Để tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng LLCT cho cán bộ đảng viên, ngày 3/6/1995, Ban Bí thư Trung ương Khóa VII ban hành Quyết định số 100-QĐ/TW về việc tổ chức Trung tâm bồi dưỡng ch
Trang 1HOÀNG THỊ LOAN
NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG BỒI DƢỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO CÁN BỘ Ở TRUNG TÂM BỒI DƢỠNG CHÍNH TRỊ HUYỆN HƢNG NGUYÊN, TỈNH NGHỆ AN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HäC CHÍNH TRỊ
NGHỆ AN, 2015
Trang 2HOÀNG THỊ LOAN
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO CÁN BỘ Ở TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ HUYỆN HƯNG NGUYÊN, TỈNH NGHỆ AN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Chuyên ngành : Chính trị học
Mã số : 60.31.02.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HäC CHÍNH TRỊ
Người hướng dẫn khoa học PGS.TS ĐOÀN MINH DUỆ
NGHỆ AN, 2015
Trang 3Em xin trân trọng gửi tới PGS.TS Đoàn Minh Duệ, người đã hướng dẫn
em thực hiện luận văn này, sự tri ân chân thành, sâu sắc Xin cảm ơn các thầy,
cô giáo Trường Đại học Vinh, những người đã hướng dẫn em học tập và giúp
em hoàn thành chương trình thạc sỹ Xin cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp lớp chính trị học khóa 21, Trường đại học Vinh, Trung tâm bồi dưỡng huyện Hưng Nguyên đã tạo điều kiện cho việc học tập và nghiên cứu của em Cảm ơn những người thân trong gia đình, bạn bè, những người luôn dành cho em sự động viên, khích lệ trong quá trình học tập và thực hiện luận văn này
Chắc chắn rằng những hạn chế và thiếu sót trong luận văn tốt nghiệp là không thể tránh khỏi Vì vậy, em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy, cô giáo cùng toàn thể bạn bè, đồng nghiệp để luận văn của em được bổ sung và hoàn thiện hơn
Em xin trân trọng cảm ơn!
Nghệ An, tháng 9 năm 2015
Học viên
Hoàng Thị Loan
Trang 4B NỘI DUNG 12
Ch-¬ng 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NG CÁN BỘ Ở TRUNG TÂM BÔI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN 12
1.1 Một số khái niệm 12
1.2 Vai tr và nội dung bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ng cán bộ ở Trung tâm ồi dưỡng chính trị cấp huyện 21
Chương 2 : TH C TRẠNG CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO CÁN BỘ Ở TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ HUYỆN HƯNG NGUYÊN, TỈNH NGHỆ AN 48
2.1 Điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế- xã hội huyện Hưng Nguyên và Trung tâm ồi dưỡng chính trị huyện hiện nay 48
2.2 Công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ng cán bộ cơ sở ở Trung tâm ồi dưỡng chính trị huyện Hưng Nguyên trong những năm qua 57
Chương 3 : PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT S GIẢI PHÁP NH M NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BỒI DƯỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO CÁN BỘ Ở TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ HUYỆN HƯNG NGUYÊN, TỈNH NGHỆ AN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 85
3.1 Phương hướng nâng cao chất lượng bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ ở Trung tâm ồi dưỡng chính trị huyện Hưng Nguyên 85
3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ ở Trung tâm ồi dưỡng chính trị huyện Hưng Nguyên, t nh Nghệ n trong giai đoạn hiện nay 87
C KÊT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 104
D DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 107
E PHỤ LỤC……….112
Trang 61 Lý do chọn đề tài
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan
tâm đến công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ng cán bộ Người khẳng định: "Cán bộ
là cái gốc của mọi công việc", "Công việc thành công hoặc thất bại đều do cán
bộ tốt hay kém" [46, tr.269], vì vậy, "huấn luyện cán bộ là công việc gốc của Đảng" [46, tr.269] Thực hiện tư tưởng của Người, các Nghị quyết của Đảng ta đều dành sự quan tâm cho công tác cán bộ Nghị quyết Trung ương 3, khóa VIII của Đảng xác định: cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng; là khâu then chốt của công tác xây dựng Đảng Kinh nghiệm thực tiễn ch rõ, mức chính xác của đường lối và việc cụ thể hóa đường lối chính xác, kịp thời c ng như việc thực hiện đường lối, chính sách của Đảng thắng lợi đều tùy thuộc ở chất lượng đội ng cán bộ
Chính vì vậy, qua các thời kỳ Đại hội Đảng, Đảng ta đề ra yêu cầu từ Trung ương đến địa phương, các nghành, các cấp phải có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cho được một đội ng cán bộ, đảng viên có đủ phẩm chất, năng lực đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong từng giai đoạn cách mạng cụ thể
Hơn 85 năm qua, công tác giáo dục LLCT được Đảng ta tiến hành thường xuyên và ngày càng được coi trọng về chất lượng và có bước phát triển mới Để tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng LLCT cho cán bộ đảng viên, ngày 3/6/1995, Ban Bí thư Trung ương (Khóa VII) ban hành Quyết định số 100-QĐ/TW về việc tổ chức Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện và Quyết định 185-QĐ/TW ngày 03/9/2008 về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức, bộ máy của Trung tâm bồi dưỡng chính trị (Trung tâm DCT) cấp huyện Đặc biệt, triển khai tư tưởng ch đạo của Đại hội XI của Đảng về công tác cán bộ trong tình hình mới, Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6, khóa XI khẳng định: "Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của
Trang 7năng lãnh đạo, quản lý; cả về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống và tác phong, phương pháp công tác, lề lối làm việc; gắn việc học tập kiến thức lý luận
cơ bản về Chủ nghĩa Mác- Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng với kiến thức và năng lực hoạt động thực tiễn Đối với công tác giáo dục LLCT cho cán bộ, đảng viên, Đảng ta đã xác định: "Cần đổi mới mạnh mẽ chương trình, nội dung, phương pháp giảng dạy và học lý luận, coi trọng tính chất lượng và tính hiệu quả, tổ chức học tập một cách nghiêm túc, có hệ thống chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, chủ nghĩa yêu nước và truyền thống cách mạng của dân tộc, của Đảng Phát huy tính sáng tạo, chủ động của người học, giành nhiều thời gian cho việc tự học, tự đọc các tác phẩm lý luận và Văn kiện của Đảng" [35, tr.135-136]
Qua 19 năm hoạt động, Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Hưng Nguyên, t nh Nghệ n đã thực hiện nhiệm vụ công tác giáo dục LLCT của Đảng, nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ng cán bộ, đảng viên và quần chúng tích cực trên địa bàn nhân dân Góp phần nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng, củng cố hệ thống chính trị, bồi dưỡng niềm tin cho cán bộ, đảng viên và nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới; giữ vững ổn định chính trị ở cơ sở; nâng cao hiệu quả hoạt động thực tiễn của cán bộ, đảng viên; thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ chính trị ở địa phương ngày càng tốt hơn Cấp ủy huyện luôn xác định: Trung tâm DCT là bộ phận quan trọng chủ yếu để tuyên truyền, bồi dưỡng LLCT cho cán bộ, đảng viên có hiệu quả; thường xuyên tăng cường công tác lãnh đạo, ch đạo, đầu tư cơ sở vật chất
và đội ng giảng viên, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho Trung tâm DCT huyện đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động
Trang 8Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi và ưu điểm trên, hoạt động của Trung tâm DCT huyện Hưng Nguyên vẫn c n không ít những khó khăn, hạn chế, đó là: Chất lượng hiệu quả đào tao, bồi dưỡng nhìn chung chưa cao; nội dung một
số chương trình c n nặng về lý luận, nhẹ tính thực tiễn nên chưa giúp cán bộ, đảng viên có kỹ năng xử lý các tình huống cụ thể đang diễn ra ở cơ sở; đội ng giảng viên chuyên trách vẫn c n có những hạn chế nhất định, đội ng giảng viên kiêm chức c n có những bất cập, ngân sách đầu tư c n hạn hẹp Một số cấp ủy, chính quyền, cơ quan huyện và cơ sở có lúc chưa thực sự coi trọng đúng mức vị trí, vai tr của Trung tâm, chưa thực sự quan tâm ch đạo, phối hợp và đầu tư cơ
sở vật chất để Trung tâm hoạt động có hiệu quả
