viên là yếu tố quyết định chất lượng công tác này Các giải pháp phù hợp, thực hiện hiệu quả sẽ góp phần củng cố niềm tin chính trị cho sinh viên.
2.2.2 Nhận thức của sinh viên trường Đại học Vinh về niềm tin chính trị Đa số sinh viên trường Đại học Vinh đều có nhận thức đúng đắn về niềm tin chính trị [xem Phụ lục 5] Đa số các đối tượng được hỏi đều cho rằng, niềm tin chính trị là đặc biệt quan trọng đối với sinh viên Có 86% số sinh viên được hỏi cho rằng, việc xây dựng niềm tin chính trị là đặc biệt quan trọng Điều đó chứng tỏ rằng, đa số sinh viên trường Đại học Vinh hiện nay có sự quan tâm và có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của niềm tin chính trị Số lượng sinh viên cho rằng vấn đề này có mức độ quan trọng vừa phải chiếm 10% Chỉ có 3% số sinh viên được hỏi cho rằng niềm tin chính trị là không quan trọng Có 1% không quan tâm tới vấn đề này (không trả lời câu hỏi của chúng tôi) Tỷ lệ sinh viên không quan tâm không phải là lớn, nhưng đã bộc lộ những vấn đề đáng phải lo lắng Chúng nói lên rằng, vẫn còn có một số sinh viên bàng quan, thờ ơ với chính trị đất nước, niềm tin chính trị Bên cạnh đó, vẫn còn một bộ phận tương đối lớn (3%) có nhận thức sai lầm về vai trò và tầm quan trọng của niềm tin chính trị, cho rằng niềm tin chính trị không ảnh hưởng, tác dụng gì đối với họ
Niềm tin chính trị của sinh viên trường Đại học Vinh biểu hiện ở những điểm sau:
Hầu hết sinh viên Trường Đại học Vinh tin tưởng vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, dựa trên niềm tin vào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Khoảng 45% sinh viên đã thể hiện mức độ tin tưởng rất cao vào con đường mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã chọn lựa, điều này được phản ánh qua thái độ tự giác, chủ động trong việc nghiên cứu chính trị, học tập các tư tưởng cốt lõi và các chính sách của Đảng và Nhà nước.
Sinh viên Trường Đại học Vinh thể hiện rõ niềm tin chính trị vững vàng qua lập trường tư tưởng kiên định, ý thức chính trị tốt, nhạy cảm chính trị và khát vọng làm giàu chính đáng cho bản thân và đất nước Họ còn sẵn sàng đến những nơi khó khăn nhất và nhận những nhiệm vụ khó khăn nhất, đây là phẩm chất chính trị tiêu biểu của tuổi trẻ, phản ánh tính tiên phong trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc.
Sinh viên thể hiện sự lạc quan và tin tưởng vào tương lai, sứ mệnh của đất nước trong quá trình CNH, HĐH Họ xác định rõ vị trí của mình trong công cuộc đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước Ngoài ra, đa số sinh viên hiểu rõ trách nhiệm của bản thân đối với đất nước và tích cực tham gia đóng góp vào sự nghiệp phát triển bền vững.
Sinh viên Trường Đại học Vinh đặt lợi ích cộng đồng, quốc gia, dân tộc lên trên lợi ích cá nhân và gia đình để góp phần xây dựng và phát triển đất nước Họ tích cực tham gia phong trào sinh viên tình nguyện cùng các hoạt động chính trị - xã hội, thể hiện tinh thần trách nhiệm và lòng nhiệt huyết đối với sự nghiệp phát triển của quê hương.
Năm là, sinh viên tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và các phong trào lập thân, lập nghiệp, thể hiện tuổi trẻ giữ nước Đa số sinh viên có nguyện vọng phấn đấu trở thành đảng viên, với 65% mong muốn gia nhập Đảng theo khảo sát [xem Phụ lục 7] Động cơ phấn đấu vào Đảng của sinh viên rất trong sáng, trong đó 41% xem Đảng là môi trường để rèn luyện và phát triển bản thân, còn 40% coi việc vào Đảng là niềm vinh dự, tự hào [xem Phụ lục 8].
Những vấn đề đặt ra trong công tác chính trị tư tưởng với việc xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên trường Đại học Vinh hiện nay
Trong những năm qua, công tác chính trị tư tưởng và xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên Trường Đại học Vinh đã đạt được nhiều kết quả tích cực Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề đặt ra cần được giải quyết để củng cố vững chắc hơn nữa công tác này Việc tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức chính trị cho sinh viên là yếu tố quan trọng góp phần xây dựng nền tảng tư tưởng vững chắc Chính sách đào tạo và định hướng đúng đắn đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao niềm tin chính trị của sinh viên Đặt ra các giải pháp phù hợp và hiệu quả sẽ giúp phát huy tối đa các kết quả đã đạt được, đồng thời khắc phục những tồn tại, hạn chế hiện nay.
