Tăng cường quản lí quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn thị xã cửa lò, tỉnh nghệ an

Nhận thấy tầm quan trọng của quỹ đất tái định cư để phục vụ cho công tác giải phóng mặt bằng, tính cấp thiết và thực tiễn, được tiếp xúc với công việc thực tiễn hàng ngày, những tài liệu

NGUYỄN ĐÌNH THANH

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ QUỸ ĐẤT TÁI ĐỊNH CƯ PHỤC VỤ CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ CỬA LÒ, TỈNH NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGUYỄN ĐÌNH THANH

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ QUỸ ĐẤT TÁI ĐỊNH CƯ PHỤC VỤ CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ CỬA LÒ, TỈNH NGHỆ AN

Chuyên ngành: Kinh tế chính trị

Mã số: 60.31.01.02

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Người hướng dẫn khoa học:

PGS TS TRẦN BÌNH TRỌNG

NGHỆ AN - 2016

lập của tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ chương trình nghiên cứu khoa học nào trước đây và được sự đồng ý của các đơn vị cung cấp

Nghệ An, tháng 6 năm 2016

Tác giả

Nguyễn Đình Thanh

các thầy giáo, cô giáo Trường Đại học Vinh, PGS.TS Trần Bình Trọng, luận văn thạc sỹ "Tăng cường quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn Thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An" đã được hoàn tất

Với lòng biết ơn sâu sắc, tác giả xin chân thành cảm ơn đến PGS.TS Trần Bình Trọng là người hướng dẫn khoa học cho tác giả Trân trọng cảm ơn các Thầy giáo, cô giáo Khoa Kinh tế, Thư viện Đai học Vinh tạo điều kiện và giúp đỡ tác giả về mọi mặt để hoàn thành luận văn

Xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo UBND Thị xã Cửa Lò Trung tâm PTQĐ Thị xã Cửa lò Ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng Thị xã Cửa Lò Ban cán sự Khối 7 Phường Nghi Hương Khối Đông Khánh Phường Nghi thu Thị xã Cửa Lò, phòng Tài nguyên và Môi trường Thành Phố Vinh đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tác giả trong quá trình thu thập tài liệu, lấy thông tin để hoàn thành luận văn

LỜI CẢM ƠN ii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC CÁC HÌNH, BẢNG, SƠ ĐỒ viii

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do lựa chọn đề tài 1

2 Tổng quan tỉnh hình nghiên cứu 2

3 Mục tiêu nghiên cứu 4

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 5

5 Phương pháp nghiên cứu 5

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 6

7 Kết cầu của đề tài 7

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ QUỸ ĐẤT TÁI ĐỊNH CƯ PHỤC VỤ CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TRONG QUA TRÌNH THU HỒI ĐẤT 8

1.1 Quỹ đất tái định cư và sự cần thiết hình thành quỹ đất tái định cư phục vụ công tác tái định cư 8

1.1.1 Sự cần thiết hình thành và phát triển quỹ đất phục vụ tái định cư 8

1.1.2 Quỹ đất tái định cư 13

1.1.3 Vai trò và công tác quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hối đất 22

1.2 Nội dung và các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất 24

1.2.1 Nội dung quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất 24

giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất và bài học

cho Thị xã Cửa lò 35

Kết luận chương 1 38

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ QUỸ ĐẤT TÁI ĐỊNH CƯ PHỤC VỤ CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TRONG QUÁ TRÌNH THU HỒI ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ CỬA LÒ 39

2.1 Điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội của Thị xã Cửa Lò 39

2.1.1 Điều kiên tự nhiên 39

2.1.2 Khái quát về tình hình kinh tế xã hội của Thị xã Cửa Lò 46

2.1.3 Tình hình thu hồi đất phục vụ giải phóng mặt bằng của Thị xã Cửa Lò những năm qua 47

2.2 Phân tích thực trạng quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất trên địa bàn Thị xã Cửa Lò 52

2.2.1 Phân tích Thực trạng quản lý quỹ đất phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất trên địa bàn Thị xã Cửa Lò 52

2.2.2 Tác động của quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất trên địa bàn Thị xã Cửa Lò 55

2.2.3 Đánh giá chung thành tựu và hạn chế về quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất trên địa bàn Thị xã Cửa Lò 56

2.2.4 Nguyên nhân hạn chế 58

Kết luận chương 2 61

Chương 3 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ QUỸ ĐẤT TÁI ĐỊNH CƯ PHỤC VỤ GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG

TRONG QUÁ TRÌNH THU HỒI ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ CỬA LÒ 62

3.1 Quan điểm và định hướng trong công tác tái định cư 62

3.1.1 Quan điểm trong công tác tái định cư 62

3.1.2 Quan điểm về chính sách nhà nước trong công tác tái định cư 63

3.1.3 Đình hướng trong công tác tái định cư 64

3.2 Mục tiêu tăng cường quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất trên địa bàn Thị xã Cửa Lò những năm tới 65

3.2.1 Mục tiêu chuẩn bị quỹ nhà, quỹ đất tái định cư: 65

3.2.2 Mục tiêu phát triển kinh tế xã hội và nhu cầu quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất trên địa bàn Thị xã Cửa Lò những năm tới 67

3.2.3 Yêu cầu tăng cường quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất trên địa bàn Thị xã Cửa Lò những năm tới 71

3.3 Phương hướng tăng cường quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất trên địa bàn Thị xã Cửa Lò những năm tới 73

3.3.1 Phương hướng khắc phục những hạn chế nhằm hoàn thiện công tác xây dựng quy hoạch và kế hoạch về Quỹ đất TĐC 74

3.3.2 Phương hướng khắc phục những hạn chế nhằm tăng cường tổ chức thực hiện quy hoạch và kế hoạch Quỹ đất TĐC 74

3.3.3 Phương hướng khắc phục những hạn chế nhằm tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, giải quyết những vấn đề phát sinh, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch Quỹ đất TĐC 74

3.4 Những giải pháp chủ yếu nhằm tăng cường quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi

đất trên địa bàn Thị xã Cửa Lò những năm tới 75

3.4.1 Những giải pháp liên quan đến xác định đúng đắn nhu cầu phát triển kinh tế- xã hội để đặt ra nhu cầu thu hồi đất và hình thành quỹ đất TĐC 75

3.4.2 Hoàn thiện các chủ trương, chính sách đảm bảo sản xuất và đời sống cho người dân bị thu hồi đất 83

3.4.3 Tăng cường năng lực đội ngũ cán bộ và phối hợp chặt chẽ với giữa các ban ngành trên địa bàn thực thi chính sách quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất 85

3.4.4 Nâng cao ý thức của người dân có đất bị thu hồi 87

Kết luận chương 3 89

KẾT LUẬN 90

TÀI LIỆU THAM KHẢO 91 PHỤ LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ

DANH MỤC CÁC HÌNH, BẢNG, SƠ ĐỒ

Trang

Hình:

Hình 2.1 Ví trí vùng nghiên cứu 40

Hình 2.2 Cơ cấu sử dụng đất thị xã Cửa Lò năm 2014 49

Bảng: Bảng 2.1 Một số chỉ tiêu khí hậu, thời tiết thị xã Cửa Lò năm 2012-2014 41

Bảng 2.2 Diện tích và đặc điểm các loại đất ở Cửa Lò 43

Bảng 2.3 Chỉ tiêu tổng hợp về Kinh tế - Xã hội năm 2012 - 2014 47

Bảng 2.4 Bảng tổng hợp thu hồi đất ở GPMB và TĐC năm 2012 - 2014 51

Bảng 2.5 Bảng tổng hợp tiền bồi thường và suất tái định cư 2012 - 2014 52

Bảng 2.6 Công tác quản lý đất đai trên địa bàn Thị xã năm 2014 47

Bảng 2.7 Hiện trạng sử dụng đất thị xã Cửa Lò năm 2014 47

Bảng 2.8 Bảng thống kê các dự án có thu hồi đất các năm 2012 - 2014 53

Bảng 2.9 Thanh kiểm tra và xử lý trong công tác quy hoạch, sử dụng đất 57

Bảng 2.10 Kết quả xử lý trong thanh tra kiểm tra về quy hoạch đất 58

Bảng 3.1 Kế hoạch thu hồi đất thực hiện các dự án năm 2015 - 2020 70

Bảng 3.2 Tổng hợp nhu cầu tăng giảm diện tích sử dụng đất trong quy hoạch sử dụng đất 73

Sơ đồ: Sơ đồ 3.1 Phân cấp bộ máy quản lý ngành Tài nguyên môi trường Thị xã Cửa Lò 85