Là cán bộ đang công tác tại Trung tâm DCT huyện Hưng Nguyên, t nh Nghệ n, từ thực tiễn địa phương và quá trình học tập, nghiên cứu chương trình Thạc sỹ chuyên ngành chính trị học Tác giả chọn vấn đề: "Nâng cao chất lượng bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Hưng Nguyên, t nh Nghệ n giai đoạn hiện nay" làm đề tài luận văn tốt nghiệp Trong thời gian qua, việc nghiên cứu khoa học về công tác đào tạo, bồi dưỡng tại Trung tâm DCT cấp huyện đã được nhiều nhà nghiên cứu và các nhà hoạt động chính trị, các nhà quản lý, các cán bộ, giảng viên giảng dạy lý luận chính trị quan tâm ở dưới nhiều góc độ khác nhau như:
- V Ngọc m: Tăng cường cơ sở vật chất - yếu tố đảm bảo nâng cao chất lượng các Trung tâm DCT cấp huyện, Tạp chí Công tác tư tưởng lý luận, số 6, năm 2007
- V Ngọc m: Góp phần đổi mới chương trình giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên cơ sở, Tạp chí tuyên giáo, tháng 1/2010
- V Ngọc m: Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục
lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở, Tạp chí tuyên giáo, tháng 10/2014
Trang 9- Nguyễn Tiến D ng: Một số vấn đề cần quan tâm trong giảng dạy và học tập các môn lý luận chính trị- hành chính, Tạp chí tuyên giáo, tháng 5/2015
- PGS.TS.GVCC Đoàn Minh Duệ và Ths Hồ Thị Hồng Cúc (đồng chủ
biên), "Một số giải pháp nâng cao trình độ lý luận chính trị cho cán bộ cơ sở các tỉnh Đồng Bằng Sông Cứu Long trong thời kỳ hội nhập và phát triển", Nxb
- Thanh Hóa: Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng Trung tâm DCT, Tạp chí tuyên giáo, tháng 8- 2008
Trang 10- Nguyễn Minh Tiến (2010),"Đổi mới hoạt động của cỏc Trung tõm BDCT huyện, thị xó, thành phố ở tỉnh Phỳ Thọ giai đoạn hiện nay" Luận văn
thạc sĩ khoa học chớnh trị, Hà Nội
Nhỡn chung, cỏc cụng trỡnh nghiờn cứu, đề tài nghiờn cứu và cỏc bài viết trờn đõy cú đề cập đến vấn đề đổi mới và nõng cao chất lượng cụng tỏc đào tạo, bồi dưỡng của Trung tõm DCT cấp huyện ở những gúc độ khỏc nhau, đó gúp phần làm phong phỳ thờm những luận cứ khoa học và thực tiễn hoạt động Trung tõm DCT cấp huyện
Trung tõm DCT cấp huyện ra đời và hoạt động đó được 20 năm, nhưng cho đến nay, vấn đề đổi mới, nõng cao chất lượng cụng tỏc giỏo dục lý luận chớnh trị cho cỏn bộ, đảng viờn vẫn là một vấn đề cần được nghiờn cứu chuyờn sõu Chỳng tụi lựa chọn đề tài này làm luận văn tốt nghiệp khúa học mong muốn gúp phần cung cấp thờm những luận cứ khoa học, làm cơ sở để vận dụng vào thực tiễn trong cụng tỏc ồi dưỡng LLCT cho đội ngũ cỏn bộ cơ sở ở Trung tõm DCT huyện Hưng Nguyờn, t nh Nghệ n trong giai đoạn hiện nay Trong những cụng trỡnh đó được cụng bố, chỳng tụi cú kế thừa, chọn lọc những nội dung cú liờn quan đến đề tài nghiờn cứu
2 Mục đớch và nhiệm vụ nghiờn cứu
2.1 Mục đớch:
Trờn cơ sở làm rừ cơ cở lý luận và thực tiễn của vấn đề nõng cao chất lượng công tác bồi dưỡng LLCT cho đội ngũ cỏn bộ, đỏnh giỏ đỳng thực trạng hoạt động hiện nay của Trung tõm DCT huyện Hưng Nguyờn, t nh Nghệ n;
đề xuất một số giải phỏp cơ bản nhằm nõng cao chất lượng bồi dưỡng LLCT cho
đội ngũ cỏn bộ ở Trung tõm đỏp ứng yờu cầu cụng nghiệp húa, hiện đại húa và hội nhập quốc tế
2.2 Nhiệm vụ:
- Làm rừ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc nõng cao chất lượng cụng tỏc bồi dưỡng lý luận chớnh trị cho đội ngũ cán bộ cơ sở
Trang 11- Phõn tớch, đỏnh giỏ thực trạng cụng tỏc bồi dưỡng LLCT cho đội ngũ cỏn bộ ở Trung tõm DCT huyện Hưng Nguyờn, t nh Nghệ n
- Đề xuất, kiến nghị và một số giải phỏp cơ bản nhằm nõng cao chất lượng bồi dưỡng LLCT cho đội ngũ cỏn bộ trong hệ thống chớnh trị ở cơ sở của Trung tõm DCT huyện Hưng Nguyờn, t nh Nghệ n trong thời gian tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiờn cứu
- Chất lượng bồi dưỡng LLCT cho đội ngũ cỏn bộ trong hệ thống chớnh trị
ở cơ sở của huyện Hưng Nguyờn
- Thời gian nghiờn cứu (5 năm) từ năm 2010 đến nay (2015) và xỏc định phương hướng, giải phỏp trong thời gian tới
4 Cơ sở ý uận, phương phỏp nghiờn cứu:
4.2 Phương phỏp
- Phương phỏp nghiờn cứu: tổng hợp, thống kờ, phõn tớch, so sỏnh, tổng kết thực tiễn, khảo sỏt nhằm gắn lý luận với thực tiễn ở đơn vị
Trang 125 Đóng góp mới về khoa học của uận văn
- Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn vấn đề nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị tại Trung tâm DCT huyện Hưng Nguyên ở t nh Nghệ n giai đoạn hiện nay
- Đề xuất những giải pháp chủ yếu có tính khả thi nhằm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị tại Trung tâm DCT huyện Hưng Nguyên
- Kết quả đạt được của luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo trong việc nghiên cứu đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị tại Trung tâm DCT cấp huyện; trong việc giáo dục, bồi dưỡng LLCT
ở một số trường học, ph ng, ban chuyên môn trên lĩnh vực công tác tư tưởng
6 Kết cấu của uận văn:
Ngoài phần mở đầu, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, những từ viết tắt trong luận văn, kiến nghị, kết luận, nội dung Luận văn gồm 3 chương
Trang 13B NỘI DUNG Ch-¬ng 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG BỒI DƢỠNG LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ CHO ĐỘI NG CÁN BỘ
Ở TRUNG TÂM BÔI DƢỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN
Từ điển Tiếng Việt viết: "Lý luận là hệ thống những tư tưởng được khái
quát từ kinh nghiệm thực tiễn, có tác dụng ch đạo thực tiễn Lý luận là những kiến thức được khái quát và hệ thống trong một lĩnh vực nào đó"
[66, tr.544- 545]
Trong cuốn phương pháp giảng dạy lý luận chính trị do an Tuyên giáo Trung ương xuất bản năm 2008 viết: "Lý luận hiểu theo nghĩa chung nhất là các khái niệm, phạm trù, quy luật được khái quát hóa từ hoạt động thực tiễn của con người Lý luận là kết quả nhận thức chủ quan của con người đối với những hiện tượng khách quan của tự nhiên, xã hội và tư duy" [8, tr.7]
Đoàn Thế Hanh trong bài viết: Tăng cường nhận thức lý luận chính trị đối với cán bộ, đảng viên theo tinh thần nghị quyết TW 5 khóa X, Tạp chí Cộng sản
số 781 (11/2007), đã khẳng định: "Lý luận là hệ thống những tri thức đã được khái quát, tạo ra một quan niệm hoàn ch nh về các quy luật và về mối liên hệ cơ bản của hiện thực Lý luận là sự phản ánh và tái hiện hiện thực khách quan Mọi
lý luận đều quy định bởi hoàn cảnh lịch sử trong đó nó hình thành từ điều kiện
cụ thể của lịch sử sản xuất, kỹ thuật và thực nghiệm" [41, tr.1]
Trang 14Nói về lý luận, Hồ Chí Minh đã định nghĩa rất đơn giản và dễ hiểu là:
"Đem thực tế trong lịch sử, trong kinh nghiệm, trong các cuộc đấu tranh, xem xét, so sánh thật kỹ lưỡng, rõ ràng, làm thành kết luận Rồi lại đem nó chứng minh với thực tế Đó là lý luận chân chính" [46, tr.233]
Như vậy về thực chất, lý luận chính là "hệ thống những tri thức đã được khái quát tạo ra một quan niệm hoàn ch nh về các quy luật và mối liên hệ cơ bản của hiện thực" [62, tr.341] và "là sự tổng kết những kinh nghiệm của loài người,
là tổng hợp những tri thức về tự nhiên và xã hội trữ lại trong quá trình lịch sử"
1.1.1.2 Lý luận chính trị
LLCT là lý luận trong lĩnh vực chính trị, LLCT ra đời khi xã hội có giai cấp và đấu tranh giai cấp để đại diện cho lợi ích của một Đảng, một giai cấp nhất định trong xã hội LLCT là hệ thống các quan điểm, chủ trương, đường lối, chính sách của một Đảng, một giai cấp để giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước
Lý luận chính trị ra đời và hình thành trên cơ sở nền tảng tư tưởng của học thuyết mác-xít, một hệ thống hoàn ch nh và khoa học với những quan điểm triết học, kinh tế học và chính trị xã hội
Được xây dựng trên cơ sở tiếp thu một cách chọn lọc những tinh túy của các khoa học triết học, kinh tế chính trị học cổ điển và chủ nghĩa xã hội khoa
Trang 15học không tưởng cùng với sự tổng kết kinh nghiệm từ phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân thế giới, sự ra đời của chủ nghĩa Mác là một biến chuyển cách mạng vĩ đại trong khoa học về tự nhiên và xã hội
Trên nền tảng tư tưởng học thuyết mác-xít, V.I.Lênin đã phát triển một cách sáng tạo học thuyết của Mác trong thời kỳ chủ nghĩa đế quốc V.I Lênin đã chứng minh rằng, trong những điều kiện mới, cách mạng xã hội chủ nghĩa có thế giành thắng lợi ở một nước và một số nước trong hệ thống đế quốc chủ nghĩa; đồng thời với phát hiện đó, ông đã xây dựng thành công học thuyết về nhà nước, đặc biệt về Đảng của giai cấp công nhân, coi đó là điều kiện cơ bản quyết định trong cuộc cách mạng vô sản c ng như cách mạng xã hội chủ nghĩa Với những cống hiến vĩ đại của mình, V.I lênin đã góp phần tiếp tục phát triển, hoàn thiện chủ nghĩa Mác Với sự kết hợp của chủ nghĩa Mác và sự phát triển chủ nghĩa Mác bởi V.I.Lênin, chủ nghĩa Mác-Lênin ra đời Lý luận chính trị được hình thành trên nền tảng học thuyết khoa học, cách mạng vĩ đại này
