Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Trên thế giới
V.I.Lênin đã chỉ rõ: Khi đường lối, chính sách đã được xác định, phương hướng đã được thông qua thì nhiệm vụ tổ chức thực hiện phải đặt lên hàng đầu và sự lãnh đạo phải “Chuyển trọng tâm từ việc soạn thảo các sắc lệnh và mệnh lệnh sang việc lựa chọn người và kiểm tra sự thực hiện” ([36],tr450), ông còn nhấn mạnh: “Kiểm tra nhân viên công tác và kiểm tra việc chấp hành thực tế công tác - mấu chốt của toàn bộ công tác, của toàn bộ chính sách hiện nay là ở đấy, vẫn ở đấy và chỉ có ở đấy” ([36], tr19)
Các hoạt động kiểm tra, thanh tra, kiểm sát và giám sát có nội dung, tính chất và đối tượng tác động khác nhau, đồng thời quy trình thực hiện cũng đa dạng Mỗi loại hoạt động đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố pháp chế và giữ gìn trật tự pháp luật, góp phần tạo thành sức mạnh cộng hưởng trong công cuộc xây dựng hệ thống pháp luật vững mạnh Theo V.I Lenin, "Thống kê và kiểm tra là điều chủ yếu để bảo đảm sự hoạt động đúng đắn trong chủ nghĩa xã hội," và việc kiểm tra con người cũng như chấp hành nhiệm vụ thực tế luôn là yếu tố then chốt của toàn bộ công tác chính trị, nhấn mạnh vai trò thiết yếu của các hoạt động này đối với sự phát triển bền vững của hệ thống pháp luật và xã hội.
Ở trong nước
Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh rằng chính sách đúng là yếu tố quyết định thành công hoặc thất bại của một chính sách, và việc kiểm tra chu đáo là chìa khóa để đưa chính sách phát huy hiệu quả Ông đã chỉ rõ rằng thiếu sự kiểm tra dẫn đến chín phần mười khuyết điểm trong công việc, đồng thời nhấn mạnh vai trò của kiểm tra trong việc thúc đẩy, giáo dục cán bộ và đảng viên, giúp họ làm tròn nhiệm vụ đối với Đảng và Nhà nước, qua đó củng cố tổ chức và tư tưởng của Đảng.
Trong bài nói chuyện với Hội nghị cán bộ thanh tra toàn miền Bắc năm
Trong bài viết, Người nhấn mạnh rằng lãng phí và tham ô xuất phát từ bệnh quan liêu, mệnh lệnh, và để khắc phục điều này, cần thiết phải thực hiện kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ Người cho rằng lãnh đạo phải kiểm soát kết quả công việc của cán bộ để đảm bảo thực hiện đúng nghị quyết và phòng chống bệnh quan liêu, bệnh bàn giấy Giao công việc mà không kiểm tra sẽ dẫn đến thất bại và mất niềm tin vào cán bộ; do đó, khéo kiểm soát là cách hiệu quả để phát hiện sai sót và giảm thiểu khuyết điểm, giúp tăng cường hiệu quả công việc và tinh thần trách nhiệm của cán bộ.
Trong tác phẩm “Một việc mà các cơ quan lãnh đạo cần thực hành ngay”, tác giả nhấn mạnh rằng nhiều cán bộ lãnh đạo hiện nay chỉ tập trung vào việc tổ chức hội nghị, thảo nghị quyết và gửi chỉ thị, nhưng lại thiếu kiểm tra việc thực hiện các nghị quyết đó, dẫn tới bỏ lỡ cơ hội huy động tinh thần và lực lượng của nhân dân cũng như đánh giá đúng năng lực của cán bộ Người đã chỉ rõ rằng “Có kiểm tra mới huy động được tinh thần tích cực và lực lượng to tát của nhân dân, mới biết rõ năng lực và khuyết điểm của cán bộ, mới sửa chữa và giúp đỡ kịp thời”, nhấn mạnh vai trò của kiểm tra trong quá trình lãnh đạo và quản lý.
Trong thực tiễn, Đảng ta đã xác định công tác kiểm tra là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ quá trình xây dựng Đảng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tổ chức, giám sát Công tác kiểm tra đóng vai trò là một khâu quan trọng trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ của Đảng, nhằm đảm bảo các nguyên tắc, chức năng của Đảng được thực thi nghiêm túc Ngoài ra, kiểm tra còn được xem là giải pháp hiệu quả để khắc phục bệnh quan liêu, nâng cao tinh thần trách nhiệm, cải thiện công tác quản lý của các tổ chức đảng và chính quyền.
Đại hội Đảng lần thứ X nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đổi mới và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về giáo dục đào tạo, trong đó nhà nước đóng vai trò hướng dẫn phát triển, xây dựng khung pháp lý và thực hiện kiểm tra, thanh tra, giám sát chặt chẽ nhằm thúc đẩy môi trường cạnh tranh lành mạnh Đồng thời, việc đổi mới tổ chức hoạt động giáo dục phải đề cao quyền tự chủ và trách nhiệm của các trường, đặc biệt là các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề, nhằm chống lại bệnh thành tích và thúc đẩy chất lượng giáo dục.
Trong Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, đã nhấn mạnh việc tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý giáo dục dựa trên tinh thần tăng cường tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm của các cơ sở giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Báo cáo cũng đề cập đến việc tăng cường công tác thanh tra để kiên quyết khắc phục các hiện tượng tiêu cực trong ngành giáo dục và đào tạo.
Chức năng kiểm tra trong quản lý trường học đặc biệt quan trọng vì đòi hỏi các thông tin chính xác, kịp thời về tình hình thực tế của đối tượng quản lý và việc thực hiện các quyết định đã đề ra Quản lý hiệu quả dựa vào mối liên hệ chính xác, vững chắc giữa các phân hệ quản lý và phân hệ được quản lý, đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ và thống nhất trong quá trình quản lý Hà Sỹ Hồ khẳng định rằng “quản lý mà không kiểm tra thì sẽ ít hiệu quả và dễ trở thành quản lý quan liêu”, nhấn mạnh vai trò của kiểm tra trong quá trình quản lý để nâng cao hiệu quả và tránh tình trạng quan liêu.
Tác giả Nguyễn Ngọc Quang, trong cuốn “Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo dục” cho rằng: Quá trình quản lý diễn ra qua năm giai đoạn:
Kiểm tra là giai đoạn cuối cùng trong quá trình lập kế hoạch và tổ chức, giúp đánh giá sâu sắc kết quả thực hiện và chuẩn bị tốt cho kỳ kế hoạch tiếp theo Thông qua kiểm tra, các mặt mạnh của hệ thống được phát huy, đồng thời phát hiện và uốn nắn những lệch lạc để nâng cao hiệu quả quản lý Theo lý thuyết Xibecnetic, kiểm tra đóng vai trò là liên hệ nghịch trong quản lý, giúp chủ thể điều khiển và kiểm soát hệ thống một cách tối ưu Không có kiểm tra, quá trình quản lý sẽ gặp nhiều khó khăn, giảm hiệu quả và khả năng điều chỉnh phù hợp.
Trong Giáo trình Tâm lý học lãnh đạo, quản lý, yếu tố tâm lý xã hội đóng vai trò quan trọng trong quá trình ra quyết định Việc tổ chức kiểm tra tiến độ thực hiện và chất lượng các quyết định là yêu cầu then chốt nhằm đảm bảo công tác lãnh đạo và quản lý hiệu quả Kiểm tra đường lối, chính sách và các quyết định đã ban hành giúp thuận lợi trong việc điều chỉnh và hoàn thiện quá trình quản lý, đồng thời coi việc này là khâu then chốt trong công tác lãnh đạo.
Các nghiên cứu trước đây đã tập trung vào lịch sử và tổng quan về công tác kiểm tra nội bộ cũng như nâng cao chất lượng kiểm tra trong nhiều tổ chức và lĩnh vực khác nhau Tuy nhiên, chưa có công trình nào đặc biệt nghiên cứu về cách nâng cao chất lượng kiểm tra nội bộ tại các trường THCS trên địa bàn huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An Do đó, đề tài của chúng tôi nhằm đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra nội bộ tại các trường THCS ở huyện Tân Kỳ.
Một số khái niệm cơ bản
Kiểm tra
Kiểm tra là quá trình xem xét thực tế và đánh giá hiện trạng so với mục tiêu đặt ra, giúp phát hiện các mặt tích cực, sai lệch hoặc vi phạm gây ảnh hưởng đến hiệu quả công việc Quá trình này đóng vai trò quan trọng trong việc xác định các điểm mạnh và điểm yếu, từ đó đưa ra các quyết định điều chỉnh phù hợp để đạt được mục tiêu đề ra Việc kiểm tra định kỳ đảm bảo hoạt động luôn phù hợp với kế hoạch đề ra và nâng cao hiệu quả quản lý, giúp tổ chức hoạt động hiệu quả và bền vững hơn.
Kiểm tra cần thực hiện các nội dung sau:
- Đánh giá gồm: Xác định chuẩn, thu thập thông tin, so sánh sự phù hợp của việc thực hiện so với chuẩn mực
- Phát hiện mức độ thực hiện tốt, vừa, xấu của các đối tƣợng quản lý
- Điều chỉnh gồm: Tƣ vấn (uốn nắn, sửa chữa), thúc đẩy (phát huy thành tích tốt) hoặc xử lý.
Kiểm tra nội bộ
Kiểm tra nội bộ (kiểm tra tác nghiệp) là hoạt động đánh giá thường xuyên và độc lập do ban kiểm tra nội bộ thực hiện để đảm bảo hoạt động doanh nghiệp diễn ra đúng kế hoạch và quy trình Quá trình này bao gồm so sánh kết quả thực tế với các mục tiêu đề ra trong kế hoạch, kiểm tra về kế toán tài chính, chính sách, thủ tục, sử dụng quyền hạn và chất lượng quản lý Ngoài ra, kiểm tra nội bộ còn nhằm phát hiện hậu quả của các phương pháp thực hiện, đánh giá các vấn đề đặc biệt và các giai đoạn khác của hoạt động để nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp.
Kiểm tra tác nghiệp là công cụ chủ chốt giúp nâng cao hiệu quả quản lý Thành công của một chương trình kiểm tra tác nghiệp phụ thuộc vào quan điểm về nhiệm vụ và loại hình lãnh đạo do người phụ trách đề ra Chất lượng của đội ngũ nhân viên kiểm tra cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hiệu quả công việc.
Kiểm tra nội bộ trường học
Kiểm tra nội bộ trường học là hoạt động quản lý nhằm điều tra, theo dõi, xem xét và kiểm soát các hoạt động giáo dục trong phạm vi nhà trường để đảm bảo phù hợp với mục tiêu, kế hoạch và chuẩn mực đã đề ra Quá trình này giúp phát hiện những điểm mạnh để động viên, khích lệ giáo viên và nhân viên, cũng như phát hiện những thiếu sót, lệch lạc cần điều chỉnh nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục Việc đánh giá kết quả hoạt động giáo dục nội bộ còn góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của nhà trường theo hướng hiện đại hóa và hội nhập.
Khái niệm này được thể hiện rõ ở Khoản 1, Điều 22, Chương VI:
Trong Quy chế về tổ chức và hoạt động của Thanh tra Giáo dục và Đào tạo (Quyết định số 478/QĐ-BGDĐT ngày 11 tháng 3 năm 1993), công tác kiểm tra nội bộ trong các trường học và đơn vị ngành giáo dục được quy định rõ ràng Hiệu trưởng có trách nhiệm và quyền hạn trong việc kiểm tra hoạt động, công việc và các mối quan hệ của mọi thành viên trong nhà trường, đồng thời có thể huy động phó hiệu trưởng, các tổ trưởng chuyên môn và cán bộ, giáo viên khác để hỗ trợ trong quá trình kiểm tra Dù được ủy quyền hoặc trợ lý, hiệu trưởng vẫn là người quyết định các vấn đề quan trọng của công tác kiểm tra, đưa ra kết luận cuối cùng và chịu trách nhiệm về các quyết định đó.
Kiểm tra nội bộ trường học về thực chất là kiểm tra tác nghiệp, là hoạt động tự kiểm tra của nhà trường bao gồm hai hoạt động:
Hiệu trưởng thực hiện kiểm tra toàn diện các thành tố của hệ thống nhà trường, tập trung vào đánh giá công việc, hoạt động và mối quan hệ giữa các thành viên trong nhà trường Đồng thời, kiểm tra các điều kiện và phương tiện hỗ trợ dạy học, giáo dục để đảm bảo môi trường học tập hiệu quả, an toàn và đạt chuẩn chất lượng giáo dục.
