NỘI DUNG
1.1 Mặt trận Lào xây dựng đất nước
1.1.1 Sự ra đời và phát triển của Mặt trận Lào xây dựng đất nước
Trong suốt hàng nghìn năm lịch sử, nhân dân các bộ tộc Lào đã lập nên những thành tích lớn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Mặt trận Lào tự hào kế tục và phát huy truyền thống anh dũng của cha ông, góp phần quan trọng trong sự phát triển của đất nước Những thành tích này đã ghi nhận vai trò và công lao to lớn của các bộ tộc Lào trong lịch sử dân tộc, góp phần xây dựng một quốc gia vững mạnh và tự hào.
Kể từ cuối thế kỷ XIX, thực dân Pháp xâm lược và chiếm đóng Lào, mở đầu cho phong trào đấu tranh chống ngoại xâm của nhân dân các bộ tộc Lào Mặc dù cuộc đấu tranh này chưa giành được thắng lợi hoàn toàn do nhiều nguyên nhân, trong đó chủ yếu là thiếu sự lãnh đạo của Đảng Mác Xít, nhưng nó đã trở thành bài học quý giá về truyền thống anh hùng và tinh thần đấu tranh kiên cường của nhân dân Lào Cuộc đấu tranh này thể hiện ý chí không chịu làm nô lệ của nhân dân Lào trong hành trình giành độc lập tự do.
Dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, cuộc sống của nhân dân Lào trở nên cực kỳ khó khăn, điêu đứng và bị bóc lột nặng nề Chính sách độc quyền về kinh tế cùng với chế độ chính trị chuyên chế của chủ nghĩa thực dân cũ đã kìm giữ nhân dân Lào trong vòng nô lệ và phụ thuộc Nhân dân các bộ tộc Lào đã mất hết quyền tự chủ và tự do, không còn quyền dân chủ nào được bảo vệ Sự tàn bạo của chủ nghĩa thực dân Pháp không chỉ gây ra đói nghèo mà còn thúc đẩy phong trào đấu tranh giành độc lập của nhân dân Lào.
MẶT TRẬN LÀO XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC TRONG VIỆC THỰC HIỆN QUYỀN LỰC CHÍNH TRỊ CỦA NHÂN DÂN CÁC BỘ TỘC LÀO
Mặt trận Lào xây dựng đất nước
1.1.1 Sự ra đời và phát triển của Mặt trận Lào xây dựng đất nước
Trong suốt hàng ngàn năm lịch sử, nhân dân các bộ tộc Lào đã ghi dấu những thành tựu lớn trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Mặt trận Lào tự hào kế thừa và phát huy truyền thống anh hùng, rực rỡ của cha ông trong quá trình phát triển của đất nước Những thành tích đạt được của Mặt trận qua các thời kỳ là vô cùng quan trọng, góp phần xây dựng một nước Lào độc lập, tự do và phồn vinh Những đóng góp to lớn này luôn được ghi nhớ và trân trọng trong lịch sử dân tộc Lào.
Kể từ cuối thế kỷ XIX, thực dân Pháp đã xâm lược và chiếm lấy đất nước Lào làm thuộc địa, dẫn đến phong trào đấu tranh của nhân dân các bộ tộc Lào khắp mọi miền đất nước nhằm chống lại ách thống trị ngoại xâm Mặc dù cuộc đấu tranh này không giành được thắng lợi vì nhiều nguyên nhân, chủ yếu là do thiếu sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, nó vẫn là bài học quý báu về truyền thống anh hùng và tinh thần đấu tranh kiên cường của nhân dân Lào.
Dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, cuộc sống của nhân dân Lào trở nên cực kỳ khốn khổ, với chính sách độc quyền bóc lột kinh tế và chế độ chuyên chế chính trị như hai gọng kìm kẹp chặt nhân dân trong vòng nô lệ và phụ thuộc Nhân dân các bộ tộc Lào mất hết quyền tự chủ và tự do, dân chủ bị tước đoạt hoàn toàn bởi sự tàn bạo của chủ nghĩa thực dân xâm lược Pháp Sự đàn áp này gây ra và làm sâu sắc thêm mâu thuẫn trong xã hội Lào, đặc biệt là giữa nhân dân Lào với thực dân Pháp và giữa các tầng lớp phong kiến phản bội và bọn địa chủ, nông dân trở thành đối tượng bị bóc lột và áp bức Nhiệm vụ cấp bách của cách mạng Lào lúc này là phải đánh đuổi thực dân Pháp, giải phóng dân tộc khỏi ách thống trị và xây dựng nền độc lập tự do Mục tiêu dân tộc độc lập và mục tiêu dân chủ luôn gắn kết chặt chẽ với nhau, song câu hỏi đặt ra là lực lượng xã hội nào đủ sức tổ chức, lãnh đạo và dẫn dắt cuộc đấu tranh chiến thắng cuối cùng.
