Sơ lược lịch sử nghiên cứu vấn đề
Các nghiên cứu trên thế giới
Đáp ứng nhu cầu phát triển của quốc gia, nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường là nhiệm vụ hàng đầu được nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, đặc biệt quan tâm Việc nâng cao chất lượng giảng dạy tại các trường phổ thông đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy sự tiến bộ của đất nước Chính sách và chiến lược cải thiện phương pháp giảng dạy đang được tập trung thực hiện để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phù hợp với nhu cầu ngày càng cao của xã hội.
Ngay từ thời cổ đại, các nhà triết học và giáo dục nổi tiếng trên thế giới đã thể hiện quan điểm về dạy học và quản lý dạy học, góp phần hình thành nền tảng lý luận giáo dục hiện đại Đức Khổng Tử (551-479 TCN) nhấn mạnh vai trò của việc khuyến khích sở trường và phê bình sở đoản của học trò, với phương châm chính là khải phát (gợi mở) nhằm phát huy khả năng sáng tạo và tư duy độc lập của người học Socrates (469-399 TCN) đề xuất phương pháp dạy học dựa trên việc đặt câu hỏi và đối thoại, phương pháp này vẫn còn ứng dụng rộng rãi đến ngày nay J.A Komenxki (1592-1670) phân tích các hiện tượng tự nhiên và thực tiễn để xây dựng phương pháp dạy học khuyến khích học sinh tò mò, tìm tòi và suy nghĩ để khám phá bản chất của sự vật hiện tượng J.J Rousseau (1717-1778) chủ trương xây dựng nền giáo dục dựa trên sự phát triển tự nhiên của trẻ em, nhằm giúp người học tự khám phá và tích luỹ kiến thức thông qua hoạt động trải nghiệm của chính mình.
Vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX, nhiều nhà giáo dục tiêu biểu như John Dewey, A Macarenco và Jean Piaget đã xuất hiện và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học Các nhà giáo dục này đồng thuận về việc thúc đẩy phương pháp giảng dạy hướng tới sự chủ động, sáng tạo và phát huy năng lực của học sinh trong quá trình học tập Their ideas have significantly influenced modern educational approaches, emphasizing student-centered learning and active engagement.
Vào nửa đầu thế kỷ XX, T.Makiguchi (Nhật Bản) nhấn mạnh sự phát triển của giáo dục đi đôi với việc thay đổi vai trò của người thầy trong quá trình giảng dạy Ông cho rằng, dạy học cần hướng tới người học, thúc đẩy phương pháp dạy học tích cực và biến quá trình giảng dạy thành quá trình tự học của học sinh Xu hướng giáo dục hiện nay hoàn toàn phù hợp với quan điểm này, đề cao vai trò trung tâm của người học và phương pháp học tập chủ động.
Trong những thập kỷ gần đây tại Liên Xô cũ, đã có nhiều công trình nghiên cứu hệ thống về phương pháp dạy học, nổi bật là các công trình của các nhà khoa học như V.V Davưdop, N.A Menchinskaia, M.N Statkin, và I Ia Lecne Đặc biệt, công trình của Giáo sư Viện sĩ V.V Davưdop về công nghệ hóa quá trình dạy học đã được tổ chức vận dụng thành công tại Việt Nam, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Các nghiên cứu ở Việt Nam
Chủ tịch Hồ Chí Minh có tư tưởng sáng tạo về quản lý giáo dục và dạy học, dựa trên việc vận dụng triết học Mác-Lênin một cách linh hoạt và kế thừa tinh hoa của các tư tưởng giáo dục tiến bộ Những lý luận này đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của hệ thống giáo dục cách mạng Việt Nam, để lại những giá trị bền vững trong tiến trình đổi mới và nâng cao chất lượng giáo dục đất nước.
Trong nghiên cứu lý luận quản lý giáo dục, các nhà khoa học Việt Nam dựa trên quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh để phân tích và phát triển công tác quản lý trường học Các tác phẩm tiêu biểu như "Phương pháp luận khoa học giáo dục" của Phạm Minh Hạc và "Khoa học Quản lý giáo dục - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn" của Trần Kiểm đã góp phần làm rõ các phương pháp và nguyên lý quản lý hiệu quả trong giáo dục Nghiên cứu này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp cận quản lý dựa trên các nguyên tắc cách mạng và thực tiễn, nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý và phát triển nhà trường phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục của đất nước. -Nâng cao hiệu quả quản lý giáo dục với các phương pháp luận cách mạng dựa trên tư tưởng Hồ Chí Minh và Mác - Lênin, khám phá thêm tại [Learn more](https://pollinations.ai/redirect/2699274).
Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, việc đổi mới nội dung và phương pháp dạy học là nhiệm vụ cấp bách nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Các nhà nghiên cứu giáo dục như Trần Hồng Quân, Phạm Viết Vượng đã có nhiều đóng góp quan trọng bằng các công trình nghiên cứu về đổi mới phương pháp dạy học và nội dung giảng dạy Điều này góp phần thúc đẩy sự phát triển và phù hợp với xu hướng giáo dục hiện đại.
Gần đây, một số luận văn thạc sĩ ngành Quản lý giáo dục đã tiến hành nghiên cứu thực trạng quản lý giáo dục, hệ thống hóa các vấn đề chính và đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả Các nghiên cứu này giúp làm rõ các thách thức trong quản lý giáo dục, đồng thời cung cấp các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng quản lý trong các cơ sở giáo dục Những đề tài này góp phần thúc đẩy cải thiện công tác quản lý và nâng cao hiệu quả chiến lược phát triển giáo dục quốc gia.
“Biện pháp quản lý hoạt động dạy và giao lưu thầy trò nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh THPT tỉnh Gia Lai” của Trần Ngọc Chi (1997);
Các đề tài nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường THPT tại các tỉnh như Thái Nguyên và Bắc Ninh đã tập trung phân tích các biện pháp quản lý phù hợp để nâng cao chất lượng giáo dục Trong đó, Đinh Thị Tuyết Mai (2002) đề cập đến các biện pháp quản lý hoạt động dạy của hiệu trưởng trường THPT tỉnh Thái Nguyên, còn Nguyễn Hữu Hùng (2010) tập trung vào quản lý chuyên môn tại trường THPT Ngô Gia Tự tỉnh Bắc Ninh Các nghiên cứu này đều nhằm làm rõ các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý của hiệu trưởng trong công tác giảng dạy Ngoài ra, các đề tài cũng đã phân tích lý luận quản lý giáo dục, góp phần xây dựng nền tảng lý thuyết vững chắc cho hoạt động quản lý trường học.
Quản lý hoạt động dạy học trong các trường THPT tại Thị xã Hoàng Mai đang được quan tâm sát sao nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phù hợp với đặc thù vùng miền Các nghiên cứu đã đề xuất một số giải pháp quản lý khả thi từ các đề tài trước, góp phần làm rõ cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học Tuy nhiên, với đặc điểm là thị xã công nghiệp kết hợp du lịch, dịch vụ, cán bộ quản lý cần tương tác linh hoạt, đề ra các giải pháp phù hợp với tình hình địa phương Các trường THPT tại đây đã áp dụng một số biện pháp quản lý dựa trên thành tựu nghiên cứu trong và ngoài nước, nhưng vẫn cần nghiên cứu cụ thể để nâng cao hiệu quả công tác quản lý và đổi mới giáo dục phổ thông Trong khuôn khổ nghiên cứu này, các giải pháp quản lý hoạt động dạy học phù hợp với địa phương sẽ được đề xuất nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục một cách hiệu quả.