- Việc tự kiểm tra trong nội bộ trường học
Hiệu trưởng giỏi là người thực hiện kiểm tra thường xuyên với kế hoạch rõ ràng, biến quá trình kiểm tra thành công việc tự kiểm tra của các bộ phận và thành viên trong nhà trường Kinh nghiệm giúp họ xác định đúng người, đúng việc, đúng thời điểm và đúng chỗ để kiểm tra, đồng thời phân rõ ai, bộ phận nào cần kiểm tra thường xuyên hoặc theo chuyên đề, và những người, bộ phận tự giác hoàn thành nhiệm vụ không cần kiểm tra thường xuyên Hiệu trưởng cũng xác định thời điểm phù hợp để kiểm tra, tránh kiểm tra quá sớm khi chưa có gì để kiểm tra, hoặc quá muộn khi đã phát hiện sai sót, gây khó khăn trong việc sửa chữa và khắc phục.
Phân biệt các khái niệm thanh tra, kiểm tra trong giáo dục
Trong thực tiễn giáo dục và đào tạo tại các trường phổ thông hiện nay, hoạt động kiểm tra nội bộ, kiểm tra thi đua và thanh tra đóng vai trò quan trọng nhưng cần phân biệt rõ ràng để đảm bảo hiệu quả Kiểm tra nội bộ tập trung vào đánh giá chất lượng giảng dạy và quản lý trong nhà trường, giúp nâng cao năng lực giáo viên và hiệu quả học tập của học sinh Kiểm tra thi đua thúc đẩy phong trào thi đua, khuyến khích các tập thể và cá nhân phấn đấu đạt thành tích xuất sắc trong hoạt động giáo dục Thanh tra có vai trò kiểm tra, giám sát toàn diện nhằm đảm bảo thực thi đúng các quy định của pháp luật và quy trình của ngành giáo dục Ba hoạt động này có mối liên hệ chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và đảm bảo tính khách quan, công bằng trong quản lý đào tạo.
+ Mục đích: Cả ba đều đi sâu kiểm tra, theo dõi các hoạt động giáo dục để giúp đỡ đối tƣợng hoàn thành tốt nhiệm vụ
+ Chức năng: Đều là hệ thống thông tin phản hồi, thực hiện việc tạo lập kênh thông tin phản hồi trong quản lí giáo dục
Nội dung công việc: Về thực chất đều là hoạt động kiểm tra, đánh giá
Các loại hình doanh nghiệp khác nhau ở nhiều khía cạnh, đặc biệt là về tính chất pháp nhân, tổ chức, hoạt động, đối tượng phục vụ và phương thức xử lý Mỗi loại hình có những đặc điểm riêng biệt phù hợp với mục tiêu và chiến lược phát triển của doanh nghiệp Hiểu rõ những khác biệt này giúp các doanh nghiệp lựa chọn mô hình phù hợp để tối ưu hóa hiệu quả hoạt động và đảm bảo tuân thủ pháp luật.
Khác nhau Kiểm tra nội bộ Kiểm tra thi đua Thanh tra
- Có tính chất tổ chức trong quản lý nội bộ là chủ yếu
- Là chức năng tất yếu và thường xuyên của quá trình quản lý
- Các kết luận mang tính pháp lý nội bộ
- Động viên phong trào thi đua lao động của quần chúng
- Kiểm tra, đánh giá, xếp loại phong trào lao động của tập thể và cá nhân
- Hành chính, pháp chế nhà nước
- Kiểm tra của cấp trên đối với cấp dưới
- Các kết luận rút ra mang tính pháp lý cao
Do thủ trưởng cơ quan trực tiếp quyết định thành lập, tổ chức, thực hiện (tổ chức không ổn định)
Khi có nhu cầu thì tổ chức để kiểm tra phong trào Tổ chức mang tính tập thể (không ổn định)
Là hệ thống tổ chức Nhà nước do pháp luật quy định, cấp trên bổ nhiệm có tính ổn định, gồm: Bộ giáo dục, Sở giáo dục
- Thực hiện theo kế hoạch của nhà quản lý (Kế hoạch nội bộ)
- Hoạt động từ trong hệ
- Hoạt động có thể từ ngoài hệ hoặc trong hệ
- Chỉ tuân theo pháp luật, theo quy chế, không ai đƣợc can thiệp trái luật vào hoạt động thanh tra
- Hoạt động từ ngoài hệ Đối tƣợng
- Tập thể, cá nhân trong nội bộ với những công việc, hoạt động và mối quan hệ giữa chúng
- Tập thể, cá nhân thường là diện rộng, đồng loạt với những hoạt động toàn diện, từng mặt hay chủ đề
- Cơ quan, tổ chức, cá nhân cấp dưới với những công việc và hoạt động của họ
- Xem xét, phát hiện, uốn nắn, điều chỉnh, giúp đỡ trong nội bộ
- Khen thưởng, trách phạt, biểu dương
- Biểu dương thành tích, khen thưởng
- Có thể chỉ ra những yếu kém, thiếu sót, tồn tại và cùng nhau rút kinh nghiệm đánh giá
- Các kết luận mang tính hiệu lực pháp lý cao buộc đối tƣợng phải chấp hành
- Có thể biểu dương, đề nghị cấp trên khen thưởng hoặc kỉ luật và đình chỉ hoạt động khi cần thiết
- Giúp đỡ, sửa chữa, uốn nắn sai lầm
Trong hoạt động của ba mặt, kiểm tra nội bộ, kiểm tra thi đua và thanh tra có sự thống nhất nhưng không đồng nhất, đòi hỏi quản lý hiểu rõ và phân biệt mối quan hệ giữa các yếu tố phổ biến và đặc thù Việc nắm bắt rõ sự khác biệt này giúp đảm bảo hiệu quả trong công tác kiểm tra, thi đua và thanh tra, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát trong tổ chức.
Kiểm tra nội bộ và kiểm tra thi đua có mối quan hệ chặt chẽ với thanh tra giáo dục, cung cấp thông tin đáng tin cậy để hỗ trợ quá trình thanh tra giáo dục Thanh tra giáo dục dựa trên số liệu, kết luận và đánh giá từ kiểm tra nội bộ và kiểm tra thi đua để đưa ra các nhận định chính xác và khách quan Đồng thời, thanh tra giáo dục cũng đề ra các nội dung và chuẩn mực đánh giá làm cơ sở để các hoạt động kiểm tra nội bộ và kiểm tra thi đua diễn ra hiệu quả, chất lượng.
Cở sở khoa học của kiểm tra nội bộ trường học
Cơ sở lý luận
Kiểm tra nói chung và kiểm tra nội bộ trường học nói riêng bắt nguồn từ luận điểm quan trọng về "sự liên hệ ngược" Đây nhấn mạnh mối liên kết chặt chẽ giữa các yếu tố trong quá trình đánh giá, giúp đảm bảo tính khách quan và chính xác của các kỳ kiểm tra Việc hiểu rõ mối quan hệ ngược này đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra và cải thiện chất lượng đào tạo.
"thông tin quay trở về với người ra quyết định sau một hành động"
Cơ sở lý luận của kiểm tra nội bộ trường học tập trung vào việc thiết lập mối liên hệ thông tin ngược, nhằm tạo ra kênh phản hồi hiệu quả trong quá trình quản lý nhà trường Việc này giúp nâng cao hiệu quả kiểm tra, đánh giá hoạt động của trường học, đảm bảo các quy trình được thực hiện đúng quy chuẩn Kiểm tra nội bộ là công cụ quan trọng để phát hiện và khắc phục những tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý giáo dục, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của nhà trường Tăng cường kênh thông tin phản hồi còn góp phần xây dựng môi trường giáo dục minh bạch, trách nhiệm và thuận tiện trong việc ra quyết định quản lý.
* Theo điều khiển học: Quản lý là một quá trình điều khiển và điều chỉnh, bao gồm các mối liên hệ thông tin thuận, ngƣợc
Hình 1.1: Sơ đồ mối liên hệ thông tin trong quản lý
Mối liên hệ thông tin thuận chiều (từ hệ quản lý đến hệ bị quản lý) đóng vai trò quan trọng trong việc truyền đạt mục tiêu, kế hoạch và quyết định quản lý đến nhân viên thực hiện Việc này giúp đảm bảo sự phối hợp hiệu quả và thống nhất trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, từ đó nâng cao hiệu suất làm việc và hiệu quả quản lý tổ chức Thông qua thông tin rõ ràng và chính xác, các cấp quản lý có thể hướng dẫn công việc một cách chính xác, đồng thời tăng cường sự hiểu biết và cam kết của nhân viên đối với mục tiêu chung của doanh nghiệp.
Mối liên hệ thông tin bên ngoài b thể hiện sự truyền tải dữ liệu từ hệ thống bị quản lý đến hệ thống quản lý, phản ánh quá trình tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ của các bên liên quan Quá trình này giúp xác định các khó khăn và thuận lợi trong việc chia sẻ thông tin, nâng cao hiệu quả quản lý và phối hợp giữa các hệ thống Việc duy trì thông tin liên lạc chặt chẽ đảm bảo các nhiệm vụ được thực hiện đúng tiến độ, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành.
(khách thể, đối tƣợng) a b b’ tâm tư, nguyện vọng, đề đạt kiến nghị của những người thực hiện đến người quản lý
Mối liên hệ ngược bên trong hệ thống phản ánh quá trình tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ, đồng thời thể hiện khả năng tự điều chỉnh để phát triển chính mình Việc hiểu và quản lý tốt mối quan hệ này giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ thống Tự điều chỉnh liên tục dựa trên phản hồi nội bộ là chìa khóa để tối ưu hóa hiệu suất và đảm bảo sự thích nghi với các thay đổi trong môi trường hoạt động.
Các mối liên hệ thông tin ngược (trong, ngoài) đóng vai trò nền tảng trong quá trình điều chỉnh hệ thống, bao gồm hai quá trình chính là điều chỉnh của hệ quản lý và tự điều chỉnh của hệ bị quản lý Hai quá trình này có mối liên hệ mật thiết và thống nhất, giúp đảm bảo sự vận hành hiệu quả và thích nghi của hệ thống với môi trường.
* Theo lý thuyết thông tin: Quản lý là một quá trình thu nhận, xử lý, truyền đạt và lưu giữ thông tin
Thông tin đóng vai trò là nền tảng quan trọng của công tác quản lý, bao gồm các số liệu và tư liệu đã được lựa chọn, xử lý kỹ lưỡng nhằm phục vụ cho mục đích cụ thể Việc sở hữu và phân tích thông tin chính xác giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định đúng đắn, nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức Trong bối cảnh kinh doanh hiện nay, quản lý dựa trên dữ liệu mang lại lợi thế cạnh tranh rõ rệt, giúp tối ưu hóa quy trình và phát triển bền vững Do đó, việc thu thập, xử lý và sử dụng thông tin một cách hiệu quả là yếu tố then chốt để đạt được thành công lâu dài.
Quản lý hiệu quả đòi hỏi phải có và sử dụng nhiều nguồn thông tin đa chiều, vì thông tin là một yếu tố không thể thiếu trong các chức năng quản lý như lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra Nhờ có thông tin chính xác và kịp thời, quản lý có thể ra quyết định phù hợp, điều phối hoạt động hiệu quả và đảm bảo thành công của tổ chức Trong quá trình quản lý, việc thu thập, xử lý và sử dụng thông tin đóng vai trò trung tâm, giúp các nhà quản lý nắm bắt tình hình, dự đoán xu hướng và phản ứng linh hoạt trước những biến động của môi trường kinh doanh.
Chính kiểm tra nội bộ trường học thiết lập mối liên hệ ngược quan trọng trong quản lý nhà trường, cung cấp thông tin đã được xử lý và đánh giá chính xác để hướng dẫn hiệu quả hoạt động quản lý Thông tin này là nguồn dữ liệu cần thiết, giúp hiệu trưởng điều chỉnh chiến lược và nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời hỗ trợ các thành viên và bộ phận trong nhà trường tự điều chỉnh hành vi, hoạt động nhằm đạt hiệu quả cao hơn trong công tác quản lý và giảng dạy.