Công tác chính trị tư tưởng và xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên vẫn chưa được thực hiện thường xuyên và đúng mức, mặc dù đã nhận được sự quan tâm từ nhà trường Nhiều tổ chức, đoàn thể chưa kịp thời nắm bắt diễn biến tư tưởng và thực trạng niềm tin chính trị của sinh viên, dẫn đến khó khăn trong việc nhận diện các biểu hiện suy thoái về chính trị, đạo đức, lối sống của sinh viên thông qua hành vi và thái độ Một số cán bộ, giảng viên tập trung vào trau dồi kiến thức chuyên môn, coi công tác chính trị tư tưởng là trách nhiệm của bộ phận khác, gây hạn chế trong công tác xây dựng niềm tin chính trị Do đó, cần tăng cường sự phối hợp, đồng thuận giữa các lực lượng trong nhà trường để nâng cao hiệu quả công tác này, cùng với việc tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất, thời gian và kinh phí để thúc đẩy hoạt động xây dựng niềm tin chính trị vững chắc cho sinh viên.
Để nâng cao hiệu quả công tác chính trị tư tưởng và xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên, cần đổi mới nội dung, hình thức và phương pháp phù hợp với đặc điểm hiện tại của sinh viên trường Đại học Vinh Các phương pháp truyền đạt nên mang tính trực quan, sinh động, linh hoạt và dựa trên cơ sở khoa học để đảm bảo phù hợp và hiệu quả hơn Nội dung công tác chính trị cần đa dạng hóa, kết hợp giáo dục truyền thống, lý tưởng cách mạng, và thúc đẩy nhân rộng những gương sinh viên điển hình trong học tập và luyện tập Việc biên soạn tài liệu học tập theo từng năm học giúp tăng tính phù hợp và hiệu quả trong giáo dục Ngoài ra, phát huy các kênh truyền thông trực tuyến của trường như website và diễn đàn sinh viên là rất cần thiết để trao đổi thông tin, định hướng giá trị và xây dựng niềm tin chính trị vững chắc cho sinh viên toàn trường.
Trong những năm gần đây, sự phát triển của kinh tế thị trường đã ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin chính trị của sinh viên, khiến một bộ phận sinh viên ngày càng ít quan tâm đến hoạt động chính trị và xem nhẹ truyền thống cách mạng Nhiều sinh viên đang dao động, giảm sút niềm tin vào chủ nghĩa Mác-Lênin, vào sự lãnh đạo của Đảng và chủ nghĩa xã hội, trong khi đó một số khác có xu hướng chạy theo lối sống không lành mạnh, thiếu tôn trọng giá trị nhân văn, kỷ cương và đạo đức, dẫn đến nhiều biểu hiện sa ngã Thêm vào đó, nhiều sinh viên bị cuốn hút bởi cám dỗ vật chất, lao vào theo đuổi lợi ích cá nhân thay vì quan tâm đến quyền lợi chung của tập thể.
Các thế lực thù địch lợi dụng việc thổi phồng những mặt yếu kém của chế độ và gieo rắc tâm lý bi quan, hoài nghi trong dư luận xã hội để thực hiện âm mưu "diễn biến hòa bình", gây ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin chính trị của sinh viên Điều này dẫn đến một số sinh viên có biểu hiện dao động, nghi ngờ vào chế độ xã hội chủ nghĩa, giảm niềm tin đối với Đảng và sự nghiệp cách mạng của nhân dân Đây là một trong những khó khăn trong công tác chính trị tư tưởng và xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên tại Đại học Vinh hiện nay Do đó, công tác tuyên truyền, giáo dục cần giúp sinh viên hiểu rõ âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch nhằm nâng cao tinh thần cách mạng và góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân đánh bại các chiến lược "diễn biến hòa bình".
Nghiên cứu về thực trạng công tác chính trị tư tưởng tại Trường Đại học Vinh cho thấy đã đạt được kết quả tích cực trong việc xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên, nhưng hiệu quả chưa thực sự cao Một số cán bộ, giảng viên chưa tích cực tham gia vào các hoạt động chính trị tư tưởng nhằm củng cố niềm tin chính trị của sinh viên Nhiều sinh viên còn chưa nhận thức đúng đắn về vai trò và ý nghĩa của niềm tin chính trị, dẫn đến tình trạng vô cảm chính trị và phai nhạt niềm tin vào lý tưởng cách mạng Các hoạt động chính trị còn mang tính hình thức, phong trào và chưa thực sự đi vào chiều sâu, ảnh hưởng đến hiệu quả xây dựng niềm tin chính trị lâu dài cho sinh viên.
Để đáp ứng thực trạng hiện nay, cần nâng cao hiệu quả công tác chính trị tư tưởng và xây dựng niềm tin chính trị cho sinh viên, coi đó là nhiệm vụ chính trị trọng yếu của Trường Đại học Vinh trong giai đoạn mới Nhà trường cần tìm ra các giải pháp giúp sinh viên nhận thức rõ vai trò của chính trị xã hội và tích cực tham gia các hoạt động chính trị - xã hội nhằm rèn luyện và xây dựng niềm tin chính trị vững chắc Đồng thời, giáo dục sinh viên giữ vững định hướng chính trị, tư tưởng và phẩm chất đạo đức trong quá trình học tập và lao động, giúp họ vượt qua mọi biến động và cám dỗ của xã hội.