Với nền tảng là học thuyết Mác- Lênin, các bộ môn lý luận chính trị ở nước ta được hình thành, bao gồm ba bộ phận cơ bản: triết học, kinh tế chính trị hoc, chủ nghĩa xã hội khoa học, và được mở rộng thêm với việc nghiên cứu về lịch sử Đảng, xây dựng Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà nước - pháp luật và một số môn lý luận cơ bản khác
Cùng với các lý luận khoa học khác, lý luận chính trị đã thực sự trở thành một khoa học hướng dẫn cho Đảng cộng sản - đội tiên phong của giai cấp công nhân lãnh đạo giai cấp công nhân và nhân dân lao động hoàn thành lịch sử vĩ đại của mình
Đảng cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác-lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim ch nam cho mọi hành động cách mạng Đồng thời, căn cứ vào những điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của đất nước trong từng giai đoạn cách mạng, Đảng xác định cho mình những quan điểm cơ bản ch đạo hành động
Trang 16và lãnh đạo quần chúng xây dựng nên một hệ thống quan điểm tư tưởng, lý luận
là những chủ trương, đường lối, chính sách
Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII của Đảng, Đảng ta xác định: Chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng của Đảng, đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng tiếp tục khẳng định: "Kiên định chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vận dụng sáng tạo và phát triển phù hợp với thực tiễn Việt Nam, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ của toàn Đảng và của mỗi cán bộ đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp; không dao động trong bất cứ tình huống nào, kiên định đường lối đổi mới, chống giáo điều, bảo thủ, trì trệ hoặc chủ quan, nóng vội, đổi mới vô nguyên tắc" [35, tr.255]
Từ đó ta có thể kết luận lý luận chính trị là một hệ thống những tri thức được khái quát từ kinh nghiệm hoạt động chính trị thực tiễn của một giai cấp hoặc một chính đảng; LLCT phản ánh những mối quan hệ bản chất, tất nhiên mang tính quy luật của hoạt động chính trị của một giai cấp hoặc một chính đảng và được biểu đạt bằng hệ thống những khái niệm, phạm trù, nguyên lý, quy luật có liên quan; LLCT có cơ sở là thực tiễn hoạt động chính trị; LLCT có tính
khái quát cao, thể hiện bản chất của hoạt động chính trị và có tính hệ thống
1.1.2 Khái niệm chính tr và bồi dưỡng u n chính tr
1.1.2.1 Chính trị
Thuật ngữ "Chính trị" là một thuật ngữ được cho là khó định nghĩa nhất trong khoa học xã hội, vì cho đến hiện nay chưa có một định nghĩa chính xác và được nhiều người thừa nhận Chính trị có nguồn gốc từ tiếng Hy lạp cổ, Politis
có nghĩa là những công việc của Nhà nước Ngay từ thời cổ đại Plato cho rằng: Chính trị là công việc chăn dắt các động vật hai chân không có sừng và không
có lông Theo quan diểm của chủ nghĩa Marx, khi kinh tế phát triển đến một trình độ nhất định, xã hội phân chia thành giai cấp và mâu thuẫn giữa các giai
cấp trở nên gay gắt không thể điều h a được thì Nhà nước, chính trị ra đời
Trang 17Theo Bách khoa toàn thư Wikipedia: "Chính trị là một tiến trình một nhóm người đưa ra quyết định Mặc dù thuật ngữ này thường ám ch hoạt động của chính quyền ở cấp quốc gia, nhưng chính trị c ng tồn tại trong tất cả các nhóm người có tương tác với nhau khác như doanh nghiệp, trường học hay nhóm tôn giáo "
Cuốn Từ điển Tiếng việt, do Nxb Đà Nẵng ấn hành năm 2006 cho rằng:
"Chính trị là vấn đề về tổ chức và điều khiển bộ máy Nhà nước trong nội bộ một nước và về quan hệ chính thức giữa các nước với nhau"; "Những hoạt động của một giai cấp, một chính đảng, một tập đoàn xã hội nhằm giành lấy hoặc duy trì quyền điều khiển bộ máy Nhà nước"; "Những hiểu biết về mục đích, đường lối, nhiệm vụ đấu tranh của một giai cấp, một chính đảng nhằm giành lấy hoặc duy trì quyền điều khiển bộ máy Nhà nước"
[66, tr.163)
Trên cơ sở kế thừa những tinh hoa của nhân loại và là lãnh tụ vĩ đại của giai cấp công nhân, V.I.Lênin rất chú trọng đến vấn đề chính trị Theo Người, cái căn bản nhất của chính trị là tổ chức chính quyền nhà nước Chính trị là sự tham gia vào các công việc nhà nước, định hướng nhà nước, xác định hình thức, nhiệm vụ, nội dung hoạt động của nhà nước ất kỳ hoạt động xã hội nào c ng
có tính chất chính trị, nếu như việc giải quyết nó trực tiếp hay gián tiếp gắn với
lợi ích giai cấp, gắn với vấn đề chính quyền
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đời sống xã hội có bốn lĩnh vực cơ bản là kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, phải coi các lĩnh vực đó đều quan trọng như nhau Trong tác phẩm thường thức chính trị, Người đã ch rõ nội hàm của khái niệm chính trị rất cơ bản và dễ hiểu Theo Người: Mẫu chốt của vấn đề chính trị
ở Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XX là giành và giữ chính quyền, là thực hiện dân chủ kiểu mới, là làm cho nhân dân thực sự là người làm chủ, làm cho dân giàu, nước mạnh và sẵn sàng làm bạn với tất cả các nước trên tinh thần
h a hiếu, tôn trọng chủ quyền và hợp tác cùng có lợi
Trang 18Với vị trí đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội, các vấn đề chính trị đã thu hút nhiều nhà tư tưởng lối lạc nghiên cứu Đã có khá nhiều nhà tư tưởng lỗi lạc nghiên cứu những khía cạnh khác nhau của lĩnh vực chính trị trong lịch sử Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn có những quan niệm không đồng nhất về phạm trù
"chính trị"; nhiều định nghĩa hoặc khái niệm khác nhau về chính trị Nhưng theo chúng tôi, chính trị có đặc trưng chính đó là "hành động", những hành động này
do nhiều người cùng thực hiện để giành lấy hoặc duy trì quyền lãnh đạo, quyền quản lý Nhà nước, quản lý xã hội Chính trị ch có trong xã hội có phân chia giai cấp và thuộc về kiến trúc thượng tầng và chính trị là sự biểu hiện tập trung nhất của kinh tế, nhưng có vai tr độc lập và có tác dụng to lớn đến nền kinh tế
1.1.2.2 Bồi dưỡng lý luận chính trị
Để chủ nghĩa Mác- Lênin được tuyên truyền sâu rộng trong Đảng, trong quần chúng, phải tiến hành việc giáo dục LLCT Đây là công việc hàng đầu của các Đảng cộng sản nhằm thực hiện thành công mục tiêu xây dựng CNXH, CNCS trên đất nước mình
Ở nước ta hiện nay, đối với cán bộ đảng viên, trong đó có cán bộ cấp cơ
sở, giáo dục LLCT nghĩa là giáo dục thế giới quan khoa học, phương pháp luận đúng đắn, trang bị những kiến thức cơ bản, có hệ thống về chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lý luận về xây dựng Đảng, Nhà nước và quản lý Nhà nước, công tác dân vận, các quan điểm cơ bản về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, những nội dung cơ bản về nhiệm vụ công tác Đảng, chính quyền, đoàn thể Từ đó củng cố nâng cao niềm tin vững chắc vào mục tiêu, lý tưởng CSCN, vào sự nghiệp cách mạng của Đảng Kiên định và trung thành với sự nghiệp xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc Hiểu đúng, bảo vệ và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng vào thực tiễn công tác Đồng thời góp phần nâng cao phẩm chất đạo đức và lối sống của người cán bộ, đảng viên
Trang 19Trong giáo dục lý luận chính trị, vấn đề được quan tâm hàng đầu của quá trình này là chất lượng, hiệu quả giáo dục Chất lượng giáo dục lý luận chính trị
là một tổng thể các tiêu ch nói lên mức độ truyền đạt, trang bị của chủ thể giáo dục, mức độ khả năng lĩnh hội vận dụng của khách thế, được thể hiện thông qua các kết quả giảng dạy, học tập ở nhà trường, qua nội dung, chương trình, hình thức, phương pháp giáo dục Nội dung, chương trình giáo dục phải trang bị đầy
đủ những tri thức cần thiết, đáp ứng được những yêu cầu của hoạt động thực tiễn
để học viên có thể vận dụng một cách hiệu quả vào công tác thực tiễn Hình thức, phương pháp giáo dục phải phù hợp để học viên có thể nắm vững những lý luận cơ bản, hiểu biết những tri thức đó một cách sâu sắc Cuối cùng, tất cả điều
đó phải được thể hiện bằng thành tích, kết quả học tập cụ thể của học viên phản ánh một cách chính xác, trung thực mức độ giảng dạy, học tập Đó chính là chất lượng giáo dục
Hiệu quả giáo dục lý luận chính trị thể hiện ở kết quả vận dụng kiến thức của học viên vào công tác thực tiễn sau khi đào tạo, bồi dưỡng Vì vậy có thể nói, hiệu quả giáo dục là khả năng vận dụng sáng tạo những kiến thức đã được học tập của người học vào hoạt động thực tiễn Trong giáo dục lý luận chính trị điều này được thể hiện rất rõ: đó là năng lực ch đạo trong hoạt động thực tiễn, khả năng xử lý những tình huống cụ thể ở địa phương, là phẩm chất, đạo đức, tư cách của người cán bộ