Chính vì vậy, có thể nói kiểm tra nội bộ là một hệ thống phản hồi
Hình 1.2: Sơ đồ vòng liên hệ ngƣợc trong kiểm tra quản lý
Xác định các sai lệch So sánh kết quả đo thực tại với các sai lệch Đo lường kết quả thực tế
Phân tích các nguyên nhân sai lệch
Chương trình hoạt động điều khiển
Thực hiện các điều chỉnh
Để đảm bảo thông tin đúng, đầy đủ, chính xác và kịp thời, hoạt động kiểm tra nội bộ trường học cần dựa vào các cơ sở khoa học như tâm lý học quản lý, giáo dục học, xã hội học giáo dục, kinh tế học giáo dục, khoa học quản lý giáo dục và pháp luật trong giáo dục Các tiêu chí này giúp hiệu trưởng có nền tảng khoa học vững chắc để thực hiện việc kiểm tra, đánh giá một cách chính xác và khách quan Ngoài ra, việc dựa trên mục tiêu đào tạo của cấp học, yêu cầu của chương trình, hướng dẫn giảng dạy các bộ môn cùng đặc điểm lao động sư phạm của giáo viên, chuẩn đánh giá giờ lên lớp cũng đóng vai trò quan trọng trong công tác kiểm tra nội bộ.
Cơ sở pháp lý
Ngày 11 tháng 3 năm 1993, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định số 478/QĐ-BGDĐT: về "Quy chế về tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục và đào tạo" Tại Khoản 1, Điều 22, Chương VI: "Công tác kiểm tra nội bộ trong các trường học và các đơn vị trong ngành" ghi rõ:
Hiệu trưởng các trường, thủ trưởng các cơ sở giáo dục và đào tạo có trách nhiệm sử dụng bộ máy quản lý và cán bộ để kiểm tra việc thực hiện chính sách, pháp luật, nhiệm vụ, kế hoạch của cá nhân và bộ phận thuộc quyền quản lý Các hoạt động kiểm tra phải được thực hiện thường xuyên, công khai, dân chủ, kết quả được ghi nhận bằng biên bản và lưu trữ Hiệu trưởng hay thủ trưởng chịu trách nhiệm về các kết luận kiểm tra và đảm bảo việc giải quyết các khiếu nại tố cáo thuộc thẩm quyền của mình.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định số 04/2000/QĐ-BGDĐT ngày 01/3/2000 về "Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường", thể hiện phương châm Đảng lãnh đạo theo nguyên tắc tập trung dân chủ: "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" This policy emphasizes the importance of transparency and participation of the community in school activities, fostering a democratic environment The "Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường" aims to promote engagement, accountability, and shared responsibility among educators, students, and parents, ensuring that everyone has a voice in educational decision-making processes.
Điều 1 của Quy chế nhấn mạnh việc thực hiện dân chủ trong nhà trường nhằm đảm bảo các hoạt động giáo dục diễn ra hiệu quả và đúng quy định Theo đó, phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra" được đặt lên hàng đầu để thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng trong các hoạt động giáo dục, góp phần xây dựng môi trường học tập dân chủ, minh bạch và trách nhiệm.
Các quyết định và văn bản pháp quy của Nhà nước cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo là cơ sở pháp lý quan trọng cho hoạt động kiểm tra nội bộ trường học Chúng đảm bảo tính hợp pháp và đầy đủ pháp lý trong quá trình thực hiện kiểm tra cũng như quản lý giáo dục tại các trường học Việc tuân thủ các quy định này giúp nâng cao hiệu quả kiểm tra nội bộ, đảm bảo các hoạt động giáo dục diễn ra đúng quy chuẩn và đúng pháp luật.
Cơ sở thực tiễn
Trong hoạt động giáo dục và đào tạo tại trường học, việc kiểm tra, giám sát toàn diện là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng và hiệu quả của quá trình dạy học Hiệu trưởng nhà trường thường xuyên thực hiện kiểm tra định kỳ các hoạt động, công việc và mối quan hệ trong trường nhằm phát hiện, theo dõi, kiểm soát và phòng ngừa những vấn đề của quá trình giáo dục Việc đánh giá chính xác giúp động viên, uốn nắn và điều chỉnh kịp thời các hoạt động phù hợp với mục tiêu, kế hoạch và quy chế của nhà trường Qua đó, trường học có thể rút ra kinh nghiệm, cải tiến cơ chế quản lý và hoàn thiện chu trình quản lý giáo dục, nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo, đáp ứng yêu cầu thực tiễn của giáo dục đào tạo.
Kiểm tra là một quá trình gồm 4 bước cơ bản, bất kể diễn ra ở đâu hoặc kiểm tra loại nào Quá trình này bắt đầu bằng việc xác định mục tiêu và phạm vi, sau đó thực hiện thu thập dữ liệu và kiểm tra, tiếp theo phân tích kết quả để đánh giá chính xác tình hình Cuối cùng, thực hiện báo cáo và đề xuất giải pháp cải thiện nhằm nâng cao hiệu quả kiểm tra và đảm bảo chất lượng công việc.
- Xây dựng các tiêu chuẩn kiểm tra;
- Đo lường việc thực hiện nhiệm vụ theo các tiêu chuẩn này;
- So sánh sự phù hợp của thành tích với chuẩn mực;
- Đƣa ra các quyết định điều chỉnh sự khác biệt giữa thành tích đạt đƣợc với các tiêu chuẩn và các kế hoạch
Hành động điều chỉnh = Hành động phát huy + Hành động uốn nắn + Hành động xử lý
Hình 1.3: Sơ đồ các bước cơ bản của quá trình kiểm tra trong quản lý
So sánh thành tích có phù hợp không?
Xác lập chuẩn Đo lường thành tích
Trong quá trình thực hiện kiểm tra, người quản lý cần thực hiện một quy trình kiểm tra theo 4 khâu:
- Thực hiện các yêu cầu sau kiểm tra.
Nội dung, chức năng, nhiệm vụ và các yếu tố ảnh hưởng đến công tác kiểm tra nội bộ trường học
Nội dung công tác kiểm tra nội bộ trường học
Hiệu trưởng nhà trường có trách nhiệm kiểm tra toàn bộ công việc, hoạt động, mối quan hệ và kết quả của quá trình dạy học và giáo dục nhằm đảm bảo chất lượng giáo dục Trong thực tế, kiểm tra nội bộ trường học cần tập trung vào các nội dung chính không tách rời nhau, bao gồm các yếu tố liên quan chặt chẽ đến điều kiện, phương tiện và kết quả giáo dục Việc kiểm tra này giúp đảm bảo mọi hoạt động đều phù hợp với mục tiêu phát triển toàn diện của học sinh và nâng cao hiệu quả giảng dạy.
1.4.1.1 Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch phát triển giáo dục và phổ cập giáo dục
- Thực hiện chỉ tiêu về số lượng học sinh từng khối lớp và toàn trường: duy trì sĩ số, tỷ lệ học sinh bỏ học, lên lớp, lưu ban
- Thực hiện chỉ tiêu kế hoạch về số lƣợng, chất lƣợng phổ cập giáo dục ở từng khối lớp và toàn trường
1.4.1.2 Kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của kế hoạch đào tạo
- Thực hện nội dung, chương trình dạy học và giáo dục
- Chất lƣợng dạy học và giáo dục
+ Chất lƣợng giáo dục đạo đức, lối sống:
Thực hiện đầy đủ và chính xác chương trình giáo dục đạo đức, công dân cho học sinh mọi khối lớp thông qua các giờ học chính khóa, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và công tác chủ nhiệm Các hoạt động này nhằm nâng cao nhận thức đạo đức, hình thành nhân cách và trách nhiệm công dân cho học sinh một cách toàn diện và hiệu quả Việc tuân thủ chương trình giúp xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, thúc đẩy sự phát triển nhân cách của học sinh, đồng thời góp phần vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.
* Việc cam kết giáo dục giữa nhà trường, gia đình và xã hội
* Kết quả việc đánh giá đạo đức, hạnh kiểm học sinh
+ Chất lƣợng giáo dục văn hóa, khoa học kỹ thuật:
* Việc thực hiện kế hoạch theo chương trình, sách giáo khoa mới ở từng khối lớp
* Thực hiện quy chế chuyên môn, nền nếp dạy học: thực hiện thời khóa biểu, giờ giấc, kiểm tra, chấm bài, cho điểm
* Việc đổi mới phương pháp dạy và phương pháp học của giáo viên và học sinh
* Việc bồi dƣỡng học sinh có năng khiếu và phụ đạo học sinh yếu
* Kết quả học tập của học sinh (kiến thức, kỹ năng, thái độ) so với đầu vào
+ Chất lượng lao động kỹ thuật tổng hợp, hướng nghiệp, dạy nghề: Thực hiện kế hoạch giảng dạy, giáo dục, trình độ học sinh và kết quả đạt đƣợc
+ Chất lƣợng giáo dục sức khỏe, thể dục vệ sinh, quốc phòng
+ Chất lƣợng giáo dục thẩm mỹ
+ Chất lượng giáo dục hướng nghiệp và chất lượng giáo dục ngoài giờ lên lớp
1.4.1.3 Kiểm tra việc xây dựng đội ngũ
- Kiểm tra hoạt động của các tổ, nhóm chuyên môn:
+ Kiểm tra công tác quản lý của tổ trưởng
+ Kiểm tra hồ sơ của tổ: kế hoạch của tổ, các loại sổ sách, sổ biên bản, sáng kiến kinh nghiệm
+ Nề nếp sinh hoạt tổ, chế độ dự giờ, thăm lớp, hội giảng
Trong quá trình hoạt động, việc sử dụng và phân công giáo viên cùng nhân viên đảm bảo hiệu quả là yếu tố then chốt Đồng thời, tổ chức các công tác bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ giúp nâng cao kỹ năng chuyên môn cho đội ngũ giảng viên và nhân viên Việc tự bồi dưỡng của các thành viên trong tổ, nhóm chuyên môn còn thúc đẩy sự phát triển nghề nghiệp liên tục, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và hiệu quả công tác giảng dạy.
+ Việc thực hiện quy chế chuyên môn
+ Vấn đề thực hiện chế độ chính sách, cải thiện đời sống giáo viên
+ Kiểm tra về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống:
* Nhận thức tư tưởng, chính trị
* Chấp hành chính sách pháp luật của Nhà nước
* Việc chấp hành quy chế của ngành, quy định của cơ quan, đơn vị, bảo đảm số ngày, giờ công lao động
* Đạo đức, nhân cách, lối sống, ý thức đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực, sự tín nhiệm trong đồng nghiệp, phụ huynh, học sinh, nhân dân
* Tinh thần đoàn kết, tính trung thực trong công tác, quan hệ đồng nghiệp, thái độ phục vụ nhân dân và học sinh
* Tinh thần học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tay nghề, ý thức trách nhiệm thực hiện quy chế chuyên môn
Kiểm tra kết quả giảng dạy bao gồm điểm kiểm tra và đánh giá môn học của học sinh từ đầu năm đến thời điểm hiện tại Các khảo sát của cán bộ kiểm tra giúp đánh giá hiệu quả giảng dạy một cách chính xác và toàn diện Việc này đảm bảo rằng các kết quả đánh giá phản ánh đúng năng lực học tập của học sinh và chất lượng giảng dạy của nhà trường.
1.4.1.4 Kiểm tra công tác xây dựng, sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, tài chính
- Đảm bảo các tiêu chuẩn về lớp học, bàn ghế, bảng, ánh sáng, vệ sinh
Sử dụng và bảo quản hợp lý các cơ sở vật chất, thiết bị dạy học như đồ dùng học tập, phòng thí nghiệm, dụng cụ thể thao, thư viện, vườn trường, sân chơi, phòng chức năng, phòng nghe nhìn và nhà để xe nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập Việc quản lý chặt chẽ giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị, đảm bảo an toàn cho học sinh và tạo môi trường học tập thân thiện, hiện đại Chuyên nghiệp trong bảo trì và sử dụng các trang thiết bị góp phần tối ưu hóa hoạt động giáo dục, đồng thời thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh.
Cảnh quan sư phạm của trường bao gồm cổng trường, tường rào, đường đi, vườn hoa, cây xanh, công trình vệ sinh, hệ thống cấp thoát nước và lớp học sạch đẹp Những yếu tố này góp phần tạo ra môi trường học tập trong lành, đảm bảo vệ sinh môi trường và duy trì môi trường sư phạm chuyên nghiệp Việc duy trì cảnh quan sạch đẹp giúp nâng cao ý thức của học sinh và giáo viên về chăm sóc và bảo vệ môi trường trường học.