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài

Nhằm phát triển Thị xã Cửa lò, Tỉnh Nghệ an theo hướng hiện đại, văn minh, giàu đẹp, từng bước đưa đô thị xứng tầm đô thị Du lịch biển mà Chỉnh Phủ đã công nhận, góp phần đẩy mạnh Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa trong quá trình xây dựng phát triển KTXH, đắc biệt là nghành công nghiệp không khói, xứng tầm là cực phát triển kinh tế của tỉnh Nghệ An với gần 7 vạn dân Trong những năm qua thị xã đã phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực văn hóa, kinh tế, giáo dục… đặc biệt là ngành dịch vụ du lịch theo hướng hiện đại Nhiều dự án đã đầu tư xây dựng, các công trình giao thông, thủy lợi, hệ thống điện, hệ thống thông tin liên lạc, các công trình phục vụ trong mọi lĩnh vực đơi sống xã hội như văn hóa, y tế, giáo dục, thể dục thể thao, các dự án xây dựng và phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế được đầu tư mạnh

mẽ Nhu cầu đất đai cho các dự án này ngày càng lớn đã tạo ra sức ép rất lớn cho công tác giải phóng mặt bằng Công tác giải phóng mặt bằng được thực hiện tốt thì tiến độ dự án mới nhanh Nhưng trên thực tế vấn đề đền bù giải phóng mặt bằng không chỉ đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tiến độ thi công các công trình xây dựng, mà còn tác động rất nhiều đến chất lượng và giá thành công trình

Tuy nhiên công tác giải phóng mặt bằng nhanh hay chậm lại phụ thuộc phần lớn vào chính sách bồi thường thiệt hại của Nhà nước đối với đối tượng trong diện bị giải toả Các phương án bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất là bồi thường bằng tiền, bồi thường bằng đất ở hay bố trí các hộ dân vào các khu tái định cư… Với truyền thống sản xuất nộng nghiệp và nhân dân bản địa có nghành nghề đánh bắt thủy hải sản truyền thống, tâm lý an cư lạc nghiệp, người dân luôn muốn được đền bù bằng đất hơn là đền bù bằng tiền vì

có ổn định chỗ ở thì mới có thể yên tâm sản xuất, làm ăn

Vì vậy, bên cạnh việc đền bù bằng tiền, nhà nước đã chuẩn bị quỹ đất tái định cư nhằm bố trí các hộ dân bị giải toả vào các khu tái định cư tập trung đảm bảo cho các hộ dân có chỗ ở ổn định, đảm bảo tái định cư theo quy hoạch, đảm bảo các cơ hội duy trì thu nhập sau khi bị di chuyển chỗ ở, và ổn định cuộc sống của người dân

Nhận thấy tầm quan trọng của quỹ đất tái định cư để phục vụ cho công tác giải phóng mặt bằng, tính cấp thiết và thực tiễn, được tiếp xúc với công việc thực tiễn hàng ngày, những tài liệu liên quan đến vấn đề trên, tác giả lựa

chon đề tài: "Tăng cường quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác

giải phóng mặt bằng trên địa bàn Thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An" cho luận

văn tốt nghiệp của tác giả với mục tiêu: Nghiên cứu, đánh giá thực trạng quản

lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng các dự án trên địa bàn Thị xã Cửa Lò, rút ra tồn tại từ đó đề xuất các giải pháp góp phần tăng cường quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ GPMB hiệu quả, ổn định đời sống cho nhân dân bị thu hồi đất phục vụ cho các dự án sau này

2 Tổng quan tỉnh hình nghiên cứu

Đất là nguồn tài nguyên, là tư liệu sản xuất cơ bản và quan trọng bậc nhất của mọi quốc gia, thuộc quyền sở hữu toàn dân do nhà nước đại diện chủ

sở hữu và thống nhất quán lý, có ý nghĩa quyết định đối với sự tồn tại và phát triển con người, của một quốc gia, vùng miền Việc sử dụng hiệu quả tài nguyên đất được đặt ra như một chiến lược ưu tiên của mọi quốc gia, địa phương Thị xã Cửa lò là một Thị xã miền biển nằm phía đông Tỉnh Nghệ An, với diện tích đất tự nhiên 2,781Ha, Trong điều kiện phát triển nhanh về đô thị hoá, nhu cầu sử dụng đất, chuyển đổi mục đích đất từ các loại đất rừng, nông nghiệp, đất trông cây lâu năm do nhà nước quản lý sang đất chuyên dùng phục vụ xây dựng, phát triển công nghiệp, dịch vụ do tư nhân, doạnh nghiệp

sử dụng đồng thời phát sinh thay đồi đời sông dân cư nới bị thu hồi, làm đảo

lộn và ảnh hưởng lớn đến đời sống nhân dân Nhằm góp phần quản lý tốt, sử dụng có hiệu quả tài nguyên đất trên địa bàn mà cụ thể là quỹ đất TĐC phục

vụ cho sự phát triển của địa phương Tác giả thực hiện Đề tài "Tăng cường

quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn thị xã Cửa Lò" với nội dung chính là phân tích thực trạng quy hoạch, kế

hoạc trong sử dụng đất tái định cư phục vụ GPMB, từ đó đưa ra giải pháp cho công tác quản lý quỹ đất TĐC hiệu quả, góp phần vào sự phát triển của Thị xã Cửa Lò

- Tác giả Võ Thị Lệ Thu (2013) Trường Đại học nông nghiệp Hà Nội

đã có đề tài "Đánh giá việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt

bằng dự án xây dựng Đại lộ Vinh - Cửa Lò và dự án xây dựng Sân Golf biển Cửa Lò, tỉnh Nghệ An" tác giả lấy một vài dự án trọng điểm để nêu nổi bật về

tình hình quản lý đất đai và tác động của chính sách nhà nước trong công tác thu hồi đất, bồi thường GPMB trên địa bàn thị xã Cửa lò, qua đó đã có các đánh giá, phân tích hạn chế, ưu điểm và đề xuất một số giải pháp về chính sách phù hợp Đặc biệt đề cập đến chính sách bồi thường, văn bản luật và sự biến động của thị trường bất động sản tác động rõ rệt đòi hỏi chính sách nhà nước cũng phải có sự điều chỉnh phù hợp

- Tác giả Mai Hồng Lê (2012), Đánh giá thực trạng chính sách bồi

thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại một số dự án trên địa bàn Huyện Nghi Lộc khi nhà nước thu hồi đất Luận

văn thạc sỹ, Trường Đại học nông nghiệp Hà nội Tác giả nêu lên nhiều chính sách Nhà nước ta đã ban hành và đã được các địa phương nỗ lực vận dụng để giải quyết vấn đề bồi thường, tái định cư, bảo đảm việc làm, thu nhập và đời sống của người dân có đất bị thu hồi Song tình trạng thiếu việc làm, thất nghiệp, không chuyển đổi được nghề nghiệp, khó khăn trong cuộc sống sinh hoạt nơi ở mới còn phổ biến Nguyên nhân một phần do nhiều nơi thực hiện

đền bù, tái định cư, đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho người dân bị thu hồi đất còn chưa hợp lý với điều kiện thực tế tại địa phương Mặt khác, bản thân người dân bị thu hồi đất còn thụ động trông chờ vào Nhà nước, chưa tích cực

tự đào tạo nghề để đáp ứng với sự nghiệp CNH, HĐH đất nước

- Nguyễn Tất Sơn (2013) Đầu tư quỹ nhà ở, đất tái định cư phục vụ

công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn thành phố Vinh tỉnh Nghệ An,

Luận văn thạc sỹ, Đại học Kinh tế quốc dân Tác giả đã có cái nhìn tổng quan

về nhu cầu thu hồi đất, công tác BT, GPMB, chu cầu TĐC phục vụ di dời dân

bị thu hồi đất, các chính sách liên quan để thực hiện nhiệm vụ Đặc biệt tác giả đề cập đến nhu cầu đất và căn hộ phục vụ TĐC, một trong những yếu tố bậc nhất được người dân quan tâm

- Hồ Lạc Thiện (2011) Ảnh hưởng của việc thực hiện chính sách bồi

thường giải phóng mặt bằng đến sinh kế của người dân khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án tại thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An Luận văn thạc sỹ Nông

nghiệp, Đại học Nông lâm Huế Tác giả đã có đánh giá đi sâu sự ảnh hưởng của chính sách nhà nước, công tác quản lý công tác thực hiện trong triên khai

BT, GPMB thu hồi đất phục vụ phát triển KT - XH trên địa bàn đến kế sinh nhai, đời sống làm ăn của người dân, sự tác động rõ rệt đến đời sống hàng ngày của người dân vốn đã quen với nghề làm nông, đánh bắt hải sản, buôn bán nhỏ Trên cơ sở một số dự án, tác giả đã khai quát và có những giải pháp cho công tác việc làm, hỗ trợ đơi sống và chính sách bồi thường của nhà nước