Lào đã hình thành và phát triển dựa trên điều kiện lịch sử, tự nhiên và xã hội đặc thù của đất nước, trong đó cộng đồng dân tộc Lào luôn phải đấu tranh chống kẻ thù, thiên tai và dịch họa để bảo vệ và giữ gìn đất nước Suốt hàng ngàn năm lịch sử, dân tộc Lào đã rút ra bài học quý giá về tầm quan trọng của sự đoàn kết, thể hiện qua câu tục ngữ “Hôm Kăn hau dù, Tẹch mu hau tai” (Chia rẽ thì chết, đoàn kết thì sống) Đồng chí Khăm Tây Sỉ Phăn Đon, Chủ tịch Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, nhấn mạnh rằng đoàn kết là sức mạnh then chốt giúp đất nước Lào vượt qua mọi thử thách và phát triển bền vững.
Lịch sử phát triển của đất nước ta cho thấy, khi tinh thần yêu nước được thúc đẩy mạnh mẽ và sự đoàn kết nội bộ được khôi phục, đất nước trở nên thịnh vượng, nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc Ngược lại, nếu tình thần yêu nước suy yếu và đoàn kết bị phá vỡ, đất nước dễ bị tàn phá, dân chúng rơi vào cảnh đau khổ, nghèo đói và bị áp bức.
Sau khi thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương vào ngày 3/2/1930, cần thiết phải có một tổ chức lãnh đạo phong trào cách mạng Lào, đó là “Xứ ủy Ai Lào” được thành lập năm 1934 dưới sự chỉ đạo của Đảng Đảng đã nhận thức rõ sự cần thiết tập hợp tất cả các lực lượng yêu nước, các tầng lớp xã hội đoàn kết chống thực dân xâm lược và giành độc lập cho dân tộc Lào Tất cả các giai cấp, tầng lớp ở Lào đều bị thực dân áp bức, bóc lột và có chung nguyện vọng giải phóng dân tộc khỏi ách đô hộ Chủ tịch Hồ Chí Minh, người sáng lập Đảng Cộng sản Đông Dương, đã nhấn mạnh vai trò của đoàn kết và khát vọng độc lập trong phong trào cách mạng Lào.
Cuộc cách mạng trong một nước thuộc địa và nửa thuộc địa là cuộc cách mạng dân tộc dân chủ, nhằm đưa đất nước thoát khỏi ách thống trị thực dân Để đạt thắng lợi, cần thành lập một Mặt trận dân tộc rộng rãi, đoàn kết tất cả các giai cấp và tầng lớp xã hội mong muốn giải phóng đất nước Dưới sự lãnh đạo của “Xứ ủy Ai Lào” (tiền thân của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào), năm 1941, đã thành lập “Mặt trận Ai Lào đồng minh”, tổ chức cách mạng gồm các tầng lớp quần chúng yêu nước nhằm đấu tranh giành độc lập và tự do cho Lào Đây là tổ chức mặt trận đầu tiên và là một sáng tạo lớn trong phong trào cách mạng Lào thời điểm đó.
Trải qua các thời kỳ cách mạng, Mặt trận Việt Nam không ngừng được củng cố và mở rộng nhằm tăng cường sức mạnh đấu tranh Tổ chức Mặt trận ban đầu là Mặt trận Ai Lào Đồng Minh, đã đóng vai trò quan trọng trong việc đoàn kết các lực lượng cách mạng, góp phần vào thắng lợi của phong trào chung Những hoạt động của Mặt trận đã góp phần nâng cao ý thức đấu tranh dân tộc và hướng tới mục tiêu độc lập, tự do cho đất nước.
(1941) đến Mặt trận Nèo-Lào ít-xa-lạ (1950-1956), Mặt trận Nèo-Lào Hắc xạt (Lào yêu nước) (1956-1979) và Mặt trận Lào xây dựng Đất nước (1979 đến nay)
Mặt trận Lào xây dựng đất nước hoạt động dựa trên những nguyên tắc nhất định, đảm bảo sự thống nhất và hướng đến mục tiêu phát triển bền vững Hệ thống tổ chức của Mặt trận được tổ chức theo 4 cấp hành chính rõ ràng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phối hợp và thực hiện các hoạt động cộng đồng hiệu quả Việc xây dựng tổ chức theo các cấp này giúp Mặt trận Lào duy trì sự liên kết chặt chẽ giữa các cấp, góp phần thúc đẩy sự đoàn kết, phát triển đất nước một cách toàn diện.