Các khái niệm cơ bản
Trường Trung học phổ thông, vị trí, vai trò trường THPT trong hệ thống giáo dục quốc dân
Theo Luật Giáo dục năm 2005, giáo dục trung học phổ thông được thực hiện trong vòng ba năm học từ lớp 10 đến lớp 12, yêu cầu học sinh đã tốt nghiệp trung học cơ sở và đủ 15 tuổi để vào lớp 10 Trường trung học phổ thông là cơ sở giáo dục phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân, có tư cách pháp nhân và con dấu riêng, phù hợp với quy định tại Điều lệ Trường trung học phổ thông, Trường trung học cơ sở.
Cấp THPT là cấp học tiếp nối từ cấp THCS, dành cho học sinh đã có kiến thức cơ bản của chương trình THCS Một số học sinh không đủ điều kiện học tiếp sẽ tham gia lao động trong các lĩnh vực khác nhau của xã hội, trong khi đa số tiếp tục học lên để hoàn thiện kiến thức nhằm dự tuyển vào các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp chuyên nghiệp Những học sinh còn lại có thể học nghề hoặc bắt đầu cuộc sống lao động và sản xuất.
Cấp học Trung học cơ sở đang chuyển mình hướng tới đa dạng hóa loại hình và mạng lưới trường học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Để đảm bảo sự phát triển toàn diện cho học sinh, cần thiết phải xây dựng sự liên kết liên tục giữa chương trình giáo dục THCS và chương trình học tại cấp Trung học phổ thông Việc kết nối này giúp học sinh chuyển đổi kiến thức một cách dễ dàng, chuẩn bị tốt cho các cấp học tiếp theo và nâng cao hiệu quả giảng dạy.
Là cấp học đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đào tạo Trung cấp, Cao đẳng và Đại học, góp phần thúc đẩy quá trình CNH-HĐH đất nước Để đáp ứng yêu cầu này, cần tăng cường nội dung giáo dục, đào tạo và hướng nghiệp nhằm chuẩn bị tốt cho học sinh bước vào thị trường lao động và tham gia phát triển đất nước một cách bền vững.
- Là cấp học chịu áp lực về nhu cầu học tiếp của THCS đang phổ cập cho trên 80% học sinh ở độ tuổi 11-15, hoàn thành phổ cập THCS vào năm
2015, chuẩn bị tham gia hoàn thành phổ cập THPT vào năm 2020
Giáo dục THPT đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho xã hội Trên nền tảng thành quả từ các cấp học dưới, giáo dục trung học phổ thông tiếp tục phát triển, nâng cao trình độ và hoàn thiện nhân cách của học sinh Việt Nam.
Cấp THPT đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra những nguồn nhân lực chất lượng cho các trường dạy nghề, cao đẳng, đại học và đội ngũ lao động có trình độ văn hóa cao, góp phần phát triển nguồn lực con người cho đất nước Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Việt Nam đang đối mặt với những yêu cầu ngày càng cao về phát triển kinh tế và xã hội Chính vì vậy, phát triển bền vững nguồn nhân lực từ cấp phổ thông là yếu tố quyết định thành công của chiến lược phát triển đất nước trong thời kỳ hội nhập quốc tế.
XH nhanh chóng phát triển mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, đặt ra nhiều thử thách cạnh tranh với các nước trong khu vực và trên thế giới Chính vì vậy, đổi mới giáo dục và đi trước một bước là yếu tố then chốt để tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế – xã hội Trong hệ thống giáo dục quốc dân, bậc THPT đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.
Hoạt động dạy học
Theo Phạm Minh Hạc “Dạy học là một chức năng xã hội, nhằm truyền đạt và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội đã tích luỹ được,
Dưới đây là đoạn tóm tắt dựa trên nội dung của bạn, phù hợp với quy chuẩn SEO và có ý nghĩa liên kết mạch lạc:Trong bài viết, tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc biến kiến thức và kinh nghiệm xã hội thành phẩm chất và năng lực cá nhân Việc này giúp mỗi cá nhân phát triển toàn diện, góp phần nâng cao năng suất và hiệu quả làm việc Theo các nghiên cứu, việc tích lũy kiến thức từ thực tiễn là yếu tố then chốt để xây dựng phẩm chất tốt và khả năng thích ứng nhanh với môi trường công việc ngày càng thay đổi Thông qua quá trình rèn luyện và học hỏi, cá nhân sẽ trở nên tự tin, chủ động hơn trong các hoạt động xã hội cũng như trong công việc hàng ngày.
Theo Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt, quá trình dạy học là một hoạt động sư phạm bộ phận, nhằm trau dồi kiến thức, phát triển phẩm chất và nhân cách thông qua tương tác giữa người dạy và người học Quá trình này truyền thụ và lĩnh hội hệ thống các tri thức khoa học, kỹ năng, kỹ xảo, nhận thức và thực hành một cách có hệ thống.
Dạy học là một quá trình liên kết chặt chẽ giữa quá trình giảng dạy của thầy và quá trình học tập của trò, có mối quan hệ biện chứng và phát triển lẫn nhau Nội dung dạy học được thực hiện trong môi trường thuận lợi là nhà trường, nơi thiết kế phù hợp với đặc điểm tuổi của học sinh qua các cấp học khác nhau.
Hoạt động dạy học là hoạt động trung tâm chi phối tất cả các hoạt động trong nhà trường, đóng vai trò then chốt trong quá trình phát triển giáo dục Đây là con đường trực tiếp và hiệu quả nhất để giúp học sinh tiếp thu tri thức của nhân loại, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển toàn diện cho học sinh.
Hoạt động học tập giúp học sinh nắm vững kiến thức khoa học một cách có hệ thống, đồng thời phát triển kỹ năng và kỹ xảo cần thiết trong học tập, lao động và đời sống Nó thúc đẩy tư duy độc lập, sáng tạo và hình thành những năng lực cơ bản về nhận thức và hành động Ngoài ra, hoạt động này giúp học sinh hình thành thế giới quan khoa học, yêu quê hương và tư tưởng xã hội chủ nghĩa, từ đó trở thành động lực học tập và định hướng hoạt động trong nhà trường.
Hợp tác Đoàn Hội trong nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc thể hiện chức năng xã hội của nhà trường và nhấn mạnh nhiệm vụ trung tâm của hoạt động giáo dục Đây còn là hoạt động giáo dục mang tính chất trung tâm, góp phần xây dựng nền tảng khoa học cho các hoạt động giáo dục khác trong môi trường trường học.
1.2.2.2 Hoạt động dạy của giáo viên
Hoạt động dạy (HĐD) là quá trình tổ chức và điều khiển tối ưu quá trình học sinh tiếp thu tri thức, đồng thời phát triển nhân cách học sinh Vai trò chủ đạo của HĐD là tổ chức và điều khiển quá trình học tập, giúp học sinh nắm vững kiến thức, vận dụng vào thực tiễn và hình thành kỹ năng cùng thái độ tích cực.
1.2.2.3 Hoạt động học của học sinh
Học là quá trình tự giác tích cực, giúp học sinh tự lực chiếm lĩnh khái niệm khoa học và chuyển đổi từ kho tàng văn hóa xã hội thành kiến thức cá nhân Quá trình này hình thành thái độ đánh giá giá trị tinh thần và vật chất của thế giới khách quan cũng như phát triển phẩm chất đạo đức mới như một phần của sự tự điều khiển tối ưu Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh xây dựng cấu trúc tâm lý mới, từ đó thúc đẩy sự phát triển nhân cách toàn diện.
Quản lý nhà trường và quản lý hoạt động dạy học
Quản lý là quá trình hình thành và phát triển cùng với sự tiến bộ của xã hội loài người, bắt nguồn từ yêu cầu phân công, hợp tác lao động Đây là dạng hoạt động xã hội đặc thù, góp phần thúc đẩy sự phát triển của xã hội và diễn ra ở mọi lĩnh vực, mọi cấp độ, liên quan trực tiếp đến mọi người Quản lý được xem là một trong những hoạt động lao động hiệu quả và quan trọng nhất trong xã hội hiện đại.