3 Mục tiêu nghiên cứu

- Phân tích thực trạng công tác quản lý tài nguyên đất, quỹ đất tái định

cư trên địa bàn Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả trong công tác quán lý, đầu tư và bố trí tái định cư trên địa bàn Thị xã Cửa Lò Góp phần quản lý sử dụng hiệu quả tài nguyên đất, quỹ đất tái định cư trên địa bàn thị xã Cửa Lò

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Đề tài được tác giả triển khai trên địa bàn thị

xã Cửa lò với đối tượng nghiên cứu là quỹ đất dành cho công tác tái định cư phục vụ GPMB trên địa bàn

- Phạm vị nghiên cứu: Để tài phân tích thực trang quy hoạch, kế hoạch, quản lý về đất đai, quỹ đất cho tái định cư, quy mô cũng như hiệu quả của công tác lập quỹ đất tái định cư

5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp thu thập thông tin tài liệu

+ Thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập số liệu có sẵn từ: UBND Thị xã Cửa lò, Hồi đồng BT, GPMB Thị xã Cửa Lò, Trung tâm phát triển quỹ đất Thị xã Cửa lò Ban quản lý các dự án đầu tư xây dựng Thị xã Cửa Lò

+ Thu thập số liệu sơ cấp: Điều tra, phỏng vấn trực tiếp Ban quản lý dự

án Xây dựng khu tái định cư Đại lộ Vinh - Cửa Lò, Ban quản lý các công trình Thị xã Cửa lò - ban điều hành khu tái định cư trọng điểm Thị xã Cửa Lò, ban cán sự Khối, cán bộ Phường nơi có khu tái định cư xây dựng

+ Điều tra các hộ dân tái định cư: Để thu thập các thông tin liên quan tới tình hình đời sống, nhận khẩu, việc làm, chất lượng tái định cư được hưởng, theo hình thức thống kê báo cáo

+ Trong quá trình điều tra các hộ dân tác giả kết hợp quan sát, đối thoại với người dân, tổ chức cơ sở để nắm bắt được thực trạng của tình hình đời sống, việc làm và tâm lý của họ khi về khu tái định cư

- Phương pháp thống kê phân tích, xử lý số liệu

Trên cơ sở các số liệu thu thập được, tác giả tiến hành thống kê, phân loại theo nhóm, nhập dữ liệu và xử lý số liệu để từ đó mô tả, phân tích, đánh gía cho các kết quả nghiên cứu, các số liệu thống kê xử lý bằng phần mềm Excel

- Phương pháp chuyên gia

Thu thập, sử dụng ý kiến của các nhà quản lý về lĩnh vực quy hoạch và quản lý sử dụng đất Đánh giá mức độ tác động theo ý kiến chuyên gia Phòng Quản lý quy hoạch đô thị về công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trên địa bàn Trung tâm phát triển quỹ đất về công tác GPMB, BT và TĐC cho người dân bị thu hồi đất, Ban quản lý dự án đầu tư Thị xã Cửa lò về công tác đầu tư xây dựng và quản lý dự án trên địa bàn, Phòng TNMT về công tác quán lý tào nguyên đất, tình trạng thu hồi, chuyển mục đích sử dụng đất, hiệu quả và tác động của việc thu hồi, sử dụng đất trong những năm qua và các nhà quản lý đơn vị cơ sở trong công tác phối kết hợp về quản lý, sử dụng đất và TĐC trên địa bàn

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

- Ý nghĩa khoa học

Luận văn là công trình có ý nghĩa khoa học vì nội dung và những kết quả nghiên cứu của luận văn đã đưa ra những kiến thức tổng hợp về cơ sở lý luận về quản lý nhà nước trong lĩnh vực đất đai nói chung, đất tái định cư phục vụ GPMB nói riêng, đồng thời góp phần hoàn thiện khung lý thuyết của vấn đề này cũng như tạo ra căn cứ khoa học cho các giải pháp tăng cường hiệu lực quản lý Nhà nước về đất tái định cư

- Ý nghĩa thực tiễn

Luận văn đặt phạm vi nghiên cứu cho điều kiện cụ thể tại Trung tâm Phát triển quỹ đất Thị xã Cừa lò về quản lý đất đai và quỹ đất tái định cư trên địa bàn Thị xã cửa lò, kết quả nghiên cứu của luận văn tác giả mong muốn góp vào trong công tác định hướng và giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực đất đai, một lĩnh vực mang lại nguồn thu ngân sách quan trọng, lĩnh cực nhạy cảm và có tác động lớn đến nhân dân trong công tác GPMB Kết quả này có giá trị tham khảo cho các địa phương, đơn vị khác và những người quan tâm

7 Kết cầu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn bao gồm 3 chương:

Chương 1 Một số vấn đề lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý

quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất

Chương 2 Thực trạng quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác

giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất trên địa bàn Thị xã Cửa Lò

Chương 3 Phương hướng và giải pháp tăng cường quản lý quỹ đất tài

định cư phục vụ cho công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất trên địa bàn Thị xã Cửa Lò hiệu quả

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

VỀ QUẢN LÝ QUỸ ĐẤT TÁI ĐỊNH CƯ PHỤC VỤ CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TRONG QUA TRÌNH THU HỒI ĐẤT

1.1 Quỹ đất tái định cư và sự cần thiết hình thành quỹ đất tái định

cư phục vụ công tác tái định cư

1.1.1 Sự cần thiết hình thành và phát triển quỹ đất phục vụ tái định cư

Trong lịch sử phát triển của mọi quốc gia, mọi giai đoạn phát triển, việc giải phóng mặt bằng để xây dựng công trình là không thể tránh khỏi, nhịp độ phát triển càng lớn thì nhu cầu GPMB càng cao và trở thành một thách thức ngày càng khó khăn, nặng nề đối với sự thành công không chỉ trong lĩnh vực kinh tế mà cả ở trong các lĩnh vực xã hội, chính trị trên phạm vi quốc gia

Trong quá trình phát triển của đất nước, sự xuất hiện và hình thành các

đô thị là một điều tất yếu, khách quan, đó là quá trình tập trung dân số vào các

đô thị, hình thành nhanh chóng các điểm dân cư đô thị trên cơ sở phát triển sản xuất và đời sống Đô thị được xem là điểm dân cư tập trung với mật độ cao, chủ yếu là lao động phi nông nghiệp, có cơ sở hạ tầng thích hợp, là trung tâm tổng hợp hay chuyên nghành, có vai trò thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, của một miền lãnh thổ, của một tỉnh, của một huyện hoặc một vùng trong tỉnh, huyện Để hình thành và phát triển cơ sở hạ tầng kĩ thuật

đô thị, điều này được xem là một phần của sự phát triển, thì luôn diễn ra quá trình phân bổ lại quỹ đất đai cho các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, củng

cố quốc phòng, an ninh Khi các ngành sản xuất công nghiệp, giao thông, du lịch, dịch vụ, thương mại… tăng dần tỷ trọng trong tổng sản phẩm thu nhập quốc dân (GDP) thì việc chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp, lâm nghiệp, đất làm nhà ở sang đất chuyên dùng sử dụng vào các mục đích công

nghiệp, giao thông, du lịch, thương mại… là điều tất yếu và diễn ra ngày càng mạnh mẽ Một quốc gia càng phát triển, thì tỷ lệ đất chuyên dùng (đặc biệt là đất sử dụng vào các mục đích công nghiệp, du lịch, dịch vụ) càng cao và tỷ lệ đất nông nghiệp càng thấp Vấn đề đặt ra là nhà nước cần có quy hoạch, kế hoạch để sử dụng đất một cách khoa học, phù hợp nhằm đảm bảo cho đô thị phát triển bền vững, hài hoà, cân đối

Hiện nay, nước ta đang trong quá trình đẩy mạnh CNH -HĐH, quá trình đô thị hoá diễn ra mạnh mẽ Nhu cầu để xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế,

kỹ thuật cũng như cơ sở hạ tầng xã hội, các khu vui chơi giải trí … là rất lớn

Để có đất đai phuc vụ nhu cầu này nhà nước cần phải tiến hành công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trong và ngoài thành phố, các khu đô thị, tỉnh lỵ Trong công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có sự thay đổi mục đích sử dụng của một số loại đất, chủ yếu là từ đất nông nghiệp chuyển sang các mục đích sử dụng khác và có những diện tích đất đang được sử dụng trên địa bàn