+ Cấp Trung ƣơng + Cấp tỉnh, thành phố, đặc khu + Cấp huyện
Ở mỗi cấp hành chính như làng hoặc bản, Ủy ban Mặt trận Lào xây dựng Đất nước là cơ quan chấp hành của Mặt trận cùng cấp, do Đại hội đại biểu Mặt trận cấp đó bầu cử Mặt trận không có hội viên mà chỉ có thành viên, do đó hoạt động của Mặt trận chủ yếu dựa trên các thành viên tham gia Tính chất này chỉ riêng Mặt trận mới có, các đoàn thể khác không sở hữu đặc điểm này Các ủy ban Mặt trận các cấp và các tổ chức thành viên hiệp thương và thống nhất chương trình hành động chung, sau đó các thành viên vận động hội viên, đoàn viên của mình thực hiện các nhiệm vụ đề ra.
Mặt trận là một liên minh chính trị, đại đoàn kết toàn dân Trong các thời kỳ khác nhau, chức năng và nhiệm vụ của Mặt trận đã có những thay đổi phù hợp với yêu cầu và nhiệm vụ cách mạng của từng giai đoạn.
Trong giai đoạn chống thực dân cũ (1945-1954), Mặt trận Nèo-Lào - Xi Lạ có nhiệm vụ tập hợp sức mạnh toàn dân để trở thành một lực lượng to lớn, đoàn kết đặc biệt với quân đội và nhân dân Việt Nam cũng như các nước Đông Dương, nhằm hoàn thành sứ mệnh lịch sử giải phóng đất nước khỏi ách thống trị của thực dân cũ, hướng tới giành độc lập tự do năm 1954.
Trong thời kỳ chống thực dân kiểu mới, Mặt trận Lào Hắc xạt (Mặt trận Lào yêu nước) đã đóng vai trò trung tâm trong việc tập hợp toàn dân để đánh bại đế quốc mới, đồng thời đảm nhận vai trò như một Quốc hội và Chính phủ kháng chiến Với nhiệm vụ hoạt động trên ba mặt trận chính trị, quốc phòng và ngoại giao, Mặt trận hướng tới mục tiêu đạt được hòa bình, độc lập, tự do và thịnh vượng cho đất nước.
Mặt trận Lào Hắc xạt đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình bằng việc đánh đuổi thực dân mới, lật đổ và xóa bỏ chế độ cũ, chế độ phong kiến, đồng thời thành lập chế độ mới dựa trên nền dân chủ nhân dân năm 1975 Sau khi có Nhà nước (Quốc hội và Chính phủ), chức năng và nhiệm vụ của Mặt trận đã chuyển dịch, trong đó nhiệm vụ trọng tâm là tập hợp đại đoàn kết toàn dân và vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc, cũng như bảo vệ thành quả cách mạng.
Trong giai đoạn xây dựng chế độ dân chủ nhân dân, mặt trận Lào yêu nước đã đổi tên thành Mặt trận Lào xây dựng Đất nước năm 1979 nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mới đất nước của Đảng Mục tiêu chính của Mặt trận là tập hợp lực lượng toàn dân để tham gia vào chiến lược phát triển và bảo vệ thành quả cách mạng của đất nước Mặt trận Lào xây dựng Đất nước đóng vai trò là tổ chức cực kỳ quan trọng, với ba chức năng chính nhằm thúc đẩy công cuộc xây dựng và phát triển đất nước một cách bền vững.
Một là: Kế tục sự nghiệp vẻ vang của Mặt trận Lào ít-xa-lạ và mặt trận Lào Hắc xạt
Hai là: Tổ chức liên hiệp chính trị xã hội
Ba là: Cơ sở chính trị của chính quyền Nhà nước
- Nhiệm vụ chính của Mặt trận Lào xây dựng Đất nước như sau:
Quyền lực chính trị và quyền lực chính trị của nhân dân
Chính trị học là khoa học nghiên cứu về đấu tranh giành, giữ và thực thi quyền lực chính trị, trung tâm của mọi hoạt động chính trị Quyền lực chính trị chỉ tồn tại trong xã hội phân chia giai cấp và luôn gắn liền với tổ chức xã hội của loài người Theo quan điểm của CN Mác-Lênin, quyền lực chính trị chính là bạo lực có tổ chức của một giai cấp nhằm trấn áp giai cấp khác, phản ánh bản chất giai cấp của nhà nước Trong chế độ xã hội chủ nghĩa, quyền lực chính trị thuộc về nhân dân lao động, qua đó khẳng định vai trò của lý luận chính trị và thực tiễn cách mạng Việt Nam trong việc phân tích và bảo vệ quyền lực chính trị của giai cấp công nhân và nhân dân.