Chất lượng và hiệu quả giáo dục có quan hệ chặt chẽ với nhau Chất lượng giáo dục quyết định hiệu quả giáo dục Hiệu quả giáo dục là sự thể hiện chất lượng giáo dục Không thể nói chất lượng giáo dục tốt, khi đào tạo ra một đội
ng cán bộ ch có bằng cấp mà hạn chế, yếu kém trong năng lực công tác Có thể nói, chất lượng giáo dục là điều kiện, c n hiệu quả giáo dục mới là mục đích của giáo dục Vì vậy, giáo dục LLCT c ng như giáo dục nói chung, không ch được đánh giá bằng chất lượng đơn thuần, mà phải bằng hiệu quả giáo dục Hay nói khác đi, hiệu quả chính là thước đo quan trọng nhất của chất lượng giáo dục
Trang 20và giáo dục LLCT Nói đến tầm quan trọng của hiệu quả giáo dục, Hồ Chí Minh
đã ch rõ: "Lý luận cốt để áp dụng vào công việc thực tế, lý luận mà không áp dụng vào thực tế là lý luận suông" [46, tr.234]
Như vậy, giáo dục lý luận chính trị chính là quá trình phổ biến, truyền bá một cách cơ bản, có hệ thống những nền tảng tư tưởng, cương lĩnh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước nhằm hình thành cho người học thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản chủ nghĩa thông qua việc truyền thụ những nguyên lý của chủ nghĩa Mác-Lênin trên cơ sở đó, giúp cho người học có tư duy khoa học, đạo đức cách mạng, năng lực trong hoạt động thực tiễn
1.1.3 Trung tâm bồi dưỡng chính tr cấp huyện và công tác Bồi dưỡng lý
u n chính tr cho cán bộ
1.1.3.1 Trung t©m båi dưìng chÝnh trÞ cÊp huyÖn
Quyết định số 100-QĐ/TW ngày 6-3-1995 về việc tổ chức Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện quy định: Mỗi huyện, quận, thị xã và thành phố trực thuộc t nh hoặc thành phố trực thuộc trung ương thành lập Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện (quận, thị xã, thành phố trực thuộc t nh) Những nơi có trường Đảng huyện hoặc Trung tâm giáo dục chính trị hoặc hình thức tổ chức khác nay tổ chức lại thành Trung tâm ồi dưỡng theo quyết định này"
Quyết định số 185 ngày 3-9-2008 của an í thư về chức năng, nhiệm vụ,
tổ chức bộ máy của trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện, quận, thị nêu rõ:
- Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện là cơ quan đơn vị sự nghiệp trực thuộc cấp ủy và ủy ban nhân dân cấp huyện, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp
và thường xuyên của ban thường vụ cấp ủy cấp huyện
- Trung tâm bồi dưỡng cấp huyện có chức năng tổ chức đào tạo, bồi dưỡng
lý luận chính trị-hành chính; các nghị quyết, ch thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kiến thức, kỹ năng và chuyên môn, nghiệp vụ công tác xây dựng đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị-xã hội, kiến
Trang 21thức quản lý nhà nước, cập nhật kiến thức mới cho cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị cơ sở trên địa bàn cấp huyện, không thuộc đối tượng đào tạo, bồi dưỡng của trường chính trị cấp t nh, thành phố trực thuộc Trung ương
1.1.3.2 C«ng t¸c giáo dục lý luận chính trị cho c¸n bé
Công tác giáo dục lý luận chính trị có nội dung rất rộng ao gồm, Việc giáo dục những nguyên lý phổ biến của Chủ nghĩa Mác- Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh; đường lối, quan điểm của Đảng, lịch sử Đảng Công tác giáo dục lý luận chính trị có nhiều hình thức Đó là: các lớp học tập lý luận, những đợt sinh hoạt chính trị, nghị quyết của Đảng, những buổi báo cáo các vấn đề lý luận chính trị, thông tin thời sự, các chủ trương, chính sách mới
Công tác giáo dục lý luận chính trị tác động trực tiếp đến tư tưởng, tình cảm, đạo đức và khả năng thực hành công việc của mỗi người trong thực tiễn cuộc sống, giúp họ khắc phục những tư tưởng lạc hậu, nâng cao trình độ chính trị, tinh thần tự giác, tích cực trong quá trình xây dựng xã hội mới Vì vậy, Hồ Chí Minh rất chú trọng đến việc học, đặc biệt là việc học lý luận chính trị của cán bộ, đảng viên và nhân dân, coi đó là nhiệm vụ thường xuyên Người ch rõ:
- Học để sữa chữa tư tưởng Tư tưởng đúng thì hành động mới khỏi sai lạc và mới làm trọn nhiệm vụ cách mạng được
- Học để tu dưỡng đạo đức cách mạng: Có đạo đức cách mạng thì mới hy sinh tận tụy với cách mạng, mới lãnh đạo được quần chúng đưa cách mạng tới thắng lợi hoàn toàn
- Học để tin tưởng: Tin tưởng vào đoàn thể Tin tưởng vào nhân dân Tin tưởng vào tương lai của dân tộc Tin tưởng vào tương lai của cách mạng có tin tưởng thì lúc ra thực hành mới vững chắc, hăng hái, lúc gặp khó khăn mới kiên quyết, hy sinh
- Học để hành: Học với hành phải đi đôi Học mà không hành thì học vô ích Hành mà không học thì hành không trôi chảy" [47, tr.50]
Trang 22"Học tập Chủ nghĩa Mác- Lênin là học tập cái tinh thần xử trí mọi việc, đối với mọi người và đối với bản thân mình"[50, tr.292]
Vì vậy, trong bài diễn văn khai mạc khóa 1-lớp lý luận, trường Nguyễn Ái Quốc, Người căn dặn: "Việc học tập lý luận chính trị không phải nhằm biến các đồng chí thành những người lý luận suông mà nhằm làm thế nào cho công tác của các đồng chí được tốt hơn, nghĩa là các đồng chí phải học tập tinh thần của chủ nghĩa Mác- Lênin để áp dụng lập trường, quan điểm, và phương pháp ấy mà giải quyết cho tốt những vấn đề thực tế trong công việc của chúng ta Như thế, học tập lý luận cốt để áp dụng vào thực tế "
Giáo dục LLCT có vai tr tác động trực tiếp trong công tác xây dựng Đảng
về chính trị, tư tưởng và tổ chức, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Vì vậy, từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III (1960) đến nay, trong các văn kiện Đại hội, Nghị quyết, Ch thị của Đảng đều đề cập đến vai tr quan trọng của công tác giáo dục LLCT, công tác tuyên truyền miệng Đồng thời, yêu cầu phải tăng cường công tác giáo dục LLCT, công tác tuyên truyền miệng trong tình hình mới Đặc biệt, ộ Chính trị (Khóa VIII) đã ban hành quy định số 54-QĐ/TW, ngày 12/5/1999 về chế độ học tập LLCT trong Đảng Quy định nêu rõ:
"Mọi cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo chủ chốt phải thường xuyên học tập, nâng cao trình độ thực tiễn Học tập là nghĩa vụ bắt buộc đối với mọi cán bộ, đảng viên và phải quy định thành chế độ học tập; lười suy nghĩ, không thường xuyên tiếp nhận những thông tin mới, những biểu hiện mới, c ng
là sự biểu hiện của sự thoái hóa" Đây là giải pháp quan trọng có tính chiến lược của Đảng nhằm nâng cao trình độ LLCT cho cán bộ, đảng viên trong thời kỳ mới
1.2 Vai tr và nội dung bồi dƣỡng ý uận chính trị cho đội ng cán ộ
ở Trung t m Bồi dƣỡng chính trị cấp hu ện
1.2.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, của Hồ Chí Minh vµ cña Đảng cộng sản Việt Nam về công tác bồi dưỡng u n chính tr cho cán bộ
Trang 231.2.1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác -Lênin về công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ
C Mác, Ăngghen là những người đặt nền móng cho vấn đề cán bộ của giai
cấp vô sản và chính đảng cách mạng C Mác đã ch rõ: "V khí của sự phê phán
cố nhiên không thể thay thế được sự phê phán của v khí, lực lượng vật chất ch
có thể đánh đổ bằng lực lượng vật chất, nhưng lý luận c ng trở thành lực lượng vật chất một khi nó thâm nhập vào quần chúng" [25, tr.580] Từ thực tiễn lịch sử của xã hội loài người và chính trong quá trình truyền bá lý luận khoa học vào phong trào công nhân, C.Mác đã kết luận: ất cứ một tư tưởng nào, dẫu cao siêu
vĩ đại đến đâu thì vẫn mãi là tư tưởng, nếu không có con người truyền bá, vận
dụng nó trong đời sống xã hội Trong tác phẩm "Gia đình thần thánh" viết năm
1845, C.Mác đã khẳng định: "Muốn thực hiện tư tưởng cần có những con người
sử dụng lực lượng thực tiễn" [25, tr.181], "Muốn giành được quyền lãnh đạo, phải xây dựng được một đội ng cán bộ trung thành và tài năng, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ cách mạng" [25, tr.182] Khi chưa giành được chính quyền, ông rất quan tâm đến việc xây dựng một đội ng những nhà tuyên truyền, cổ v , truyền bá tư tưởng cộng sản Khi đã giành được chính quyền về tay giai cấp vô sản, Mác coi cán bộ là "đầy tớ" của nhân dân, là người có bản lĩnh chính trị vững vàng, có khá năng tập hợp quần chúng, cổ v được tập thể; là người có tinh thần cầu thị, biết thừa nhận sai lầm và khắc phục sai lầm không phải bằng lời nói mà bằng hành động cụ thể