1.4.1.5 Công tác tự kiểm tra của hiệu trưởng
Công tác kế hoạch hóa là quá trình xây dựng, chỉ đạo và thực hiện các kế hoạch chung và kế hoạch chi tiết cho từng bộ phận, bao gồm ba loại chính: kế hoạch dạy học và giáo dục trên lớp, kế hoạch giáo dục ngoài giờ lên lớp, và kế hoạch giáo dục lao động, hướng nghiệp, dạy nghề Các kế hoạch này được lập cho cả năm, từng tháng và từng tuần nhằm đảm bảo hoạt động giáo dục diễn ra hiệu quả và liên tục.
Hiệu trưởng tự kiểm tra và đánh giá công tác lập kế hoạch của mình bằng cách thu thập và xử lý thông tin, xác định mục tiêu rõ ràng, phân hạng ưu tiên các nhiệm vụ, tìm kiếm phương án và giải pháp thực hiện mục tiêu hiệu quả Quá trình này còn bao gồm việc soạn thảo kế hoạch chi tiết và truyền đạt kế hoạch một cách rõ ràng để đảm bảo sự thống nhất và phát huy tối đa hiệu quả quản lý.
Hiệu trưởng tự kiểm tra, đánh giá về công tác tổ chức nhân sự, bao gồm xây dựng và sử dụng bộ máy, quy định chức năng, quyền hạn, nhiệm vụ của từng bộ phận, cá nhân, cũng như sự phối hợp và quan hệ giữa các bộ phận Đồng thời, quá trình tuyển chọn, phân công cán bộ và giáo viên được thực hiện một cách hợp lý để đảm bảo hiệu quả công việc Việc cung cấp đầy đủ các điều kiện và phương tiện cần thiết giúp khai thác tối đa tiềm năng của tập thể sư phạm và cá nhân, từ đó thúc đẩy thực hiện thành công các kế hoạch đã đề ra.
Hiệu trưởng tự kiểm tra và đánh giá về khả năng nắm quyền chỉ huy, hướng dẫn cách làm, điều hòa phối hợp trong hoạt động của nhà trường, đồng thời can thiệp khi cần thiết để đảm bảo tiến độ và chất lượng các công tác Công tác chỉ đạo bao gồm việc kích thích tinh thần làm việc, động viên cán bộ, giáo viên và bồi dưỡng kỹ năng cho đội ngũ nhằm nâng cao hiệu quả công việc Hiệu trưởng còn có trách nhiệm hướng dẫn cách thực hiện các nhiệm vụ cụ thể trong trường, đảm bảo mọi hoạt động diễn ra suôn sẻ và đạt được mục tiêu đề ra.
+ Chỉ đạo dạy học và giáo dục trong và ngoài lớp, công tác lao động hướng nghiệp, dạy nghề
+ Chỉ đạo công tác hành chính, quản trị trong trường:
* Công tác văn thư, hành chính, giáo vụ trong trường
* Hồ sơ, sổ sách trong nhà trường, lớp học, giáo viên và học sinh
* Các chế độ công tác, sinh hoạt định kỳ của hiệu trưởng, hiệu phó, các tổ, nhóm, khối chuyên môn, hội đồng giáo dục, hội phụ huynh học sinh
* Thời khóa biểu, lịch công tác hàng tuần, hàng tháng của trường + Chỉ đạo thi đua điểm và chỉ đạo xây dựng điển hình
Chỉ đạo việc thực hiện dân chủ hóa quản lý trường học nhằm đảm bảo tính minh bạch trong các hoạt động quản lý Các nội dung cần công khai bao gồm quản lý tài sản, tài chính, vốn tự có, tuyển sinh, lên lớp, tốt nghiệp, khen thưởng, kỷ luật, nâng lương và bổ nhiệm cán bộ Việc này giúp tăng cường quyền lợi và sự tin tưởng của cộng đồng đối với nhà trường, đồng thời thúc đẩy môi trường giáo dục dân chủ, minh bạch và công bằng.
+ Chỉ đạo và thực hiện phối hợp với tổ chức đảng, đoàn thể và huy động cộng đồng tham gia xây dựng và quản lý nhà trường
Công tác kiểm tra là hoạt động kiểm tra nội bộ trường học và tự kiểm tra thường xuyên, định kỳ theo kế hoạch nhằm phát hiện, theo dõi và kiểm soát chất lượng giáo dục Hiệu trưởng phải thực hiện kiểm tra toàn diện ít nhất 1/3 tổng số giáo viên mỗi năm học, trong khi tất cả giáo viên còn lại được kiểm tra theo các chuyên đề phù hợp Việc kiểm tra giúp động viên, uốn nắn và hỗ trợ kịp thời để nâng cao hiệu quả giảng dạy và quản lý trường học.
Hiệu trưởng cần thường xuyên tự kiểm tra và đánh giá về lề lối làm việc, phong cách tổ chức, quản lý của chính mình để đảm bảo phù hợp với tiêu chuẩn và yêu cầu của người quản lý trường học Việc khách quan đánh giá phẩm chất, năng lực và uy tín cá nhân giúp hiệu trưởng điều chỉnh, nâng cao kỹ năng lãnh đạo nhằm đảm bảo môi trường giáo dục chất lượng và hiệu quả.
Chức năng của kiểm tra nội bộ trường học
Quá trình kiểm tra đóng vai trò quan trọng trong quản lý trường học, giúp xây dựng mối liên hệ nghịch để cung cấp thông tin chính xác và đáng tin cậy Thu thập thông tin là chức năng trung tâm của kiểm tra nội bộ, đảm bảo dữ liệu được xử lý đúng đắn để hiệu trưởng có thể ra quyết định kịp thời và điều chỉnh các mục tiêu quản lý hiệu quả Việc thực hiện kiểm tra đúng quy trình giúp các nhà quản lý nắm bắt chính xác tình hình, từ đó tác động hiệu quả vào tổ chức và nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục.
1.4.2.2 Kiểm soát, phát hiện, phòng ngừa
Việc kiểm soát đúng đắn nhằm xác định thực chất và hiệu quả của công tác giáo dục, giúp phát hiện ưu điểm và khuyết điểm của từng đối tượng quản lý Hoạt động kiểm soát thường xuyên mang lại hiệu quả trong việc duy trì sự trong sạch, khách quan của hiệu trưởng, tránh tình trạng quan liêu và nâng cao chất lượng quản lý giáo dục.
1.4.2.3 Động viên, phê phán, uốn nắn, điều chỉnh, giúp đỡ Động viên, phê phán mang thuộc tính xã hội Kiểm tra thường xuyên mới nắm được đầy đủ tư tưởng, tình cảm, tài năng, đức độ của đối tượng quản lý Mọi ý kiến giáo dục, động viên, phê phán, điều chỉnh, giúp đỡ đều xuất phát từ khâu kiểm tra Bản thân khâu kiểm tra đã mang tính chất động viên, phê phán đối tƣợng quản lý Khi đƣợc kiểm tra giáo viên và học sinh chắc chắn phải nỗ lực làm việc, bộc lộ tài năng và phẩm chất của họ
1.4.2.4 Đánh giá và xử lý cần thiết Đánh giá là hoạt động đặc biệt nhằm phân tích, xác nhận giá trị thực trạng về mức độ hoàn thành nhiệm vụ, chất lƣợng và hiệu quả công việc, trình độ phát triển, những kinh nghiệm đƣợc hoàn thành ở thời điểm hiện tại so với mục tiêu, kế hoạch hay những chuẩn mực đã đƣợc xác lập Trên cơ sở đó đề ra những giải pháp uốn nắn, điều chỉnh và giúp đỡ đối tƣợng Đánh giá liên quan chặt chẽ với kiểm tra và kết quả của kiểm tra, vì mục đích của kiểm tra là đánh giá khách quan tình hình công việc, giúp đỡ khắc phục sai sót, phát hiện, uốn nắn, kích thích kịp thời Đánh giá là một chức năng của kiểm tra, liên hệ chặt chẽ với kiểm tra, do đó kiểm tra đánh giá thường được dùng liền nhau với ý nghĩa đó
Mối quan hệ của kiểm tra và đánh giá có thể biểu diễn bằng sơ đồ sau:
Hình 1.4: Mối quan hệ của kiểm tra và đánh giá
Nhiệm vụ kiểm tra
Hoạt động kiểm tra có 4 nhiệm vụ cơ bản: Kiểm tra, đánh giá, tƣ vấn và thúc đẩy
Kiểm tra là quá trình xem xét việc thực hiện nhiệm vụ của đối tượng kiểm tra so với các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật và hướng dẫn của các cấp quản lý Quá trình này giúp đảm bảo sự tuân thủ các quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả hoạt động của đối tượng kiểm tra Kiểm tra đúng quy trình và đúng quy định góp phần phòng ngừa và xử lý các sai phạm, từ đó thúc đẩy phát triển bền vững và nâng cao chất lượng công việc.
Trong quá trình kiểm tra, yêu cầu đặt ra phải tỉ mỉ và rõ ràng, làm rõ những điều đã thực hiện được và chưa hoàn thành của đối tượng kiểm tra Đồng thời, người được kiểm tra cần thể hiện sự hợp tác, cảm thông và chấp nhận các quyết định từ ban kiểm tra để đảm bảo quá trình diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.
Đánh giá là quá trình xác định mức độ hoàn thành các nhiệm vụ theo quy định, phù hợp với bối cảnh và đối tượng kiểm tra Đây là bước quan trọng giúp phân loại và đánh giá chính xác hiệu quả làm việc của đối tượng, từ đó nâng cao chất lượng công việc và đảm bảo đạt các tiêu chuẩn đề ra Việc đánh giá đúng cách còn giúp xác định các điểm mạnh, điểm cần cải thiện để thúc đẩy sự phát triển bền vững trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Yêu cầu của việc đánh giá là phải khách quan, chính xác và công bằng, đảm bảo phản ánh đúng thực trạng của đối tượng Đồng thời, đánh giá cần có định hướng rõ ràng và khuyến khích sự phát triển, tạo điều kiện thuận lợi cho sự tiến bộ của người được đánh giá.
- Tƣ vấn: Là nêu đƣợc những nhận xét, gợi ý giúp cho đối tƣợng kiểm tra thực hiện ngày càng tốt hơn nhiệm vụ của mình
Yêu cầu của tƣ vấn là các ý kiến tƣ vấn phải sát thực, khả thi giúp cho đối tƣợng kiểm tra nâng cao chất lƣợng công việc của mình
Thúc đẩy hoạt động kiểm tra là quá trình kích thích, phát hiện và phổ biến các kinh nghiệm tốt, những định hướng mới, đồng thời đề xuất kiến nghị với các cấp quản lý để hoàn thiện hoạt động của đối tượng kiểm tra Điều này góp phần nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra và thúc đẩy sự phát triển hệ thống giáo dục quốc dân bền vững.
Trong quá trình thúc đẩy, người kiểm tra cần phát hiện và lựa chọn những kinh nghiệm tốt, đồng thời đề xuất các định hướng mới phù hợp với đối tượng kiểm tra Họ cũng cần có những kiến nghị xác đáng gửi đến các cấp quản lý nhằm thúc đẩy sự phát triển của tổ chức và cá nhân trong đơn vị.
THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở HUYỆN TÂN KỲ, TỈNH NGHỆ AN 29 2.1 Khái quát về ngành Giáo dục - Đào tạo Tân Kỳ
Đánh giá thực trạng chất lƣợng kiểm tra nội bộ
2.1 Khái quát về ngành Giáo dục - Đào tạo Tân Kỳ
2.1.1 Đặc điểm kinh tế, xã hội Tân Kỳ
Tân Kỳ là huyện miền núi thấp nằm về phía Tây Bắc của tỉnh Nghệ An, với tổng diện tích tự nhiên là 72.821 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 17,5%, đất lâm nghiệp 21,5%, đất chuyên dùng 4,3%, đất ở 1,1%, và sông suối, núi đá chiếm 55,6% Huyện gồm 22 xã, thị trấn, dân số hơn 14 vạn người, chủ yếu là các dân tộc Kinh, Thái, Thổ, với khoảng 52% lực lượng lao động đang hoạt động Đa số người dân sinh sống dựa vào sản xuất nông nghiệp, một phần nhỏ tham gia vào hoạt động kinh doanh và buôn bán, do đó đời sống vẫn còn gặp nhiều khó khăn, thu nhập bình quân đầu người trong mức trung bình của tỉnh Tình hình an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương nhìn chung ổn định.