Quyền lực chính trị là mối quan hệ tâm lý giữa người thực thi quyền lực và những người bị ảnh hưởng, cho phép người đó kiểm soát hành động của người khác qua ảnh hưởng về nhận thức Ảnh hưởng này có thể thể hiện qua mệnh lệnh, đe doạ, thuyết phục hoặc sự kết hợp của các hình thức này Ví dụ điển hình là tổng thống Mỹ, người thực thi quyền lực đối với nhánh hành pháp của chính phủ dựa trên việc các thành viên tuân theo các mệnh lệnh của ông Lãnh đạo đảng có thể có quyền lực chính trị dựa trên khả năng tạo ra khuôn mẫu hành động theo ý muốn của mình Ngoài ra, quyền lực chính trị còn thuộc về nhà tư bản công nghiệp, lãnh đạo nghiệp đoàn hoặc người vận động hành lang, khi mong muốn của họ ảnh hưởng đến hành động của người khác Mỹ thể hiện quyền lực chính trị của mình đối với Puerto Rico thông qua việc các đạo luật của Mỹ được tuân thủ bởi dân cư địa phương Trong bối cảnh Trung Mỹ, quyền lực chính trị của Mỹ thể hiện qua mức độ phù hợp hành động của các chính phủ địa phương với ý chí và nguyện vọng của Mỹ Do đó, khi nói rằng A có hoặc muốn có quyền lực chính trị đối với B, nghĩa là A có khả năng hoặc mong muốn ảnh hưởng đến các hành động của B bằng cách tác động đến suy nghĩ của B.
Quyền lực chính trị cần được phân biệt rõ ràng với vũ lực, bởi vũ lực thể hiện việc thực thi bạo lực vật chất như cảnh sát, tù tội, xử tử hay chiến tranh, vốn là thành phần không thể thiếu của chính trị Khi xảy ra bạo lực, điều này phản ánh việc quyền lực chính trị đã nhường chỗ cho quyền lực quân sự hoặc mang tính chất quân sự, đặc biệt trong chính trị quốc tế, sức mạnh vũ trang là yếu tố quan trọng giúp xác định quyền lực của một quốc gia Trong chiến tranh, việc sử dụng bạo lực thể chất thường thay thế quyền lực chính trị bằng quyền lực quân sự, khiến mối liên hệ tâm lý giữa các cá nhân – bản chất của quyền lực chính trị – bị thay thế bằng mối liên hệ thể chất, trong đó bên mạnh hơn chế ngự bên yếu hơn Khi bạo lực thể chất được thực thi, yếu tố tâm lý của quyền lực chính trị bị mất đi, do đó cần phân biệt rõ ràng giữa quyền lực quân sự và quyền lực chính trị để hiểu rõ bản chất và vai trò của từng loại quyền lực này.
Mục đích vật chất của chính sách đối ngoại như chiếm đoạt nguồn nguyên liệu, kiểm soát đường biển hoặc thay đổi lãnh thổ đều yêu cầu tác động vào suy nghĩ của đối tượng để kiểm soát hành động của họ Biên giới sông Rhine trong chính sách đối ngoại Pháp thể hiện mục tiêu phá vỡ tham vọng của Đức bằng cách gây khó khăn cho các hoạt động xâm lược của họ Trong suốt thế kỷ XIX, vị thế ưu thế của nước Anh trên chính trường thế giới dựa trên các chính sách tính toán nhằm làm cho mình trở nên quá nguy hiểm hoặc quá mạnh để các quốc gia khác dám chống lại, qua đó duy trì ảnh hưởng mà không cần dùng sức mạnh quá mức.
Mục tiêu chính trị của việc chuẩn bị quân sự là nhằm răn đe các quốc gia khác khỏi việc tấn công, bằng cách làm cho hành động đó trở nên quá rủi ro và không đáng thực hiện Nói cách khác, mục tiêu này hướng đến việc làm cho việc sử dụng sức mạnh quân sự trở nên không cần thiết, bằng cách buộc các kẻ thù tiềm năng từ bỏ ý định sử dụng vũ lực Chính chiến tranh không chỉ nhằm mục đích chinh phục và tiêu diệt quân đội của đối phương, mà còn nhằm thay đổi suy nghĩ của họ, khiến họ phải tuân theo ý chí của người chiến thắng.