V.I.Lênin-người kế thừa và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác, đã đặc biệt coi trọng việc xây dựng một đội ng những nhà cách mạng chuyên nghiệp cho phong trào cộng sản Trong tác phẩm "Những nhiệm vụ bức thiết trong phong trào chúng ta" viết vào đầu tháng 11/1900, V.I Lênin viết: "Trong lịch sử, chưa
hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị nếu nó không đào tạo ra được hằng ng của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào"
Trang 24[64, tr.473]
Qua thực tiễn lãnh đạo công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, Người khẳng định: "Nghiên cứu con người tìm những cán bộ có bản lĩnh Hiện nay đó là then chốt; nếu không thế thì tất cả mọi mệnh lệnh và quyết định sẽ ch là mớ giấy
lộn" [64, tr.449]
Vì vậy, ngay từ ngày đầu mới thành lập Đảng, V.I Lênin rất quan tâm đến công tác cán bộ Người cho mở trường đào tạo cán bộ và người đã trực tiếp giảng dạy ở các trường, lớp đó Chính đội ng được đào tạo ấy đã làm nên thắng lợi cuộc cách mạng tháng Mười Nga 1917
Nhìn chung, các tác giá kinh điển luôn coi cán bộ và công tác cán bộ là vấn
đề quan trọng hàng đầu, có ý nghĩa quyết định đến thành bại của sự nghiệp cách mạng Vai tr và vị trí quan trọng đó được quy định một cách khách quan trên hai khía cạnh cơ bản: 1- Cán bộ là người xây dựng, hoạch định và thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị-
xã hội, 2- Phạm vi, đối tượng tác động và phương thức hoạt động của cán bộ là rộng lớn, đa dạng và phong phú Cán bộ với tư cách là chủ thể, trực tiếp sáng tạo
và thực hiện sự nghiệp cách mạng; Đảng muốn lãnh đạo cách mạng đi đến thắng lợi phải có đường lối đúng đắn Nhưng để xây dựng được đường lối đúng và làm cho đường lối đó trở thành hiện thực sinh động trong cuộc sống thì nhất thiết phải có một đội ng cán bộ vững vàng, đủ sức giúp Đảng hoạch định đường lối
và tổ chức thực hiện đường lối
1.2.1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người sáng lập, giáo dục và rèn luyện của Đảng
ta, vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc Việt Nam, người chiến sĩ cách mạng, anh hùng giải phóng dân tộc, nhà văn hóa lớn kiệt xuất của thế giới Người đã đi xa hơn
45 năm nay nhưng cuộc đời và sự nghiệp của Người đã để lại cho dân tộc ta, cho muôn đời sau di sản tư tưởng hết sức to lớn và quý báu Trong những Di sản tinh thần quý giá mà Người để lại cho chúng ta, tư tưởng rèn luyện cán bộ cách mạng
Trang 25giữ một vị trí đặc biệt quan trọng Mặc dù, sự nghiệp cách mạng có nhiều nhiệm
vụ, nhiều công việc song không lúc nào Người không quan tâm đến việc rèn luyện cán bộ, '' ồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là việc rất quan trọng và rất cần thiết'' Người luôn coi ''Cán bộ là gốc của mọi công việc'' [46, tr.269],
''Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém'' [46, tr.240]
Khi nêu cán bộ là ''cái gốc'' của mọi công việc tức là mọi việc phải bắt đầu
và phải dựa vào cán bộ, Hồ Chí Minh đồng thời xem cán bộ là cái "dây chuyền" của bộ máy Nếu dây chuyền không tốt thì dù động cơ (tức là cơ quan lãnh đạo của Đảng) có mạnh đến mấy, cỗ máy c ng bị tê liệt Nếu cán bộ thấp kém về năng lực trí tuệ, về khá năng tổ chức vận động quần chúng, thiếu khá năng thuyết phục quần chúng thì chủ trương, nghị quyết có hay đến mấy c ng không thế biến thành hiện thực Vì vậy nếu có được đội ng cán bộ tốt, ngang tầm là điều kiện tiên quyết để đưa sự nghiệp cách mạng đi tới thắng lợi
Để có cán bộ tốt, đáp ứng cho phong trào, cho nhiệm vụ của mỗi thời kỳ, mỗi lĩnh vực của sự nghiệp cách mạng, công tác cán bộ có vị trí quyết định ởi thế khi nêu cán bộ là "gốc" của công việc cách mạng, Hồ Chí Minh c ng đồng thời nhấn mạnh: Công tác cán bộ là công việc gốc của Đảng
Trong công tác cán bộ Hồ Chí Minh rất coi trọng công tác huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; nếu như "cán bộ là gốc của mọi công việc" thì "huấn luyện cán bộ là công việc của Đảng [46, tr.269] "Đảng phải nuôi dạy cán bộ như những người làm vườn vun trồng những cây cối quý báu" [46, tr.492] Nói về công việc huấn luyện cán bộ, Người yêu cầu phải xác định rõ: Huấn luyện ai, ai huấn luyện, huấn luyện gì, huấn luyện như thế nào, tài liệu huấn luyện phải ra sao? Vấn đề bao trùm là xác định và thực hiện được mục đích của huấn luyện, tức huấn luyện để làm gì Điều này phải được quán triệt ở cả chủ thể huấn luyện và đối tượng huấn luyện
Trang 26Cán bộ cơ sở là người hàng ngày trực tiếp với đời sống chính trị-xã hội gần
g i gắn bỏ với nhân dân, là người trực tiếp thực hiện đường lối phát triển kinh tế
- xã hội ở địa phương
Nếu không thường xuyên bồi dưỡng năng lực, trình độ, phẩm chất, nhận thức chính trị thì đội ng này không thể hoàn thiện nhiệm vụ
Trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, Hồ Chí Minh lưu ý cả hai mặt: Nội dung
và phương pháp
Nội dung đào tạo phải thiết thực phù hợp với yêu cầu từng loại cán bộ chủ trọng cả phẩm chất đạo đức và kiến thức, cả lý luận và thực tiễn, bồi dưỡng kiến thức cơ bản và kỹ năng thực hành
Trong công tác huấn luyện cán bộ, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, có lúc Hồ Chí Minh đã phê bình chương trình, nội dung huấn luyện là mênh mông, không thiết thực, học rồi không dùng được
Huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng là khâu có ý nghĩa quyết định đến trình độ
và chất lượng của cán bộ Hồ Chí Minh ch thị học lý luận phải gắn với thực tiễn, tránh đào tạo chung chung, học thuộc l ng Thực tiễn không ngừng biến đổi, do vậy lý luận càng phải được bổ sung, phát triển, vì thế cán bộ phải không ngừng học tập, nghiên cứu để nâng cao trình độ, thực hiện tốt nhiệm vụ được giao
Về nội dung huấn uyện, theo Hồ Chí Minh, cần phải huấn luyện phong
phú, toàn diên, gồm huấn luyện nghề nghiệp, huấn luyện văn hóa, huấn luyện lý luận Mối quan hệ khăng khít giữa đức và tài, phẩm chất và năng lực của cán bộ phải được cụ thể hóa trong phương hướng giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
Huấn luyện lý luận là để nâng cao trình độ lý luận cho cán bộ, đảng viên,
nhằm giải quyết đ i hỏi của nhiệm vụ cách mạng và tình hình thực tế của Đảng,
để Đảng có thể làm tốt hơn nhiệm vụ, hoàn thành tốt hơn sự nghiệp cách mạng
vĩ đại của mình Phải tránh kiểu nhồi nhét lý luận suông, vô ích, phải biết học
Trang 27tập và vận dụng lý luận thiết thực, có ích Đó là lý luận do kinh nghiệm trong và ngoài nước được đúc kết lại
Huấn luyện nghề nghiệp với mục đích giúp cán bộ thành thạo công việc
chuyên môn của mình, nội dung trọng tâm gồm 5 môn: Điều tra, nghiên cứu, kinh nghiệm, lịch sử, khoa học Về điều tra tình hình phải có quan hệ với công tác cán bộ, chọn những điểm chính làm tài liệu huấn luyện Nghiên cứu những chính sách, ch thị, nghị quyết của Đảng về lĩnh vực chuyện môn của người học
Về kinh nghiệm, gồm cả kinh nghiệm thành công hay thất bại trong công tác góp lại thành tài liệu huấn luyện Môn lịch sử cần đem chính lịch sử của lĩnh vực chuyên ngành của mình ra làm tài liệu học tập Về khoa học thì cán bộ môn nào nghiên cứu lý luận của môn ấy
Huấn luyện chính trị, theo Hồ Chí Minh có hai nội dung chính là huấn
luyện thời sự và chính sách Huấn luyện thời sự là nghe các báo cáo về thời sự, đọc báo, thảo luận và nghe giải thích những vấn đề quan trọng C n huấn luyện chính sách là giúp cán bộ, đảng viên nghiên cứu, thảo luận nghị quyết, đường lối, chủ trương, chương trình, kế hoạch của Đảng và chính phủ Hạt nhân của huấn luyện chính trị là đường lối, chính sách của Đảng Người cho rằng, nếu có văn hóa, giỏi chuyên môn, giàu kinh nghiệm mà không có chính trị thì c ng như một mắt sáng, một mắt mờ Sự yếu kém về chính trị đẻ ra những khuynh hướng sai lầm hoặc "tả" hoặc "hữu" Xây dựng Đảng có ba mặt gắn bỏ với nhau là chính trị, tư tưởng và tổ chức Thiếu một trong ba mặt đó không thể có Đảng vững mạnh Trên phạm vi toàn xã hội mà xét, không có chính trị, cách mạng
c ng không thể thành công
Huấn luyện văn hóa là nội dung rất trọng yếu Với những cán bộ c n kém
văn hóa, trước hết cần trang bị cho họ những thường thức như lịch sử, địa dư, khoa học tự nhiên và xã hội, chính trị, cách viết báo cáo, nghĩa vụ và quyền lợi của công dân Về cách làm, không nên tập trung mở lớp dồn dập mà tổ chức sao
Trang 28cho cán bộ phải thay phiên nhau đi học, phải theo trình độ văn hóa cao, thấp để đặt lớp
Về phương pháp huấn uyện: Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng phương