2.1.2 Khái quát về Giáo dục - Đào tạo
Ngành Giáo dục huyện Tân Kỳ hiện có tổng cộng 72 cơ sở giáo dục từ mầm non đến phổ thông, trong đó có 24 trường Mầm non, 26 trường Tiểu học, 17 trường THCS, 1 trường TH&THCS, 3 trường THPT và 1 Trung tâm GDTX Toàn huyện có 28 trường đạt chuẩn quốc gia, gồm 5 trường Mầm non, 18 trường Tiểu học, và 5 trường THCS, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh địa phương.
Trong những năm qua, sự nghiệp giáo dục tại huyện Tân Kỳ đã có bước phát triển vượt bậc về quy mô và chất lượng Phong trào học tập tại địa phương có chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện theo từng năm học một cách ổn định và bền vững.
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở HUYỆN TÂN KỲ, TỈNH NGHỆ AN
Cở sở để xây dựng giải pháp
3.1.1 Xuất phát từ mục tiêu giáo dục của các trường Trung học cơ sở
Mục tiêu của giáo dục phổ thông là phát triển toàn diện học sinh về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và kỹ năng cơ bản để hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN Giáo dục nhằm xây dựng tư cách, ý thức trách nhiệm công dân và chuẩn bị học sinh tiếp tục học tập hoặc hòa nhập vào cuộc sống lao động, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Chương trình giáo dục THCS nhằm củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục trung học cơ sở, giúp học sinh đạt trình độ học vấn phổ thông cơ bản Đồng thời, chương trình cung cấp kiến thức ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp, chuẩn bị để học sinh có thể tiếp tục học Trung học phổ thông, trung cấp nghề hoặc bước vào cuộc sống lao động.
Trước yêu cầu cao của xã hội về chất lượng giáo dục đào tạo, các trường THCS cần thiết phải triển khai các giải pháp quản lý hiệu quả để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập Việc này đảm bảo thực hiện tốt mục tiêu đào tạo của nhà trường, đáp ứng kỳ vọng của cộng đồng và góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
3.1.2 Xuất phát từ thực tiễn chất lượng giáo dục, chất lượng dạy học bậc Trung học cơ sở
Trong công tác quản lý giáo dục, đặc biệt là giáo dục THCS, còn tồn tại một số bất cập lớn Một mặt, yêu cầu phát triển giáo dục với quy mô lớn, hiệu quả cao và chất lượng toàn diện ngày càng cao hơn để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội Mặt khác, hệ thống các cơ sở giáo dục và đào tạo chưa được quy hoạch hợp lý, cơ sở vật chất thiếu thốn và yếu kém, nguồn lực đầu tư hạn chế, cùng với cơ chế tổ chức quản lý còn chưa đủ hiệu quả.
Trong những năm đổi mới của đất nước, giáo dục và đào tạo đã có nhiều tiến bộ, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục Nghị quyết Trung ương 2, khóa VIII chỉ rõ chất lượng và hiệu quả giáo dục còn thấp, công tác quản lý giáo dục còn nhiều yếu kém và bất cập Các nhà quản lý giáo dục, đặc biệt là hiệu trưởng các trường THCS, phải đổi mới công tác quản lý bằng những giải pháp phù hợp và kịp thời để nâng cao chất lượng giáo dục Để đạt hiệu quả trong quản lý hoạt động nhà trường, hiệu trưởng cần thực hiện tốt công tác kiểm tra nội bộ nhằm đảm bảo các hoạt động diễn ra đúng quy định và thúc đẩy sự phát triển của nhà trường.
3.1.3 Xuất phát từ việc thực hiện chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục
Nghị quyết số 37/2004/QH11 ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Quốc hội khóa XI nhấn mạnh yêu cầu đổi mới thi đua trong giáo dục và khắc phục bệnh thành tích Luật Giáo dục năm 2005 quy định rõ rằng nhà giáo và học sinh không được có hành vi gian lận trong kiểm tra, thi cử, tuyển sinh, giảng dạy và học tập Tuy nhiên, những năm gần đây, các biểu hiện tiêu cực như gian lận trong thi cử, cấp và sử dụng văn bằng chứng chỉ, tiêu cực trong tuyển sinh, chuyển trường, lãng phí ngân sách nhà nước, xây dựng trường sở và mua sắm thiết bị giáo dục ngày càng phổ biến Các hiện tượng này gây ra những tác hại lâu dài, xói mòn nguyên tắc cơ bản của giáo dục và làm suy yếu xã hội.
Để chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục một cách hiệu quả và bền vững, cần có sự chỉ đạo quyết liệt từ các cấp ủy đảng và chính quyền Sự vào cuộc của các cơ quan lãnh đạo là yếu tố then chốt đảm bảo các chính sách chống tiêu cực được thực thi nghiêm túc và lâu dài Chỉ khi các cấp có sự quyết tâm, hành động đồng bộ, giáo dục mới phát triển theo chiều hướng tích cực và đảm bảo chất lượng thực sự.
Thủ tướng Chính phủ chỉ thị Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung vào việc thực hiện chương trình hành động chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong các cấp học từ mầm non đến đào tạo nghề nghiệp, đồng thời đổi mới công tác thi, tuyển sinh và xây dựng quy trình đánh giá, kiểm định chất lượng giáo dục Chính phủ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phổ cập giáo dục, đảm bảo dạy và học thực chất nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục Để đạt được mục tiêu này, ngành giáo dục cần thực hiện các biện pháp cụ thể nhằm chống bệnh thành tích theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo thực hiện cuộc vận động "Hai không với 4 nội dung" và xây dựng phong trào thi đua “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” Đổi mới công tác thi đua - khen thưởng và tăng cường xây dựng các tiêu chí thi đua phù hợp với nội dung cuộc vận động, nhằm thúc đẩy phong trào thi đua trong ngành giáo dục Các tiêu chí thi đua cụ thể hoá phù hợp với thực tiễn địa phương, tôn vinh đúng người, đúng đối tượng để tạo động lực phát triển tích cực.
3.1.4 Xuất phát từ thực tiễn chất lượng kiểm tra nội bộ ở các trường Trung học cơ sở
Hoạt động kiểm tra trong nhà trường là công việc liên tục, giúp nhà quản lý điều hành đúng hướng nhằm đạt mục tiêu chất lượng giáo dục Hiện nay, các trường THCS vẫn thực hiện kiểm tra nội bộ nhưng phương pháp và nội dung chưa được thực hiện một cách khoa học, còn nhiều bất cập về nghiệp vụ và kỹ năng kiểm tra Một số hiệu trưởng chưa nhận thức rõ vai trò, chức năng, mục đích của việc kiểm tra, dẫn đến công tác kiểm tra nội bộ thiếu chính xác, qua loa và thiếu công bằng Chính điều này khiến hiệu quả của hoạt động kiểm tra nội bộ trường THCS còn hạn chế, chưa thật sự góp phần nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường.
3.1.5 Tổng kết kinh nghiệm và ý kiến chuyên gia
Các giải pháp được đề xuất dựa trên kinh nghiệm lâu năm trong quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ trường học của các nhà trường từ năm 2009 đến nay Những biện pháp này nhằm nâng cao hiệu quả kiểm tra nội bộ, đảm bảo tuân thủ quy định, mục tiêu phát triển bền vững của nhà trường Áp dụng các giải pháp này giúp tăng tính minh bạch, phòng chống tiêu cực và nâng cao chất lượng giáo dục trong các trường học.
Để nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng kiểm tra nội bộ trong các trường THCS, tác giả đã tham khảo ý kiến của các chuyên gia gồm các nhà nghiên cứu giáo dục, nhà quản lý giáo dục, cán bộ quản lý trường học, lãnh đạo phòng Giáo dục - Đào tạo huyện Tân Kỳ và lãnh đạo Thanh tra Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An Việc tham vấn các ý kiến chuyên môn giúp đảm bảo các giải pháp đề xuất phù hợp và khả thi, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng giáo dục tại địa phương Điều này thể hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, nhà quản lý và chuyên gia trong việc cải thiện hệ thống kiểm tra nội bộ của các trường THCS.
Các giải pháp nâng cao chất lƣợng hoạt động kiểm tra nội bộ tại các trường Trung học cơ sở ở huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An
3.2.1 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý, cộng tác viên kiểm tra nội bộ trường học
3.2.1.1 Nâng cao nhận thức về kiểm tra nội bộ cho cán bộ, giáo viên Để việc kiểm tra nội bộ trường THCS đạt kết quả tốt, hiệu trưởng cần dùng nhiều hình thức làm cho CBQL, GV, nhân viên trong nhà trường đều phải đƣợc hiểu rõ về vị trí, vai trò, chức năng, nội dung, mục đích và tác động của việc kiểm tra nội bộ trong trường THCS Đây là một khâu rất quan trọng vì khi các đối tượng đã có nhận thức đúng đắn về việc kiểm tra nội bộ trường THCS thì tự bản thân mỗi tổ chức, cá nhân sẽ hình thành và xây dựng cho mình ý thức thực hiện và tự kiểm tra công việc một cách tự giác Từ đó việc kiểm tra nội bộ trường THCS của hiệu trưởng sẽ được tiến hành thuận lợi và có hiệu quả
Hiệu trưởng cần đảm bảo cán bộ, giáo viên và nhân viên hiểu rõ tầm quan trọng của hoạt động kiểm tra nội bộ dựa trên cơ sở khoa học, qua đó thúc đẩy họ tích cực tham gia và thực hiện nhiệm vụ được phân công một cách nghiêm túc Việc tiến hành kiểm tra và tự kiểm tra một cách chặt chẽ, khoa học là điều kiện tiên quyết để đảm bảo chất lượng trong công tác giáo dục và đào tạo của nhà trường.
Hiệu trưởng trường THCS và đội ngũ kiểm tra viên cần thường xuyên bồi dưỡng và học tập các văn bản hướng dẫn về công tác kiểm tra, cũng như các chuyên đề về nghiệp vụ kiểm tra nội bộ trường THCS để nâng cao năng lực và chất lượng thực hiện nhiệm vụ Để đạt được điều này, hiệu trưởng phải chủ động cập nhật thông tin mới nhất, sưu tầm các tài liệu liên quan từ các phương tiện thông tin đại chúng nhằm cung cấp cho cán bộ, giáo viên trong trường một cách khoa học và hiệu quả Việc này giúp xây dựng giải pháp kiểm tra nội bộ hợp lý, chính xác và phù hợp với thực tế, đồng thời nâng cao trình độ quản lý của người hiệu trưởng, góp phần thúc đẩy quá trình phát triển bền vững của trường THCS.
Hiệu trưởng cần tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ quản lý và kiểm tra viên tham dự các lớp tập huấn nghiệp vụ thanh tra do ngành tổ chức, nhằm nâng cao năng lực và kiến thức chuyên môn Để đạt được hiệu quả cao, hiệu trưởng phải lựa chọn các kiểm tra viên có trình độ, năng lực, kinh nghiệm công tác và tâm huyết với nghề nghiệp Việc này giúp đảm bảo công tác thanh tra được thực hiện một cách chuyên nghiệp, hiệu quả và đúng quy định.
3.2.1.2 Nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ quản lý, cộng tác viên kiểm tra nội bộ trường học
Hiệu trưởng trường THCS đảm nhận trách nhiệm quản lý toàn diện hoạt động của nhà trường và cần thực hiện tốt chức năng kiểm tra để nâng cao hiệu quả công tác quản lý Công tác kiểm tra nội bộ trường học do hiệu trưởng trực tiếp thực hiện, chất lượng của quá trình này phụ thuộc lớn vào phẩm chất và năng lực của chính hiệu trưởng Vì vậy, hiệu trưởng cần rèn luyện phẩm chất chính trị tốt, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, công bằng và có tinh thần trách nhiệm cao, làm việc nhiệt huyết, tận tâm với chất lượng dạy học và giáo dục của nhà trường Một tư duy trong sáng, nền tảng lập trường vững vàng và đạo đức tốt sẽ giúp hoạt động kiểm tra khách quan, công bằng, từ đó mang lại hiệu quả chỉ đạo thực chất và bền vững cho nhà trường.