Quản lý là một chức năng lao động xã hội bắt nguồn từ tính chất xã hội của lao động
Ngay từ khi con người bắt đầu hình thành nhóm, họ đã biết phối hợp các nỗ lực cá nhân để duy trì sự sống Khi nền sản xuất xã hội ra đời, nhu cầu phối hợp các hoạt động riêng lẻ ngày càng tăng, đặc biệt trong các tổ chức và lĩnh vực kinh tế Trong bất kỳ tổ chức nào, từ doanh nghiệp đến các đơn vị hành chính sự nghiệp, luôn tồn tại hai phân hệ chính là người quản lý và đối tượng được quản lý, thể hiện rõ tầm quan trọng của quản lý trong việc điều hòa hoạt động và thực hiện các chức năng chung C.Mác nhấn mạnh rằng, “Tất cả mọi lao động trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung,” nhấn mạnh vai trò thiết yếu của quản lý trong tổ chức và sản xuất xã hội.
Về vận động của toàn bộ cơ thể, nó khác với sự vận động của các cơ quan độc lập Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển, còn dàn nhạc thì cần có nhạc trưởng để phối hợp các phần lại với nhau.
C.Mác đã chỉ ra rằng bản chất của quản lý là hoạt động lao động nhằm điều khiển lao động và là yếu tố thiết yếu trong quá trình phát triển của xã hội loài người Quản lý trở thành hoạt động phổ biến, xuất hiện ở mọi nơi, mọi lĩnh vực, mọi cấp độ và liên quan đến tất cả mọi người Đây là dạng hoạt động xã hội xuất phát từ tính chất cộng đồng, dựa trên sự phân công và hợp tác để hoàn thành công việc hướng tới mục tiêu chung, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của xã hội.
Theo Từ điển Tiếng Việt: “Quản lý là tổ chức, điều khiển và theo dõi thực hiện như đường lối của chính quyền quy định” [20, tr.699]
Khi bàn đến Khái niệm quản lý có nhiều cách tiếp cận khác nhau:
Theo giáo sư Hà Sĩ Hồ, quản lý là quá trình tác động có ý thức, có tổ chức và có chủ đích nhằm điều chỉnh các yếu tố ảnh hưởng tới đối tượng dựa trên thông tin về tình trạng của đối tượng và môi trường Mục tiêu của quản lý là duy trì sự vận hành ổn định của đối tượng và thúc đẩy sự phát triển theo mục đích đã đề ra Quản lý giúp đảm bảo hoạt động của tổ chức hoặc hệ thống diễn ra hiệu quả, phù hợp với các mục tiêu chiến lược.
Theo Giáo sư Nguyễn Ngọc Quang, quản lý là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đối với tập thể người lao động để đạt được các mục tiêu đã đề ra Quản lý bao gồm việc lập kế hoạch, tổ chức, kiểm tra và điều chỉnh nhằm đảm bảo hoạt động hiệu quả Khách thể của quản lý là tập thể người lao động, và mục tiêu chính là thực hiện thành công các kế hoạch đã đề ra Quản lý đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng, điều phối nguồn lực, và đạt được hiệu quả cao trong hoạt động sản xuất và kinh doanh.
Quản lý hiệu quả đòi hỏi phải xác định rõ mục tiêu cho cả đối tượng và chủ thể, tạo nền tảng định hướng cho mọi hoạt động của tổ chức Ngoài ra, quản lý cần xây dựng nội dung, phương pháp, phương tiện và kế hoạch hành động phù hợp với từng môi trường nhất định để đạt được các mục tiêu đề ra.
Quản lý nhà trường là quá trình tác động tối ưu của chủ thể quản lý nhằm phát huy nguồn lực nhà nước, xã hội và lao động đóng góp, tập trung vào hoạt động đào tạo thế hệ trẻ Mục tiêu là nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy mọi hoạt động của nhà trường để hướng tới phát triển bền vững và tiến bộ Hướng phát triển này nhằm đưa nhà trường lên trạng thái mới, đáp ứng yêu cầu giáo dục ngày càng cao của xã hội.
Theo tác giả Phạm Viết Vượng, quản lý trường học là quá trình tập hợp và tổ chức lao động của giáo viên, học sinh cùng các lực lượng giáo dục khác nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo Quản lý trường học còn bao gồm việc huy động tối đa các nguồn lực giáo dục để thực hiện mục tiêu giáo dục tuyệt đối hiệu quả Đây là một lao động đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ và có hệ thống giữa các cơ quan quản lý và các thành phần trong nhà trường.
Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, đảm bảo vận hành nhà trường theo nguyên lý giáo dục Mục tiêu của quản lý nhà trường là hướng tới phát triển toàn diện cho ngành giáo dục, thế hệ trẻ và từng học sinh Quản lý hiệu quả nhằm thúc đẩy mục tiêu đào tạo, góp phần xây dựng nền giáo dục ngày càng phát triển và đáp ứng yêu cầu xã hội.
Hoạt động quản lý trong nhà trường chủ yếu tập trung vào việc điều phối hoạt động dạy học để đảm bảo tiến trình giáo dục diễn ra hiệu quả Quản lý nhằm chuyển đổi trạng thái của hoạt động dạy học từ tình hình hiện tại sang trạng thái mong muốn, hướng tới đạt được các mục tiêu giáo dục và đào tạo đã đề ra Điều này đòi hỏi nhà trường phải có chiến lược quản lý linh hoạt, phù hợp để thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh và nâng cao chất lượng giảng dạy Việc quản lý hiệu quả giúp tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và tạo môi trường học tập tích cực, phù hợp với tiêu chuẩn giáo dục hiện đại.
Quản lý nhà trường là hoạt động dựa trên các nguyên tắc chung của quản lý nhưng cũng có những đặc thù riêng, phản ánh bản chất sư phạm của người giáo viên và quy trình dạy học, giáo dục Trong quản lý nhà trường, mọi thành viên vừa là đối tượng bị quản lý, vừa là chủ thể hoạt động, góp phần hình thành nhân cách của học sinh thông qua quá trình học tập, rèn luyện và tu dưỡng Sản phẩm của quản lý nhà trường chính là nhân cách của người học, được xã hội công nhận và phát triển theo yêu cầu của xã hội.
Quản lý nhà trường đòi hỏi phải quản lý toàn diện nhằm phát triển nhân cách học sinh một cách hợp lý, khoa học và hiệu quả Thành công hay thất bại của nhà trường phụ thuộc lớn vào điều kiện cụ thể của từng trường, do đó người quản lý cần xem xét các đặc thù riêng biệt của nhà trường để thực hiện hiệu quả công tác giáo dục Để nâng cao chất lượng giáo dục, cần chú trọng cải tiến quản lý các hoạt động trong nhà trường, đặc biệt là quản lý hoạt động dạy học, nhằm thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh.
Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhd 77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77t@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn.Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhddtt@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn
1.2.3.3 Quản lý hoạt động dạy học
Dạy học và giáo dục trong sự thống nhất là hoạt động trung tâm của nhà trường, góp phần hình thành và phát triển toàn diện cho học sinh Mọi hoạt động đa dạng và phức tạp của trường đều hướng về mục tiêu giáo dục chính, nhằm thúc đẩy hiệu quả học tập và rèn luyện phẩm chất Do đó, trọng tâm của quản lý trường học chính là tổ chức, chỉ đạo và kiểm soát các hoạt động giáo dục phù hợp nhằm đảm bảo sự thống nhất trong dạy học và giáo dục Quản lý hiệu quả giúp tạo môi trường học tập tích cực, nâng cao chất lượng giảng dạy và đáp ứng nhu cầu phát triển của nhà trường.
Quản lý hoạt động hợp tác và giáo dục (QL HĐDH và GD) đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức và điều hành hoạt động lao động sư phạm của người thầy cũng như hoạt động học tập, rèn luyện của học trò Đây là yếu tố quyết định sự thành công của quá trình giáo dục, đảm bảo môi trường học tập diễn ra hiệu quả và phát triển toàn diện cho học sinh Quản lý tốt các hoạt động này giúp thúc đẩy sự phối hợp, nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập, góp phần xây dựng môi trường giáo dục lý tưởng.
Giải pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học
học 1.2.4.1 Giải pháp: Là cách thức, con đường, một phương tiện mang tính điều kiện, do con người sáng tạo ra, nó có thể được sử dụng tiến hành một hoạt động hướng đích nào đó nhằm đem lại hiệu quả cho người sử dụng
1.2.4.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả: Là tổ hợp các phương pháp tiến hành của chủ thể quản lý, nhằm tác động đến đối tượng quản lý để các hoạt động trong nhà trường đạt được hiệu quả cao nhất Các giải pháp quản lý phải có mục tiêu xác định rõ ràng, cụ thể, có cơ sở khoa học và tính thực tiễn, có tính khả thi và đạt được mục tiêu đề ra
1.2.4.3 Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học: Là tổ hợp những cách thức cụ thể của người phụ trách chuyên môn tiến hành để tác động đến đội ngũ giáo viên, học sinhtrong nhà trường nhằm mục tiêu quản lý hoạt động dạy học của nhà trường đề ra Người phụ trách chuyên môn phải có những giải pháp quản lý mang tính đồng bộ thì mới đảm bảo chất lượng dạy học, giáo dục học sinh trong nhà trường.
Hoạt động dạy học ở trường THPT
Mục tiêu của hoạt động dạy học ở trường THPT
Mục tiêu của giáo dục phổ thông là phát triển toàn diện nhân cách học sinh về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và kỹ năng cơ bản Đây nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, đồng thời chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học tập hoặc lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Giáo dục THPT giúp học sinh củng cố và phát triển kết quả của giáo dục THCS, hoàn thiện kiến thức phổ thông và trang bị hiểu biết chung về kỹ thuật và hướng nghiệp Mục tiêu của giáo dục THPT là tạo điều kiện cho học sinh phát huy năng lực cá nhân để lựa chọn hướng phát triển phù hợp, bao gồm tiếp tục học đại học, cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc tham gia vào cuộc sống lao động.
Mục tiêu của hoạt động dạy học ở trường THPT là trang bị kiến thức và kỹ năng thực hành cho học sinh để đáp ứng yêu cầu học tập nâng cao hoặc tham gia lao động xã hội Được xác định theo Luật Giáo dục, mục tiêu này nhằm phát triển nền tảng tư duy của học sinh phù hợp với yêu cầu của nền văn minh mới Chính vì vậy, hoạt động dạy học phổ thông cần tập trung hình thành và phát triển tư duy sáng tạo, logic và năng lực tự học cho học sinh, góp phần chuẩn bị tốt cho tương lai học tập và làm việc của các em.
Nội dung hoạt động dạy học ở trường THPT
Hoạt động dạy học (HĐDH) được hiểu là một hệ thống gồm hai thành tố chính: hoạt động dạy của giáo viên (HĐD của GV) và hoạt động học của học sinh (HĐH của HS) Nội dung HĐDH phản ánh quá trình tương tác giữa giáo viên và học sinh nhằm thúc đẩy chất lượng giáo dục Hệ thống hoạt động này đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức quá trình dạy học, giúp nâng cao hiệu quả truyền đạt kiến thức và phát triển kỹ năng cho học sinh Việc hiểu rõ các thành tố của HĐDH là nền tảng để xây dựng các phương pháp giảng dạy phù hợp, tối ưu hóa quá trình học tập.
HĐD đóng vai trò quan trọng trong việc truyền đạt nền văn hóa của nhân loại cho thế hệ sau, giúp họ bảo tồn, kế thừa và phát triển giá trị văn hóa đó Ngoài ra, HĐD còn thực hiện chức năng điều khiển quá trình học tập của học sinh, thúc đẩy tính tự giác, tích cực và tự lực trong việc tiếp cận tri thức khoa học Nhờ đó, HĐD góp phần hình thành cấu trúc tâm lý mới và phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh Với chức năng kép truyền đạt và điều khiển, HĐD đảm bảo sự phát triển toàn diện của quá trình giáo dục và đào tạo.
HĐD của giáo viên thực chất gồm hai hoạt động:
Giáo viên cần nghiên cứu kỹ nội dung sách giáo khoa, hiểu rõ trình độ học sinh và điều kiện giảng dạy để xây dựng phương pháp giảng dạy phù hợp Việc tham khảo tài liệu và nắm vững các phương pháp dạy học giúp giáo viên lựa chọn phương pháp phù hợp với từng điều kiện cụ thể Dựa trên đó, giáo viên xây dựng các phương án giảng dạy tối ưu cho từng bài học và từng đối tượng học sinh khác nhau.
Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhd 77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77t@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn.Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhddtt@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn
Trong quá trình giảng dạy, giáo viên phối hợp hoạt động chặt chẽ với học sinh, nêu vấn đề, giảng dạy kiến thức mới và rèn luyện kỹ năng Giáo viên củng cố kiến thức và hướng dẫn học sinh giải quyết vấn đề để nâng cao hiệu quả học tập Các hoạt động của giáo viên cần được phối hợp nhịp nhàng với hoạt động học của học sinh, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh tham gia tích cực vào quá trình tìm hiểu kiến thức và thực hành kỹ năng Việc tăng cường hướng dẫn chỉ đạo của giáo viên giúp học sinh có nhiều cơ hội hoạt động, phát triển tư duy và năng lực thực hành.
Hoạt động học của học sinh nhằm giúp học sinh chủ động, tích cực và sáng tạo trong quá trình tiếp thu tri thức, dưới sự hướng dẫn của giáo viên Qua hoạt động này, học sinh không chỉ chiếm lĩnh kiến thức mà còn phát triển hiểu biết sâu rộng và kỹ năng vận dụng vào thực tiễn cuộc sống Hoạt động của học sinh bao gồm nhiều hình thức thúc đẩy tư duy phản biện, hợp tác và tự chủ trong học tập.
- Phối hợp hoạt động với giáo viên trên lớp, học sinh tiếp thu các kiến thức, kỹ năng mới
Học sinh tự học ở nhà giúp hiểu sâu, mở rộng kiến thức và vận dụng kỹ năng mới vào thực hành cũng như cuộc sống hàng ngày Việc ghi nhớ các kiến thức và kỹ năng cơ bản giúp học sinh tự tin truyền đạt hoặc giảng giải lại cho người khác Tự học tại nhà còn giúp nâng cao khả năng tư duy, độc lập trong học tập và phát triển kỹ năng tự chủ, thúc đẩy quá trình học tập hiệu quả và bền vững.
Quá trình học tập là quá trình biến đổi trải nghiệm xã hội và lịch sử loài người thành kiến thức và kỹ năng cá nhân Qua đó, học sinh xây dựng và phát triển nhân cách của chính mình Đây là quá trình tích lũy kiến thức dựa trên những trải nghiệm thực tiễn, giúp hình thành nên nền tảng tư duy, đạo đức và phẩm chất cá nhân vững chắc.
Để thực hiện mục tiêu của hoạt động đào tạo tại trường THPT, nội dung hoạt động phải đảm bảo củng cố và phát triển kiến thức đã học ở THCS cũng như hoàn thành nội dung giáo dục phổ thông Ngoài việc đảm bảo chuẩn kiến thức kỹ năng cơ bản và toàn diện, chương trình còn hướng nghiệp cho học sinh Đồng thời, có nội dung nâng cao ở một số môn học nhằm phát triển năng lực và đáp ứng nguyện vọng của học sinh, giúp các em tiến xa hơn trong quá trình học tập và phát triển bản thân.
Phương pháp thực hiện hoạt động dạy học ở trường THPT
Phương pháp giáo dục phổ thông cần phát huy tính tích cực, tự giác và chủ động sáng tạo phù hợp với đặc điểm của từng lớp học và môn học Điều này bao gồm việc bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc nhóm, cũng như rèn luyện kỹ năng và vận dụng kiến thức vào thực tiễn Ngoài ra, phương pháp giảng dạy còn tác động tích cực đến cảm xúc của học sinh, giúp tạo ra niềm vui và hứng thú trong học tập.
Trong quá trình dạy học, giáo viên là người điều khiển, hướng dẫn để
HS tự giác và tích cực học tập là yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả giáo dục Giáo viên đóng vai trò khơi dậy sự hào hứng và đam mê học tập cho học sinh, khuyến khích học sinh chủ động tích cực tham gia vào các hoạt động học Việc tổ chức lớp học sáng tạo, phù hợp giúp phát huy khả năng sáng tạo và tư duy phản biện của học sinh Nghệ thuật sử dụng phương pháp giảng dạy phù hợp là chìa khóa quyết định thành công của quá trình giảng dạy và nâng cao kết quả học tập.
1.3.4 Một số yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động dạy học ở trường THPT
Quá trình dạy học gồm nhiều thành tố, each with a distinct vị trí và chức năng riêng, tác động lẫn nhau theo quy luật chung để tạo nên chất lượng toàn diện của hệ thống Nghiên cứu liên tục nhằm hoàn thiện từng thành tố này giúp nâng cao chất lượng của chúng, từ đó thúc đẩy chất lượng toàn bộ hệ thống giáo dục và dạy học.
Dạy học có chất lượng chính là việc thực hiện tốt các nhiệm vụ then chốt: cung cấp kiến thức đầy đủ, rèn luyện kỹ năng thực hành và hình thành thái độ tích cực Việc thực hiện thành công những nhiệm vụ này sẽ nâng cao hiệu quả giảng dạy, từ đó thúc đẩy chất lượng giáo dục ngày càng được cải thiện và phát triển bền vững.
Chất lượng dạy học ổn định và phát triển, nó quy tụ ở những yếu tố sau:
- Đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất - trang thiết bị dạy học, nguồn tài chính và môi trường sư phạm
- Mục tiêu, nội dung, chương trình, kế hoạch dạy học
- Qui mô phát triển học sinh
- HĐDH của thầy trong mối quan hệ không thể tách rời với hoạt động học của trò
- Cơ chế tổ chức quản lý
- Cơ chế cộng đồng phối hợp trong và phối hợp ngoài
Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhd 77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77t@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn.Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhddtt@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn
Các nhà quản lý cần xác định các biện pháp khả thi để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động giáo dục trong nhà trường, đặc biệt là hoạt động hội đồng nhà trường (HĐDH) Việc quản lý hiệu quả hoạt động HĐDH đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy công tác giáo dục, nâng cao chất lượng giảng dạy và xây dựng môi trường học tập tích cực Để đạt được mục tiêu này, các nhà quản lý cần thực hiện các giải pháp phù hợp nhằm tăng cường sự tham gia của các thành viên trong HĐDH, đảm bảo hoạt động diễn ra hiệu quả và phù hợp với tiến trình giáo dục chung.
Nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT
Quản lý kế hoạch dạy học của nhà trường
Trong bối cảnh đổi mới GDPT của nước ta hiện nay, phát triển chương trình nhà trường đóng vai trò cực kỳ quan trọng nhằm phù hợp với đặc điểm và điều kiện thực tế của từng trường Dựa trên chương trình quốc gia do Bộ GD&ĐT ban hành, các sở GD&ĐT địa phương xây dựng chương trình phù hợp, giúp các trường THPT tự xây dựng chương trình nhà trường hiệu quả Quản lý kế hoạch dạy học là nội dung then chốt trong quá trình phát triển chương trình nhà trường, bao gồm việc xây dựng, tổ chức triển khai, chỉ đạo thực hiện và kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch dạy học để đảm bảo chất lượng giáo dục.
1.4.1.1 Xây dựng kế hoạch dạy học trong trường THPT
Kế hoạch dạy học là một loại kế hoạch tác nghiệp quan trọng, bao quát về quản lý dạy học của cán bộ quản lý giáo dục Trong khi kế hoạch năm học tổng hợp tất cả các hoạt động của toàn trường, thì kế hoạch dạy học tập trung vào các hoạt động giảng dạy cụ thể, đảm bảo phù hợp với mục tiêu đào tạo và nâng cao chất lượng giáo dục Việc xây dựng kế hoạch dạy học chính là bước quan trọng giúp thống nhất phương pháp giảng dạy, phân bổ thời gian hợp lý và đáp ứng các yêu cầu về quản lý dạy học của người CBQL.
Kế hoạch dạy học được lập từ đầu năm học và tuân theo đúng các quy định về cấu trúc mà một bản kế hoạch cần có
Khi xây dựng kế hoạch dạy học của nhà trường cần chú ý các nội dung sau:
Dựa trên các căn cứ lập kế hoạch, nhà trường cần mô tả thực trạng tổng thể, bao gồm các yếu tố nội bộ như mặt mạnh, mặt yếu, và các yếu tố ngoại vi như thuận lợi, khó khăn ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục Việc phân tích đặc điểm tình hình dạy học trong những năm qua giúp đánh giá thành tích nổi bật cũng như những hạn chế cần cải thiện nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy Từ đó, nhà trường xác định rõ mục tiêu cần thực hiện trong năm học này để thúc đẩy sự phát triển toàn diện cho học sinh và nâng cao hiệu quả giáo dục, phù hợp với bối cảnh thực tế và các yếu tố định hướng phát triển của lĩnh vực giáo dục.
Trong phương hướng dạy học, cần xác định rõ các nhiệm vụ chính như nâng cao chất lượng giảng dạy, phát huy vai trò của các tổ chuyên môn (tổ CM) trong việc xây dựng và thực hiện các mục tiêu giáo dục Các chỉ tiêu về dạy học phải cụ thể, rõ ràng, phản ánh mức độ đạt được của từng tổ và toàn trường, đảm bảo nâng cao chất lượng đào tạo và phản ánh đúng kết quả học tập của học sinh Đồng thời, cần đề cập các mục tiêu cụ thể về đổi mới phương pháp giảng dạy, phát triển năng lực học sinh, và nâng cao hiệu quả kiểm tra, đánh giá để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
- Các biện pháp thực hiện để đạt được các mục tiêu đề ra
Xác định rõ thời gian thực hiện các hoạt động, dự trù nguồn lực tài chính và vật chất cần thiết để đảm bảo thực hiện kế hoạch hiệu quả Đồng thời, phân công từng công việc cho từng cá nhân hoặc bộ phận phụ trách cụ thể, giúp tăng tính trách nhiệm và đạt được mục tiêu đề ra một cách thuận lợi.
Dựa trên kế hoạch dạy học chung của nhà trường, các Tổ chuyên môn (TCM) xây dựng kế hoạch dạy học của tổ để giáo viên có căn cứ xây dựng kế hoạch cá nhân phù hợp Các cán bộ phụ trách công tác chuyên môn của nhà trường có trách nhiệm hướng dẫn, giám sát và phê duyệt các kế hoạch tổ và kế hoạch dạy học của giáo viên, đảm bảo thực hiện đúng quy định và đạt hiệu quả cao.
1.4.1.2 Tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch dạy học trong trường THPT
Trong quản lý dạy học ở trường THPT, tổ chức triển khai kế hoạch dạy học đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận và phân bổ các nguồn lực như nhân lực, vật lực và tài lực nhằm đảm bảo đạt được mục tiêu giáo dục của nhà trường Quá trình này yêu cầu người quản lý có tầm nhìn chiến lược và tư duy khoa học để thực hiện các bước triển khai hiệu quả Việc sắp xếp, phân bổ nguồn lực đúng cách giúp nâng cao chất lượng dạy học và đạt được kết quả giáo dục tối ưu.
Trong quá trình hoạt động của trường học, việc tiếp nhận các nguồn lực từ các bộ phận khác đóng vai trò quan trọng để đảm bảo hoạt động hiệu quả Ví dụ, trường tiếp nhận giáo viên và học sinh trúng tuyển, nhận kinh phí từ ngân sách nhà nước, cũng như các nguồn tài trợ như sách vở, trang thiết bị dạy học, và các hỗ trợ khác từ các tổ chức, doanh nghiệp Việc quản lý nguồn lực hợp lý giúp nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng tốt các nhu cầu của học sinh và cán bộ giáo viên.
- Sắp xếp, bố trí giáo viên, bổ nhiệm TTCM, xếp lớp,… Phân chia bàn ghế, CSVC,…
- Hoạch định, cân đối tài chính cho các hoạt động trong năm học ( ưu tiên các nội dung cấp thiết và quan trọng)
- Phổ biến đến toàn thể CBGV để cùng thực hiện Giao cho các TTCM giám sát việc thực hiện để đảm bảo kế hoạch được thực thi hiệu quả
1.4.1.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch dạy học trong trường THPT
Chỉ đạo thực hiện kế hoạch dạy học trong trường trung học phổ thông là hoạt động thường xuyên, liên tục diễn ra suốt năm học Hoạt động này nhằm đảm bảo việc triển khai chương trình học đúng tiến độ, nâng cao chất lượng giảng dạy và đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh Thường xuyên kiểm tra, điều chỉnh kế hoạch dạy học phù hợp với thực tiễn để nâng cao hiệu quả giáo dục Việc này giúp đảm bảo mục tiêu đào tạo và phát triển toàn diện cho học sinh trong suốt năm học.
Chỉ huy hiệu quả và ra các quyết định phù hợp góp phần làm cho hoạt động dạy học của nhà trường diễn ra thuận lợi, đúng kế hoạch và đạt được các mục tiêu giáo dục đề ra, đảm bảo sự phát triển toàn diện cho học sinh.
Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhd 77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77t@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn.Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhddtt@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn
Để đảm bảo kế hoạch dạy học được thực hiện đúng tiến độ, cần thiết đôn đốc, động viên và khích lệ tinh thần của giáo viên và học sinh khi gặp khó khăn Việc thể hiện sự ghi nhận và khen thưởng bằng vật chất không chỉ tạo động lực tích cực mà còn thúc đẩy mọi người nỗ lực vượt qua thử thách, góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập.
- Theo dõi và giám sát, điều chỉnh với tư cách là người hướng dẫn, trợ giúp kĩ thuật cho GV trong quá trình thực hiện kế hoạch dạy học
Trong quá trình thực hiện kế hoạch dạy học, việc chỉ đạo, kiểm tra và giám sát đóng vai trò cực kỳ quan trọng để đảm bảo quá trình giảng dạy diễn ra thuận lợi và đạt hiệu quả cao Quá trình này thường dựa trên chu trình “hoạch định - kiểm soát”, giúp phân công nhiệm vụ rõ ràng, theo dõi tiến độ và điều chỉnh kịp thời để phù hợp với mục tiêu đề ra Việc kiểm tra định kỳ và giám sát chặt chẽ không chỉ nâng cao chất lượng giảng dạy mà còn giúp phát hiện và khắc phục các tồn tại, đảm bảo quá trình dạy học được diễn ra hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
Trong Quản lý hoạt động dạy học trong trường THPT, cán bộ quản lý vừa đảm nhận vai trò thiết kế kế hoạch vừa trực tiếp chỉ đạo và phối hợp cùng giáo viên thực hiện kế hoạch dạy học Việc tổ chức thực hiện và chỉ đạo dạy học yêu cầu người cán bộ quản lý biết kết hợp yếu tố khoa học và nghệ thuật trong quản lý, đồng thời vận dụng kinh nghiệm thực tiễn để nâng cao hiệu quả giảng dạy.
Trong quản lý hoạt động dạy học trong trường trung học phổ thông, cán bộ quản lý chịu trách nhiệm chỉ đạo thực hiện kế hoạch dạy học bằng cách thống nhất và hướng dẫn các tổ chuyên môn (tổ CM) thực hiện các nội dung quan trọng sau: đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ, xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp với chương trình giáo dục, kiểm tra và đánh giá tiến độ học tập của học sinh, đồng thời thúc đẩy đổi mới phương pháp giảng dạy để nâng cao chất lượng giáo dục.
Tổ chức cho giáo viên học tập nhằm nâng cao hiểu biết về mục tiêu đào tạo và giáo dục của cấp học, chương trình giảng dạy, sách giáo khoa, cùng các hướng dẫn dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng Đồng thời, hướng dẫn xây dựng ma trận đề kiểm tra và các quy định, quy chế cán bộ quản lý khác đảm bảo thực hiện tốt công tác giảng dạy và đánh giá chất lượng giáo dục.
- Tổ chức bàn bạc xây dựng kế hoạch thực hiện những mục tiêu CM theo từng tổ CM
Quản lý hoạt động dạy của giáo viên
Hoạt động dạy của giáo viên là yếu tố trung tâm trong quá trình dạy học, đóng vai trò thiết yếu trong sự phát triển của học sinh Quản lý hoạt động giảng dạy bao gồm việc tổ chức thực hiện chương trình dạy học, chuẩn bị bài giảng và kế hoạch lên lớp một cách hiệu quả Ngoài ra, việc quản lý thời gian lên lớp và đổi mới phương pháp giảng dạy cũng rất quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh giúp điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp, đảm bảo sự tiến bộ của học sinh trong quá trình học tập.
1.4.2.1 Quản lý việc thực hiện chương trình
Thực hiện chương trình dạy học là quá trình thực thi kế hoạch đào tạo nhằm đạt được mục tiêu của nhà trường phổ thông, đảm bảo chất lượng giáo dục theo quy định của Nhà nước Đây cũng là yêu cầu bắt buộc do Bộ Giáo dục đề ra để hướng tới nâng cao năng lực học sinh và phát triển toàn diện giáo dục phổ thông Việc thực hiện đúng chương trình giúp đảm bảo tính thống nhất, phù hợp với chuẩn mực giáo dục quốc gia, góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển của học sinh.
Đào tạo ban hành dựa trên việc nắm vững chương trình giảng dạy và tổ chức cho giáo viên nghiên cứu theo từng nhóm môn học Điều này giúp xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với đặc điểm cụ thể của nhà trường, đối tượng học sinh và từng năm học Việc thiết kế các chương trình đào tạo tùy chỉnh đảm bảo phù hợp với từng trường học, nâng cao hiệu quả giảng dạy và đáp ứng nhu cầu phát triển của học sinh.
Chương trình học của nhà trường bao gồm các nội dung đã được xây dựng phù hợp với yêu cầu của chương trình quốc gia do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Các điều kiện hỗ trợ học tập như thời gian, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học cũng được đảm bảo đầy đủ để tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh Nhà trường cung cấp các nguồn lực cần thiết nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và đảm bảo học sinh nắm vững kiến thức theo quy chuẩn quốc gia.
Nắm vững chương trình dạy học là việc đảm bảo quản lý thực hiện tốt chương trình dạy học, bao gồm:
- Nắm vững những nguyên tắc cấu tạo chương trình, nội dung và phạm vi kiến thức dạy học của từng môn học, cấp học
- Nắm vững phương pháp dạy học của từng môn học, từng khối lớp trong cấp học
- Phương pháp dạy đặc trưng của bộ môn, của bài học phù hợp với từng loại lớp học, từng loại bài của cấp học
Trong quá trình giảng dạy, việc vận dụng đa dạng các hình thức tổ chức dạy học như học trên lớp, học ngoài lớp, thực hành, tham quan và các hoạt động thực tế giúp nâng cao hiệu quả học tập của học sinh Việc kết hợp hợp lý các phương pháp này không chỉ tạo sự đa dạng trong quá trình học mà còn giúp học sinh áp dụng kiến thức một cách linh hoạt và thực tiễn hơn, đáp ứng được các yêu cầu của chương trình giáo dục và thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh.
Dạy học phải tuân thủ đúng phân phối chương trình và không được cắt xén, dồn ép bài học hay thêm bớt tiết học của bất kỳ môn học nào, lớp học nào, dưới bất kỳ hình thức nào Để đảm bảo thực hiện chương trình dạy học đạt hiệu quả cao, cần sử dụng thời khóa biểu như công cụ quản lý, điều hành và kiểm soát tiến độ, từ đó thường xuyên điều chỉnh các lệch lạc trong quá trình triển khai chương trình Việc quản lý chặt chẽ giúp đảm bảo thời gian hợp lý cho toàn bộ nội dung dạy học và nâng cao chất lượng giáo dục.
1.4.2.2 Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp
Soạn bài là bước quan trọng nhất trong quá trình chuẩn bị của giáo viên cho giờ dạy, thể hiện sự sáng tạo và công phu trong lựa chọn nội dung và phương pháp giảng dạy Mặc dù chưa thể dự đoán hết mọi tình huống trên lớp, nhưng việc soạn bài phản ánh quá trình suy nghĩ, quyết định của giáo viên để phù hợp với đối tượng học sinh và yêu cầu của chương trình Đây là hoạt động lao động sáng tạo, giúp giáo viên chuẩn bị tốt hơn cho giờ học và nâng cao hiệu quả giảng dạy.
Quản lý việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp phải đảm bảo những yêu cầu cần thiết đó là:
- Đảm bảo tính tư tưởng, tính giáo dục của bài giảng
- Thực hiện soạn bài phải đúng quy chế, soạn bài chu đáo trước khi lên lớp, chống việc soạn bài để đối phó với kiểm tra
Đảm bảo nội dung và tri thức khoa học mang tính giáo dưỡng nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy Việc soạn bài và chuẩn bị lên lớp cần được thực hiện một cách nghiêm túc, có nề nếp, góp phần tạo môi trường học tập hiệu quả và chuyên nghiệp Việc này không những giúp truyền đạt kiến thức rõ ràng mà còn phát huy vai trò giáo dục trong quá trình dạy học.
Chỉ đạo không rập khuôn máy móc, khuyến khích tính tích cực, tự giác và sáng tạo của giáo viên Để đảm bảo việc soạn bài chuẩn bị lên lớp đạt hiệu quả cao, cần phân công trách nhiệm rõ ràng cho cán bộ giáo viên trong nhà trường Tạo điều kiện thuận lợi giúp giáo viên thực hiện tốt công tác soạn bài và chuẩn bị lên lớp, đồng thời thường xuyên kiểm tra, theo dõi để khuyến khích tiến bộ kịp thời và điều chỉnh những sai lệch phù hợp với các quy định đề ra.
1.4.2.3 Quản lý giờ lên lớp, sử dụng thiết bị dạy học (TBDH) và thực hành thí nghiệm (THTN) của giáo viên
Hoạt động dạy và học trong nhà trường phổ thông hiện nay chủ yếu diễn ra qua hình thức dạy và học trên lớp, với các giờ lên lớp và hệ thống bài học cụ thể Việc sử dụng thiết bị dạy học (TBDH) và tài liệu hướng dẫn, thầy cô cùng học sinh áp dụng một cách hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng dạy học Trong đó, giờ lên lớp đóng vai trò là hình thức tổ chức cơ bản và chủ yếu nhất của quá trình giảng dạy học trong nhà trường để đạt được mục tiêu giáo dục của cấp học.
Trong quá trình quản lý dạy và học, cần áp dụng các biện pháp tác động cụ thể, phong phú và linh hoạt nhằm nâng cao chất lượng giờ lên lớp cũng như việc sử dụng thiết bị dạy học và phương pháp giảng dạy của giáo viên Việc này giúp thúc đẩy hiệu quả giảng dạy, đảm bảo sự phát triển toàn diện cho học sinh và nâng cao năng lực chuyên môn của giáo viên Các biện pháp này đóng vai trò quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học và nâng cao hiệu quả giáo dục trong nhà trường.
Quản lý giờ lên lớp của giáo viên phải đảm bảo các yêu cầu chủ yếu là:
Xây dựng “chuẩn” giờ lên lớp là yếu tố then chốt giúp quản lý thời gian dạy học hiệu quả của giáo viên Chuẩn này không chỉ dựa trên các quy định chung của ngành, như Thông tư 13/TT/GD-ĐT ngày 12/9/1994 và Thông tư 12/TT/GD-ĐT ngày 4/8/1997, mà còn hướng đến tối ưu hóa sự tiết kiệm thời gian và nâng cao chất lượng giảng dạy Việc thiết lập chuẩn giờ lên lớp rõ ràng giúp giáo viên phân chia thời lượng hợp lý, đảm bảo các hoạt động học tập diễn ra theo đúng kế hoạch và mục tiêu đề ra Đồng thời, chuẩn hóa thời gian lên lớp còn là công cụ hỗ trợ quản lý lớp học chặt chẽ hơn, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục toàn diện.
Bộ GD-ĐT, cần thường xuyên bổ sung, điều chỉnh để thể hiện được sự tiến bộ chung của trường và của giáo viên trong trường
Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhd 77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77t@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn.Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhddtt@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn
Việc xây dựng nề nếp giờ lên lớp cho thầy và trò là yếu tố then chốt để đảm bảo tính nghiêm túc trong mọi hoạt động của nhà trường Nền nếp này góp phần thúc đẩy sự nhịp nhàng trong quá trình dạy và học, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục hiệu quả Thầy cô và học sinh cần ý thức rõ vai trò của việc tuân thủ giờ giấc để tạo môi trường học tập chuyên nghiệp, serious và phát triển toàn diện cho học sinh.
- Phải tác động đến giờ lên lớp một cách tích cực và càng trực tiếp càng tốt để mọi giờ lên lớp góp phần thực hiện mục tiêu
Để đảm bảo quản lý chặt chẽ giờ lên lớp và sử dụng thiết bị dạy học hiệu quả, cần yêu cầu cụ thể từng đối tượng thực hiện đầy đủ và nghiêm túc các quy định của nhà trường, đặc biệt là quy chế liên quan đến giờ lên lớp, khai thác, sử dụng thiết bị dạy học và các phương tiệnTeaching Việc quy định rõ chế độ thực hiện, kiểm tra, sử dụng thời khóa biểu, kế hoạch sử dụng thiết bị dạy học và phương tiện giúp duy trì nề nếp dạy học, kiểm soát giờ lên lớp, điều chỉnh nhịp điệu giảng dạy và xây dựng không khí sư phạm tích cực trong nhà trường.
1.4.2.4 Quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) của GV Đổi mới PPDH là vấn đề cốt lõi của hoạt động dạy học, là đòn bẩy trực tiếp để nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học trong nhà trường Đổi mới PPDH được thực hiện theo các định hướng sau:
- Bám sát mục tiêu giáo dục phổ thông
- Phù hợp với nội dung dạy học cụ thể
- Phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh
- Phù hợp với cơ sở vật chất, các điều kiện dạy học của nhà trường
- Phù hợp với đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học
Quản lý hoạt động học của học sinh
Hoạt động học tập của học sinh là một hoạt động song song tồn tại cùng với hoạt động dạy của giáo viên
Vì vậy, quản lý hoạt động học tập của học sinh cần phải đạt được những yêu cầu chủ yếu sau đây:
Phải khuyến khích học sinh có động cơ học tập đúng đắn và thái độ tích cực để phát triển ý chí tự giác, yêu thích đến trường và các bộ môn học Việc tạo động lực giúp học sinh chủ động tìm tòi, phát hiện vấn đề và lĩnh hội kiến thức một cách tích cực, biến quá trình giáo dục trở thành quá trình rèn luyện tự giác và phát triển bản thân.
- Phải tổ chức hướng dẫn học sinh học tập, giúp học sinh học tập có phương pháp, nắm được các phương pháp học tập ở từng bộ môn
- Phải làm cho học sinh có nề nếp thói quen học tập tốt, làm cho hoạt động học tập của nhà trường có kỷ luật, trật tự
Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhd 77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77t@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn.Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhddtt@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn
Kết quả điểm kiểm tra và xếp loại phản ánh chính xác năng lực học tập của học sinh, giúp các em nhận diện được điểm mạnh và điểm hạn chế của bản thân để phát triển tốt hơn Ngoài ra, kết quả này còn đóng vai trò giáo dục ý thức trung thực trong học tập và cuộc sống, khuyến khích học sinh trung thành với quá trình rèn luyện và vượt qua thử thách một cách công bằng và chân thật.
Quản lý hoạt động học tập của học sinh cần được thực hiện một cách đầy đủ, toàn diện và mang tính giáo dục cao để đảm bảo sự phát triển toàn diện của các em Trong đó, việc giáo dục phương pháp nề nếp, kỷ cương và thái độ học tập tích cực đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nền tảng vững chắc cho học sinh Quản lý này nhằm thúc đẩy ý thức tự giác, xây dựng môi trường học tập nghiêm túc, lành mạnh, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục và rèn luyện phẩm chất cho học sinh.
Phương pháp học tập đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả học tập của học sinh Quản lý việc giáo dục phương pháp học tập cần đảm bảo đáp ứng các yêu cầu chủ yếu nhằm giúp học sinh phát triển kỹ năng học tập hiệu quả và bền vững Việc hướng dẫn học sinh áp dụng các phương pháp học phù hợp sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và thúc đẩy sự phát triển toàn diện.
- Làm cho học sinh nắm được kỹ năng chung của hoạt động học tập
- Làm cho học sinh có kỹ năng học tập phù hợp với từng bộ môn
- Giúp học sinh có phương pháp học tập ở lớp
Để giúp học sinh có phương pháp học tập hiệu quả tại nhà, nhà trường cần tổ chức các hoạt động nghiên cứu và bồi dưỡng về phương pháp giảng dạy Điều này đòi hỏi toàn bộ giáo viên phải nắm vững và thống nhất về các phương pháp học tập, cũng như xác định rõ trách nhiệm của từng đối tượng trong trường trong việc hướng dẫn học sinh Thường xuyên xây dựng kế hoạch chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc, điều chỉnh kịp thời những biểu hiện sai lệch để nâng cao hiệu quả công tác giáo dục phương pháp học tập cho học sinh.
Nề nếp học tập và kỷ luật học tập của học sinh là những quy định cụ thể về tinh thần, thái độ và hành vi ứng xử nhằm đảm bảo hoạt động học tập diễn ra nhịp nhàng và hiệu quả Việc duy trì nề nếp học tập đóng vai trò quan trọng quyết định đến thành tích học tập của học sinh Chính vì vậy, việc xây dựng và hình thành các nề nếp học tập vững chắc là yếu tố then chốt để nâng cao kết quả học tập và phát triển kỹ năng tự quản lý trong học sinh.
- Phải xây dựng cho học sinh có tinh thần, thái độ học tập tốt, chuyên cần, chăm chỉ, có nề nếp học bài và làm bài đầy đủ
- Giúp học sinh có nề nếp tổ chức học tập ở trường cũng như ở nhà và những nơi sinh hoạt văn hoá,…
- Nề nếp sử dụng, bảo quản và chuẩn bị đồ dùng học tập
- Xây dựng được nề nếp về khen thưởng kỷ luật, chấp hành nề nếp nội quy học tập cho học sinh
Duy trì nề nếp học tập tốt là yếu tố then chốt để thúc đẩy các hoạt động học tập đạt hiệu quả cao và nâng cao chất lượng giáo dục Để đảm bảo điều này, cần thường xuyên theo dõi, kiểm tra và đánh giá tình hình thực hiện nề nếp trong nhà trường Việc phân công rõ ràng trách nhiệm cho các đối tượng liên quan giúp tạo ra môi trường giáo dục tích cực, thuận lợi cho sự phát triển toàn diện của học sinh.
1.4.3.2 Quản lý hoạt động học tập trên lớp của HS
Hoạt động học tập của học sinh diễn ra trong không gian và thời gian rộng, chủ yếu là trên lớp và ở nhà Trong giờ học, dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh tiếp nhận kiến thức và có cơ hội thực hành để phát triển kỹ năng và thái độ Để học sinh phát huy tính sáng tạo và chủ động, giáo viên cần có phương pháp giảng dạy linh hoạt, khả năng điều hành tốt lớp học và nắm vững kiến thức chuyên môn cũng như tâm lý học sinh Quản lý hoạt động dạy học đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức, đồng thời duy trì môi trường học tập thoải mái, không gây áp lực để giúp học sinh tự tin, hợp tác và hình thành phẩm chất tích cực cùng kỹ năng cần thiết cho cuộc sống Nhà trường cần thường xuyên chỉ đạo và hỗ trợ giáo viên trong việc thực hiện tốt vai trò của mình để nâng cao chất lượng giáo dục.
Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhd 77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77.77.99.44.45.67.22.55.77.C.37.99.44.45.67.22.55.77t@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn.Stt.010.Mssv.BKD002ac.email.ninhddtt@edu.gmail.com.vn.bkc19134.hmu.edu.vn
1.4.3.3 Quản lý hoạt động học tập ở nhà của HS
Việc quản lý học tập tại nhà của học sinh là yếu tố không thể bỏ qua trong hoạt động giáo dục toàn diện của nhà trường Nhà trường cần kiểm soát chặt chẽ việc học tập ở nhà của học sinh để đảm bảo hiệu quả hoạt động học tập tại lớp, giúp các em luyện tập và nắm bắt kiến thức một cách tự tin và chủ động GVCN đảm nhận trách nhiệm xây dựng kế hoạch học tập hợp lý, bao gồm việc lập thời gian biểu, phân chia nhóm học tập, phát động thi đua giữa các nhóm và cá nhân, kiểm tra kết quả học tập tại nhà, đồng thời phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh để nâng cao hiệu quả giảng dạy và rèn luyện của học sinh.
HS giúp giáo viên nắm bắt tình hình học tập của học sinh tại nhà và làm rõ trách nhiệm của phụ huynh trong việc hỗ trợ con em học tập Điều này thúc đẩy tăng cường mối quan hệ hợp tác giữa nhà trường và gia đình trong công tác giáo dục Việc phối hợp chặt chẽ giữa hai bên góp phần nâng cao hiệu quả công tác xã hội hóa giáo dục, đảm bảo sự phát triển toàn diện của học sinh.
Quản lý hoạt động học tập của học sinh là yếu tố thiết yếu và cực kỳ quan trọng trong quá trình quản lý dạy và học của nhà trường Việc quản lý tốt giúp hình thành ý thức tự giác trong học tập và rèn luyện của học sinh, từ đó phát triển thái độ và động lực học tập tích cực Nhờ đó, hoạt động dạy và học đạt hiệu quả cao hơn, góp phần thực hiện các mục tiêu giáo dục đề ra một cách thành công.