đô thị nhưng nằm trong quy hoạch và chưa phù hợp thì cũng phải thay đổi lại Công tác này có ý nghĩa quyết định đối với tiến độ thi công các dự án thì lại là công tác khó khăn nhất vì nó ảnh hưởng tới lợi ích của nhiều người sử dụng đất và cả lợi ích của nhà nước Giải phóng mặt bằng làm thay đổi, di dời toàn

bộ cuộc sống của người dân từ công việc sản xuất, kinh doanh đến các sinh hoạt hàng ngày Vì vậy, người dân chỉ sẵn sàng chuyển sang nơi ở mới hoặc nơi sản xuất mới khi mà họ thấy được lợi ích của mình tốt hơn nơi ở cũ hoặc không bị thiệt hại nhiều Điều này phụ thuộc vào chính sách đền bù thiêt hại của nhà nước đối với người dân trong diện giải phóng mặt bằng Đây là công việc khó khăn nhất trong GPMB, vì để chấp nhận di chuyển đôi khi người dân không chấp nhận các phương án bồi thường của nhà nước và đưa ra các đòi hỏi vượt quá phạm vi cho phép của nhà nước Vì vậy, để có thể tiến hành GPMB nhanh chóng, đảm bảo tiến độ thực hiện cho dự án Nhà nước cần đưa

ra các chính sách, giải pháp quy định, kế hoạch cụ thể vấn đề đền bù thiệt hại cho người dân

Luật đất đai năm 2013 quy định: “ Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý ” (điều 4 luật đất đai 2013) Vì vậy nhà nước nắm trong tay quyền chiếm hữu, quyền định đoạt và quyền sử dụng đất đối với toàn bộ đất đai trên phạm vi lãnh thổ đất nước Nắm trong tay quyền định đoạt, nhà nước có quyền quyết định tính pháp lý của đất đai, đồng thời, có quyền lợi dụng tính năng của đất để phục vụ cho lợi ích kinh tế và đời sống của con người, điều 13 luật đất đai 2013 ghi Quyền của đại diện chủ sở hữu về đất đai là nhà nước có quyền:

1 Quyết định quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất

2 Quyết định mục đích sử dụng đất

3 Quy định hạn mức sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất

4 Quyết định thu hồi đất, trưng dụng đất

5 Quyết định giá đất

6 Quyết định trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất

7 Quyết định chính sách tài chính về đất đai

8 Quy định quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất thông qua hình thức giao đất (có thu tiền hoặc không thu tiền SDĐ), cho thuê đất, công nhận quyền SDĐ đối với người đang sử dụng đất ổn định Người sử dụng đất có quyền lợi dụng tính năng của đất phục vụ lợi ích cho mình, đồng thời phải sử dụng đất theo đúng mục đích và thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nước, trong

đó người sử dụng đất có nghĩa vụ “Giao lại đất khi Nhà nước có quyết định thu hồi đất, khi hết thời hạn sử dụng đất mà không được cơ quan nhà nước có

thẩm quyền gia hạn sử dụng.” (Mục 7, điều 170 luật đất đai 2013)

Khi nhà nước thu hồi đất để phục vụ cho mục đích phát triển kinh tế xã hội, mục đích an ninh quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng thì vô

tình nhà nước đã vi phạm vào quyền sử dụng đất của người sử dụng, làm ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người sử dụng đất nên phải đền bù cho họ

khi tiến hành thu hồi đất." Được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất "(Mục

6, điều 166 luật đất đai 2013)

Chính sách đền bù giải phóng mặt bằng bao gồm những quy định về việc đền bù thiệt hại về đất, về tài sản gắn liền với đất thu hồi, các biện pháp

hỗ trợ để ổn định sản xuất và đời sống cho người có đất bị thu hồi Nếu nhà nước không có những chính sách và những quy định phù hợp thì dễ dẫn đến tình trạng là sau mỗi lần nhà nước thu hồi đất sẽ có nhiều hộ gia đình, cá nhân lâm vào tình trạng không có chỗ ở, không có việc làm, công việc sản xuất kinh doanh bị ngừng trệ, đời sống của họ sẽ lâm vào khó khăn Thực tế cho thấy, công tác GPMB khi nhà nước thu hồi đất là vấn đề hết sức nhạy cảm và phức tạp, tác động tới mọi mặt của đời sống kinh tế -xã hội của nhiều người, của cả cộng đồng dân cư Giải quyết không tốt, không thoả đáng quyền lợi của ngừơi có đất bị thu hồi và người bị ảnh hưởng khi thu hồi đất để dẫn đến bùng phát khiếu kiện, đặc biệt là những khiếu kiện tập thể đông người, làm cho tình hình trở nên phức tạp, từ đó gây nên sự mất ổn định về kinh tế chính trị xã hội nói chung Từ đó, quá trình thực hiện đền bù GPMB để thực hiện các dự án xây dựng luôn phải giải quyết, dung hoà về lợi ích của hai nhóm đối tượng là người được giao đất và người bị thu hồi đất Người được giao đất (Trong đó có cả các cơ quan nhà nước) luôn tìm cách giảm chi phí bồi thường GPMB nhằm hạ giá thành xây dựng, tiết kiệm chi phí sản xuất Trong khi đó người bị thu hồi đất luôn đòi hỏi phải được trả một khoản bồi thường “ càng nhiều càng tốt” mà trước hết phải là thoả đáng; mặt khác trong nội bộ những người được đền bù có người chấp hành tốt chíng sách đất đai của nhà nước,

có người chấp hành chưa tốt, do đó đòi hỏi xử lý sao công bằng cũng là một viếc hết sức khó khăn

Luật đất đai năm 2013 quy định cụ thể hơn về việc bồi thường, tái định

cư cho người có đất bị thu hồi và việc hỗ trợ để thực hiện thu hồi đất Luật quy định cụ thể việc bồi thường và tái định cư đảm bảo chỗ ở ổn định cho

người dân sau khi bị thu hồi đất "Khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc

phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng thì người sử dụng đất được Nhà nước bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của pháp luật" (Mục 3 điều 26 luật đất đai 2013)

Quy định về việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật trước khi tiến hành thu hồi đất, bắt buộc quy trình thực hiện công khai, lấy ý kiến người dân và chính quyền nơi có đất thu hồi, thực hiện các thủ tục trên tình thần công khai, dân chủ và đảm bảo công bằng quyền lợi cho hai bên là nhân dân và nhà nước và

" Khu tái định cư tập trung phải xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, bảo đảm

tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng, phù hợp với điều kiện, phong tục, tập quán của từng vùng, miền" (Mục 2 điều 85 luật đất đai 2013)

GPMB trở thành một trong những điều kiện tiên quyết của phát triển, nếu không được xử lý tốt thì sẽ thành một lực cản thực tế đầu tiên mà các nhà quản lý phải vượt qua Bài học từ các nước phát triển dạy rằng nếu xem nhẹ vấn đề này trong tính toán đầu tư phát triển thì không chỉ làm tăng giá thành

mà còn để lại nhiều hậu quả nặng nề không thể xử lý được bằng tiền Với tâm

lý trở thành văn hóa người Việt là: "An cư lạc nghiệp" Vì vậy, ngoài bồi thường bằng tiền, công tác tái định cư cho người dân sẽ quyết định họ có di dời hay không, đã có nhiều dự án sau khi người dân nhận tiền rồi không đến nơi ở mới vì chất lượng nới mới kém, các phúc lợi xã hội tại khu tái địch cư thấp, mất khả năng sản xuất làm ăn vốn có và nhiều thiệt thòi khác Chưa kể đến việc tái định cư manh mún, rời rạc, thiếu đồng bộ làm mất mỹ quan đô thị, phá vỡ quy hoạch tổng thể, hạ tầng kỹ thuật không được đấu nối theo hệ thống ảnh hưởng không nhỏ đến lợi ích hiện tại và lâu dài của cộng đồng và người dân bản địa

Có thể khẳng định rằng, sự chuẩn bị quỹ đất phục vụ công tác tái định

cư để đền bù GPMB là vấn đề của sự phát triển xã hội, là nội dung cần thiết trong kế hoạch, quy hoạch xây dựng và phát triển của các địa phương Công tác chuẩn bị quỹ đất phục vụ tái định cư chính là một trong những yếu tố quan trọng quyết định của tiến bộ xã hội và sự thành công của phát triển