Hiệu trưởng phải luôn luôn là tấm gương sáng, mẫu mực cho đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên trong nhà trường noi theo
Trong các buổi họp hội đồng sư phạm và sinh hoạt chuyên môn, đặc biệt là trước các đợt kiểm tra, cần có nhiều cộng tác viên để đảm bảo công tác kiểm tra nội bộ hiệu quả Hiệu trưởng cần đề cao giáo dục về phẩm chất chính trị, đạo đức và quán triệt tinh thần trách nhiệm cho cán bộ quản lý và cộng tác viên Người kiểm tra phải trung thực, đánh giá đúng thực tiễn để đảm bảo mục đích điều chỉnh hoạt động nhằm hướng đến chất lượng giáo dục, tránh tình trạng kiểm tra qua loa hoặc đánh giá sai sự thật để đối phó hoặc vì thành tích Kiểm tra nhằm hướng đến điều chỉnh và nâng cao chất lượng nhà trường, không vì mục đích cá nhân hay thành tích tạm thời.
Sau mỗi đợt kiểm tra, hiệu trưởng tổng kết, rút ra bài học, xác định điểm mạnh để phát huy và điểm hạn chế để khắc phục, nhằm nâng cao chất lượng quản lý nhà trường Những cá nhân, tập thể thực hiện tốt cần được tuyên dương kịp thời để làm gương cho các đơn vị khác học tập, noi theo, đồng thời xử lý nhanh chóng các trường hợp làm việc thiếu trách nhiệm, kém hiệu quả Hiệu trưởng đóng vai trò như trọng tài, vừa nghiêm khắc, khắt khe, vừa bao dung, linh hoạt để đảm bảo hoạt động kiểm tra trở thành công cụ hữu hiệu hỗ trợ quản lý và đạt mục tiêu đề ra của nhà trường.
3.2.1.3 Bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ kiểm tra nội bộ cho cán bộ, giáo viên
Hoạt động kiểm tra nội bộ trường học là một chức năng quản lý quan trọng đòi hỏi cán bộ, giáo viên có phẩm chất và năng lực cao, đảm nhận vai trò "cánh tay nối dài của thủ trưởng đơn vị" trong điều hành và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh Theo Điều 70, Luật Giáo dục 2005, nhà nước có chính sách bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao trình độ và chuẩn hóa đội ngũ giáo viên, trong đó công tác bồi dưỡng nhà giáo về kiểm tra được quy định rõ ràng nhằm đảm bảo người thực hiện kiểm tra có chuyên môn, nghiệp vụ cao và kỹ năng chuyên biệt, đảm bảo tính chính xác, công bằng và hiệu quả Hiệu trưởng cần xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, giáo viên, đặc biệt là đội ngũ cốt cán của nhà trường, nhằm nâng cao năng lực kiểm tra nội bộ và đảm bảo quy trình kiểm tra đạt chuẩn chất lượng Để đào tạo nghiệp vụ kiểm tra hiệu quả cho đội ngũ cộng tác viên, hiệu trưởng phải tổ chức thực hiện tốt các nội dung phù hợp và bài bản.
Để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ kiểm tra, cần nghiên cứu kỹ các văn bản về công tác thanh tra, kiểm tra giáo dục cũng như hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học và đổi mới chương trình giáo dục phổ thông Các văn bản hướng dẫn này đặc biệt gồm các quy định về thay sách giáo khoa hàng năm, cũng như các hướng dẫn đổi mới nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy, thiết bị dạy học Việc này nhằm nâng cao năng lực chuyên môn và nghiệp vụ kiểm tra nội bộ của đội ngũ cán bộ, giáo viên trong công tác thanh tra, kiểm tra giáo dục một cách hiệu quả và phù hợp với xu hướng đổi mới giáo dục.
Quán triệt đầy đủ các văn bản cấp trên liên quan đến công tác kiểm tra, thanh tra nhân dân như Luật giáo dục 2005, Thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ban hành điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông nhiều cấp học, ngày 28 tháng 3 năm 2011 của Bộ GD&ĐT, Quyết định 06/2006/QĐ-BNV ngày 21/03/2006 của Bộ trưởng Bộ nội vụ, Thông tư số 29/2009/TT-BGDĐT ngày 22/10/2009 cùng Hướng dẫn số 430/BGDĐT-NGCBQLGD ngày 26/01/2010 về xếp loại chuẩn Hiệu trưởng, và hướng dẫn số 630/BGDĐT-NGCBQLGD ngày 16/2/2012 về xếp loại phó hiệu trưởng Ngoài ra, còn có Thông tư số 30/2009/TT-BGDĐT ngày 22/10/2009 và hướng dẫn số 660/BGDĐT-NGCBQLGD liên quan đến đánh giá, xếp loại giáo viên trung học của Bộ GD&ĐT, cùng Quyết định số 86/2007 của UBND tỉnh Nghệ An, và Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT ngày 12 tháng 12 năm 2011 ban hành quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THCS.
Các văn bản quan trọng liên quan đến lĩnh vực giáo dục bao gồm Quyết định số 04/QĐ-BGD&ĐT về thực hiện quy chế dân chủ trong trường học, Thông tư số 09/2009/TT-BGDĐT hướng dẫn công khai thông tin đối với cơ sở giáo dục, và Quyết định số 12/2006/QĐ-BGD&ĐT quy định về xếp loại tốt nghiệp THCS Ngoài ra, còn có quy chế tuyển sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông ban hành kèm theo Thông tư số 02/2013/TT-BGD&ĐT ngày 30/01/2013 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, cùng với Thông tư số 17/2012/TT-BGDĐT ngày 16/5/2012 Các văn bản này nhằm đảm bảo quy trình tuyển sinh, đánh giá và công khai thông tin giáo dục một cách minh bạch Bên cạnh đó, Quyết định số 01/QĐ-UBND ngày 11/01/2013 của UBND tỉnh Nghệ An quy định về khen thưởng và kỷ luật trong lĩnh vực giáo dục, cũng như các quy chế nội bộ về chi tiêu và hoạt động của cơ quan, góp phần xây dựng môi trường giáo dục chuyên nghiệp, công bằng và minh bạch.
Lập kế hoạch bồi dưỡng cán bộ, giáo viên và đội ngũ cốt cán về công tác kiểm tra nội bộ góp phần nâng cao năng lực và hiệu quả công tác kiểm tra Kế hoạch cần đảm bảo rõ ràng, cụ thể về các tiêu chí như chương trình đào tạo, nội dung thiết thực phù hợp với yêu cầu công việc, thời gian và địa điểm tổ chức phù hợp, cùng với các điều kiện về tài chính để đảm bảo quá trình bồi dưỡng diễn ra thuận lợi và đạt hiệu quả cao.
- Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dƣỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ kiểm tra cho đội ngũ cán bộ, giáo viên:
Hiệu trưởng cần xác định rõ số lượng công nhân viên cần được bồi dưỡng, bao gồm các phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên phụ trách Đội, Bí thư Đoàn Thanh niên, Chủ tịch Công đoàn trường, các giáo viên giỏi nhiều năm kinh nghiệm và nhân viên phụ trách về cơ sở vật chất của nhà trường Việc xác định đúng số lượng và đối tượng bồi dưỡng giúp nâng cao năng lực toàn diện của đội ngũ nhà trường, góp phần thúc đẩy hoạt động giáo dục hiệu quả Định hướng này cũng đảm bảo sự phát triển bền vững của nhà trường qua việc xây dựng đội ngũ cán bộ, viên chức có chuyên môn vững vàng, có phẩm chất đạo đức tốt và năng lực quản lý, tổ chức tốt các hoạt động của trường.
Phân loại trình độ, thế mạnh và nhiệm vụ của từng cá nhân nhằm bồi dưỡng chuyên sâu về các mặt công tác kiểm tra phù hợp, giúp phát huy tối đa khả năng của từng người Việc này góp phần nâng cao hiệu quả của các cuộc kiểm tra, đảm bảo quá trình kiểm tra diễn ra chính xác, toàn diện và hiệu quả hơn Tổ chức phân công rõ ràng dựa trên năng lực sẽ tối ưu hóa kết quả công tác kiểm tra, thúc đẩy chất lượng và sức mạnh của đội ngũ kiểm tra.
+ Mỗi cán bộ, giáo viên cần hiểu rõ mục đích các cuộc kiểm tra
+ Mỗi đối tượng và nội dung kiểm tra cần được áp dụng những phương pháp và hình thức kiểm tra phù hợp
* Bồi dƣỡng về nghiệp vụ kiểm tra (sẽ đƣợc trình bày kỹ ở mục 3.2.2)
* Bồi dưỡng về phẩm chất của người kiểm tra: tính trung thực, công bằng của người kiểm tra
Mối liên hệ giữa các giải pháp
Mỗi giải pháp mặc dù có tính độc lập tương đối nhưng vẫn có mối quan hệ chi phối, ràng buộc và phụ thuộc lẫn nhau, tạo thành một hệ thống thống nhất Tầm quan trọng của từng giải pháp thay đổi theo từng điều kiện và thời điểm khác nhau; có khi một giải pháp đóng vai trò là kết quả của quá trình chuẩn bị để thực hiện các giải pháp tiếp theo Việc hiểu rõ mối liên hệ này giúp tối ưu hóa quá trình ra quyết định và nâng cao hiệu quả triển khai các dự án.
Để nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra nội bộ trong trường học, việc làm tốt các giải pháp như nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý và cộng tác viên kiểm tra là rất quan trọng, giúp họ hiểu rõ ý thức, thái độ, động cơ, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động tiếp theo Củng cố, kiện toàn và nâng cao năng lực của Ban thanh tra nhân dân sẽ xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển của đội ngũ thanh tra, góp phần thực hiện các giải pháp khác hiệu quả hơn Việc lập kế hoạch và đổi mới công tác tổ chức, chỉ đạo kiểm tra nội bộ, cùng với tổ chức tự kiểm tra và đánh giá sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động kiểm tra diễn ra suôn sẻ Đồng thời, nâng cao hiệu quả kiểm tra chuyên môn, nghiệp vụ giáo viên, chất lượng giáo dục, cơ sở vật chất và tài chính nhà trường; đặc biệt là ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kiểm tra nội bộ sẽ là đòn bẩy đắc lực hỗ trợ các giải pháp còn lại, góp phần đảm bảo sự phát triển bền vững của nhà trường.
Trong quá trình thực hiện, chúng tôi nhận thấy rằng việc vận dụng linh hoạt, thống nhất và đồng bộ các giải pháp là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra nội bộ của trường THCS Áp dụng đúng đắn các giải pháp này không những góp phần đổi mới công tác quản lý, duy trì trật tự, kỷ cương mà còn giúp củng cố nề nếp, nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.
Khảo sát tính cần thiết và khả thi của các giải pháp
3.4.1 Đối tượng thăm dò Để tìm hiểu nhận thức của cán bộ, giáo viên, nhân viên về ý nghĩa của công tác kiểm tra nội bộ chúng tôi đã khảo sát 135 cán bộ, giáo viên, nhân viên bằng cách thiết lập 11 phiếu điều tra tại 3 trường THCS ở huyện Tân Kỳ: THCS Nghĩa Hoàn, THCS Nghĩa Hành, THCS Nguyễn Trãi
Bảng 3.1: Kết quả đánh giá tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp nâng cao chất lượng kiểm tra nội bộ trường THCS
(Áp dụng đối với nhóm cán bộ QLGD và giáo viên)
Tính cấp thiết (%) Tính khả thi (%)
Nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ quản lý, cộng tác viên KTNB trường học
Nâng cao hiệu quả kiểm tra GV, chất lƣợng HS, cơ sở vật chất và tài chính nhà trường
3 Kế hoạch hoá hoạt động kiểm tra nội bộ 97,5 2,5 0 97,5 2,5 0
4 Tổ chức, chỉ đạo KTNB trường học 95,0 5,0 0 90,0 5,0 5,0
Củng cố kiện toàn, nâng cao năng lực và tăng cường tính chủ động, độc lập của Ban thanh tra nhân dân nhà trường
6 Tổ chức tự kiểm tra, đánh giá 92,5 7,5 0 90,0 5,0 5,0
7 Sử dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra, đánh giá 50,0 25,5 25,5 70,0 15,0 15,0
Bảng 3.2: Kết quả đánh giá tính cần thiết và tính khả thi của các giải pháp nâng cao chất lượng kiểm tra nội bộ trường THCS
(Áp dụng đối với nhóm chuyên gia)
Tính cần thiết (số người)
Tính khả thi (Số người)
Nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ quản lý, cộng tác viên kiểm tra nội bộ trường học
Nâng cao hiệu quả kiểm tra giáo viên, chất lƣợng học sinh, cơ sở vật chất và tài chính nhà trường
3 Kế hoạch hoá hoạt động kiểm tra nội bộ 5 0 0 5 0 0
4 Tổ chức, chỉ đạo kiểm tra nội bộ trường học 5 0 0 5 0 0
Củng cố kiện toàn, nâng cao năng lực và tăng cường tính chủ động, độc lập của Ban thanh tra nhân dân nhà trường
6 Tổ chức tự kiểm tra, đánh giá 4 1 0 3 1 1
7 Sử dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra, đánh giá 1 3 1 1 3 1
Trong kết quả khảo sát ý kiến các chuyên gia, giải pháp tổ chức tự kiểm tra đánh giá gặp khó khăn do thói quen đối phó của giáo viên, khi kiểm tra nghiêm ngặt sẽ làm tốt, còn kiểm tra sơ sài hoặc bỏ qua thì dễ dãi Ngoài ra, ý kiến cũng cho rằng việc sử dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra đánh giá chưa thực sự cần thiết và khả thi, do phạm vi trường THCS nhỏ, kiểm tra thường xuyên, và trình độ tin học của cộng tác viên còn hạn chế Tuy nhiên, tổng thể, các đề xuất của đề tài đều được đánh giá cao về tính cần thiết và khả thi.