Trong các quyết định về chính sách kinh tế, tài chính, lãnh thổ hoặc quân sự trong lĩnh vực quốc tế, việc phân biệt rõ giữa các chính sách đơn thuần vì mục tiêu kinh tế và các chính sách sử dụng kinh tế như công cụ của chính sách chính trị là điều hết sức cần thiết Chính sách kinh tế của một quốc gia có thể phản ánh mục đích kiểm soát các quốc gia khác, như chính sách xuất khẩu của Thụy Sĩ với Mỹ thuộc nhóm đầu tiên, trong khi chính sách của Liên Xô với khu vực Đông và Đông Nam Âu lại nằm trong nhóm thứ hai Sự phân biệt này rất quan trọng trong thực tiễn, bởi nếu không nhận biết sẽ gây ra những hiểu lầm và bối rối trong chính sách cũng như dư luận.
Một chính sách kinh tế, chính trị, lãnh thổ hoặc quân sự cần được đánh giá dựa trên lợi ích của nó và tiêu chí riêng của chính nó Việc xác định xem chính sách đó có mang lại lợi ích tài chính hoặc kinh tế hay không là điều quan trọng hàng đầu Chiếm hữu lãnh thổ ảnh hưởng như thế nào đối với dân cư và nền kinh tế của nước chiếm hữu cũng là yếu tố cần xem xét kỹ lưỡng Ngoài ra, hệ quả của các chính sách quân sự đối với hệ thống giáo dục, dân số và chính trị trong nước cũng đóng vai trò quan trọng trong quyết định của chính phủ Các quyết định liên quan đến các chính sách này thường được đưa ra dựa trên các cân nhắc nội tại, phản ánh lợi ích và mục tiêu chiến lược của quốc gia.
Các chính sách hướng đến tăng cường quyền lực chính trị của quốc gia cần được đánh giá dựa trên ảnh hưởng của chúng đối với quyền lực quốc gia Một chính sách kinh tế có thể được thực hiện dù không hoàn toàn phù hợp về mặt tài chính nếu nó phục vụ mục tiêu chính trị của quốc gia đó Những khoản vay ngoài sẽ bị xem là rủi ro về tài chính nếu chỉ xét theo lợi ích kinh tế, nhưng nếu chúng nhằm thúc đẩy mục tiêu chính trị, thì luận điểm đó không còn hợp lý Tuy nhiên, những tổn thất về kinh tế và tài chính từ các chính sách này có thể làm suy yếu vị thế của quốc gia trên trường quốc tế hơn cả lợi ích chính trị đạt được Do đó, quyết định về chính sách không chỉ dựa vào yếu tố kinh tế và tài chính mà còn phải xem xét các tác động chính trị và mức độ rủi ro đối với quyền lực quốc tế của quốc gia.
1.2.2 Quyền lực chính trị của nhân dân
Trong giai đoạn quá độ lên chủ nghĩa xã hội tại CHDCND Lào, quyền lực của nhân dân ngày càng được củng cố và xác lập vững chắc trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, thể hiện rõ trách nhiệm và tiếng nói của nhân dân trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước.
Quyền chính trị của nhân dân thể hiện qua khả năng xây dựng một nhà nước thực sự của dân, do dân và vì dân, được bầu ra bằng phổ thông đầu phiếu và hoạt động như công cụ để bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân Nhà nước phải chịu sự kiểm soát trực tiếp và qua các tổ chức đại diện của nhân dân, đảm bảo tính dân chủ và minh bạch trong quản lý nhà nước Nhân dân có quyền thể hiện niềm tin hoặc phản đối các cơ quan, cán bộ, công chức nhà nước nếu họ làm lợi hoặc làm hại lợi ích chính đáng của nhân dân Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng: “Dân là chủ thì Chính phủ là đày tớ nếu Chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi Chính phủ”, khẳng định rõ quyền của nhân dân trong việc giữ vững quyền lực chính trị của mình.
Quyền làm chủ của nhân dân trong lĩnh vực chính trị thể hiện việc mở rộng quyền tham gia của nhân dân vào công việc nhà nước, bao gồm quyền thảo luận các vấn đề lớn nhỏ liên quan trực tiếp đến lợi ích chính đáng của họ Nhân dân không chỉ thực hiện quyền này qua các thiết chế đại diện, mà còn thông qua các hình thức dân chủ trực tiếp ngày càng phát triển, phản ánh xu hướng thúc đẩy dân chủ mở rộng Chế độ chính trị nhất nguyên, dựa trên nền tảng tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin, giữ vững định hướng Xã hội chủ nghĩa và bảo đảm quyền tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng trong khuôn khổ pháp luật, chính là biểu hiện rõ nét của quyền làm chủ của nhân dân trên lĩnh vực chính trị.