1.1.2 Quỹ đất tái định cư

1.1.2.1 Khái niệm về đất đai

Theo V.V Đôccutraiep (1846 - 1903): Đất là tầng ngoài của đá bị biến đổi một cách tự nhiên dưới tác dụng của tổng hợp của 5 yếu tố: sinh vật, đá

mẹ, địa hỡnh, khớ hậu và tuổi địa phương Viện sĩ thổ nhưỡng nông hóa Liên Xô(cũ) - V.R Villiam (1863 - 1939) thỡ cho rằng đất là lớp tơi xốp của vỏ lục địa, có độ dày khác nhau, có thể sản xuất ra những sản phẩm của cây trồng (Lờ Thanh Bồn, 2006)

Theo quan điểm của C Mác: Đất là tài sản mãi mãi với loài người, là điều kiện cần để sinh tồn, là điều kiện không thể thiếu được để sản xuất, là tư liệu sản xuất cơ bản trong nông lâm nghiệp (Ngô Đức Cát, 2000)

Theo quan điểm của FAO thì đất được xem như là tổng thể của nhiều yếu tố gồm: Khí hậu, địa hình, đất, thổ nhưỡng, thủy văn, thực vật, động vật, những biến đổi của đất do hoạt động con người

Theo Từ điển bách khoa Việt Nam thì đất là lớp mỏng trên cùng của vỏ Trái đất tương đối tơi xốp do các loại đá phong hoá ra, có độ phì, trên đó cây

cỏ có thể mọc được Đất hình thành do tác dụng tổng hợp của nước, không khí và sinh vật lên đá mẹ (http://dictionary.bachkhoatoanthu.gov.vn) Nếu nhìn nhận đất đai trên phương diện từ vạt đất thì đất đai là một phần diện tích

cụ thể của bề mặt trái đất, bao gồm cả các yếu tố cấu thành môi trường sinh thái ngay trên và dưới bề mặt đất (Đoàn Công Quỳ, 2006)

Như vậy, tùy theo quan điểm trong từng lĩnh vực về chuyên môn mà

đất đai được các tác giả nhìn nhận trên các phương diện khác nhau và có nhiều ý nghĩa khác nhau

1.1.2.2 Khái niệm về tái định cư

Tái định cư là việc bố trí chỗ ở mới cho người bị thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở

a - Quỹ đất tái định cư: Là đất được nhà nước quy hoạch, kế hoạch để

để dành cho việc phục vụ xây dựng, bố trí tái định cứ khi nhà nước thu hồi đất

ở của dân mà phải bố trí tái định cư cho người dân

- Quản lý quỹ đất tái định cư: Là công tác Quy hoạch, kế hoạch, xây dựng, bố trí TĐC và quản lý khu đất đã được quy hoạch để bố trí tái định cư phục vụ cho việc tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

b Thực chất của quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải

phóng mặt bằng trong quá trình thu hối đất

Mục 1, 3 Điều 85 Luật Đất đai năm 2013 quy định: “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm tổ chức lập và thực hiện dự án tái định cư trước khi thu hồi đất." và " Việc thu hồi đất ở chỉ được thực hiện sau khi hoàn thành xây dựng nhà ở hoặc cơ sở hạ tầng của khu tái định cư"

* Về hình thức việc tái định cư có các dạng:

- Di dân vào vùng đô thị hóa

- Chuyển dịch nội ngoại thành, bao gồm từ việc thực hiện các chương trình cải tạo đô thị cho tới việc chuyển dịch theo sở nguyện của người dân

- Tái định cư tại chỗ khi thực hiện các dự án chỉnh trang khu dân cư

c Trách nhiệm và đảm bảo của nhà nước đối với đất đai và người sử dụng đất

* Bồi thường và hỗ trợ theo chính sách

- Tại điều 22 luật đất đai 2013 ghi rõ nội dung quản lý nhà nước về đất đai

+ Ban hành văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và

tổ chức thực hiện văn bản đó

+ Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính

+ Khảo sát, đo đạc, lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất

và bản đồ quy hoạch sử dụng đất; điều tra, đánh giá tài nguyên đất; điều tra xây dựng giá đất

+ Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

+ Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất

+ Quản lý việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất

+ Đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất

+ Thống kê, kiểm kê đất đai

+ Xây dựng hệ thống thông tin đất đai

+ Quản lý tài chính về đất đai và giá đất

+ Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất

+ Thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi, đánh giá việc chấp hành quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai

+ Phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai

+ Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo trong quản lý và sử dụng đất đai

+ Quản lý hoạt động dịch vụ về đất đai

- Tại mục 1,2,3,4 điều 26 luật đất đai 2013 quy định việc bảo đảm của Nhà nước đối với người sử dụng đất

+ Bảo hộ quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất hợp pháp của người sử dụng đất

+ Cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho người sử dụng đất khi có đủ điều kiện theo quy định của pháp luật

+ Khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng thì người sử dụng đất được Nhà nước bồi thường, hỗ trợ, tái định cư theo quy định của pháp luật

+ Có chính sách tạo điều kiện cho người trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối không có đất sản xuất do quá trình chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất và chuyển đổi cơ cấu kinh tế được đào tạo nghề, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm

d Phạm vi áp dụng và đối tượng được đền bù trong chính sách:

* Phạm vi áp dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất được quy định tại Nghị định 47/2013/NĐ-CP, quy định tại Mục 1 điều 6:

- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ở, người Việt Nam định cư ở nước ngoài đang sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất tại Việt Nam khi Nhà nước thu hồi đất ở mà có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc

đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật về đất đai thì việc bồi thường về đất được thực hiện như sau:

- Trường hợp thu hồi hết đất ở hoặc phần diện tích đất ở còn lại sau thu hồi không đủ điều kiện để ở theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh mà

hộ gia đình, cá nhân không còn đất ở, nhà ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất ở thu hồi thì được bồi thường bằng đất ở hoặc nhà

ở tái định cư;

- Trường hợp thu hồi hết đất ở hoặc phần diện tích đất ở còn lại sau thu hồi không đủ điều kiện để ở theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh mà

hộ gia đình, cá nhân còn đất ở, nhà ở khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất ở thu hồi thì được bồi thường bằng tiền Đối với địa phương có điều kiện về quỹ đất ở thì được xem xét để bồi thường bằng đất ở

* Bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại khi Nhà nước thu

hồi đất phi nông nghiệp không phải là đất ở của hộ gia đình, cá nhân

- Việc bồi thường về đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại đối với đất phi nông nghiệp không phải là đất ở của hộ gia đình, cá nhân quy định tại Điều 80 của Luật Đất đai được thực hiện theo quy định sau đây:

- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất phi nông nghiệp không phải là đất ở khi Nhà nước thu hồi đất, nếu đủ điều kiện được bồi thường theo quy định tại Điều 75 của Luật Đất đai thì được bồi thường về đất, cụ thể như sau:

* Đối với đất sử dụng có thời hạn thì được bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng với đất thu hồi; thời hạn sử dụng đất được bồi thường là thời hạn sử dụng còn lại của đất thu hồi; nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằn g tiền và được xác định như sau:

Trong đó:

2 1

T bt : Số tiền được bồi thường;

G: Giá đất cụ thể tại thời điểm có quyết định thu hồi đất; nếu

đất được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất thì G

là giá đất cụ thể tính tiền sử dụng đất, nếu đất được Nhà nước cho thuê trả tiền một lần cho cả thời gian thuê thì G

là giá đất cụ thể tính tiền thuê đất;

S: Diện tích đất thu hồi;

T 1 : Thời hạn sử dụng đất;

T 2 : Thời hạn sử dụng đất còn lại;

* Trường hợp hộ gia đình, cá nhân được bồi thường bằng đất mà có nhu cầu sử dụng với thời hạn dài hơn thời hạn sử dụng còn lại của đất thu hồi thì được cơ quan nhà nước có thẩm quyền tăng thời hạn sử dụng nhưng người

sử dụng đất phải thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với thời gian được tăng theo quy định của pháp luật về đất đai

- Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất phi nông nghiệp không phải là đất ở được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm, cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê nhưng được miễn tiền thuê đất, trừ trường hợp quy định tại Khoản 3 Điều này thì không được bồi thường về đất nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (nếu có) theo quy định tại Điều 3 của Nghị định này

- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất phi nông nghiệp không phải là đất ở được Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê nhưng được miễn tiền thuê đất do thực hiện chính sách đối với người có công với cách mạng thì được bồi thường về đất Căn cứ vào điều kiện thực tế, quỹ đất tại địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định cụ thể việc bồi thường

- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất thương mại, dịch vụ, đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp, đất phi nông nghiệp khác có thời hạn sử dụng ổn định lâu dài mà có đủ điều kiện được bồi thường theo quy định của pháp luật khi Nhà nước thu hồi đất thì được bồi thường về đất theo giá đất ở

- Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có nhà ở trước ngày 01 tháng 7 năm 2004 mà có nguồn gốc do lấn, chiếm, khi Nhà nước thu hồi đất nếu không có chỗ ở nào khác thì được Nhà nước giao đất ở mới có thu tiền sử dụng đất hoặc bán nhà ở tái định cư Giá đất ở tính thu tiền sử dụng đất, giá bán nhà ở tái định cư do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định

* Bồi thường thiệt hại về nhà, công trình xây dựng khác gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất

- Việc bồi thường đối với nhà, công trình xây dựng khác gắn liền với

đất khi Nhà nước thu hồi đất quy định tại Khoản 2 Điều 89 của Luật Đất đai được thực hiện theo quy định sau đây:

- Mức bồi thường nhà, công trình bằng tổng giá trị hiện có của nhà, công trình bị thiệt hại và khoản tiền tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị hiện

có của nhà, công trình đó

- Giá trị hiện có của nhà, công trình bị thiệt hại được xác định bằng (=)

tỷ lệ phần trăm chất lượng còn lại của nhà, công trình đó nhân (x) với giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do Bộ quản lý chuyên ngành ban hành

Khoản tiền tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị hiện có của nhà, công trình do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định, nhưng mức bồi thường không quá 100% giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương với nhà, công trình bị thiệt hại

- Giá trị hiện có của nhà, công trình bị thiệt hại được xác định theo công thức sau:

T gt : Giá trị hiện có của nhà, công trình bị thiệt hại;

G 1 : Giá trị xây mới nhà, công trình bị thiệt hại có tiêu chuẩn kỹ

thuật tương đương do Bộ quản lý chuyên ngành ban hành; T: Thời gian khấu hao áp dụng đối với nhà, công trình bị

thiệt hại;

T 1 : Thời gian mà nhà, công trình bị thiệt hại đã qua sử dụng

- Đối với nhà, công trình xây dựng khác bị phá dỡ một phần mà phần còn lại không còn sử dụng được thì bồi thường cho toàn bộ nhà, công trình; trường hợp nhà, công trình xây dựng khác bị phá dỡ một phần, những vẫn tồn

tại và sử dụng được phần còn lại thì bồi thường phần giá trị công trình bị phá

dỡ và chi phí để sửa chữa, hoàn thiện phần còn lại theo tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương của nhà, công trình trước khi bị phá dỡ

- Đối với nhà, công trình xây dựng không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật theo quy định của Bộ quản lý chuyên ngành ban hành thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định mức bồi thường cụ thể cho phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương

* Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất khi Nhà nước thu hồi đất Việc hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất khi Nhà nước thu hồi đất quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 83 của Luật Đất đai được thực hiện theo quy định sau đây:

- Đối tượng được hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất gồm các trường hợp sau:

+ Hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao đất nông nghiệp khi thực hiện Nghị định số 64/CP ngày 27 tháng 9 năm 1993 của Chính phủ ban hành Bản quy định về việc giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp; Nghị định số 85/1999/NĐ-CP ngày 28 tháng 8 năm 1999 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Bản quy định về việc giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp và bổ sung việc giao đất làm muối cho hộ gia đình và cá nhân sử dụng ổn định lâu dài; giao đất lâm nghiệp khi thực hiện Nghị định số 02/CP ngày 15 tháng 01 năm 1994 của Chính phủ ban hành Bản quy định về việc giao đất lâm nghiệp cho tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định, lâu dài vào mục đích lâm nghiệp; Nghị định số 163/1999/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 1999 của Chính phủ về việc giao đất, cho thuê đất lâm nghiệp cho tổ chức, hộ gia đình và cá nhân sử dụng ổn định, lâu dài vào mục đích lâm nghiệp; Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai;

+ Nhân khẩu nông nghiệp trong hộ gia đình quy định tại Điểm a Khoản này nhưng phát sinh sau thời điểm giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình đó;

+ Hộ gia đình, cá nhân thuộc đối tượng đủ điều kiện được giao đất nông nghiệp theo quy định tại Điểm a Khoản này nhưng chưa được giao đất nông nghiệp và đang sử dụng đất nông nghiệp do nhận chuyển nhượng, nhận thừa kế, được tặng cho, khai hoang theo quy định của pháp luật, được Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất thu hồi xác nhận là đang trực tiếp sản xuất trên đất nông nghiệp đó;

+ Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất do nhận giao khoán đất sử dụng vào mục đích nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản (không bao gồm đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ) của các nông, lâm trường quốc doanh khi nhà nước thu hồi mà thuộc đối tượng là cán bộ, công nhân viên của nông, lâm trường quốc doanh đang làm việc hoặc đã nghỉ hưu, nghỉ mất sức lao động, thôi việc được hưởng trợ cấp đang trực tiếp sản xuất nông, lâm nghiệp;

hộ gia đình, cá nhân nhận khoán đang trực tiếp sản xuất nông nghiệp và có nguồn thu nhập ổn định từ sản xuất nông nghiệp trên đất đó;

+ Tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân sản xuất, kinh doanh, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài mà bị ngừng sản xuất, kinh doanh khi Nhà nước thu hồi đất thì được hỗ trợ ổn định sản xuất

1.1.2.3 Các hình thức tái định cư:

- Tái định cư tự phát: Là việc mua bán đất và xây dựng trái phép không theo quy hoạch Do việc xây dựng trái phép ở khu vực không có hạ tầng, giá đất rẻ nên nhiều người có thu nhập thấp, trong đó có nhiều người thuộc diện giải tỏa từ các dự án nhận tiền bồi thường tự lo chỗ ở

- Tái định cư tự giác: là việc tái định cư để thực hiện các dự án và người dân tự giác chấp hành kế hoạch và phương thức tái định cư, kể cả việc tạo lập chỗ ở mới ở các dự án phát triển nhà

- Cưỡng bức tái định cư: thường là cưỡng bức giải tỏa và bố trí chỗ ở cho những người bị giải tỏa chưa được sự đồng thuận của họ Nhiều trường hợp không kiên quyết đã gây ra ách tắc cho đấu tư phát triển

1.1.2.4 Tính chất tái định cư

Tái định cư theo tính chất có 2 dạng:

- Tái định cư bắt buộc: Để thực hiện các dự án phục vụ lợi ích chung, lợi ích quốc gia Nhìn chung các quốc gia trên thế giới đều dùng quyền của nhà nước trong việc thu hồi đất để thực hiện các dự án

- Tái định cư tự nguyện: thông thường trong các dự án cải tạo đô thị ở quy mô nhỏ, vì lợi ích trực tiếp của những người tham gia thực hiện dự án

1.1.3 Vai trò và công tác quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hối đất

1.1.3.1 Vai trò của công tác tái định cư:

Việc thực hiện các dự án phát triển kết cấu hạ tầng, các khu công nghiệp, khu đô thị mới, các dự án phát triển KTXH đòi hỏi phải thu hồi đất đai đã làm cho người dân tại vùng quy hoạch dự án buộc phải di chuyển chỗ

ở Điều này đã làm ảnh hưởng sâu sắc, làm đảo lộn cuộc sống của người dân

Vì vậy nhà nước phải giải quyết các vấn đề bồi thường thiệt hại, di chuyển và tái định cư cho những người bị ảnh hưởng

Tái định cư được hiểu là một khâu trong quá trình từ bồi thường cho các tài sản bị thiệt hại, di dân đến nơi ở mới cùng các biện pháp hỗ trợ việc tái tạo lại các tài sản bị mất hoặc hỗ trợ di chuyển trong trường hợp hộ phải di chuyển và cuối cùng là toàn bộ các chương trình biện pháp nhằm giúp đỡ những người bị ảnh hưởng khôi phục lại cuộc sống, nghề nghiệp và nguồn thu nhập của họ và ổn định đời sống người dân

Tái định cư, như vậy, gồm hai quá trình riêng biệt nhưng có quan hệ chặt chẽ với nhau: Di dân và xây dựng lại cuộc sống của người dân bị di dời

Tính phức tạp của tái định cư và sự phong phú, đa dạng của dự án khiến cho mục tiêu thực hiện tốt công tác này như một nhiệm vụ đầy khó khăn và ngày càng trở thành nhân tố trọng yếu trong thực hiện các dự án phát triển