châm "lý luận gắn với thực tiễn", "học đi đôi với hành", lấy thực tiễn phong trào cách mạng làm môi trường để đào tạo, huấn luyện Cách học tập thì lấy tự học làm cốt; sắp xếp thời gian, chương trình khoa học, không chồng chéo Các tài liệu phải được nghiên cứu, kiểm duyệt kỹ Phải tận dung thời gian học ngay trong chính cơ quan, tùy theo điều kiện hoàn cảnh cho phép, chú ý lựa chọn kỹ càng nhân viên phụ trách việc huấn luyện, những người lãnh đạo c ng cần tham gia việc giảng dạy, huấn luyện cán bộ Hồ Chí Minh c ng lưu tâm nhiều đến phương pháp nêu gương trong học tập, huấn luyện cán bộ
Hồ Chí Minh đã nhiều lần phê phán các khuyết điểm như huấn luyện không đúng chuyên môn của cán bộ: "Huấn luyện cho cán bộ trong các cơ quan hành chính mà không đụng đến công việc hành chính", "C n dạy chính trị thì mênh mông mà không thiết thực, học rồi không dùng được", "lý luận và thực tế không ăn khớp với nhau" [46, tr.269-270] Hồ Chí Minh phê phán kiểu mở "lớp quá đông" sẽ dẫn đến việc dạy và học ít kết quả, "mở lớp lung tung" không có
kế hoạch khoa học dẫn đến tình trạng thiếu người dạy nên người đến giảng thì hấp tấp, lướt qua lớp này một chút, lớp kia một chút giống như "chuồn chuồn đạp nước", hay dùng cách "bịt lỗ" về người dạy trong khi người đó chưa được trang bị đầy đủ, thậm chí năng lực kém, nói sai có hại cho người học; học viên học chớp nhoáng, không hiệu quả
1.2.1.3 Quan điểm chỉ đạo của Đảng cộng sản Việt Nam về công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
Ngay từ khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam đã rất coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công tác giáo dục lý luận chính trị của Đảng ta đã có một quá trình lịch sử lâu dài gắn với từng giai đoạn phát triển của đất nước Khi chưa giành được chính quyền, trong hoàn cảnh hoạt động bí mật không có điều kiện
Trang 29mở các trường lớp tập trung, dài hạn, Đảng đã sáng tạo ra nhiều hình thức tuyên truyền, huấn luyện cán bộ, kể cả ngay trong nhà tù đế quốc Và ngay sau khi giành được chính quyền, trong điều kiện kháng chiến chống Pháp, các trường Đảng đã lần lượt ra đời, từ trường Đảng Trung ương (nay là Học viện Chính trị-Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh) và các trường Đảng Khu, Liên khu Đảng
c n liên tục mở các lớp xây dựng ch nh huấn cán bộ Đây là một trong những nhân tố quan trọng để Đảng ta xây dựng được đội ng cán bộ vững mạnh toàn diện, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của các cuộc kháng chiến và bước đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội Tuy nhiên, trong những năm đầu cả nước quá độ lên chủ nghĩa
xã hội, công tác cán bộ chậm được đổi mới dẫn đến tình trạng khủng hoảng kinh
tế - xã hội mà như Đại hội VI của Đảng nhận xét "nguyên nhân của mọi nguyên nhân" bắt nguồn từ yếu kém trong công tác cán bộ
Xác định tầm quan trọng của công tác cán bộ, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng đã ch rõ: Đối với cán bộ lãnh đạo các cấp là mắc xích quan trọng nhất mà Đảng ta phải nắm chắc để thúc đẩy những cuộc cải cách có ý nghĩa cách mạng Đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Đảng ta lại tiếp tục khẳng định: Đổi mới cán bộ và công tác cán bộ để đảm bảo sự nghiệp mới
và kế tục sự nghiệp lâu dài của Đảng ta Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3, an chấp hành Trung ương khóa VII, nhấn mạnh: Cán bộ có vai tr cực kỳ quan trọng, hoặc thúc đẩy hoặc kìm hãn tiến trình đổi mới Nghị quyết Hội nghị lần thứ 3 an chấp hành Trung ương khóa VIII về "Chiến lược cán bộ của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" c ng khẳng định vai tr cán
bộ có tính chất đặc biệt quan trọng, cán bộ là khâu then chốt của công tác xây dựng Đảng Nêu rõ chủ trương về công tác cán bộ: "phát huy truyền thống yêu nước, đoàn kết, tập hợp rộng rãi các loại cán bộ, trọng dụng nhân tài, không phân biệt đảng viên hay người ngoài đảng viên, dân tộc, tôn giáo, người ở trong nước hay người Việt Nam định cư ở nước ngoài; không định kiến với những
người có sai lầm trong quá khứ, nay đã hối cải và sửa chữa" [30, tr.76]
Trang 30Đại hội lần thứ IX của Đảng khẳng định: Tiếp tục đổi mới công tác cán bộ
"xây dựng đội ng cán bộ trước hết là cán bộ lãnh đạo và quản lý ở các cấp vững vàng về chính trị, gương mẫu về đạo đức, trong sạch về lối sống, có trí tuệ, kiến
thức và năng lực hoạt động thực tiễn gắn bỏ với nhân dân" [31, tr.141] Đại hội
X của Đảng ch rõ: "Đặc biệt quan tâm giáo dục, rèn luyện cán bộ, đảng viên để mỗi cán bộ, đảng viên thực sự là tấm gương sáng về phẩm chất, đạo đức, lối
sống, hết l ng vì nhân dân, vì sự nghiệp cách mạng" [33, tr.286] "Đổi mới
mạnh mẽ, triển khai đồng bộ các khâu đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, huấn luyện, bố trí, sử dụng, xây dựng và thực hiện chính sách cán bộ", "xây dựng và thực hiện chính sách phát triển và trọng dụng nhân tài" Đảng ta thực hiện đúng nguyên tắc thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ng cán bộ, đi đôi với việc phát huy trách nhiệm của các tổ chức trong hệ thống chính trị về công tác cán bộ Làm tốt công tác quy hoạch và đào tạo nguồn cán
bộ Đánh giá, bồi dưỡng, lựa chọn, sử dụng cán bộ trên cơ sở tiêu chuẩn, lấy hiệu quả công tác và sự tín nhiệm của nhân dân làm thước đo chủ yếu Đổi mới
và trẻ hóa đội ng lãnh đạo và quản lý, kết hợp các độ tuổi, đảm bảo tính liên tục, kế thừa và phát triển Thực hiện chủ trương luân chuyển cán bộ lãnh đạo và quản lý Xây dựng và ch nh đốn các học viện, trường và Trung tâm chính trị,
nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
Trước những thời cơ và thách thức mới của tình hình trong nước và quốc
tế, Đảng ta đã xác định công tác cán bộ trong tình hình mới cần quán triệt các quan điểm cơ bản:
Một là, phải xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ của thời kỳ đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội
Hai là, quán triệt quan điểm giai cấp công nhân của Đảng, phát huy truyền
thống yêu nước và đoàn kết dân tộc
Trang 31Ba là, gắn việc xây dựng đội ng cán bộ với xây dựng tổ chức và đổi mới
cơ chế chính sách
Bốn là, thông qua hoạt động thực tiễn và phong trào cách mạng của nhân
dân, nâng cao trình độ dân trí để tuyến chọn, giáo dục, rèn luyện, bồi dưỡng cán
bộ
Năm là, Đảng thống nhất công tác cán bộ và quản lý cán bộ theo nguyên
tắc tập trung dân chủ, đồng thời phát huy trách nhiệm của các tổ chức thành viên trong hệ thống chính trị Đảng cầm quyền phải trực tiếp nắm cán bộ, chăm lo xây dựng đội ng cán bộ, công chức cho cả hệ thống chính trị và trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội
Trên cơ sở các quan điểm có ý nghĩa định hướng cho công tác cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Đảng đã đề ra một loạt nghị quyết, quyết định, thông báo quan trọng:
- Quyết định số 61/QĐ-TW ngày 10-3-1993 của ộ chính trị "Về việc sắp xếp lại các Trường đảng Trung ương, chuyển Học viện Nguyễn Ái Quốc thành Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh"
- Nghị định số 44/CP của Chính phủ ngày 22-6-1993, công nhận về mặt nhà nước Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
- Quyết định 88 QĐ/TW ngày 05-9-1994 về việc thành lập trường Chính trị t nh/thành phố trực thuộc Trung ương
- Quyết định 100 QĐ/TW ngày 03-6-1995 về tổ chức hoạt động của Trung tâm ồi dưỡng chính trị cấp huyện
- Quyết định 54 QĐ/TW, ngày 12-5-1999 của ộ chính trị an Chấp hành Trung ương khóa VIII ra "Về chế độ học tập lý luận chính trị trong Đảng"
- Nghị quyết số 52/NQ-TW, ngày 30-7-2005 của ộ chính trị an Chấp
hành Trung ương Đảng khóa IX "Về đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và nghiên cứu khoa học của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh"
Trang 32- Hướng dẫn số 63 HD/TTVH ngày 05-8-2005 của an VHTT về công tác
giáo dục lý luận chính trị
- Kết luận của ban í thư ngày 19-8-2008 về đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động của trường chính trị cấp t nh và trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện
- Quyết định số 185 ngày 03-9-2008 của an í thư về chức năng, nhiệm
vụ, tổ chức bộ máy của Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện, quận, thị
- Quyết định 195 QĐ/TW ngày 15-9-2008 của an í thư Trung ương quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện, quận, thị xã, thành phố trực thuộc t nh