Trong học kỳ 2 năm học 2013-2014, các trường THCS Nguyễn Trãi, THCS Nghĩa Hoàn và THCS Nghĩa Hành đã triển khai các hoạt động đào tạo và giáo dục, bước đầu đạt được những kết quả tích cực dù thời gian thực hiện còn ngắn ngủi.
- Nhận thức và nghiệp vụ của cán bộ, giáo viên, nhân viên về hoạt động kiểm tra nội bộ đã đƣợc nâng lên
- Hoạt động kiểm tra nội bộ đã đi vào nề nếp, theo kế hoạch
Việc đánh giá, tư vấn và thúc đẩy bước đầu đã đạt mức độ chính xác đáng kể dựa trên các tiêu chí rõ ràng Tuy nhiên, hiện nay, các đánh giá chung chung, dựa trên cảm tính và kinh nghiệm cá nhân vẫn còn tồn tại, điều này làm hạn chế hiệu quả và tính khách quan của quá trình đánh giá.
Việc tự kiểm tra của các bộ phận, tổ chức và cá nhân ban đầu đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc đánh giá nội bộ và tự điều chỉnh hoạt động một cách tích cực Đây là bước quan trọng để nâng cao hiệu quả công việc và thúc đẩy sự phát triển bền vững của tổ chức Tự kiểm tra giúp các đơn vị phát hiện các điểm mạnh, điểm cần cải thiện, góp phần nâng cao chất lượng công việc và đáp ứng các tiêu chuẩn đề ra.
Nhà trường đã tự kiểm tra, đánh giá theo các tiêu chí của Sở GD và ĐT Nghệ An để xác định những mặt làm tốt và những hạn chế cần khắc phục, từ đó đề ra các biện pháp điều chỉnh phù hợp Để biến các đề xuất thành hiện thực trong quản lý giáo dục, ngoài nỗ lực của Hiệu trưởng và đội ngũ cán bộ, cần có sự chỉ đạo, phối hợp và hỗ trợ từ các cấp quản lý giáo dục Mục tiêu là tạo điều kiện tối đa, giảm áp lực về thành tích để hoạt động kiểm tra, đánh giá trường THCS thực sự nâng cao chất lượng giáo dục.
Trong công tác kiểm tra nội bộ các Trường THCS ở huyện Tân Kỳ, cần nhận thức rõ tầm quan trọng của việc đổi mới để nâng cao hiệu quả hoạt động Các giải pháp đề xuất ban đầu nhằm khắc phục những tồn tại và phát huy mặt tích cực trong công tác kiểm tra nội bộ tại địa phương, trong đó tập trung vào hoàn thiện kế hoạch kiểm tra với nội dung và hình thức cụ thể, chi tiết, phù hợp với tiêu chuẩn ISO 9001-2008 Công tác chỉ đạo của Hiệu trưởng trở thành yếu tố bắt buộc để nâng cao ý thức và trách nhiệm của cán bộ nhân viên trong việc thực hiện kiểm tra nội bộ Tư tưởng và ý thức của mọi người đóng vai trò then chốt, việc tạo điều kiện và thúc đẩy sự tham gia tích cực mới mang lại hiệu quả cao nhất cho hoạt động này Thay vì chỉ làm qua loa, cần cụ thể hóa từng bước trong quá trình kiểm tra theo các tiêu chí, tiêu chuẩn, phù hợp với lợi ích chung và cá nhân của các thành viên trong trường Đội ngũ cộng tác viên cần đáp ứng các tiêu chuẩn "hồng" về phẩm chất và năng lực, góp phần đảm bảo sự thành công của công tác kiểm tra nội bộ.
"chuyên" thì mới tạo được niềm tin cho mọi người
Các giải pháp đề xuất có thể mang tính chủ quan nhưng sẽ góp phần khắc phục những khuyết điểm, tồn tại trong công tác quản lý và giảng dạy tại các Trường THCS huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An Những nội dung này nhằm thay đổi tư duy và cách làm của các cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhằm nâng cao chất lượng giáo dục địa phương Rất mong nhận được sự quan tâm, chia sẻ và ý kiến góp ý từ các đồng nghiệp cũng như Hội đồng khoa học để các đề xuất này ngày càng phát huy hiệu quả trong thực tiễn.
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Kết luận
Công tác kiểm tra nội bộ nhà trường là hoạt động quản lý thường xuyên của hiệu trưởng nhằm thúc đẩy quá trình đổi mới quản lý hiện nay Hoạt động này giúp hiệu trưởng xác định các giải pháp đôn đốc, hỗ trợ và điều chỉnh đối tượng kiểm tra một cách hiệu quả Công tác kiểm tra nội bộ góp phần hoàn thiện, củng cố và phát triển nhà trường, đảm bảo sự phòng ngừa và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh trong hoạt động của đơn vị.
Công tác kiểm tra nội bộ nhà trường cần đảm bảo tính đại trà, toàn diện và trực tiếp, nhằm đánh giá năng lực của giáo viên qua các kỳ kiểm tra kế hoạch hoặc kiểm tra thường xuyên để tư vấn, thúc đẩy, giúp đỡ đội ngũ giảng viên từng bước hoàn thiện năng lực sư phạm và nâng cao chất lượng giáo dục Đồng thời, kiểm tra các nội dung liên quan đến các tổ chức, bộ phận trong nhà trường để hiệu trưởng đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ, điều chỉnh kế hoạch, tư vấn, thúc đẩy cá nhân và tập thể, góp phần hoàn thành các mục tiêu và nhiệm vụ được giao.
Kiểm tra nội bộ trường trung học cơ sở là hoạt động đa dạng và phức tạp, yêu cầu thực hiện nhiều công việc khác nhau Quá trình này còn đụng chạm đến nhiều đối tượng liên quan, đảm bảo các quy trình giáo dục được tuân thủ và nâng cao chất lượng trường học.
Hiệu trưởng phải thực hiện hoạt động kiểm tra nội bộ trường học một cách cẩn trọng và có ý thức cao nhất để tránh sai sót và đạt hiệu quả tốt Người đứng đầu cần hiểu rõ vai trò, vị trí, chức năng và tầm quan trọng của hoạt động kiểm tra để đảm bảo thực hiện đúng nguyên tắc, phương pháp, nội dung, hình thức và quy trình Đồng thời, hiệu trưởng cần vận dụng linh hoạt, sáng tạo phù hợp với điều kiện của trường, tránh thái độ cứng nhắc, máy móc trong quá trình kiểm tra.
Kiểm tra nội bộ trường học cần dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước, đảm bảo tính nguyên tắc, chính xác, công bằng và khách quan, tránh bị ảnh hưởng bởi cảm xúc Quá trình kiểm tra phải cân đối giữa lý và tình, tránh gây căng thẳng cho đối tượng kiểm tra đồng thời ngăn chặn sự ỷ lại, góp phần nâng cao hiệu quả đánh giá Người hiệu trưởng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo dựng môi trường sư phạm lành mạnh sau kiểm tra, giúp đối tượng kiểm tra nhận thức rõ ưu điểm và hạn chế của mình để tự giác khắc phục, từ đó thúc đẩy sự phát triển của nhà trường Thành công trong công tác kiểm tra nội bộ phản ánh hiệu quả và hiệu lực của hoạt động này trong trường học.
Trong nhà trường trung học cơ sở, kiểm tra nội bộ đóng vai trò thiết yếu để thúc đẩy sự phát triển của các yếu tố tích cực và ngăn chặn các yếu tố tiêu cực, qua đó khơi dậy lòng đam mê và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong công việc Việc kiểm tra nội bộ giúp hiệu trưởng kiểm soát chặt chẽ các đối tượng và đảm bảo hoạt động giáo dục đi đúng hướng, dần hình thành quá trình tự kiểm tra hiệu quả Để nâng cao chất lượng hoạt động này, các trường THCS cần thực hiện tốt các giải pháp nhằm đi sâu và cải thiện công tác kiểm tra nội bộ.
Để đảm bảo hiệu quả kiểm tra nội bộ trường học, cần tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục nhận thức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh, giúp họ hiểu rõ tầm quan trọng của thanh tra kiểm tra Việc này giúp chuyển đổi quá trình thanh tra thành nhu cầu tự kiểm tra, đánh giá thường xuyên của mỗi thành viên trong nhà trường, từ đó thúc đẩy tính tự giác và nâng cao chất lượng giáo dục.
Vào thứ hai, cần tập trung đào tạo và bồi dưỡng lực lượng tham gia thanh tra, kiểm tra một cách bài bản, hệ thống và chuyên nghiệp Đào tạo phải đảm bảo tính chủ động, khoa học nhằm nâng cao kỹ năng, kiến thức và phẩm chất cho cán bộ, giúp họ thực hiện công việc một cách hiệu quả, chính xác và nâng cao chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra.
Ngày thứ ba, cần lập kế hoạch kiểm tra rõ ràng, chi tiết về thời điểm, nội dung, đối tượng và phân công nhiệm vụ cho các người thực hiện Nội dung kiểm tra nên tập trung, toàn diện và phù hợp với đặc điểm của đơn vị để tránh hình thức và rập khuôn Quá trình kiểm tra và đánh giá phải dựa trên biên bản khách quan, cụ thể; nên để đối tượng kiểm tra tự đánh giá trước và sau đó tập hợp ý kiến của các thành viên tham gia để nhận xét về ưu điểm, khuyết điểm, những sai sót, đúng sai, và các mặt tích cực, tiêu cực mà đối tượng gặp phải.
Thứ tư, cần tập trung xây dựng và hoàn thiện cơ sở vật chất, bao gồm hệ thống thông tin lưu trữ, trang thiết bị hiện đại và nguồn kinh phí phù hợp để đảm bảo hoạt động thanh tra, kiểm tra được hiệu quả và liên tục Việc đầu tư vào cơ sở vật chất không chỉ nâng cao năng lực và chất lượng công tác thanh tra mà còn tăng cường khả năng xử lý thông tin chính xác, nhanh chóng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Thứ năm, cần tăng cường vai trò và trách nhiệm của Ban Thanh tra Nhân dân trong việc giám sát, nắm bắt thông tin và phát hiện các cá nhân vi phạm nhiệm vụ cũng như nội quy, quy chế trong nhà trường Việc này giúp Ban Thanh tra Nhân dân kịp thời báo cáo và tham mưu cho Hiệu trưởng chỉ đạo kiểm tra, xử lý các vi phạm nhằm duy trì kỷ cương, đảm bảo hoạt động giáo dục hiệu quả.
Thứ sáu, để đảm bảo quy trình kiểm tra nội bộ hiệu quả, cần thực hiện đúng các bước quan trọng như ra quyết định, xây dựng kế hoạch, tiến hành kiểm tra, báo cáo kết quả và ban hành kết luận Việc tuân thủ quy trình này giúp cả người kiểm tra và đối tượng được kiểm tra thể hiện sự nghiêm túc, khoa học trong hoạt động kiểm tra Đồng thời, điều này còn giúp tránh tình trạng kiểm tra mang tính hình thức hoặc đối phó, đảm bảo tính khách quan và chính xác của kết quả.
Thứ bảy, cần tiếp tục đổi mới tư duy về công tác kiểm tra nội bộ để hiểu rõ rằng đây không chỉ đơn thuần là việc xem xét sai sót, xử lý kỷ luật mà còn nhằm phát huy ưu điểm, chủ động ngăn ngừa và hạn chế tối đa các vi phạm trong nhà trường Công tác kiểm tra góp phần nâng cao ý thức kỷ cương, kỷ luật của cán bộ đảng viên, giáo viên, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững và nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức.
Kiến nghị
2.1 Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An
Vào đầu các năm học, cần cung cấp đầy đủ các tài liệu hướng dẫn và chỉ đạo cụ thể về công tác thanh tra, kiểm tra trong trường học Điều này giúp đảm bảo quy trình kiểm tra nội bộ được thực hiện một cách bài bản, chính xác và hiệu quả Việc chuẩn bị kế hoạch kiểm tra rõ ràng từ đầu năm học là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng công tác kiểm tra nội bộ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà trường.
- Tham mưu với cấp có thẩm quyền hỗ trợ kinh phí cho công tác thanh, kiểm tra ở các cơ sở giáo dục
2.2 Đối với phòng Giáo dục và Đào tạo Tân Kỳ
Hàng năm, tổ chức lập kế hoạch tập huấn cho Ban kiểm tra nội bộ, đặc biệt tập trung vào công tác đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý các trường học, vì họ là lực lượng trực tiếp xây dựng và điều hành công tác kiểm tra Việc bồi dưỡng này cần đảm bảo chất lượng cao, phù hợp về nội dung, có hệ thống, rõ ràng và thực tiễn, nhằm nâng cao năng lực kiểm tra và quản lý trong các trường học Để đạt hiệu quả tối ưu, nên tổ chức các lớp tập huấn thí điểm để rút ra bài học kinh nghiệm, từ đó hoàn thiện quy trình và phương pháp đào tạo, góp phần nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra trong toàn ngành giáo dục.
Chúng tôi cung cấp các tài liệu và văn bản chỉ đạo về công tác thanh tra, kiểm tra của Nhà nước và ngành để làm công cụ hỗ trợ quá trình tổ chức kiểm tra hiệu quả.
Cần thường xuyên tổng kết thực tiễn hoạt động kiểm tra nội bộ trường học tại các cơ sở giáo dục để đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng Việc phổ biến kinh nghiệm từ những điển hình làm tốt hoạt động kiểm tra nội bộ giúp nâng cao nhận thức và thúc đẩy phong trào tự kiểm tra trong toàn ngành giáo dục Đồng thời, cần biểu dương, khen thưởng những đơn vị có thành tích xuất sắc trong công tác kiểm tra nội bộ để cổ vũ tinh thần trách nhiệm và đổi mới phương pháp kiểm tra Ngược lại, cần có hình thức kỷ luật rõ ràng đối với các đơn vị buông lỏng hoạt động này nhằm đảm bảo việc kiểm tra nội bộ luôn được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
2.3 Đối với Hiệu trưởng các trường Trung học cơ sở
Thường xuyên nghiên cứu các tài liệu, văn bản chỉ đạo về công tác thanh tra, kiểm tra của Nhà nước và ngành Giáo dục - Đào tạo để phục vụ hiệu quả công tác tổ chức kiểm tra Việc nắm vững các hướng dẫn này giúp nâng cao hiệu quả và đảm bảo tuân thủ đúng quy trình kiểm tra trong ngành giáo dục Điều này góp phần nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, phát hiện kịp thời các sai phạm và thúc đẩy công tác thanh tra, kiểm tra ngày càng chuyên nghiệp, hiệu quả.
Chương trình tuyên truyền và quán triệt các văn bản về công tác thanh tra, kiểm tra được triển khai đến từng cán bộ, giáo viên, nhân viên nhằm nâng cao nhận thức và trách nhiệm Công tác tự kiểm tra quản lý và chỉ đạo của từng cá nhân đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện các khuyết điểm, thiếu sót nhằm kịp thời điều chỉnh, khắc phục Việc này giúp nâng cao hiệu quả hoạt động, đảm bảo sự tuân thủ các quy định và phát triển bền vững của tổ chức.
- Tổ chức triển khai, thực hiện hoạt động kiểm tra nội bộ thường xuyên, nghiêm túc theo kế hoạch, đúng quy trình và đảm bảo chất lƣợng
Dựa trên điều kiện thực tế của nhà trường, việc xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ được thực hiện một cách bài bản và phù hợp Việc lựa chọn các giải pháp kiểm tra phù hợp nhằm đảm bảo hiệu quả trong công tác kiểm tra nội bộ, giúp nâng cao chất lượng quản lý và hoạt động của nhà trường Kế hoạch kiểm tra nội bộ cần phản ánh đúng thực trạng và điều kiện cụ thể của đơn vị để đạt được các mục tiêu đề ra.
- Tăng cường kết hợp hoạt động kiểm tra của hiệu trưởng với hoạt động tự kiểm tra của các bộ phận, tổ chức và của cá nhân
Thường xuyên tổ chức tổng kết, rút kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra, giám sát trong nhà trường Động viên và khuyến khích những bộ phận, tổ chức, cá nhân làm tốt để thúc đẩy phong trào trách nhiệm, chấp hành nghiêm túc các quy định Đồng thời, áp dụng các biện pháp xử lý phù hợp đối với các bộ phận, tổ chức, cá nhân thiếu trách nhiệm hoặc buông lỏng công tác kiểm tra, giám sát, nhằm duy trì nền nếp và nâng cao chất lượng công tác kiểm tra, giám sát trong toàn trường.
2.4 Đối với cán bộ, giáo viên, nhân viên các trường Trung học cơ sở
Thường xuyên nghiên cứu các tài liệu, văn bản chỉ đạo về công tác thanh, kiểm tra của ngành Giáo dục - Đào tạo giúp nâng cao nhận thức đúng về vai trò và trách nhiệm trong hoạt động kiểm tra nội bộ Việc này đảm bảo cán bộ, công chức nắm vững các quy định, nguyên tắc kiểm tra để thực hiện công tác kiểm tra một cách hiệu quả, chính xác Nắm bắt thông tin mới nhất từ các tài liệu hướng dẫn sẽ tăng cường hiệu quả của hoạt động kiểm tra, góp phần nâng cao chất lượng quản lý và thực thi các nhiệm vụ của ngành giáo dục.
Thường xuyên tự kiểm tra việc thực hiện các nhiệm vụ được giao giúp phát hiện nhanh các khuyết điểm và hạn chế Việc này giúp nâng cao hiệu quả công việc và đảm bảo các nhiệm vụ được hoàn thành đúng tiến độ Qua đó, đề xuất các giải pháp khắc phục kịp thời, nâng cao chất lượng công tác Tự kiểm tra định kỳ còn góp phần hoàn thiện kỹ năng, tăng cường tính chủ động và trách nhiệm của cán bộ, nhân viên trong công việc hàng ngày.
Chấp hành nghiêm túc các quy định về công tác kiểm tra nội bộ trong nhà trường nhằm đảm bảo sự minh bạch và hiệu quả Đồng thời, thực hiện một cách kịp thời và có hiệu quả các kiến nghị, yêu cầu của Đoàn (Tổ) kiểm tra sau khi được kiểm tra để nâng cao công tác quản lý và chất lượng hoạt động của nhà trường.
Để đảm bảo quá trình kiểm tra diễn ra hiệu quả, cần hợp tác tốt với Ban kiểm tra của trường và sẵn sàng đóng góp ý kiến xây dựng Việc báo cáo kịp thời những hành vi sai trái của cán bộ kiểm tra là rất quan trọng để duy trì tính minh bạch và công bằng trong kiểm tra và xử lý vi phạm.
1 Ban Bí thƣ Trung ƣơng (2004), Chỉ thị số 40-CT/TW ngày 15 tháng 6 năm
2004 của Ban Bí thƣ Trung ƣơng về Xây dựng và nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục
2 Bộ GD&ĐT (2000), Điều lệ trường phổ thông, NXB Giáo dục, Hà Nội
3 Bộ GD&ĐT (1993), Số 478/QĐ-BGDĐT ngày 11/03/1993 Quyết định ban hành Quy chế về tổ chức và hoạt động của thanh tra Giáo dục - Đào tạo
4 Bộ GD&ĐT (2000), Số 04/2000/QĐ-GD&ĐT ngày 01/03/2000 Quyết định ban hành Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường
5 Bộ Nội vụ (2006), Quyết định số 06/2006/ QĐ- BNV ngày 21/3/ 2006 ban hành Quy chế đánh giá, xếp loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông công lập
6 Bộ GD&ĐT (2006), Hướng dẫn số: 3040/BGD & ĐT- TCCB ngày 14/4/2006 về Hướng dẫn một số điều trong quy chế đánh giá, xếp loại giáo viên mầm non và giáo viên phổ thông công lập
7 Bộ GD&ĐT (2010), Hướng dẫn số 430/BGDĐT-NGCBQLGD ngày 26/01/2010 về Hướng dẫn chi tiết Thông tư 29/2009/TT-BGDĐT về xếp loại chuẩn Hiệu trưởng
8 Bộ GD&ĐT (2010), Hướng dẫn số 630/BGDĐT-NGCBQLGD ngày 16/02/2012 về xếp loại Phó Hiệu trưởng
9 Bộ GD&ĐT (2006), Thông tƣ 43/2006/TT-BGD & ĐT ngày 20/10/2006 về Hướng dẫn thanh tra toàn diện nhà trường, cơ sở giáo dục khác và thanh tra hoạt động sƣ phạm nhà giáo
10 Bộ GD&ĐT (2009), Thông tƣ 29/2009/TT-BGDĐT ngày 22/10/2009 về Hướng dẫn xếp loại chuẩn Hiệu trưởng
11 Bộ GD&ĐT (2009), Thông tƣ 30/2009/TT-BGDĐT ngày 22/10/2009 về Hướng dẫn đánh giá, xếp loại giáo viên trung học
12 Bộ GD&ĐT (2011), Thông tƣ 58/2011/TT-BGDĐT ngày 12/12/2011 về ban hành quy chế đánh giá xếp loại học sinh THCS và THPT
13 Chính phủ (2006), Chỉ thị số 33/2006/CT-TTg, ngày 08/09/2006 về chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục
14 Chính phủ (2013), Nghị định 42/2013/NĐ-CP ngày 9/5/2013, Nghị định về tổ chức và hoạt động của thanh tra giáo dục
15 Hà Sỹ Hồ (1997), Những bài giảng về quản lý trường học, NXB Giáo dục, Hà Nội
16 Hồ Chí Minh (1970), Về xây dựng Đảng, NXB Sự thật, Hà Nội
17 Hồ Chí Minh toàn tập (1985), tập 5, NXB Sự thật, Hà Nội
18 Lưu Xuân Mới (1993), Kiểm tra nội bộ trường học, Trường cán bộ quản lý giáo dục, Hà Nội
19 Lưu Xuân Mới (1998), Hiệu trưởng với công tác kiểm tra nội bộ trường học, NXB Giáo dục, Hà Nội
20 Lưu Xuân Mới (1998), Kiểm tra, thanh tra, đánh giá trong giáo dục,
Trường cán bộ quản lý giáo dục, Hà Nội
21 Trần Ngọc Khuê, Giáo trình Tâm lý học lãnh đạo, quản lý Học viện chính trị quốc gia thành phố HCM (2004), NXB Lý luận Chính trị, Hồ Chí Minh
22 Nguyễn Ngọc Quang (1997), Những khái niệm cơ bản về quản lý giáo dục, trường Cán bộ quản lý giáo dục, Hà Nội
23 Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Luật Giáo dục, NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội
24 Thanh tra Bộ giáo dục & Đào tạo (1997), Nghiệp vụ thanh tra trường học và giáo viên phổ thông
25 Thanh tra Bộ giáo dục & Đào tạo (2004), Hướng dẫn số: 106/TTr ngày 31/3/2004 của Thanh tra Bộ GD & ĐT về: Nghiệp vụ thanh tra toàn diện trường phổ thông và thanh tra hoạt động sư phạm của giáo viên phổ thông
26 Hoàng Minh Thao, Hà Thế Truyền (2003), Quản lý giáo dục THCS theo định hướng CNH-HĐH, NXB Giáo dục, Hà Nội