Quyền làm chủ của nhân dân về chính trị bao gồm quyền giám sát hoạt động của nhà nước và hệ thống chính trị, đảm bảo sự minh bạch và trách nhiệm từ phía các cơ quan nhà nước Mọi đại biểu của nhân dân cần được bầu ra một cách dân chủ, thể hiện sự tham gia của mọi công dân không phân biệt thành phần, giai cấp, giới tính hay nghề nghiệp Trong lĩnh vực chính trị, tất cả công dân đều bình đẳng trước pháp luật, góp phần xây dựng nền dân chủ vững mạnh.
Quyền lực chính trị của nhân dân dựa trên lợi ích và quyền lực kinh tế, làm nền tảng cho việc xây dựng trật tự xã hội Mục tiêu chính của quyền lực chính trị là thiết lập và duy trì lợi ích kinh tế của các giai cấp và lực lượng xã hội nắm quyền, nhằm bảo vệ và phát triển các lợi ích này Giai cấp hoặc lực lượng xã hội nắm giữ chính quyền thường có khả năng giữ và phân phối quyền lực chính trị, vì họ kiểm soát nền kinh tế Thường thì, giai cấp thống trị về kinh tế sẽ sớm nắm giữ và duy trì quyền lực chính trị, và nếu một lực lượng đã có quyền lực chính trị mà không duy trì vị thế kinh tế chủ đạo, họ sẽ khó giữ vững quyền lực chính trị lâu dài.
Quyền lực chính trị của nhân dân thể hiện rõ nét trên lĩnh vực xã hội thông qua việc bảo đảm quyền công dân, quyền con người và quyền được bảo vệ về mặt xã hội của mọi công dân Việc khắc phục dần sự khác biệt giữa các tầng lớp xã hội và các vùng miền của đất nước góp phần từng bước giải phóng con người khỏi những quan hệ xã hội phi nhân tính Đây chính là những biểu hiện chủ yếu và quan trọng nhất của quyền lực chính trị của nhân dân trên lĩnh vực xã hội.
Quyền lực chính trị của nhân dân bao gồm quyền lực trên lĩnh vực tinh thần, đòi hỏi giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và phát huy mọi năng lực sáng tạo của quần chúng Việc thực hiện quyền lực này nhằm thúc đẩy sự tham gia của nhân dân vào quá trình xây dựng đất nước, từ đó mở rộng nội dung và mức độ quyền lực chính trị theo tiến trình đổi mới Tùy vào những bước tiến đạt được trong quá trình đổi mới, quyền lực chính trị của nhân dân không ngừng được mở rộng và phát huy, góp phần nâng cao vai trò của nhân dân trong quản lý nhà nước và xã hội.
Vai trò của Mặt trận Lào xây dựng Đất nước trong việc thực hiện quyền lực chính trị của nhân dân các bộ tộc Lào
1.3.1 Mặt trận Lào xây dựng đất nước trong việc tuyên truyền, giáo dục về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
Cuộc vận động tuyên truyền giáo dục về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước của ủy ban Mặt trận các cấp ngày càng rộng rãi, mang lại hiệu quả tích cực trong việc góp phần giải quyết các nhiệm vụ quan trọng của đất nước và những vấn đề đặt ra từ cuộc sống hàng ngày của nhân dân Ủy ban Mặt trận các cấp phối hợp với các tổ chức thành viên tích cực vận động các tầng lớp nhân dân, dân tộc, tôn giáo tham gia các phong trào thi đua sản xuất hàng hóa, kinh doanh giỏi, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và giảm giá thành nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh và hội nhập quốc tế của nền kinh tế Đồng thời, chiến dịch này góp phần khai thác và phát huy nguồn lực của nhân dân, các thành phần kinh tế, phát triển lực lượng sản xuất, xây dựng nền tảng hạ tầng vững chắc, xóa đói giảm nghèo, khuyến khích làm giàu hợp pháp, nâng cao dân trí và đời sống của nhân dân Bên cạnh đó, công tác bài trừ các tệ nạn xã hội, giữ vững an ninh chính trị và trật tự xã hội cũng được đẩy mạnh, góp phần thực hiện chiến lược công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiệu quả.
Tuyên truyền và giáo dục đóng vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống chính trị của mỗi quốc gia, thể hiện trình độ phát triển của dân tộc Như Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh, “một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”, do đó, việc xây dựng nền giáo dục và đào tạo là nhiệm vụ then chốt trong sự nghiệp cách mạng của Lào.