- Nghị quyết 32- NQ/BCT ngày 26/5/2014 của ộ Chính trị "về tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán
Chú trọng bồi dưỡng Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chính sách, pháp luật của Nhà nước, kiến thức về quản lý nhà nước, quản lý xã hội, quản lý kinh tế, khoa học công nghệ, chuyên môn nghiệp
vụ, phong cách lãnh đạo, lịch sử văn hóa
- Phương thức đào tạo, bồi dưỡng đa dạng, phong phú Kết hợp đào tạo chính quy với các hình thức khác phù hợp với từng loại cán bộ Mở rộng đào tạo trong nước với chú trọng đào tạo ở nước ngoài Có chính sách cử cán bộ giỏi
đi nghiên cứu, học tập ở các nước phát triển, kết hợp đào tạo trong trường lớp
Trang 33với việc rèn luyện qua thực tiễn công tác trong lao động sản xuất, trong phong trào quần chúng
- Có cơ chế khuyến khích và bắt buộc đối với việc tự học, tự nghiên cứu Định kỳ kiểm tra kiến thức và trình độ nghiệp vụ đối với từng loại cán bộ có quy chế kiểm soát việc sử dụng cán bộ sau đào tạo, đảm bảo làm đúng ngành nghề
và chấp hành sự phân công, kiện toàn hệ thống đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo hướng tập trung, thống nhất có ch đạo chặt chẽ, đảm bảo sự thống nhất về quan điểm chính trị, có sự phân công hợp lý để không chống chéo, trùng lặp Các trường ở địa phương cần được củng cố, tăng cường để đảm nhiệm tốt việc đào tạo, bồi dưỡng các loại cán bộ theo phân cấp Tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật, kinh phí đào tạo, bồi dưỡng, cải tiến việc biên soạn giáo trình, nâng cao chất lượng đội ng giảng viên
Từ những quan điểm trên chúng ta thấy Đảng ta xác định mục tiêu, tiêu chuẩn của việc xây dựng, đào tạo, bồi dưỡng đội ng cán bộ, đảng viên, công chức các cấp từ Trung ương đến cơ sở, đặc biệt là cán bộ đứng đầu, có phẩm chất và năng lực, có bản lĩnh chính trị vững vàng trên cơ sở lập trường giai cấp công nhân, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, bảo đảm sự chuyển tiếp liên tục
và vững vàng giữa các thế hệ cán bộ nhằm thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, giữ vững độc lập tự chủ, đi lên chủ nghĩa xã hội Tiêu chuẩn chung của cán bộ trong thời kỳ mới của sự nghiệp cách mạng, trước hết là phải có tinh thần yêu nước sâu sắc, tận tụy phục vụ nhân dân, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, phấn đấu thực hiện có kết quả đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước Cần, kiệm, liêm chính, chí công, vô tư; không tham nh ng và kiên quyết đấu tranh chống tham nh ng;
có ý thức tổ chức kỷ luật; trung thực, không cơ hội, gắn bỏ mật thiết với nhân dân, được nhân dân tín nhiệm; có trình độ hiểu biết về lý luận chính trị, quan điểm, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước, có trình độ văn hóa, chuyên môn, đủ năng lực và sức khỏe để làm việc có hiệu quả, đáp ứng
Trang 34yêu cầu, nhiệm vụ được giao Các tiêu chuẩn quan hệ mật thiết với nhau; coi trọng cả đức và tài, đức là gốc
Ngoài các tiêu chuẩn chung nêu trên, cán bộ lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đoàn thể nhân dân c n phải: có bản lĩnh vững vàng trên cơ sở lập trường giai cấp công nhân, tuyệt đối trung thành vời lý tưởng cách mạng, với Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Có năng lực dự báo và định hướng phát triển, tổng kết thực tiễn, tham gia xây dựng đường lối, chính sách, pháp luật; thuyết phục và tổ chức cho nhân dân thực hiện Có ý thức và khả năng đấu tranh bảo vệ quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước Gương mẫu về đạo đức và lối sống Có tác phong dân chủ, khoa học, có khả năng tập hợp quần chúng, đoàn kết nội bộ Có kiến thức về khoa học lãnh đạo, quản lý Cán bộ lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và đoàn thể cần học tập có hệ thống tại các trường của Đảng, trải qua hoạt động thực tiễn có hiệu quả
Đảng ta chủ trương đầu tư thích đáng cho việc đào tạo, bồi dưỡng những người ưu tú trở thành cán bộ chủ chốt; có chính sách thích hợp đảm bảo lợi ích vật chất và động viên tinh thần cho cán bộ
Tóm lại, những nội dung cơ bản về công tác cán bộ và việc đào tạo, bồi dưỡng đội ng cán bộ của Đảng nêu trên thể hiện sự trung thành, quán triệt, vận dụng một cách sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ nói chung và việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nói riêng trong thời kỳ mới Những nội dung cơ bản đó được cụ thể hóa trong những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước tạo ra động lực to lớn trong công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ng cán bộ, đáp ứng yêu cầu sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
1.2.2 Nội dung nâng cao chất ượng Bồi dưỡng u n chính tr cho đội
ng cán bộ cơ s hiện nay
1.2.2.1 Tiêu chí đánh giá chất lượng Bồi dưỡng lý luận chính trị của Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện
Trang 35Từ quan niệm chung về chất lượng giáo dục LLCT của Trung tâm DCT cấp huyện và căn cứ vào thông báo kết luận số 181- T /TW, ngày 3/9/2008 của
an í thư Trung ương Đảng về đổi mới nâng cao chất lượng hoạt động của trường Chính trị cấp t nh và Trung tâm DCT cấp huyện; Quyết định số 185- QĐ/TW, ngày 3/9/2008 của an í thư Trung ương Đảng về chức năng, nhiệm
vụ, tổ chức bộ máy của Trung tâm DCT, quận, thị xã, thành phố thuộc t nh và tình hình thực tế của Trung tâm DCT cấp huyện cho thấy: Chất lượng công tác giáo dục LLCT của Trung tâm DCT huyện cần có nhiều tiêu chí đánh giá chất lượng giáo dục, trong đó có các tiêu chí cơ bản sau:
Một là: Đội ngũ giáo viên phải có phẩm chất, trình độ, năng lực tốt, đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kỳ mới
Để đáp ứng yêu cầu công tác tuyên truyền, giáo dục LLCT cần phải tham mưu cho an Thường vụ cấp ủy huyện lựa chọn giảng viên chuyên trách và kiêm chức đủ số lượng, có cơ cấu hợp lý, đảm bảo tiêu chuẩn, chất lượng Số lượng và cơ cấu đội ng giáo viên là vấn đề quan trọng, cấp bách Song, quan trọng và cấp bách hơn là yêu cầu về chất lượng Vì vậy, tập trung nâng cao phẩm chất và năng lực của đội ng giảng viên, đáp ứng yêu cầu của việc nâng cao tính khoa học, tính chiến đấu trong giảng dạy và yêu cầu của việc cải tiến phương pháp giảng dạy theo hướng lý luận liên hệ với thực tiễn, xây dựng phong cách tư duy khoa học, đáp ứng trình độ hiểu biết ngày càng cao về văn hóa và chính trị của đông đảo học viên Chất lượng của Trung tâm, trước hết phụ thuộc vào phẩm chất và năng lực của đội ng giảng viên Chính họ là người truyền đạt nội dung của chương trình đến với người học, biến kiến thức thành niềm tin, thành năng lực và kỹ năng hoạt động của người học ởi vậy, để đánh giá chất lượng Trung tâm DCT huyện phải xem xét từ đội ng giảng viên, báo cáo viên hoạt động trong các Trung tâm DCT đó Phẩm chất và năng lực của giảng viên tạo nên chất lượng của cơ sở giáo dục và đào tạo là điều đương
Trang 36nhiên Tuy nhiên, vấn đề là làm thế nào để giảng viên có được phẩm chất và năng lực tương ứng với nhiệm vụ được giao
Hai là: Chú trọng đổi mới chương trình và nội dung đào tạo, bồi dưỡng LLCT và nghiệp vụ chuyên môn
Vấn đề đổi mới chương trình và nội dung giảng dạy LLCT là vấn đề lớn,
có nhiều khó khăn, đ i hỏi phải có cơ quan chuyên trách nghiên cứu và được cơ quan có thẩm quyền của Đảng quyết định Vì vậy, nội dung giáo dục LLCT và tuyên truyền miệng phải đúng hướng dẫn quy định của an Tuyên giáo Trung ương, đảm bảo đúng đường lối chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vừa đảm bảo tính hệ thống của môn học, đảm bảo mối quan hệ giữa các môn trong từng chương trình và sự kế tiếp giữa các cấp chương trình Chương trình giáo dục LLCT và tuyên truyền miệng phải đảm bảo tính toàn diện, tính hệ thống và tính khoa học Nội dung, chương trình giáo dục LLCT được đánh giá trên một số mặt cơ bản sau:
Nội dung giáo dục LLCT phù hợp với mục tiêu lý tưởng của Đảng, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của cách mạng trong từng giai đoạn lịch sử
Hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục LLCT phải chi tiết, thể hiện rõ: Khối lượng kiến thức giảng viên cần truyền đạt; lượng kiến thức học viên cần nhận thức để vận dụng vào thực tiễn công tác; số buổi học lý thuyết; số buổi xêmina; số buổi đi thực tế, nghe báo cáo điển hình; thời gian tự nghiên cứu; bài kiểm tra đánh giá chất lượng
Số lượng, chất lượng các tài liệu phục vụ cho công tác giảng dạy và học tập, tài liệu tham khảo cho học viên, giảng viên