1.1.3.2 Công tác tái định cư

Trong những năm gần đây, việc triển khai các dự án xây dựng lớn ở nước ta diễn ra ngày càng mạnh mẽ và gặp không ít những khó khăn, trong đó khó khăn lớn nhất là việc đền bù giải phóng mặt bằng, nhất là ở những nơi phải di dời nhiều dân cư Tiến độ thi công kéo dài gây lãng phí lớn, không ít đơn từ kiện cáo vượt cấp… gây khó khăn cho ban quản lý dự án và gây bất an cho người dân Trong đó công tác tái định cư cho người có đất bị thu hồi là vấn đề mà người dân quan tâm nhiều nhất Vì không ít người khi bị di chuyển chỗ ở đã ảnh hưởng đáng kể tới đời sống và thu nhập của họ, làm cho cuộc sống người dân càng khó khăn thêm Nguyên nhân chủ yếu là: là một nước nông nghiệp, diện tích đất thu hồi phục vụ cho mục đích xây dựng chủ yếu lấy từ đất nông nghiệp Nên nhà nước không có chính sách và quy định phù hợp thì dễ dẫn đến tình trạng là sau mỗi lần nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, mục đích kinh tế, sẽ có thêm nhiều hộ gia đình, cá nhân lâm vào tình trạng không còn ruộng đất - tư liệu sản xuất chính để nuôi sống gia đình và bản thân gia đình họ Bên cạnh đó, ngành nghề trong nông thôn chưa phát triển, trình độ, khả năng của người nông dân không thể đáp ứng được với yêu cầu cao của nền sản xuất tiên tiến trong đô thị, công nghiệp, du lịch, tình trạng một số hộ dân không có nhà ở trong một thời gian dài, sự chênh lệch giá cả giữa nơi ở

cũ và nơi ở mới; cơ sở hạ tầng kém hơn, sự phân tán về mặt xã hội… vì vậy nhà nước không thể để tình trạng thực hiện dự án mang lại lợi ích cho một số người thì lại buộc một số cá nhân khác lâm vào tình trạng khó khăn, nghèo túng Trong khi mục tiêu phát triển kinh tế và xây dựng đất nước của Đảng và

nhà nước ta là dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn minh Trong chiến lược phát triển đất nước có chiến lược phát triển nhà ở, nhằm tạo điều kiện cho nhân dân có chỗ ở rộng rãi hơn, tiện nghi hơn qua mỗi thời kỳ phát triển của đất nước Để thực hiện được điều này nhà nước cần phải có các chính sách và biện pháp khoa học, sát với thực tiễn, phù hợp giúp cho người bị ảnh hưởng bởi dự án có cuộc sống ổn định và thu nhập tốt hơn

1.2 Nội dung và các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý quỹ đất tái định

cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất

1.2.1 Nội dung quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng trong quá trình thu hồi đất

1.2.1.1 Xây dựng quy hoạch và kế hoạch về Quỹ đất TĐC

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có tác động tới chính sách bồi thường đất đai Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong những căn cứ quan trọng nhất để thực hiện việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, mà theo quy định của Luật đất đai, việc giao đất, cho thuê đất chỉ được thực hiện khi có quyết định thu hồi đất đó của người đang sử dụng Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là nhân tố ảnh hưởng tới giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất, từ đó tác động tới giá đất tính bồi thường

- Khảo sát quỹ đất + Trong quy trình đầu tư lâp quy hoạch để xây dựng khu TĐC tập trung đảm bảo đáp ứng các yêu cầu khách quan cũng như yêu cầu quản lý của nhà nước Cơ quan chịu trách nhiệm tham mưu cần có bước khảo sát hết sức kỹ lưỡng Đáp ứng các yêu cầu về quy hoạch chung, địa điểm, mật độ dân cư, kết cấu hạ tầng kỷ thuật đấu nối, đánh giá tổng mức đầu tư và tính khả thi của dự

án, tổng hợp bước khảo sát sơ bộ trình các phòng ban chuyên môn cùng phân tích và quyết định Đây là khâu quan trọng đảm bảo sự thành công của dự án khi hoàn thành Quan điểm chung khi xây dựng khu tái định cư là nhằm đảm

bảo sự ổn định của người dân trong lâu dài Như vậy thực hiện lựa chọn địa điểm và quy hoạch xây dựng khu tái định cư cần thoả mãn các nguyên tắc sau:

+ Có thuận lợi về thủ tục thu hồi đất, giảm thiểu các chi phí đền bù thiệt hại; Vị trí địa điểm cho phép, kết hợp khai thác sử dụng các cơ sở hạ tầng kỹ thuật tiện hiện có để có thể giảm được các chi phí về xây dựng

+ Địa điểm xây dựng thích hợp còn phải phù hợp với tập tục sinh hoạt, các thói quen trong ăn ở, đi lại của cư dân đia phương, phù hợp với các định hướng quy hoạch xây dựng, góp phần tạo ra cảnh quan, môi trường sống tốt hơn Địa điểm xây dựng khu tái định cư tập trung cần được xây dựng theo hướng tạo ra cho người bị ảnh hưởng những cơ hội trong việc tìm kiếm việc làm mới, có nguồn thu nhập thường xuyên lớn hơn hoặc ổn định hơn, khu tái định cư tập trung nên được bố trí cách khu vực có đất bị thu hồi trên 1 km đối với vùng nông thôn và trên 3 km đối với khu vưc đô thị (cũng xét điều kiện đất tự nhiện của địa phương) Tốt nhất, nên bố trí khu tái định cư tập trung gần các trục đường, đầu mối giao thông, gần các khu vực có nguồn nước, có điều kiện khí hậu tốt… hoặc thuận lợi về dịch vụ công cộng như chợ, trường học, bệnh viện… Trong khu tái định cư tập trung thì các khu đất cần phải được chia theo lô, khoảnh phù hợp với số lượng và cơ cấu các hộ gia đình, cá nhân bị ảnh hưởng Sự phân chia này một mặt cần phải đảm bảo các yêu cầu

về hạn mức giao đất, các quy phạm về xây dựng và khai thác sử dụng các công trình kỹ thuật hạ tầng, mặt khác việc phân chia đất trong khu vực tái định cư tập trung cũng cần tính đến các yếu tố khác như mức độ thiệt hại khi đền bù, di chuyển, nghề nghiệp chuyên môn trước đây, chính sách ưu tiên, ưu đãi đối với các hộ gia đình chính sách

+ Việc bố trí xây dựng khu tái định cư tập trung cần hạn chế tối đa những thay đổi về phạm vi địa giới hành chính có ảnh hương trực tiếp đến cư dân như: Sự thay đổi về hộ khẩu, các giấy tờ có liên quan kèm theo

+ Ở những khu vực nhất định và trong những điều kiện nhất định viêc hình thành và xây dựng khu tái định cư tập trung cần kết hợp với các yếu tố tạo vụng, kích thích sự hình thành phát triển của đô thị, của các khu dân cư tập trung ở nông thôn, kết hợp giãn dân tăng khả năng phát triển đô thị hóa theo hương chủ động

- Xin chủ trương quy hoạch Sau khi đánh giá kết quả của việc khảo sát đáp ứng đủ các yêu cầu đề

ra, đơn vị tham mưu tiến hành lập dự toán sở bộ để khái toán tổng mức đầu tư

dự kiến, trên cơ sở đó lập báo cáo kinh tế kỷ thuật, tờ trình xin chủ trương cho phep khảo sát lập quy hoạch, tiến hành phê duyêt quy hoạch và đầu tư theo quy định Công đoạn khảo sát quy hoạch, khái toán suất đầu tư hết sức quan trọng, nó quyết định cho sự chính xác về giá trị, chuẩn về mục tiêu và đúng đắn về sự lựa chọn địa điểm phù hớp với cả điều kiện xã hội và kinh tế Chính

vì thể quá trình bước khảo sát cần cẩn trọng và tỷ mỷ càng tỷ mỷ chính xác và đúng đắn bao nhiêu thì việc bảo vệ cho kế hoạch lựa chọn địa điểm cũng như

đi vào thi công thực hiện công trình TĐC càng hiệu quả

- Xây dựng quy hoạch về quỹ đất Việc xây dựng quy hoạch về quỹ đất là khâu chuẩn bị không phải cho một dự án GPMB, một năm mà phải dựa trên cơ sở kế hoạch dài hạn 5 năm,

10 năm trong công tác đầu tư, GPMB và phát triển KTXH của Thị xã Cửa lò

để xây dựng Trong quy hoạch quỹ đất phục vụ GPMB chia làm ba giai đoạn

để thực hiện

+ Giai đoạn một: Công tác rà soát tổng quỹ đất, phân loại các loại đất

để tham mưu khoanh vùng các khu đất thuốc nhà nước quản lý ưu tiên hàng đầu (Vì chi phí bồi thường thấp) sau đó mới đến các khu đất thuộc các doanh nghiệp tập thể, đến đất của dân sử dụng Tuy nhiên các khu đất phải nằm trong tiền năng để khai thác, đáp ứng các tiêu chí quy định trong nguyên tắc

khảo ssát ban đầu, phù hợp với mục đích phục vụ TĐC Các vùng đất đã được khảo sát sơ bộ, đánh giá tổng quan thì được sử dụng vào TĐC phục vụ GPMB lâu dài

+ Giai đoạn hai: Là giai đoạn được đánh giá cụ thể từng khu đất đã năm trong quỹ đất được khảo sát giai đoạn một, lựa chọn địa điểm phù hợp để tiến hành đầu tư quy hoạch phân lộ, xây dựng hạ tầng đáp ứng việc TĐC cho dự

án cần GPMB đang thực hiện

+ Giai đoạn ba: Là giai đoạn lấy ý kiến nhân dân, công khai chính sách

và quy hoạch, thực hiện việc đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ khu TĐC, phê duyệt các cấp có thẩm quyền và tiến hành giao đất cho nhân dân vào TĐC theo quy định hiện hành

- Xây dựng giá đất Giá đất TĐC là một mấu chốt quan trọng trong khâu bố trí tái định cư Trong nhiều năm qua giá bất động sản trên thị trường có biến động mạnh mẽ

cả hai chiều tăng và giảm Tâm lý người dân trong diện giải tỏa, được bồi thường về tài sản và đất đai luôn muốn được bồi thường gia cao, có lợi nhưng lại muốn trả tiền quyền sử dụng đất TĐC thấp hơn, để làm sao có lợi, ít nhất cũng bằng giá trị đất bồi thường Chính việc này là một việc khó khăn cho các đơn vị chức năng Theo nguyên tắc lựa chọn địa điểm để thu hồi đất, các cơ quan chức năng luôn lựa chon vùng đất giá thấp, hạ tầng kỹ thuật chưa có, hoặc hạn chế nhất, dân cứ thưa và tài sản ít Còn khu TĐC thì được nhà nước đầu tư hạ tầng kỷ thuật đầy đủ, các công trình công cộng đảm bảo theo tiêu chuẩn của các cơ quan chức năng đã phê duyệt Chính vì thế chi phí trên đầu mét vuôn đất cao hơn so với đất thu hồi

Cấu thành giá đất TĐC bao gồm: (Giá đất theo bảng giá nhà nước + Chi phí đầu tư XD hạ tầng kỹ thuật + Chi phí BT, GPMB)

- Phế duyệt giá đất TĐC

Sau khi đã quy hoạch và lập bảng giá xong, cơ quan tham mưu tham mưu cho đơn vị cấp Huyện làm công văn trình phê duyệt các sở ban nghành cấp Tỉnh theo quy định

1.2.1.2 Tổ chức thực hiện quy hoạch và kế hoạch Quỹ đất TĐC

- Xin chủ trương đầu tư hạ tầng khu TĐC: Xin chủ trương đầu tư là giai đoạn ba của công tác quy hoạch tái định cư Việc thực hiện đầu tư hạ tầng khu TĐC thực hiện theo tiêu chuẩn đầu tư xây dựng của Bộ xây dựng

- Chỉ định thầu đơn vị thiết kế kỹ thuật và dự toán hạ tầng kỹ thuật khu TĐC

- Phê duyệt bản vẽ và dự toán dự án

- Tổ chức đấu thầu

- Công tác kiểm tra, giám sát thực hiện dự án Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình bao gồm quản lý chất lượng công trình, quản lý tiến độ xây dựng, quản lý khối lượng thi công xây dựng công trình, quản lý an toàn lao động trên công trường xây dựng, quản lý môi trường xây dựng Riêng quản lý chất lượng xây dựng được thực hiện theo các quy định về quản lý chất lượng công trình xây dựng Thực hiện kiểm tra đánh giá chất lượng công trình trong, sau khi công trình được đưa vào sử dụng

- Bố trí TĐC theo quy định: Công tác quy hoạch, xây dựng khu tái định

cư là thực hiện theo kế hoạch BT, GPMB phục vụ thu hồi đất theo quy định của nhà nước, vì thế các khu quy hoạch đã được kế hoạch ngay từ khi làm quy hoạch chung vì vậy việc bố trí TĐC sẽ phải được thực hiện theo dự án, danh sách hộ gia đình được bố trí TĐC đã được phê duyệt Quy trình bố trí TĐC và nộp tiền sử dụng đất, giao đất tái định cư theo Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

1.2.1.3 Kiểm tra, giám sát, giải quyết những vấn đề phát sinh, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch Quỹ đất TĐC

- Kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch: Công tác kiểm tra, giám sát kế hoạch, quy hoạch sử dựng quỹ đất là công tác thường xuyên thuộc chuyên môn của Ban quản lý các dự án Thị xã Cửa Lò và các phòng ban chuyên môn, việc kiểm tra, giám sát nhằm đảm bảo tất cả các công đoạn được thực hiện đùng quay trình, quy định cũng như kịp thời xử lý các phát sinh và điều chỉnh

- Giải quyết những vấn đề nảy sinh, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch Quỹ đất TĐC

Trong quá trình thực hiện công tác kiểm tra, giám sát, nếu có phát sinh các vấn để cần giải quyết Ban quản lý các dự án đầu tư Thị xã Cửa lò phối kết hợp cùng các phòng ban chuyên môn tiến hành tham mưu, xử lý nhằm đáp ứng kịp thời sự vụ sự việc tránh các vấn đề tồn tại không được giải quyết làm ảnh hưởng đến tiến độ và quá trình thực hiện dự án

- Đánh giá hiệu quả thực hiện quy hoạch, kế hoạch TĐC, rút kinh nghiệm Công tác đánh giá được thực hiện không chỉ sau khi hoàn thành quy hoạch, công trình mà phải phối kết hợp công tác kiểm tra thường xuyên, đánh giá từng giai đoạn, công việc, thông qua đó để rút ra hạn chế, tồn tại, kịp thời khắc phục sửa chữa để các công đoạn thực hiện tiếp theo không bị ảnh hưởng, đáp ứng mọi yêu cầu chất lượng cũng như tiến độ dự án

1.2.1.4 Sự tham gia của người dân có đất bị thu hồi

Nhiệm vụ thực hiện quy hoạch các khu tái định cư, quỹ đất phục vụ công tác GPMB xét cho cùng là phục vụ người dân cùng trong quá trình xây dựng phát triển KTXH của địa phương Chất lượng của khu TĐC là để phục

vụ lại cho chính cuộc sống của người dân Vì thế theo quy trình quy định của nhà nước, trong quá trình thực hiện việc bồi thường cho người dân cũng như quy hoạch và xây dựng của các khu TĐC, việc tham gia đại diện của người

dân là bắt buộc, vừa mang tính khách quan, vừa mang tính trách nhiệm của người dân đối với quyền lợi của mình

1.2.2 Nhân tố ảnh hưởng đến quản lý quỹ đất tái định cư phục vụ công tác GPMB

1.2.2.1 Cơ sở pháp lý xây dựng các chính sách tái đầu tư

Quá trình cải tạo nâng cấp và phát triển đô thị là nguyên nhân thúc đẩy quá trình dịch chuyển dân số, sắp xếp lại không gian đô thị Quá trình xắp xếp hoặc chuyển dịch dân cư gọi chung là tái định cư Để có thể làm cho tái định

cư được tiến hành thuận lợi và bồi thường, hỗ trợ cho người dân phải di chuyển những gì họ đáng được hưởng, nhà nước còn phải có chính sách quốc gia tái định cư phù hợp Khung chính sách tái định cư bao gồm tất cả những biện pháp được thực hiện bởi phần dự án để giảm nhẹ bất cứ hay tất cả ảnh hưởng xã hội xấu của dự án đối với người bị di dời, bao gồm bồi thường cho tái sản thu nhập và những điều khoản về dền bù khác, hỗ trợ khôi phục thu nhập và chỗ ở khi cần thiết

Để xây dựng nên một chính sách tái định cư đúng đắn, phù hợp, nhà nước cần xây trên cơ sở và có sự tham khảo nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác như: Luật đất đai, luật môi trường, pháp luật về quy hoạch xây dựng, luật đầu tư xây dựng, bộ luật dân sự và nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan Cơ sở để xây dựng lên chính sách quốc gia về tái định cư đã được hiến pháp nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định như sau: “ Tài sản hợp pháp của cá nhân, tổ chức không bị quôc hữu hoá Trong trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia, nhà nước trưng mua hoặc trưng dụng có bồi thường tài sản của cá nhân hoặc tổ chức theo thời

giá thị trường Thể thức mua, trưng dụng theo luật định.” (Điều 23)

Bộ luật dân sự tại Điều 175 bảo vệ quyền sở hữu đã xác định:

1- Quyền sở hữu của cá nhân, pháp nhân và các chủ thể khác được pháp luật công nhận và bảo vệ