Cải cách giáo dục đóng vai trò quan trọng trong cuộc cách mạng tư tưởng, tập trung vào nhiệm vụ chăm sóc và giáo dục thế hệ trẻ từ nhỏ đến trưởng thành, kết hợp giữa giáo dục lý thuyết và thực hành, lao động sản xuất và xã hội hóa nhà trường Đảng và Nhà nước phát triển chiến lược giáo dục toàn diện từ giáo dục mầm non đến đại học, thực hiện xoá mù chữ và phổ cập giáo dục phổ thông nhằm thúc đẩy học tập suốt đời trong cộng đồng Việc điều chỉnh cơ cấu ngành nghề, vùng miền trong hệ thống giáo dục hướng vào phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng giảng dạy các môn khoa học xã hội, nhân văn, đặc biệt là môn học Mác - Lênin, và thúc đẩy các trường đại học đạt chuẩn quốc tế Chính sách chăm sóc, tôn vinh nhà giáo, cán bộ quản lý có công lao lớn, cùng với nâng cao chất lượng đào tạo sau đại học và chỉnh đốn chức danh, học vị góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục Phát triển quy mô giáo dục đại trà và chất lượng giáo dục chuyên sâu phải đi đôi, đảm bảo phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế.
Xã hội và công tác đào tạo đang hướng tới mở rộng hệ thống trường lớp giáo dục mầm non trên mọi địa bàn dân cư, đặc biệt ở các khu vực miền núi, vùng dân tộc thiểu số và nông thôn, nhằm củng cố kết quả phổ cập giáo dục tiểu học, nhất là tại các vùng sâu, vùng xa Chính sách xóa mù chữ, ngăn ngừa tái mù chữ và giáo dục cho người lớn tiếp tục được thúc đẩy, đồng thời phổ cập trung học cơ sở đang được mở rộng đến các địa phương chưa đạt Chương trình đào tạo cũng được điều chỉnh, tăng cường đào tạo nghề và trung học chuyên nghiệp, trong đó hiện đại hóa một số trường dạy nghề nhằm chuẩn bị đội ngũ lao động có trình độ cao, thành thạo công nghệ mới và công nghệ cao Phát triển giáo dục không chính quy và các hình thức học tập cộng đồng tại các xã, phường gắn liền với nhu cầu thực tiễn của kinh tế - xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho mọi người tham gia học tập suốt đời và hướng tới xây dựng xã hội học tập.
1.3.2 Mặt trận Lào xây dựng đất nước với việc thực hiện quyền tham gia tổ chức và quản lý nhà nước
Quyền tổ chức quyền lực nhà nước được thực hiện dựa trên ý chí chung của nhân dân, thông qua việc lập Hiến pháp và bầu cử Quốc hội Hiến pháp quy định các nguyên tắc nền tảng, kết cấu tổ chức, chức năng và nhiệm vụ của các cơ quan quyền lực nhà nước Quốc hội là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, có quyền lập hiến và lập pháp, đồng thời thành lập Chính phủ và các cơ quan tư pháp theo quy định của Hiến pháp Toàn bộ tổ chức quyền lực nhà nước từ trung ương đến địa phương và cơ sở đều được điều chỉnh bởi pháp luật để đảm bảo sự vận hành thống nhất và hợp pháp.
Mặt trận Lào xây dựng Đất nước với việc thực hiện quyền tham gia tổ chức nhà nước của nhân dân là:
+ Tham gia về công tác bầu cử đại biểu Quốc hội với các hoạt động sau: (hình thức này chỉ diễn ra một lần/ nhiệm kỳ)
+ Mặt trận Lào xây dựng Đất nước tổ chức hiệp thương, lựa chọn, giới thiệu những người ứng cử
Tham gia các tổ chức phụ trách bầu cử để đảm bảo quá trình bầu cử diễn ra minh bạch, công bằng Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan nhà nước liên quan để tổ chức Hội nghị cử tri tại nơi cư trú, tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc tiếp xúc giữa cử tri và ứng cử viên Các hoạt động này nhằm nâng cao ý thức chính trị của cử tri và đảm bảo quyền lợi của người dân trong quá trình bầu cử.
+ Tham gia tuyên truyền, vận động cử tri thực hiện pháp luật về bầu cử + Tham gia giám sát việc bầu cử
Quyền lãnh đạo quyền lực nhà nước được nhân dân tổ chức và thực hiện nhằm đảm bảo sự lãnh đạo tập trung và thống nhất Để đạt mục tiêu này, nhân dân đã thành lập đội tiên phong là Đảng nhân dân cách mạng Lào, như quy định tại Điều 3 của Hiến pháp nước CHDCND Lào (1991), xác nhận rằng quyền làm chủ đất nước của các bộ tộc được thực hiện và bảo đảm bằng hoạt động của hệ thống chính trị do Đảng làm hạt nhân lãnh đạo Đồng thời, nhân dân không chỉ tham gia vào quá trình xây dựng và thực hiện các đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước mà còn có trách nhiệm giám sát nhằm đảm bảo quyền lãnh đạo luôn phù hợp với ý nguyện của nhân dân.
Quyền chấp hành nhà nước thể hiện việc Nhà nước thực thi quyền lực do nhân dân trao tặng, và mỗi người dân có quyền tuân thủ quyền lực nhà nước mà không ai được cản trở Làm tròn nghĩa vụ với nhà nước không chỉ là trách nhiệm mà còn là quyền lợi của mỗi công dân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy rằng, nước ta là một nước dân chủ, nghĩa là nhà nước do nhân dân làm chủ Nhân dân có quyền làm chủ đất nước thì đồng thời phải hoàn thành nghĩa vụ công dân và giữ gìn đạo đức công dân để xây dựng đất nước vững mạnh.
1.3.3 Mặt trận Lào xây dựng đất nước trong việc thực hiện chức năng giám sát hoạt động của chính quyền, đại biểu dân cư, viên chức nhà nước và thực hiện quyền công dân
Để đảm bảo hoạt động của nhà nước xuất phát từ dân và vì lợi ích của dân, nhân dân các bộ tộc có quyền kiểm tra, giám sát, kiểm soát cơ quan nhà nước nhằm sử dụng đúng quyền do mình ủy thác Việc này được thực hiện qua các tổ chức đại diện, đại biểu do nhân dân bầu, các tổ chức chính trị - xã hội, quyền làm chủ trực tiếp của công dân, cùng sự tác động của các tổ chức kinh tế, văn hóa, xã hội và phương tiện thông tin đại chúng, nhằm buộc nhà nước luôn tôn trọng chủ quyền tối thượng của nhân dân các bộ tộc.
Thông qua hoạt động của hệ thống Mặt trận, tổ chức giám sát và kiểm tra các chủ trương của chính quyền ở các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng Mặt trận tổng hợp và phản ánh kịp thời những tâm tư nguyện vọng chính đáng của quần chúng đến các cấp thẩm quyền Qua đó, nhằm làm rõ các vấn đề quần chúng phát hiện, thắc mắc, góp phần tăng cường mối quan hệ xã hội và mở rộng dân chủ tại từng địa phương.
Mặt trận phối hợp chặt chẽ với công đoàn và thanh tra nhân dân nhằm thực hiện chức năng giám sát hiệu quả các chủ trương, quy định của nhà nước Hoạt động này giúp cho quá trình giám sát việc thực hiện các nghị quyết và pháp luật trở nên thuận lợi hơn Mặt trận luôn cố gắng phối hợp tốt với các tổ chức thành viên để thực hiện các nội dung quan trọng nhằm đảm bảo sự minh bạch, công bằng và phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong việc giám sát và thực thi pháp luật.
Dựa trên yêu cầu của ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và ủy ban Trung ương Mặt trận Lào xây dựng đất nước, các cấp Mặt trận chủ động tổ chức lấy ý kiến của nhân dân về các dự án luật và văn bản quy phạm pháp luật, nhằm đảm bảo tính dân chủ và phản ánh đúng nguyện vọng của cộng đồng.
Khi phát hiện các vấn đề về cơ chế, chính sách chưa hợp lý, Mặt trận cần kịp thời phản ánh kiến nghị với Đảng và Nhà nước nhằm sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các chính sách, luật pháp đã ban hành Đồng thời, Mặt trận cũng đề xuất ban hành các luật mới phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước, góp phần thúc đẩy sự thống nhất và hiệu quả trong quản lý nhà nước.
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với từng đối tượng, đặc biệt là các giới do Mặt trận phụ trách, nhằm nâng cao ý thức pháp luật của cộng đồng Khuyến khích gắn kết việc tuyên truyền pháp luật với vận động nhân dân thực hiện pháp luật, đặc biệt tập trung vào cán bộ, viên chức nhà nước để tạo sự chuyển biến tích cực trong ý thức chấp hành pháp luật Đẩy mạnh các hoạt động này góp phần làm giảm mạnh các tội phạm và xây dựng môi trường pháp lý trong sạch, vững mạnh.