Ba là: Chú trọng đổi mới hình thức và phương pháp, chất lượng quản lý giáo dục của Trung tâm BDCT huyện
Phương pháp giáo dục giữ một vai tr rất quan trọng trong công tác giáo dục LLCT Cùng với nội dung, chương trình giáo dục đúng thì việc lựa chọn các phương pháp giáo dục LLCT phù hợp có ý nghĩa quyết định đến quá trình
Trang 37truyền thụ, chất lượng học tập và hiệu quả giáo dục LLCT Sự kết hợp linh hoạt các hình thức, phương pháp giáo dục với từng nội dung giáo dục LLCT sẽ đảm bảo khả năng truyền tải nhanh nhất, hiệu quả nhất nội dung công tác giáo dục LLCT đặt ra, góp phần chuyển biến nhận thức, tình cảm, hành vi của đối tượng được giáo dục, bồi dưỡng, tuyên truyền, đảm bảo việc thực hiện mục tiêu giáo dục
Việc đánh giá hình thức, phương pháp giáo dục LLCT được xem xét ở góc độ; Quá trình giảng dạy phải luôn chú ý đổi mới phương pháp giảng dạy cho phù hợp với từng đối tượng, giúp học viên hình thành được thế giới quan duy vật khoa học, niềm tin cộng sản chủ nghĩa, hiểu biết sâu sắc về đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước và luôn có ý thức vận dụng nó vào thực tiễn Muốn có được kết quả đó, giảng viên phải áp dụng các phương pháp dạy học tích cực vào giảng dạy, biết sử dụng các phương tiện hiện đại vào dạy học Sử dụng hình thức, phương pháp giáo dục LLCT nào c ng đ i hỏi học viên phải có
tư duy độc lập, sáng tạo, tích cực nghiên cứu tài liệu, tự giác trong học tập và rèn luyện, biết suy ngẫm, liên hệ nhìn nhận các vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn mới đạt được hiệu quả tốt
Công tác quản lý giáo dục và tuyên truyền c ng là một trong những yếu tố đánh giá chất lượng toàn diện của Trung tâm DCT huyện, công tác này nó được thể hiện cụ thể ở một số nội dung sau:
- Quy trình mở lớp, việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện nghiêm túc các hướng dẫn, quy định của cấp trên
- Quản lý chương trình, nội dung bài giảng, nội dung phải đúng đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Thời gian học, thời gian thảo luận, viết bài thu hoạch đúng hướng dẫn thực hiện chương trình của an Tuyên giáo Trung ương
Trang 38- Công tác quản lý học viên, tuyên truyền viên cơ sở, quản lý về ý thức tổ chức chấp hành nội quy học tập Chất lượng giảng bài của giảng viên, chất lượng quản lý các loại hồ sơ lưu trữ theo quy định của cấp trên
Bốn là: Tăng cường cơ sở vật chất phục vụ nhiệm vụ của Trung tâm BDCT huyện
Nội dung này bao gồm: Diện tích khuôn viên, số lớp học, thư viện, ph ng làm việc của cán bộ, giảng viên, khu ký túc xá, khu vui chơi thể thao, nhà ăn, cảnh quan đơn vị kinh phí phục vụ cho toàn bộ hoạt động của Trung tâm BDCT, chế độ chính sách đối với giảng viên, học viên là điều kiện hết sức quan trọng đối với công tác tuyên truyền giáo dục LLCT của Đảng, nó đ i hỏi Đảng
và Nhà nước, các cấp, các ngành phải thường xuyên đầu tư cơ sở vật chất để Trung tâm DCT nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động công tác tuyên truyền, giáo dục LLCT trong giai đoạn mới
Trên đây là 4 tiêu chí cơ bản đánh giá chất lượng giáo dục LLCT của Trung tâm BDCT cấp huyện Những tiêu chí đó phản ánh khả năng nội lực của Trung tâm DCT huyện c ng như sự quan tâm lãnh đạo, ch đạo, phối hợp của cấp ủy, chính quyền, các ban, nghành, đoàn thể đối với công tác giáo dục LLCT của Trung tâm DCT huyện trong giai đoạn hiện nay
1.2.2.2 Yêu cầu nâng cao chất lượng Bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ cơ sở hiện nay
Xác định vị trí, chức năng của Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện
c ng như công tác đào tạo, bồi dưỡng LLCT cho cán bộ cơ sở an í thư Trung ương quy định rõ trong Quyết định 100-QĐ/TW ngày 3-6-1995 yêu cầu
tổ chức lại Trung tâm ồi dưỡng
Mặc dù mới được tổ chức lại, thời gian hoạt động mới ch được 20 năm trong điều kiện của cấp huyện gặp rất nhiều khó khăn, nhưng các Trung tâm ồi dưỡng chính trị cấp huyện đã nỗ lực vượt bậc, đạt nhiều thành tích quan trọng trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở Hoạt động của các Trung tâm
Trang 39đóng vai tr quan trọng trong xây dựng hệ thống chính trị cấp huyện và cơ sở Đánh giá chung về hoạt động của các Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện, ngày 3-9-2008 an í thư kết luận: "Có bước chuyển biến trong tổ chức, ch đạo, xây dựng chương trình, kế hoạch cụ thể thực hiện nhiệm vụ giáo dục lý luận chính trị của địa phương; đổi mới về phương pháp công tác; chất lượng và hiệu quả công tác giáo dục LLCT được tăng lên một bước Nội dung chương trình được bổ sung phong phú, đa dạng hơn; đã bám sát quan điểm, đường lối của Đảng và cơ bản phù hợp với thực tiễn của đất nước, đáp ứng tốt hơn yêu cầu học tập, bồi dưỡng lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên cơ sở" [17, tr.2]
Đánh giá những bước phát triển của Trung tâm bồi dương chính trị cấp huyện sau hơn 15 năm thực hiện Quy định số 54-QĐ/TW, ngày 12-5-1999 của
ộ Chính trị về chế độ học tập lý luận chính trị trong Đảng, công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị đã đạt được một số kết quả quan trọng, góp phần xây dựng Đảng, hệ thống chính trị, phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc, Nghị quyết số 32-NQ/TW ngày 26/5/2014 của ộ Chính trị đã khẳng định "Hệ thống cơ sở đào tạo lý luận chính trị được củng cố, phát triển; số lượng cán bộ được đào tạo lý luận chính trị tăng nhanh; nội dung, chương trình bước đầu đổi mới; đội ng giảng viên tăng cả về số lượng và chất lượng; điều kiện vật chất,
kỹ thuật của các cơ sở đào tạo được cải thiện" [16, tr.1]
ên cạnh những kết quả quan trọng đã đạt được, yêu cầu nâng cao chất lượng bồi dưỡng LLCT của các Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện vẫn được đặt ra ngày một cấp bách, bởi xuất phát từ những hạn chế của công tác cán
bộ nói chung ở cấp cơ sở, mà như Hội nghị lần thứ chín an Chấp hành Trung ương khóa X (1-2009) đánh giá: "Việc giải quyết, thảo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong nâng cao năng lực, trình độ của đội ng cán bộ cơ sở vừa chưa trúng, chưa thành công" [34, tr.223] Trong nguyên nhân của tình trạng này, có nguyên nhân thuộc trách nhiệm của Trung tâm bồi dưỡng chính trị chưa thực sự
Trang 40đổi mới mạnh mẽ, đáp ứng yêu cầu công tác bồi dưỡng LLCT cho đội ng cán
bộ cơ sở
C ng xuất phát từ những hạn chế của công tác bồi dưỡng LLCT cho cán bộ trong toàn hệ thống, trong đó có hạn chế, tồn tại của Trung tâm bồi dưỡng chính trị Đánh giá về hạn chế này, Hội nghị lần thứ chín an chấp hành Trung ương khóa X nêu rõ: "Công tác quản lý đào tạo thiếu thống nhất, thiếu sự liên thông, gắn kết giữa hệ thống giáo dục, hệ thống đào tạo chung với hệ thống đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; Hình thức, nội dung đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chậm được đổi mới, thời gian học tập c n dài, nặng về trang bị những bài học lý luận, thiếu thực tiễn, chưa chủ trọng bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới, khả năng thực hành, xứ lý tình huống và yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng theo chức danh Chất lượng giảng viên các trường chính trị tăng không tương xứng với việc tăng lên
về số lượng, nhất là về kiến thức thực tiễn" [34, tr.223]
Đánh giá hạn chế yếu kém trong công tác đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị Nghị quyết 32 của ộ chính trị nêu rõ: "Việc mở rộng quy mô đào tạo, bồi dưỡng chưa gắn liền với nâng cao chất lượng Nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng chậm được đổi mới, bổ sung, cập nhật, c n trùng lặp, chưa đáp ứng yêu cầu nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn, rèn luyện tư tưởng chính trị, đạo đức, phong cách lãnh đạo, quản lý Phương pháp giảng dạy, học tập chậm được đổi mới, nặng về truyền đạt kiến thức, chưa phát huy được tính tích cực, sáng tạo của học viên Thiếu sự liên thông giữa các cấp học, các hệ đào tạo dẫn đến việc cán bộ phải học nhiều lần một số chuyên đề, học phần Quản lý đào tạo c n
có mặt yếu kém, nhất là quản lý tự học của học viên Chất lượng đội ng giảng viên, cán bộ quản lý đào tạo c n có mặt hạn chế Điều kiện vật chất – kỹ thuật trong nhiều cơ sở đào tạo c n thiếu thốn" Những nhận định, đánh giá nêu trên không ch cho thấy tính cấp bách phải tiếp tục đổi mới, tăng cường hơn nữa chất lượng của công tác bồi dưỡng LLCT ở các Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp