Giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở huyện can lộc, tỉnh hà tĩnh trong giai đoạn hiện nay

Để tiếp tục nâng cao nhận thức cho cán bộ chủ cấp cơ sở về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong xây dựng Đảng, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, khắc phục có hiệu quả n

BÙI THỊ KIỀU NHI

GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ HUYỆN CAN LỘC, TỈNH HÀ TĨNH TRONG

GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN - 2016

BÙI THỊ KIỀU NHI

GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ HUYỆN CAN LỘC, TỈNH HÀ TĨNH TRONG

GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp giáo dục Chính trị

Mã số: 60.14.01.11

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

PGS TS TRẦN VIẾT QUANG

NGHỆ AN - 2016

thời có sự hướng dẫn, giúp đỡ tận tình của PGS TS Trần Viết Quang, cũng

như các thầy, cô giáo khoa Giáo dục Chính trị và Phòng Đào tạo Sau Đại học thuộc Trường Đại học Vinh

Tôi cũng chân thành cảm ơn sự quan tâm tạo điều kiện của gia đình, sự giúp đỡ có hiệu quả của bạn bè, đồng nghiệp đang công tác tại Huyện ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban mặt trận tổ quốc, các ban, ngành, đoàn thể huyện Can Lộc và đặc biệt là đội ngũ cán bộ ở cơ sở của 23 xã, thị trấn huyện Can Lộc đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Cuối cùng, tôi xin gửi tới các Giáo sư, Tiến sĩ, các nhà khoa học, các bạn đồng nghiệp lời cảm ơn sâu sắc nhất

LỜI CẢM ƠN 2

MỤC LỤC 3

DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT 4

DANH MỤC BẢNG 5

MỞ ĐẦU 6

NỘI DUNG 13

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ 13

1.1 Các khái niệm cơ bản 13

1.2 Nội dung và phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở 24

1.3 Tầm quan trọng của giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cơ sở trong giai đoạn hiện nay 29

Chương 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ Ở HUYỆN CAN LỘC, TỈNH HÀ TĨNH 36

2.1 Khái quát đặc điểm tình hình tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh 36

2.2 Tình hình chính trị, tư tưởng của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh 42

2.3 Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở Đảng bộ huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh hiện nay 53

2.4 Nguyên nhân và bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh 58

Chương 3 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ HUYỆN CAN LỘC, TỈNH HÀ TĨNH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 64

3.1 Quan điểm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở 64

3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh 68

KẾT LUẬN 86

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 89

BCHTW : Ban chấp hành trung ương

Bảng 2.1 Về trình độ văn hóa đội ngũ CBCC huyện Can Lộc 43 Bảng 2.2 Về trình độ chuyên môn đội ngũ CBCC huyện Can Lộc 44 Bảng 2.3 Về trình độ chính trị đội ngũ CBCC huyện Can Lộc 45

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng là bộ phận quan trọng trong hoạt động của Đảng, luôn song hành với việc thực hiện các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng cũng như việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của tổ chức đảng và đảng viên Không những thế, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng còn phải đi trước, mở đường cho việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là đối với những nhiệm vụ khó khăn, phức tạp hoặc ở những thời điểm có tính bước ngoặt của cách mạng

Nhận thức được vấn đề đó, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng

ta luôn coi trọng và thực hiện có hiệu quả công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên Có thể nói, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng đã có những đóng góp hết sức quan trọng, góp phần tạo nên những thắng lợi và thành tựu của sự nghiệp đổi mới đất nước, đưa thế và lực của nước ta ngày càng được nâng lên Đại hội XI của Đảng khẳng định: “Công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng có đổi mới Coi trọng hơn nhiệm vụ xây dựng đạo đức trong cán bộ, đảng viên và nhân dân; tập trung chỉ đạo có kết quả bước đầu Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, gắn với nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng; chủ động hơn trong đấu tranh chống “diễn biến hoà bình”, bác bỏ các quan điểm sai trái, luận điệu tuyên truyền của các thế lực thù địch… Đa số cán bộ, đảng viên và nhân dân phấn khởi, tin tưởng vào Đảng, Nhà nước, vào công cuộc đổi mới và triển vọng phát triển của đất nước Tư tưởng tích cực vẫn là xu hướng chủ đạo trong đời sống xã hội

Trong những năm qua, cùng với sự phát triển lớn mạnh của toàn Đảng cũng như các bước tiến của cách mạng và sự thành công của công cuộc đổi mới đất nước, Đảng bộ huyện Can Lộc đã đạt được nhiều thành tựu về kinh tế - văn hóa - xã hội, an ninh - quốc phòng Trong sự thành công đó không thể

không nói đến những đóng góp đặc biệt quan trọng, hiệu quả của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở mà Đảng bộ huyện đã triển khai Hiện nay, đội ngũ cán bộ chủ chốt trong tỉnh Hà Tĩnh nói chung, huyện Can Lộc nói riêng đa số trưởng thành từ cơ sở Đây cũng là điều kiện thuận lợi trong việc gắn bó mật thiết với nhân dân Đặc biệt, sau gần 30 năm thực hiện đường lối đổi mới, chất lượng đội ngũ cán bộ trên địa bàn huyện Can Lộc và công tác giáo dục chính trị, tư tưởng của đội ngũ cán bộ chủ chốt cơ sở được nâng lên đáng kể Đội ngũ cán bộ cơ sở từng bước được tăng cường về số lượng, nâng cao chất lượng Vì vậy đã góp phần đảm bảo vai trò lãnh đạo của các cấp ủy đảng, sự quản lí điều hành của chính quyền, phát huy vai trò làm chủ của nhân dân, tạo sức mạnh tổng hợp trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc trong tình hình mới

Tuy nhiên, trước những biến động phức tạp của tình hình chính trị thế giới, nhất là sau sự kiện Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu sụp

đổ, trong cán bộ đảng viên và quần chúng không ít người hoài nghi về con đường đi lên xã hội chủ nghĩa, phủ nhận thành quả của chủ nghĩa xã hội hiện thực trên thế giới, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, không ít người còn mơ

hồ, bàng quan, mất cảnh giác với những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch nhằm bôi nhọ chế độ ta Đặc biệt, sự phát triển của kinh tế thị trường bên cạnh những ưu thế thì mặt trái của cơ chế thị trường là một trong những tác nhân dẫn tới sự suy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng như Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) đã nêu

Trong bối cảnh đó, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở chưa thực sự theo kịp tình hình, còn thiếu sắc bén, thiếu sức thuyết phục, tính chiến đấu còn hạn chế, chưa sát thực tiễn và chưa linh hoạt Nội dung, phương pháp công tác giáo dục chính trị, tư tưởng chậm đổi mới, công tác tư tưởng thiếu sự uyển chuyển, trở nên lạc hậu so với yêu cầu thực tiễn trong tình hình mới

Để tiếp tục nâng cao nhận thức cho cán bộ chủ cấp cơ sở về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong xây dựng Đảng, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, khắc phục có hiệu quả những tồn tại, yếu kém về công tác chính trị, tư tưởng tạo ra sự thống nhất ý chí và hành động, sự đồng thuận trong Đảng và nhân dân, Đại hội đảng bộ huyện Can Lộc nhiệm kỳ 2015-2020 đã xác

định: "Tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư

tưởng thực hiện có hiệu quả Chỉ thị 03 của Bộ Chính trị (Khóa XI) về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh"

Xuất phát từ vai trò quan trọng của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong xây dựng Đảng trước tình hình mới, góp phần vào việc củng cố nền tảng

tư tưởng của Đảng, tạo ra sự thống nhất cao trong toàn Đảng, toàn dân, củng cố niềm tin của nhân dân tin tưởng vào con đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn, quyết tâm xây dựng quê hương Can Lộc ngày càng giàu đẹp, văn minh,

bản thân tôi chọn vấn đề: "Giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt

cấp cơ sở ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay" làm đề tài

luận văn Thạc sĩ Khoa học Giáo dục, chuyên ngành: Lý luận và phương pháp

dạy học bộ môn Giáo dục Chính trị

Trong những năm qua đã có nhiều tài liệu, bài viết và các công trình nghiên cứu cũng như các luận văn cao học đề cập đến vấn đề này được công bố, tiêu biểu là các công trình nghiên cứu như: Ban Tuyên giáo, Trung ương với

Chương trình bồi dưỡng chuyên đề: Phương pháp giảng dạy lý luận chính trị

dành cho giáo viên giảng dạy lý luận chính trị tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện, thị, thành, Nhà xuất bản Lao động - Xã hội, H năm 2008; Tác giả

Vũ Ngọc Am với công trình Một số vấn đề đổi mới phương pháp giáo dục lý

luận chính trị, Nhà xuất bản Thông tấn, H 2009; PGS TS Nguyễn Lương Bằng,

CN Hồ Thị Hồng Cúc với bài viết Triết lý giáo dục Việt Nam trong bối cảnh

hội nhập quốc tế, Tạp chí Khoa học xã hội và nhân văn Nghệ An, 2011; GS

Đặng Vũ Hoành và PGS TS Hà Thị Đức với công trình Lý luận và Phương

pháp dạy học Đại học, Nhà xuất bản Đại học Sư phạm Hà Nội Đảng cộng sản

Việt Nam, Ban chấp hành Trung ương 9 (1996), Báo cáo tổng kết công tác xây

dựng Đảng thời kỳ 1975 - 1995, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội; Đảng

cộng sản Việt Nam, Ban chấp hành Trung ương (2005), Báo cáo tổng kết một số

vấn đề lý luận - thực tiễn qua 20 năm đổi mới (1996- 2006), Nhà xuất bản Chính

trị quốc gia, Hà Nội; Dự thảo báo cáo tổng kết một số vấn đề lí luận và thực tiễn qua 30 năm đổi mới (1996-2016) (Tài liệu học tập Nghị quyết) TS Đào Duy

Quát (2004), Về công tác tư tưởng của Đảng cộng sản Việt Nam, Nhà xuất bản

chính trị quốc gia, Hà Nội; Đảng cộng sản Việt Nam, Ban chấp hành Trung

ương (2007), Nghị quyết số 16-NQ/TW, ngày 1/8/2007 về công tác tư tưởng, lý

luận và báo chí trước yêu cầu mới

Nhìn chung các công trình trên đã đi sâu phân tích nghiên cứu về giảng dạy lý luận Mác - Lênin nói chung và Lý luận chính trị nói riêng, đặc biệt có công trình còn đi sâu nghiên cứu về phương pháp giảng cho đối tượng là cán bộ

cơ sở để nâng cao hiệu quả

Ngoài ra, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh cũng đã ban hành Nghị

quyết 07-NQ/TU về “Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao chất lượng đào tạo,

bồi dưỡng cán bộ tại Trường Chính trị Trần Phú và các trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện, thành phố, thị xã” (2008); Nghị quyết 09-NQ/TU về “Nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở xã, phường, thị trấn”

(2009); Ban Thường vụ Huyện ủy Can Lộc đã có chỉ thị số 13-CT/HU (2011) về

“Tăng cường lãnh đạo công tác tư tưởng trong tình hình mới” Ban chấp hành

Đảng bộ huyện Can Lộc cũng đã ban hành Nghị quyết số 09-NQ/HU về “Đổi mới

về nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của hệ thống Chính trị cơ sở trong giai đoạn mới” (năm 2013)

Với cách luận chứng chặt chẽ và súc tích, các công trình trên tập trung trình bày một loạt vấn đề quan trọng liên quan đến công tác tư tưởng của Đảng

ta trong bối cảnh đất nước thống nhất, bước vào thời kỳ đổi mới Những công

trình đó không chỉ rút ra những bài học kinh nghiệm, thao tác, kỹ năng công tác chính trị, tư tưởng trong từng giai đoạn cách mạng mà còn khái quát được vai trò, vị trí của nhiệm vụ công tác chính trị, tư tưởng của Đảng trong lịch sử cách mạng Việt Nam Có thể kể đến một số bài viết sâu sắc của: PGS.TS Tô Huy Rứa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Ðảng, Trưởng Ban Tuyên giáo

Trung ương (2009), Công tác tư tưởng của Đảng trong tình hình hiện nay

Chuyên đề “Một số vấn đề về công tác tư tưởng tuyên giáo trong điều kiện hiện

nay ở Việt Nam”, Tạp chí Xây dựng Đảng 6/2015) Cũng đã có nhiều đề tài

Khoa học cấp Bộ, cấp Nhà nước nghiên cứu về công tác tư tưởng của Đảng trong tình hình hiện nay Tiêu biểu là Đề tài của TS Phạm Tất Thắng, Phó Tổng

Biên tập Thường trực Tạp chí Cộng sản, Đổi mới công tác tư tưởng, lý luận

trong tình hình mới, đề tài khoa học cấp Nhà nước Ngoài đề xuất một số giải

pháp đổi mới công tác tư tưởng, lý luận của Đảng, đề tài còn kiến nghị một số nội dung sát thực, cụ thể nhằm góp phần bổ sung, phát triển các văn kiện trình Đại hội XI của Đảng, như Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH, Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 2011-2020 và Báo cáo chính trị Đại hội XI của Đảng

Những công trình khoa học trên đây đã cung cấp những cơ sở lý luận và thực tiễn vô cùng quan trọng về công tác giáo dục chính trị, tư tưởng trong quá trình lãnh đạo cách mạng của Đảng ta trong những năm qua Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay công tác chính trị, tư tưởng liên quan đến nhiều lĩnh vực, luôn phát triển theo tình hình mới, không ngừng đi vào chiều sâu theo tính quy luật của nhận thức cũng đòi hỏi được bổ sung, hoàn thiện Hơn nữa, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng và nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ củ chốt cấp cơ sở của huyện Can Lộc trên quê hương Hà Tĩnh giàu truyền thống cánh mạng trong thời kỳ hội nhập và phát triển với những nét đặc thù cần được nghiên cứu và quan tâm thực hiện

2 Mục đích nghiên cứu

Nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở ở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ cơ sở lý luận về giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở

- Khảo sát, đánh giá thực trạng giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở của huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh hiện nay

- Đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu vấn đề chính trị, tư tưởng và giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Khảo sát, điều tra trên quy mô 23 Đảng bộ xã, thị trấn trong toàn huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

- Thời gian: Từ năm 2011 - 2016

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Đề tài được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về chính trị, tư tưởng và giáo dục chính trị tư tưởng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Ngoài các phương pháp chuyên ngành, để phục vụ cho việc khảo sát, đánh giá thực tiễn, luận văn sử dụng các phương pháp: Điều tra và khảo sát thực trạng chính trị, tư tưởng của cán bộ chủ chốt tại các đảng bộ cơ sở; Điều tra qua phỏng vấn trực tiếp một số cán bộ lãnh đạo và tham mưu, đã và đang làm nhiệm

vụ công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; Toạ đàm lấy ý kiến đóng góp của các đại biểu tham dự hội nghị; Thống kê tổng hợp số liệu, tư liệu, phân tích đánh giá các dữ kiện đã có

6 Giả thuyết khoa học

Giáo dục chính trị, tư tưởng có vị trí, vai trò quan trọng và đang đặt ra những vấn đề cần giải quyết hiện nay Nếu đề xuất và thực hiện các giải pháp

mà luận văn đưa ra sẽ góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ cấp cơ sở ở Đảng bộ huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, cũng như ở nhiều địa phương khác trong cả nước

7 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, đề

tài gồm 3 chương, 8 tiết

NỘI DUNG Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG

CHO CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ

1.1 Các khái niệm cơ bản

1.1.1 Khái niệm chính trị, tư tưởng

* Khái niệm chính trị

- “Chính trị” có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ là Politis, có nghĩa những công việc của nhà nước Ngay từ thời Cổ đại, Plato đã cho rằng: Chính trị là công việc chăn dắt các động vật hai chân không có sừng và không có lông Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác, khi kinh tế phát triển đến một trình độ nhất định,

xã hội phân chia thành giai cấp và mâu thuẫn giữa các giai cấp trở nên gay gắt không thể điều hoà được thì Nhà nước, chính trị ra đời

Theo cuốn Từ điển Tiếng Việt, do Nhà xuất bản Đà Nẵng ấn hành năm

2006: “Chính trị là những vấn đề về tổ chức và điều khiển bộ máy Nhà nước trong nội bộ một nước và về quan hệ chính thức giữa các nước với nhau”;

“Những hoạt động của một giai cấp, một chính đảng, một tập đoàn xã hội nhằm giành lấy hoặc duy trì quyền điều khiển bộ máy Nhà nước”; “Những hiểu biết về mục đích, đường lối, nhiệm vụ đấu tranh của một giai cấp, một chính đảng nhằm giành lấy hoặc duy trì quyền điều khiển bộ máy Nhà nước” [55, tr.163]

Aristotle, triết gia nổi tiếng của Hy Lạp cổ đại, trong tác phẩm Chính trị

luận, đã khẳng định, con người theo bản năng tự nhiên đã có tính chính trị Ông

cho rằng, tư cách công dân của một con người không được tạo nên chỉ vì người

đó sinh ra và cư trú trên một đất nước nào đó, mà tư cách công dân chỉ cần có một tiêu chuẩn xác định: công dân là người có quyền tham gia vào chính sự và giữ những chức vụ trong chính quyền

Trong giới học giả tư sản, đã có thời kỳ lan truyền quan điểm xem chính trị là một "nhà hát", trong đó có vở diễn, nghệ sỹ, người xem, sự bài trí sân khấu

và nhà phê bình Trong "nhà hát" đó, mỗi người dù vô tình hay cố ý đều đóng một vai trò nhất định Nhưng sự tồn tại của "nhà hát" lại không phụ thuộc vào các cá nhân ấy Trong "nhà hát chính trị" đó, mặc dù vẫn có những đạo diễn, song lại có nhiều ngẫu hứng trong quá trình "biểu diễn" làm cho chính trị có đời sống rất phong phú, đa dạng và phức tạp

Kế thừa những tinh hoa nhân loại, đồng thời là một lãnh tụ của giai cấp công nhân, V.I.Lênin rất chú trọng đến vấn đề chính trị Theo Người, cái căn bản nhất của chính trị là tổ chức chính quyền nhà nước Chính trị là sự tham gia vào các công việc nhà nước, định hướng nhà nước, xác định hình thức, nhiệm

vụ, nội dung hoạt động của nhà nước Bất kỳ hoạt động xã hội nào cũng có tính chất chính trị, nếu như việc giải quyết nó trực tiếp hay gián tiếp gắn với lợi ích giai cấp, gắn với vấn đề chính quyền

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, đời sống xã hội có bốn lĩnh vực cơ bản là kinh tế, chính trị, văn hoá và xã hội, phải coi các lĩnh vực đó đều quan trọng như nhau Hồ Chí Minh đã chỉ rõ nội hàm của khái niệm chính trị rất cơ bản và dễ hiểu Theo Người thì mấu chốt của vấn đề chính trị ở Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XX là giành và giữ chính quyền, là thực hiện dân chủ kiểu mới,

là làm cho nhân dân thực sự là người làm chủ, làm cho dân giàu, nước mạnh và sẵn sàng làm bạn với tất cả các nước trên tinh thần hoà hiếu, tôn trọng chủ quyền và hợp tác cùng có lợi

Với vị trí đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội, các vấn đề chính trị

đã thu hút nhiều nhà tư tưởng lớn của nhân loại nghiên cứu Đã có khá nhiều nhà

tư tưởng lỗi lạc nghiên cứu những khía cạnh khác nhau của lĩnh vực chính trị trong lịch sử Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn có những quan niệm không đồng nhất

về phạm trù "chính trị"; nhiều định nghĩa hoặc khái niệm khác nhau về chính trị

Từ những phân tích trên, có thể hiểu chính trị có đặc trưng chính đó là

“hành động”, những hành động này do nhiều người cùng thực hiện để giành lấy hoặc duy trì quyền lãnh đạo, quyền quản lý nhà nước, quản lý xã hội Chính trị

chỉ có trong xã hội có phân chia giai cấp và thuộc về kiến trúc thượng tầng và chính trị là sự biểu hiện tập trung nhất của kinh tế, nhưng có vai trò độc lập và

có tác dụng to lớn đến nền kinh tế

* Khái niệm tư tưởng

- “Tư tưởng”, theo quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, là một hình thức

tồn tại của ý thức xã hội, kết quả của quá trình nhận thức của con người về hiện thực khách quan, toàn bộ đời sống xã hội, bao gồm tồn tại xã hội và ý thức xã hội Tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội, ý thức xã hội phản ánh tồn tại xã hội Tồn tại xã hội như thế nào thì ý thức xã hội như thế ấy Khi tồn tại xã hội thay đổi thì ý thức xã hội cũng thay đổi theo Tồn tại xã hội quy định nội dung, bản chất, khuynh hướng phát triển của ý thức xã hội, nếu chế độ kinh tế phát triển thì đời sống tinh thần tiến bộ, văn minh hơn

Như vậy, không phải ý thức xã hội quyết định tồn tại xã hội, mà ngược lại, tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội, ý thức xã hội là cái phản ánh tồn tại

xã hội Khi tồn tại xã hội thay đổi thì sớm muộn ý thức xã hội cũng thay đổi theo Mác khẳng định "Không phải ý thức con người quyết định tồn tại của họ

mà chính tồn tại của họ quyết định ý thức của họ" [43, tr.78] Ra đời trên cơ sở tồn tại xã hội, do tồn tại xã hội quy định, nhưng khi hình thành, ý thức xã hội có tính độc lập tương đối, có quy luật vận động riêng, tác động trở lại tồn tại xã hội

Ý thức xã hội là mặt tinh thần của đời sống xã hội, bao gồm những tư tưởng, quan điểm, lý luận, tình cảm, tâm trạng, tập quán, truyền thống… nảy sinh từ tồn tại xã hội và phản ánh tồn tại xã hội trong những giai đoạn phát triển nhất

Ý thức xã hội là mặt tinh thần của đời sống xã hội, bao gồm những tư tưởng, quan điểm, lý luận, tình cảm, tâm trạng, tập quán, truyền thống… nảy sinh từ tồn tại xã hội và phản ánh tồn tại xã hội trong những giai đoạn phát triển nhất định Ý thức xã hội thường lạc hậu hơn so với tồn tại xã hội Thực tế cho thấy rằng, nhiều xã hội cũ mất đi, nhưng ý thức xã hội do xã hội đó sinh ra vẫn

tồn tại dai dẳng Ý thức xã hội có thể vượt trước tồn tại xã hội, định hướng được

sự phát triển, giải thích đúng bản chất hiện tượng, dự báo được tương lai, có khả năng tổ chức, dẫn dắt hoạt động thực tiễn thành công, đạt kết quả trong những điều kiện nhất định Tư tưởng của con người, đặc biệt là những tư tưởng khoa học tiên tiến có thể vượt trước sự phát triển của tồn tại xã hội, dự báo được

tương lai và có tác dụng tổ chức, chỉ đạo hoạt động thực tiễn của con người

Ý thức xã hội tác động trở lại tồn tại xã hội: Đây là một biểu hiện quan trọng của tính độc lập tương đối của ý thức xã hội, biểu hiện tập trung vai trò của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội Những ý thức tư tưởng tiến bộ, cách mạng phản ánh đúng quy luật khách quan của xã hội thì thúc đẩy xã hội phát triển Ngược lại, những ý thức, tư tưởng lạc hậu, phản ánh không đúng hiện thực khách quan sẽ gây hậu quả kìm hãm, ngăn cản sự phát triển của xã hội, đó chính

là biểu hiện của sự tác động trở lại của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội Tư tưởng (bao gồm cả tư tưởng cá nhân và tư tưởng xã hội) là bộ phận của ý thức

xã hội, phản ánh tồn tại xã hội, chịu sự quyết định của tồn tại xã hội

Về tính chất hiệu quả tác động của tư tưởng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: Chế độ chính trị, mức độ phù hợp với thực tiễn, khả năng truyền bá, xâm nhập vào quần chúng Sự tác động của tư tưởng diễn ra theo các chiều hướng khác nhau, có thể thúc đẩy xã hội phát triển nếu như tư tưởng đó là tiến bộ cách mạng; hoặc có thể kìm hãm sự phát triển của xã hội nếu đó là những tư tưởng lạc hậu lỗi thời, phản cách mạng Vai trò của ý thức, tư tưởng phải thông qua hoạt động của con người, thông qua thực tiễn

Tư tưởng còn mang tính kế thừa Một quan điểm, một tư tưởng, một học thuyết không bao giờ xuất hiện từ mảnh đất trống không, mà bao giờ cũng có nền tảng, từ những tư tưởng, quan điểm trước đó

Lý luận về mối quan hệ biện chứng giữa ý thức xã hội và tồn tại xã hội có

ý nghĩa về cả lý luận và thực tiễn Lý luận đó giúp chúng ta nhận thức đúng đắn

về nguồn gốc phát sinh, phát triển của tư tưởng, bác bỏ quan điểm duy tâm

không xuất phát từ quan hệ vật chất để cắt nghĩa giải thích các hiện tượng ý thức, tư tưởng phê phán chủ nghĩa duy kinh tế, khuynh hướng tuyệt đối hoá vai trò kinh tế, không thấy được vai trò của ý thức tư tưởng trong sự phát triển của

xã hội Tư tưởng hiểu theo nghĩa chung nhất là một hình thức tồn tại của ý thức

xã hội, kết quả của quá trình nhận thức hiện thực khách quan, trở thành kinh nghiệm và sự hiểu biết trong tâm trí mỗi con người F Ăngghen viết: ''Tất cả tư tưởng đều bắt đầu từ kinh nghiệm Tư tưởng là sự phản ánh hiện thực khách

quan: đúng đắn hay sai lệch” [42, tr.269]

Do mục đích quá trình nhận thức của con người là nhằm phục vụ cho hoạt động trong hiện thực của họ, nên tư tưởng của mọi người không dừng lại ở sự nhận thức, mà còn là những dự kiến, dự định hình thành trong đầu óc nhằm tiếp tục sự nhận thức và chỉ đạo hành động của họ V.I.Lênin coi tư tưởng là hình thức cao của nhận thức, đồng thời là những mục tiêu, chương trình, kế hoạch được hình thành trong đầu óc con người nhằm tiếp tục nhận thức và cải tạo thế giới khách quan Như vậy, có thể nói khái quát tư tưởng là kết quả của quá trình nhận thức của con người và những chủ kiến, dự định hình thành trong đầu óc con người, chi phối hành động của họ

Từ khái niệm trên cho thấy tư tưởng có những đặc điểm sau:

+ Tư tưởng thuộc phạm trù ý thức xã hội Tồn tại xã hội quyết định ý thức

+ Tư tưởng luôn luôn gắn liền với lợi ích C Mác đã từng chỉ rõ: tách rời

tư tưởng với lợi ích chính là "làm nhục" tư tưởng Trong xã hội, mỗi người có tư tưởng của mình Các nhóm xã hội, tầng lớp, giai cấp do có lợi ích giống nhau nên có tư tưởng giống nhau, hình thành tư tưởng của một nhóm xã hội, một tầng lớp, một giai cấp

1.1.2 Khái niệm giáo dục chính trị, tư tưởng

Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng là quá trình tác động có mục đích, có

hệ thống của một đảng, một giai cấp, một tổ chức của quần chúng, nhằm giác ngộ nâng cao nhận thức tư tưởng của họ về quan điểm, đường lối chính trị, để quy tụ tập hợp quần chúng tham gia các quá trình đấu tranh cách mạng để giành

và bảo vệ, thực thi quyền lực chính trị nhằm đáp ứng, thoả mãn các nhu cầu về lợi ích Những lợi ích đó có thể là lợi ích chính trị, lợi ích tinh thần, lợi ích kinh tế Trong đó, lợi ích kinh tế là mục đích sâu xa nhất, cốt lõi nhất phản ánh quan

hệ đấu tranh giữa các giai cấp, nhưng lại được thể hiện ở mục tiêu trực tiếp trước mắt là lợi ích chính trị

Điều đó có nghĩa, trong cuộc đấu tranh giữa các giai cấp giành quyền lực chính trị tức là quyền lực nhà nước, một công cụ duy trì quyền lực chính trị của giai cấp này đối với giai cấp khác và đối với toàn xã hội Vấn đề chính quyền là vấn đề cơ bản của mọi cuộc cách mạng Đó là lợi ích chính trị đầu tiên của các cuộc đấu tranh giai cấp mà các giai cấp lãnh đạo phong trào cách mạng đều hướng tới, tìm mọi cách để giành lấy Tuy nhiên, trong xã hội cũng như ngay trong một giai cấp, nhận thức về nhu cầu, lợi ích không hoàn toàn giống nhau về mức độ Do đó, các giai cấp đều thông qua các tổ chức chính trị của mình để xây dựng đội ngũ cán bộ tư tưởng, xây dựng hệ thống tổ chức cùng các thể chế tư tưởng thống trị toàn xã hội, thông qua nhiều con đường, nhiều hình thức và phương pháp khác nhau để đưa hệ tư tưởng đó tác động vào nhận thức của quần chúng nhân dân, lực lượng cơ bản quyết định thắng lợi của cách mạng

Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng có những hình thái cơ bản sau: công tác lý luận, công tác tuyên truyền, công tác cổ động Trong đó, công tác lý luận

tư tưởng ứng với quá trình sáng tạo, phát triển hệ tư tưởng và vận dụng hệ tư tưởng để xây dựng cương lĩnh, đường lối chính trị của đảng

Công tác tuyên truyền và công tác cổ động tương ứng với quá trình truyền

bá hệ tư tưởng, đường lối, quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà

nước tới quần chúng nhân dân, cổ vũ, động viên, thúc đẩy họ hành động thực hiện mục tiêu của cách mạng do Đảng đề ra

Như vậy, công tác lý luận là cơ sở, nền tảng của công tác tư tưởng, quyết định phương hướng, nội dung của công tác tuyên truyền và cổ động Công tác tuyên truyền tiếp nối công tác lý luận làm cho lý luận có sức sống mạnh mẽ, thể hiện sinh động trong thực tiễn Công tác cổ động là khâu cuối cùng quyết định việc chuyển hoá lý luận đã được nhận thức, niềm tin được xây dựng và củng cố thành hành động cách mạng

Ngoài bản chất hình thái cơ bản trên, trong mỗi hình thái lại có nhiều lĩnh vực công tác khác có tính chất chuyên sâu phù hợp với tính chất, đối tượng tác động mục tiêu của nhiệm vụ nhằm đạt hiệu quả cao trong hoạt động thực tiễn của công tác tư tưởng Trong đó, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng thuộc hình thái của công tác tuyên truyền, một trong ba hình thái của công tác tư tưởng

Từ sự phân tích trên có thể rút ra kết luận, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng của ta hiện nay được tiến hành dưới sự chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, do đó nội dung của nó phải đạt được mục đích cơ bản là truyền bá, giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, làm cho nó trở thành hệ tư tưởng chi phối, thống trị trong đời sống tinh thần xã hội, giúp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân xây dựng thế giới quan và phương pháp luận đúng đắn, nhân sinh quan cộng sản, để từ đó khắc phục những tư tưởng lạc hậu, nâng cao nhận thức chính trị Đồng thời, giáo dục đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng

và pháp luật của Nhà nước, làm cho họ ngày càng nắm chắc và biết vận dụng vào thực tế cuộc sống, thực hiện thắng lợi đường lối, nhiệm vụ chính trị; cổ vũ, động viên khơi dậy nhiệt tình cách mạng, tinh thần tự giác và tính tích cực trong quá trình cách mạng cải tạo, xây dựng xã hội mới, xã hội chủ nghĩa

Như vậy, chủ thể của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng của nước ta hiện nay là Đảng Cộng sản Việt Nam, mà trực tiếp là cấp ủy Đảng các cấp và

các cơ quan chức năng như: Ban Tư tưởng văn hóa Trung ương, Ban Tuyên giáo cấp tỉnh, các ngành, các địa phương, các cơ quan chính trị trong lực lượng vũ trang, ở cấp huyện, đảng uỷ trực thuộc có Ban Tuyên giáo cấp huyện, đảng uỷ trực thuộc và các Trung tâm bồi dưỡng chính trị còn đối tượng của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng là cán bộ, đảng viên và nhân dân nói chung Đó là quá trình tác động vào nhận thức của khách thể bằng cách trình bày, giải thích những vấn đề cơ bản về lý luận chính trị, về đường lối, quan điểm, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, nhằm từng bước xây dựng thế giới quan

và phương pháp luận khoa học, nâng cao bản lĩnh chính trị vững vàng, thực hiện thắng lợi mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

1.1.3 Khái niệm cán bộ chủ chốt cấp cơ sở

- Khái niệm cán bộ

Trong cuốn Đại từ điển tiếng Việt do Nguyễn Như Ý làm chủ biên năm

1998 viết: "Cán bộ: Người làm việc trong cơ quan nhà nước - cán bộ nhà nước; người giữ chức vụ, phân biệt với người bình thường, không giữ chức vụ trong

các cơ quan, tổ chức nhà nước" [57, tr.249]

Chủ tịch Hồ Chí Minh đưa ra định nghĩa về cán bộ hết sức khái quát và dễ hiểu: "Cán bộ là người đem chính sách của Đảng, Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành, đồng thời đem tình hình dân chúng báo cáo cho Đảng, Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng" [45, tr.33]

Luật Cán bộ, công chức ở nước ta quy định: Cán bộ, công chức là công dân Việt Nam, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách

Từ những cách tiếp cận trên, có thể hiểu "cán bộ" là khái niệm dùng để chỉ những người ở trong cơ cấu của một tổ chức nhất định, có trọng trách hoàn thành nhiệm vụ theo chức năng được tổ chức đó phân công, bao gồm những người trong biên chế nhà nước, làm việc trong các cơ quan Đảng, Nhà nước, đoàn thể chính trị, xã hội, các doanh nghiệp nhà nước và các lực lượng vũ trang

từ Trung ương đến địa phương và cơ sở

Cán bộ có bốn đặc trưng cơ bản sau:

+ Cán bộ được sự ủy nhiệm của Đảng, Nhà nước và các tổ chức khác trong hệ thống chính trị lấy danh nghĩa của các tổ chức đó để hoạt động

+ Cán bộ giữ chức vụ, trọng trách nào đó trong một tổ chức của hệ thống chính trị

+ Cán bộ phải thông qua tuyển chọn hay phân công công tác sau khi hoàn thành chương trình đào tạo tại các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề; cán bộ được bổ nhiệm, đề bạt hoặc bầu cử

+ Cán bộ được hưởng lương và chính sách căn cứ vào nội dung, chất lượng hoạt động và thời gian công tác của họ

Như vậy, cán bộ là người lãnh đạo, quản lý hoặc người làm chuyên môn, nhà khoa học hay công chức, viên chức làm việc, hưởng lương từ ngân sách nhà nước hoặc từ các nguồn khác Họ được hình thành từ tuyển dụng, phân công công tác sau khi tốt nghiệp, từ bổ nhiệm, đề bạt hoặc bầu cử

- Khái niệm cán bộ chủ chốt

Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học, nhà xuất bản Đà Nẵng

năm 2006 viết: Chủ chốt là tính từ chỉ “quan trọng nhất, có tác dụng làm

nòng cốt” [55, tr.174]

Từ cách tiếp cận trên có thể hiểu: Cán bộ chủ chốt là những người có

chức vụ và quyền hạn được giao đảm đương các nhiệm vụ quan trọng để lãnh đạo, quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ đó; chịu trách nhiệm cao nhất trước tập thể và cấp trên về nhiệm vụ được giao trên cương vị ở mỗi

cấp và lĩnh vực khác nhau mà họ đảm nhiệm

Cán bộ chủ chốt (CBCC) có những đặc trưng cơ bản như sau:

Thứ nhất: CBCC là người có vị trí quan trọng, giữ vai trò quyết định

trong việc xác định phương hướng, mục tiêu, phương pháp công tác; đề ra các quyết định và tổ chức thực hiện tốt các quyết định của cấp mình hoặc cấp trên giao Kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh, uốn nắn những biểu hiện lệch lạc;

bổ sung, điều chỉnh kịp thời những giải pháp mới khi cần thiết; rút kinh nghiệm, tổng kết thực tiễn để bổ sung, hoàn chỉnh lý luận CBCC còn là người giữ vai trò đoàn kết, tập hợp, phát huy sức mạnh của quần chúng thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị và xây dựng tổ chức vững mạnh

Thứ hai: CBCC là những người đại diện một tổ chức, một nhóm, tập thể

chủ yếu do bổ nhiệm hoặc bầu cử, giữ một chức vụ trọng yếu trong cơ quan Đảng, chính quyền (cấp trưởng, cấp phó); trưởng các đoàn thể và là những người chịu trách nhiệm trước cấp trên và cấp mình về mọi hoạt động của địa phương, đơn vị hoặc lĩnh vực công tác được đảm nhận

- Cán bộ cấp cơ sở

Cơ cấu tổ chức của hệ thống chính trị ở Việt Nam được chia làm 4 cấp: Trung ương; tỉnh, thành phố; quận, huyện và cơ sở Cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn) gọi chung là cấp xã, là cấp cuối cùng trong sự phân cấp hành chính Cấp cơ

sở là nơi nhân dân cư trú, sinh sống gắn bó chặt chẽ trong quan hệ kinh tế, dòng tộc và văn hoá Cấp cơ sở có một vị trí rất quan trọng, là nơi giải quyết các mối quan hệ giữa Nhà nước với nhân dân, là địa bàn tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, là nơi trực tiếp sản xuất vật chất, tạo nên nền tảng vật chất cơ bản của xã hội, là nơi có thể tổ chức, huy động, phát huy cao độ nội lực quần chúng nhân dân Hiện nay cấp cơ sở ở nước

ta chủ yếu là địa bàn nông thôn, nông dân làm nông nghiệp nên có tiềm năng rất lớn về lao động, đất đai, ngành nghề Sản xuất ra lương thực, thực phẩm, của cải vật chất dồi dào cho xã hội Đồng thời cấp cơ sở cũng là nơi tiêu thụ sản phẩm cũng như cung cấp nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp, thúc đấy sự phát triển kinh tế xã hội

Trong quá trình xây dựng đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọng việc xây dựng hệ thống chính trị cấp cơ sở, đã ra nhiều nghị quyết về củng cố, kiện toàn, phát triển toàn diện cấp cơ sở, chẳng hạn như Nghị quyết Hội nghị BCHTW lần thứ 5 khoá IX nhấn mạnh: “Cần đổi mới và nâng cao chất lượng

hệ thống chính trị ở cấp cơ sở xã, phường, thị trấn đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước”, Nghị quyết Hội nghị BCHTW các kỳ 4, 5, 6 khoá X cũng nhấn mạnh về công tác cán bộ, đặc biệt là Nghị quyết Hội nghị BCHTW lần thứ 6 khoá X về nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng

và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên Gần đây nhất là Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI nhấn mạnh: “…Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể nhân dân tiếp tục tăng cường tổ chức, đổi mới nội dung, phương thực hoạt động, khắc phục tình trạng hành chính hóa, phát huy vai trò nòng cốt tập hợp, đoàn kết nhân dân, xây dựng cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân; thực hiện dân chủ giám sát và phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước trong sạch, vững mạnh; tổ chức các phong trào thi đua yêu nước, vận động các tầng lớp nhân dân thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng - an ninh, đối ngoại” [30, tr.316]

Với cách tiếp cận nêu trên thì cán bộ cấp cơ sở hiện nay bao gồm các chức danh: Bí thư Đảng uỷ, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân, các Phó Chủ tịch

Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận tổ quốc, Bí thư Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ, Chủ tịch Hội Nông dân, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh, Trưởng Công an, Chỉ huy Trưởng Quân sự, Cán

bộ Văn phòng - Thống kê, Cán bộ Địa chính - Nông nghiệp - Xây dựng & Môi trường, Cán bộ Tài chính - kế toán, Cán bộ Văn hoá - xã hội và Cán bộ Tư pháp

- Hộ tịch

Như vậy, từ các quan niệm trên, có thể hiểu một cách khái quát về đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở như sau:

Đội ngũ cán bộ chủ chốt của hệ thống chính trị xã là tất cả những cán bộ đứng đầu các tổ chức trong hệ thống chính trị xã, bao gồm các chức danh: Bí thư Đảng uỷ; Chủ tịch Hội đồng nhân dân; Chủ tịch Ủy ban nhân dân; Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc; Bí thư Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ; Chủ tịch Hội Nông dân; Chủ tịch Hội Cựu chiến binh

1.2 Nội dung và phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở

1.2.1 Nội dung giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp

cơ sở

Thứ nhất, đẩy mạnh giáo dục chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách,

pháp luật Nhà nước Cùng với giáo dục lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí

Minh thì việc giáo dục chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cần được coi trọng Bởi vì, chính các đảng viên này là người tuyên truyền, phổ biến đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước cho quần chúng; đồng thời là người tổ chức cho quần

chúng thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách ấy

Đường lối, chính sách thể hiện mục tiêu lý tưởng của Đảng, nhiệm vụ của cách mạng, nguyện vọng của nhân dân; song, điều đó chỉ có thể trở thành hiện thực bằng sự giác ngộ, đồng tình ủng hộ và hăng hái thực hiện thông qua phong trào cách mạng của quần chúng Vì vậy, cán bộ đảng viên phải học tập, nắm vững đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước để thấy rõ phương hướng tiến lên của cách mạng, hiểu rõ mình cần phải làm gì và làm như thế nào để đạt được mục đích đó Cán bộ, đảng viên không hiểu nắm vững đường lối đổi mới, chính sách và pháp luật của Nhà nước thì khó tránh khỏi chệch hướng xã hội chủ nghĩa

Thứ hai, thường xuyên giáo dục đạo đức phẩm chất cách mạng Một trong

những di sản mà Hồ Chí Minh để lại cho đời sau là tư tưởng về giáo dục đạo đức phẩm chất cho cán bộ, đảng viên và người lao động, đây là một bộ phận quan trọng cho hoạt động giáo dục lý luận chính trị

Trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, toàn cầu hoá kinh tế thế giới thì việc học tập và vận dụng tư tưởng của Người trong giáo dục đạo đức phẩm chất là nhân tố hàng đầu đảm bảo cho việc nâng cao chất lượng giáo dục chính trị tư tưởng trong thời gian tới Giáo

dục đạo đức phẩm chất cho cán bộ, đảng viên cần tập trung làm rõ các nội dung: Trung thành với lý tưởng, dũng cảm sẵn sàng hy sinh vì lý tưởng; ra sức phấn đấu để thực hiện mục tiêu của Đảng, quyết tâm suốt đời đấu tranh cho Đảng, cho cách mạng; đặt lợi ích của Đảng lên trên lợi ích cá nhân, kết hợp hài hoà giữa lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể Yêu thương con người; hoà mình cùng quần

chúng; trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân Cần,

kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; có ý thức tự phê bình và phê bình, nghiêm khắc với bản thân và khoan dung với người khác Chống chủ nghĩa cá nhân, nâng cao tính tập thể, tinh thần đoàn kết, tính tổ chức và tính kỷ luật Chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, chống tiêu cực

Bên cạnh đó, cần tăng cường giới thiệu những tấm gương về đạo đức cách mạng, biểu dương người tốt việc tốt, góp phần bồi đắp, cổ vũ cái tốt, cái đúng, cái cao thượng trong hành vi đạo đức, lên án, đẩy lùi cái xấu, cái sai, cái ác Giáo dục những tấm gương của các đồng chí lãnh đạo cách mạng lão thành, của những chiến sĩ cách mạng trung kiên qua các thời kỳ của cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng bảo vệ Tổ quốc

Hồ Chí Minh không chỉ nói nhiều về đạo đức cách mạng, của người cách mạng mà chính cuộc đời và sự nghiệp của Người là tấm gương đạo đức cách mạng trong sáng và cao đẹp Nhà trường cần phải có kế hoạch tuyên truyền, giáo dục, học tập đạo đức Hồ Chí Minh

Thứ ba, trong dục chính trị, tư tưởng cần đảm bảo tính chiến đấu biểu

hiện ở sự phê phán các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch và phòng chống “tự diễn biến” “tự chuyển hóa” trong Đảng Khi các thế lực thù địch,

phản cách mạng trên thế giới bằng chiến lược diễn biến hoà bình, với những

hoạt động vừa công khai vừa không công khai tuyên truyền xuyên tạc vu khống, thổi phồng những khó khăn, thiếu sót, thậm chí những sai lầm, khuyết điểm trong quá trình nhận thức hay chỉ đạo thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; kết hợp giữa tác động từ bên ngoài với sự vận động

chuyển hoá từ bên trong với mục đích làm tan rã, tiến tới xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh thì phê phán là một nội dung cần thiết trong các bài giảng nhằm khẳng định tính đúng đắn, bản chất khoa học, cách mạng, nhân văn của chủ nghĩa Mác

- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam

Điều quan trọng hơn hết là qua phê phán mà khẳng định lập trường, quan điểm, củng cố lòng tin của người cán bộ của Đảng đưa chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cương lĩnh, đường lối, chính sách của Đảng vào thực tiễn cuộc sống và tránh những sai lầm, thiếu sót trong vai trò, vị trí

mà cách mạng, tổ chức và nhân dân giao phó; thông qua đó tạo sức đề kháng, nâng cao khả năng tự bảo vệ của mỗi người, của từng tổ chức, cơ quan, đơn

vị ở địa phương

Thứ tư, trong quá giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng viên cần

đảm bảo sự thống nhất giữa tính đảng (thể hiện ở tính định hướng chính trị) và tính khoa học, tính giáo dục

Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống lý luận được khái quát từ thực tiễn; bản thân của nó là một khoa học, hết sức cô đọng

Do vậy, khi đưa nội dung lý luận này đến đội ngũ cán bộ chủ chốt cơ sở cần giải thích bằng lý lẽ và cả liên hệ thực tế để họ dễ tiếp thu Trên cơ sở đó xây dựng quan điểm nhận thức đúng đắn, làm cho họ thấm nhuần các quan điểm lý luận chính trị, có niềm tin khoa học, nâng cao tính tự giác, để tự giáo dục, tự vận động phát triển, tự vận dụng lý luận vào thực tiễn cuộc sống, công tác, đồng thời phê phán, khắc phục những nhận thức sai trái, lạc hậu, khắc phục lối tư duy siêu hình, phiến diện

Tính giáo dục ở đây không chỉ hình thành ở họ những tư tưởng, tình cảm, đạo đức, lối sống, mà cả nhân cách sống, khát vọng và lý tưởng cao đẹp đồng thời cả khả năng tư duy hành động thực tiễn; hình thành lớp cán bộ, đảng viên

có phẩm chất chính trị, có đạo đức phẩm chất, vừa hồng vừa chuyên Để đạt

được điều này, nội dung giáo dục chính trị tư tưởng phải thể hiện đúng và sâu sắc tinh thần cơ bản của các nhà kinh điển mác xít, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng, pháp luật Nhà nước Qua giáo dục chính trị tư tưởng giúp cho người họ hình thành thế giới quan khoa học và cách mạng, nhân sinh quan cộng sản, tin tưởng hơn vào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, vào đường lối đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta

Ngày nay, vận dụng quan điểm này của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta kiên trì lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm gốc Trong điều kiện, đất nước ta đang chuyển mạnh sang cơ chế thị trường, mở rộng giao lưu và hội nhập kinh tế quốc tế đã tác động đến giá trị truyền thống nhân văn của dân tộc; lối sống ích kỷ, vun vén cá nhân bất chấp đạo đức, pháp luật, xem nhẹ truyền thống dân tộc, đạo lý, văn hoá, tinh thần thì tính giáo dục, tính tư tưởng, tính đảng cần được đặc biệt xem trọng

1.2.2 Hình thức và phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán

bộ chủ chốt cấp cơ sở

Giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở, trước hết đó là giáo dục đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Pháp luật của Nhà nước nhằm giúp cho đội ngũ chủ chốt phải nắm chắc và biết vận dụng vào thực tế cuộc sống, thực hiện thắng lợi đường lối, nhiệm vụ chính trị của địa phương đơn vị; cổ vũ, động viên khơi dậy nhiệt tình cách mạng, tinh thần tự giác và tính tích cực trong quá trình thự hiện công cuộc đổi mới theo hướng công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước

- Thường xuyên thay đổi hình thức giáo dục chính trị tư tưởng bằng các buổi tọa đàm về các chuyên đề nhất là chuyên đề về tư tưởng Hồ Chí Minh; bản tin nội bộ, khẩu hiệu tuyên truyền… do cấp ủy cơ sở tổ chức để cập nhật thông tin về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội trong nước và thế giới nhằm

giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên Thường xuyên được đổi mới

cả về nội dung và phương thức cho sát, hợp với thực tiễn, phù hợp với các cán

bộ chủ chốt khi nghiên cứu học tập các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước

- Thực hiện các chương trình đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị: Phối hợp các Ban Tổ chức huyện ủy, tham mưu cử cán bộ đi học các lớp Cao cấp lý

luận chính trị; Trung cấp lý luận chính trị, lớp Sơ cấp lý luận chính trị; lớp bồi dưỡng đối tượng kết nạp Đảng; bồi dưỡng đảng viên mới và lớp bồi dưỡng cập

nhật kiến thức cho cán bộ, đảng viên

Các chương trình đào tạo này cũng phải thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học, nhất là phương pháp lấy học sinh làm nhân vật trung tâm, tăng thảo luận và liên hệ thực tế ở cơ sở

- Thực hiện các chương trình bồi dưỡng chuyên đề: Giáo dục chủ nghĩa yêu nước Việt Nam; chuyên đề tư tưởng Hồ Chí Minh; hội nhập kinh tế quốc tế

và giáo dục đạo đức cách mạng trong thời kỳ mới Trong bồi dưỡng chuyên đề cần chú ý đến tính cập nhật các thông tin mới mẻ và liên hệ nội dung sát với nghị quyết hội Đảng các cấp trong tình hình đất nước hiện nay Nhất là trước âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch và diễn biến hòa bình, trước sự suy thoái

về chính trị, tư tưởng đạo đức của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên

- Thực hiện các chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ: Lớp bồi dưỡng công tác đảng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở; bồi dưỡng nghiệp vụ công tác Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh; nghiệp vụ công tác Hội Liên hiệp Thanh niên cho cán bộ đoàn, hội; bồi dưỡng lý luận chính trị và nghiệp vụ dành cho cán bộ Hội Cựu chiến binh; bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tuyên giáo cơ sở và

bồi dưỡng chuyên đề công tác tuyên truyền miệng và báo cáo viên

Như vậy, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng là quá trình tác động vào nhận thức của khách thể bằng cách trình bày, giải thích những vấn đề cơ bản về

lý luận chính trị, về đường lối, quan điểm, chính sách của Đảng và pháp luật của

Nhà nước, nhằm từng bước xây dựng thế giới quan và phương pháp luận khoa học, nâng cao bản lĩnh chính trị vững vàng, thực hiện thắng lợi mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Nâng cao chất lượng và tăng cường công tác tuyên truyền việc thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của

Nhà nước cho cán bộ đảng viên

1.3 Tầm quan trọng của giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ cán

bộ chủ chốt cơ sở trong giai đoạn hiện nay

1.3.1 Vị trí, vai trò của cán bộ chủ chốt cấp cơ sở

Cán bộ chủ chốt cấp cơ sở là những người giữ chức vụ quan trọng, là lực lượng nòng cốt trong tổ chức thuộc hệ thống chính trị ở cơ sở, là những người giữ cương vị chính, phụ trách trong một tổ chức, một tập thể, có ảnh hưởng chính, quyết định và chi phối việc chấp hành, tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và tổ chức thực hiện các nhiệm

vụ, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội ở địa phương đã đề ra, là những người

“đứng mũi chịu sào”, chịu trách nhiệm chính trước Đảng trước nhân dân Cụ thể như sau:

Một là, cán bộ cấp cơ sở là bộ phận quan trọng trong đội ngũ cán bộ của

hệ thống chính trị ở nước ta: Cán bộ cấp cơ sở là đại diện cho nhân dân trong

lãnh đạo, quản lý Nhà nước ở địa phương, đồng thời là người trực tiếp lãnh đạo,

cụ thể hoá, tổ chức thực hiện thắng lợi chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và biến nghị quyết, chủ trương, đường lối, pháp luật đó thành hành động cách mạng của quần chúng nhân dân, cũng như tiến hành các chương trình kinh tế xã hội ở địa phương

Hai là, cán bộ chủ chốt cấp cơ sở là cầu nối trực tiếp quan trọng giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân: Năng lực của người cán bộ cấp cơ sở là một

trong những nguyên nhân chính quyết định thành công của sự nghiệp đổi mới đất nước nói chung, cấp cơ sở nói riêng Cán bộ có tài, có đức sẽ thúc đẩy phong trào và ngược lại, nếu người cán bộ cấp cơ sở bị mất uy tín trước nhân dân là

đồng nghĩa với việc Đảng mất uy tín với nhân dân, dân sẽ không tin Đảng Trực tiếp, tiếp xúc hàng ngày với nhân dân nên cán bộ cấp cơ sở là cầu nối quan trọng giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân; trực tiếp nắm bắt và phản ánh nguyện vọng tâm tư tình cảm của nhân dân với Đảng, tạo nên mối liên hệ máu thịt, thống nhất giữa Đảng và nhân dân, xây dựng củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra rằng “Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ, giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng” [45, tr.269]

Ba là, cán bộ chủ chốt cấp cơ sở là một trong những dự nguồn quan trọng cung cấp cho cán bộ lãnh đạo cấp trên: Cán bộ cấp cơ sở đã có nhiều đóng góp,

trưởng thành trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trải qua thời kỳ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trước đây cũng như hiện nay, họ luôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, tích luỹ được nhiều kinh nghiệm trong việc chỉ đạo và thực hiện nhiệm vụ chính trị, có khả năng sáng tạo, tính nhạy bén và năng động cao Chính vì vậy, cán bộ cấp cơ sở là một trong những dự nguồn quan trọng cung cấp cán bộ cho cấp trên, vì cơ sở chính là trường học, là nơi rèn luyện, trưởng thành của đội ngũ cán bộ Đứng trước những nhiệm vụ to lớn của thời kỳ đổi mới, thời kỳ CNH, HĐH đất nước, trước những hoàn cảnh và tình thế mới, đòi hỏi đội ngũ cán bộ cấp cơ sở phải có trình độ và hiểu biết toàn diện

Bốn là, cán bộ chủ chốt cấp cơ sở là người giữ vị trí quan trọng trong việc cụ thể hoá đường lối, chính sách của Đảng, chính quyền cấp trên vào điều kiện của đon vị, của ngành: Tham gia đề xuất mục tiêu, phương hướng, đề ra

nghị quyết, chương trình tổ chức để nhân dân tham gia thực hiện những nhiệm

vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh, chính trị ổn định đời sống nhân dân trên địa bàn huyện Có thẩm quyền tham gia giải quyết các mối quan hệ chính trị, kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng trong phạm vi toàn xã, thị trấn

Cán bộ chủ chốt cấp cơ sở là những người đứng đầu quan trọng trong

HTCT ở cơ sở, có ảnh hưởng quyết định đến việc chấp hành chủ trương, đường lối, Nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước thông qua việc lãnh đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ kinh tế, chính trị, văn hoá xã hội trên địa bàn cấp cơ sở

1.3.2 Vai trò của giáo dục chính trị, tư tưởng đối với việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở hiện nay

Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định: Sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta, biểu hiện tập trung của

nó là nằm ở hệ thống chính trị, Đảng ta được trang bị thế giới quan và phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin đã nhận thức đúng đắn quy luật vận động và phát triển của xã hội loài người là sẽ tiến tới chủ nghĩa cộng sản Vì

lẽ đó, để xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội thì đòi hỏi trước tiên ở người cán bộ, đảng viên phải có đủ trình độ, năng lực, phẩm chất, đạo đức, có tri thức khoa học, nắm bắt được quy luật vận động, phát triển xã hội, qua đó vận dụng

nó vào hoạt động thực tiễn thúc đẩy sự tiến lên chủ nghĩa xã hội nhanh hơn Xây dựng chủ nghĩa xã hội thì trước hết phải có con người xã hội chủ nghĩa mà con người đó phải có trí tuệ, phát triển toàn diện, có ý chí nghị lực, vượt qua những sức ỳ truyền thống, những trở ngại xã hội như các điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế, văn hoá, kể cả những sự ngăn cản của các thế lực thù địch trong xã hội, trong chính trị Người cán bộ, đảng viên phải là người có bản lĩnh chính trị

Bản lĩnh chính trị của cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị ở nước ta

là khả năng, ý chí, nghị lực vượt qua mọi thách thức hiện nay để kiên định giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, nhằm xây dựng thành công một nước Việt Nam dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Bản lĩnh chính trị của đội ngũ cán bộ, đảng viên còn được quy định bởi khí chất

và phẩm chất, đạo đức cách mạng Khí chất là do bản chất sinh lý, thành phần xuất thân quy định xét về từng cá nhân, còn xem xét với tư cách là một đội ngũ thì khí chất này thực chất là bản chất của những người yêu nước, yêu chủ nghĩa

xã hội; những người mang bản chất giai cấp công nhân, của nhân dân lao động Việt Nam yêu nước Chính khí chất này sẽ quy định lập trường chính trị của Đảng Cộng sản, lập trường của giai cấp công nhân, nhân dân lao động Việt Nam, trung thành với nhân dân với chủ nghĩa xã hội và cũng chính là sự trung thành với Đảng với Nhà nước xã hội chủ nghĩa

Những yếu tố khí chất này cũng là những yếu tố nền tảng cho bản lĩnh chính trị của người cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị của nước ta Trong chiến tranh đánh đuổi thực dân, đế quốc và trong xây dựng đất nước hôm nay đã chứng minh, Đảng ta có được đội ngũ cán bộ, đảng viên có khí chất cách mạng, nên đã làm nên những chiến công hiển hách, đạt được những thành tựu trong công cuộc đổi mới Nhưng bên cạnh đó, đặc biệt là trong cơ chế thị trường hiện nay cũng có một số cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị bị tha hoá, biến chất, biểu hiện ở sự dao động, nghi ngờ mục tiêu chủ nghĩa xã hội của Đảng và nhân dân ta đã lựa chọn Đây là những cán bộ, đảng viên thiếu bản lĩnh chính trị vững vàng Có thể do nền tảng khí chất chưa đặt nền móng vững chắc

Vì thế cho nên, để có khí chất nền móng vững chắc thì phải giáo dục, nâng cao trình độ cho họ, đặc biệt là nâng cao trình độ lý luận chính trị Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước cho họ

Bên cạnh đó chính trị, tư tưởng của người cán bộ, đảng viên còn đòi hỏi ở phẩm chất và năng lực Phẩm chất của người cán bộ, đảng viên trước hết biểu hiện ở sự bảo đảm các yêu cầu con người với tư cách là chủ thể chính trị, được thể hiện sự mẫu mực trong hệ thống chính trị Để có lòng yêu nước, yêu lao động, yêu chủ nghĩa xã hội…, thì trước hết phải có sự hiểu biết về nó, hiểu biết được bản chất tất yếu xã hội loài người dù sớm hay muộn cũng tiến tới chủ nghĩa cộng sản Hiểu biết được con đường đi lên chủ nghĩa cộng sản không phải

là thẳng tắp mà là quanh co, khúc khuỷu, từ đó tin vào sự phát triển đi lên của xã hội mà ta hướng tới, tin vào sự lãnh đạo của Đảng

Thực tế cho thấy, mỗi thời kỳ cách mạng cần phải có một đội ngũ cán bộ, đảng viên thích ứng, đáp ứng nhu cầu, đảm nhận được nhiệm vụ cách mạng đặt

ra Hiện nay chúng ta đang thực hiện công cuộc đổi mới, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá nhằm đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn, lạc hậu và phấn đấu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp Trước yêu cầu đó, đòi hỏi phải có một đội ngũ cán bộ, đảng viên vừa đủ đức, đủ tài, vừa “hồng” vừa

“chuyên”, có năng lực phẩm chất nhất định Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình

độ cho đội ngũ cán bộ, đảng viên luôn là một trong những nội dung quan trọng của công tác tổ chức cán bộ nói riêng và công tác xây dựng Đảng nói chung, nó

có vai trò rất quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng, vì đây là công việc gốc của Đảng

Đối với đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở, việc đào tạo, giáo dục chính trị, tư tưởng cho họ đang là yêu cầu cấp bách, nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt có phẩm chất chính trị vững vàng, có ý thức tổ chức kỷ luật, gương mẫu trong đạo đức và lối sống, đảm bảo có đủ trình độ và năng lực, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, trước hết phục vụ cho sự phát triển về mọi mặt của địa phương và việc sự nghiệp CNH, HĐH theo hướng ngày càng đi vào chiều sâu

Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở trước hết giúp mỗi cán bộ biết tự học tập, tự rèn luyện trau dồi kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ, đặc biệt là học tập nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đồng thời người cán bộ, đảng viên đó phải trau dồi đạo đức cách mạng Nếu chỉ có kiến thức không mà không có đạo đức cách mạng thì người cán bộ, đảng viên không thể có được bản lĩnh chính trị Việc giáo dục chính trị

tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở nhằm hình thành, rèn luyện, phát triển trên nền văn hoá chính trị của bản thân người cán bộ, đảng viên và giai cấp công nhân với đội tiên phong của nó là Đảng Cộng sản Văn hoá chính trị là những

giá trị phản ánh mặt tích cực trong thực tiễn chính trị vì con người và cho con người, trước hết là vì người lao động và cho người lao động Văn hoá chính trị ở nước ta hiện nay là dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nhằm giải phóng con người triệt để ở mọi phương diện khỏi sự áp bức, bóc lột, nô dịch Văn hoá chính trị của nước ta là mang bản chất của giai cấp công nhân thể hiện sự thống nhất giữa lợi ích giai cấp, dân tộc và nhân loại Vì thế, người cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị ở nước ta nếu không có, không thấm nhuần được văn hoá chính trị của giai cấp công nhân thì sẽ khó mà

có được bản lĩnh chính trị vững vàng

Công tác giáo dục chính trị, tư tưởng còn giúp cho người cán bộ, đảng viên có thêm tri thức, hiểu biết sâu về đời sống chính trị, giúp họ làm giàu thêm trí tuệ cho mình, khắc phục những hạn chế, thiếu sót trong quá trình công tác Kết hợp qua kinh nghiệm hoạt động thực tiễn, giáo dục chính trị tư tưởng chính là giúp cho người cán bộ, đảng viên được tôi luyện trong những thử thách của đời sống chính trị, tạo cho họ có niềm tin vào đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước Trên cơ sở đó người cán bộ, đảng viên mới có khả năng và ý chí kiên định mục tiêu chính trị của Đảng Chính thông qua hoạt động thực tiễn người cán bộ, đảng viên gặp phải nhiều tình huống chính trị buộc phải xử lý, cho nên càng làm cho họ có thêm được bản lĩnh chính trị vững chắc

Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ chủ chốt cấp cơ sở sẽ giúp đội ngũ này có hiểu biết đúng đắn, toàn diện, sâu sắc về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, về chủ trương, đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước, về sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội Để có sự hiểu biết đó thì người cán bộ, đảng viên trước hết phải học tập, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, trình độ lý luận chính trị Song song với nó là việc nâng cao năng lực; năng lực ở người cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị còn là yêu cầu ở khoa học và nghệ thuật chính trị Khoa học chính trị giúp cho việc xác định mục

tiêu chính trị cho đến tổ chức hệ thống chính trị, tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị ở từng giai đoạn, từng khâu, từng lĩnh vực… Nó thể hiện việc hình thành cơ chế vận hành của hệ thống chính trị, thông qua khoa học chính trị để lựa chọn con người vào bộ máy hệ thống chính trị để hoạt động có hiệu quả hơn

Kết luận chương 1

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Đảng ta luôn nhận thức rõ vai trò, tầm quan trọng của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng xác định đây là một trọng tâm công tác của Đảng Qua mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn phát triển của cách mạng, Đảng ta đã chỉ đạo, thường xuyên nghiên cứu tổng kết, từng bước cải tiến đổi mới CTGDCTTT cả về nội dung và hình thức Trong thời kỳ đổi mới, đặc biệt là trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa CTGDCTTT của Đảng cần phải có những bước phát triển mới Cán bộ chủ chốt cấp cơ sở có vai trò rất quan trọng, có nhiệm vụ lãnh đạo, giám sát, quản lý và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ trên địa bàn, xây dựng tổ chức cơ sở Đảng và hệ thống chính trị vững mạnh Việc giáo dục chính trị, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở hiện nay là yêu cầu khách quan, là vấn đề cấp thiết Đó là việc thực hiện các nội dung, hình thức, biện pháp nhằm nâng cao phẩm chất, năng lực lãnh đạo của mỗi cán bộ chủ chốt cấp cơ sở, tạo ra chuyển biến chất lượng đội ngũ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ của địa phương và góp phần nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên phấn khởi, tích cực thực hiện đường lối đổi mới

Chương 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƯ TƯỞNG CHO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHỦ CHỐT CẤP CƠ SỞ

Ở HUYỆN CAN LỘC, TỈNH HÀ TĨNH

2.1 Khái quát đặc điểm tình hình tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh

2.1.1 Điều kiện tự nhiên

Can Lộc là một huyện đồng bằng ven biển của Hà Tĩnh, diện tích đất tự nhiên 30.068 ha Trong đó đất sản xuất nông nghiệp 9100 ha Phía Bắc giáp huyện Nghi Xuân; Tây giáp huyện Đức Thọ; Tây Nam giáp huyện Hương Khê; Đông Nam giáp huyện Thạch Hà; Đông giáp Huyện Lộc Hà Thị trấn Nghèn nằm trên đường 1A, cách Thành phố Vinh 30 km về phía Bắc và Thành phố Hà Tĩnh 20 km về phía Nam

Dân số toàn huyện năm đến nay 135.000 người Can Lộc có 23 đơn vị hành chính, trong đó có 22 xã và 1 thị trấn; có 254 thôn xóm và 12 khu phố, có

49 đảng bộ, chị bộ cơ sở và 382 chi bộ trực thuộc đảng uỷ, đảng viên trong toàn huyện có 8420 đồng chí

Địa hình chia làm 2 vùng: vùng bán sơn địa, vùng đồng bằng ven sông Dãy núi Hồng Lĩnh điệp trùng 99 "đỉnh non tiên" tạo nên bức tường thành che chắn gió, bão phía Đông Bắc Dãy Trà Sơn với 4 mạch núi song song cài bện vào nhau chạy dài trên 15 km và dựa lưng vào dãy Trà Sơn hùng vĩ, che chắn bớt gió Tây Nam trong mùa nắng nóng Ở giữa đồng bằng lác đác nổi lên những đồi núi nhỏ Cảnh rừng núi, đồng bằng, sông ngòi và biển cả đan xen hài hoà, tạo nên vẻ đẹp tự nhiên, hiền hoà, tươi mát

Sông Nghèn là tên gọi chung cho các sông Cài, sông Hạ Vàng, sông Thuần Châu và sông Kênh Cạn Đây là tàn dư của một phá cổ, men theo dải đất thấp trũng, chạy quanh co từ đầu tới cuối huyện theo hướng Đông Bắc - Tây Nam; cùng với các tuyến đường quốc lộ 1A, quốc lộ 15, tỉnh lộ 7, tỉnh lộ 6, tỉnh

lộ 2 chạy qua huyện, các tuyến đường liên huyện, liên hương thông suốt đến tận

các cơ sở tạo thành mạng lưới giao thông thuỷ, bộ giữa nhiều vùng trong huyện

và địa bàn khác trong tỉnh rất thuận lợi

Can Lộc với địa hình như vậy đã trở thành một địa bàn có ý nghĩa chiến lược cho các hoạt động cách mạng của ta và trọng điểm đánh phá của kẻ địch qua các cuộc chiến tranh bảo vệ tổ quốc, cũng như việc mở rộng giao lưu kinh

tế, văn hoá, tăng cường củng cố an ninh, quốc phòng hiện nay Kiến tạo tự nhiên của huyện Can Lộc tạo ra khả năng phát triển kinh tế nông, lâm, ngư, tiểu thủ công nghiệp, thương nghiệp, dịch vụ, du lịch và mở rộng giao lưu văn hoá trong

và ngoài tỉnh

Lúa gạo là sản phẩm chính Ngoài các sản phẩm nông - lâm - ngư nghiệp như: lúa, gạo, chè, lạc, trâu, bò, lợn, cá, gỗ, củi, còn có những sản phẩm thủ công nghiệp chế biến từ nguyên liệu nông, lâm, hải sản, khoáng sản phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của nhân dân và cung cấp công cụ cho sản xuất Một số chợ xuất hiện khá sớm, trở thành trung tâm mua bán, trao đổi giữa nhiều vùng lớn như chợ Nghèn, chợ Nhe, chợ Tổng, chợ huyện thị, chợ Lù, chợ Lối… Ở đây, mạng lưới chợ nông thôn và thủ công nghiệp phát triển đã dần dần hình thành tầng lớp thị dân, tuy chưa nhiều, ở rải rác, vốn liếng còn nhỏ, nhưng họ đã có vai trò nhất định trong việc thúc đẩy phát triển sản xuất, mở rộng giao lưu kinh tế, văn hoá giữa các vùng trong và ngoài huyện

Can Lộc có nền văn hoá phát triển sớm, là một trong những huyện "trội hẳn về văn học" trong phủ Đức Quang; nhân dân thuận hoà, hiếu học Qua các thời kỳ thi cử nho học, số người đỗ đạt khá cao Kể từ khoa thi thế kỷ XIII thời Trần đến khoa thi cuối cùng năm 1919 thời Nguyễn, Can Lộc có 42 người đỗ đại khoa (chiếm 1/3 tổng số người đỗ đại khoa của tỉnh Hà Tĩnh) và hàng trăm người đỗ hương cống, cử nhân… Can Lộc cũng là vùng có nhiều di sản văn hoá truyền thống phong phú, lâu đời Núi Nghèn có cửu diện tháp (chín mặt đặc sắc) dựng từ thời Lý; Núi Hồng có chùa Hương Tích, dựng từ thời Trần, được xếp là

"Đệ nhất danh lam", "Châu Hoan”, có nhiều làng mạc nổi tiếng về hát ví dặm, hát phường vải, đò đưa… Tràng Lưu, Phổ Minh được coi là vùng quê ví dặm, phường vải đẹp nết, đẹp người Có nhiều làng nổi tiếng về hát bội, chơi cù trong

những ngày lễ hội như "trò Kẻ Lù", "cù Kẻ Chòi", vật Thuần thiện… Văn hoá dân gian ở Can Lộc đã góp phần tạo nên nét cốt cách riêng của văn hoá dân gian

Hà Tĩnh

Trong quá trình dựng nước và giữ nước, Can Lộc đã sản sinh ra nhiều danh thần, tướng giỏi có công với nước, với dân, được lưu danh vào sử sách và

là tấm gương sáng cho lớp lớp con cháu Can Lộc hôm nay và mai sau noi theo

Quá trình đấu tranh lâu dài với thiên nhiên và chống giặc ngoại xâm để xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước đã hun đúc nên những phẩm chất cao quý của người dân Can Lộc Đó là lòng yêu nước, yêu quê hương nồng nàn và tinh thần cách mạng kiên cường, bất khuất; tinh thần lao động cần cù, hiếu học;

ý thức đoàn kết cộng đồng, tương thân, tương ái trong chiến đấu, lao động sản xuất và xây dựng cuộc sống; tính thuần hậu, cương trực, chuộng công bằng, trọng lẽ phải Đó là những phẩm chất tốt đẹp được lưu truyền từ thế hệ trước, sang thế hệ sau, tiếp tục được nhân lên và toả sáng trong công cuộc xây dựng và

bảo vệ quê hương, đất nước

2.1.2 Tình hình phát triển kinh tế - xã hội

Từ một huyện kinh tế thuần nông, đến nay huyện Can Lộc đã đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, theo hướng tăng dần tỷ trọng công nghiệp - tiểu thủ

công nghiệp, thương mại dịch vụ Các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu do Nghị quyết

Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXXIV đề ra đều đạt và vượt kế hoạch, có nhiều chỉ tiêu đạt cao Giá trị sản xuất bình quân hằng năm tăng trên 15% Cơ cấu kinh

tế chuyển dịch theo chiều hướng tích cực, tỷ trọng các ngành: Nông nghiệp: 30,2%, công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp 34%, thương mại dịch vụ 35,8% Thu nhập bình quân đầu người đến hết năm 2015 ước đạt 27,5 triệu đồng/năm, tăng 16,3 triệu đồng so với năm 2010

Công tác quy hoạch được chú trọng Các quy hoạch ngành và một số lĩnh

vực quan trọng được xây dựng và triển khai thực hiện đã giúp cho việc phân tích, đánh giá hiện trạng, xác định rõ hơn tiềm năng, lợi thế, định hướng các mục tiêu kinh tế - xã hội, kết cấu hạ tầng kỹ thuật, trên cơ sở đó xác định kế hoạch hàng năm, kế hoạch trung hạn, dài hạn Hệ thống quy hoạch ngành: Nông

nghiệp, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch, giao thông, thuỷ lợi; quy hoạch, gắn với kế hoạch phân bổ sử dụng đất, các quy hoạch chuyên ngành; cải tạo và mở rộng lưới điện, cấp nước, các làng nghề, khu công nghiệp Hạ Vàng; quy hoạch thị trấn Nghèn theo hướng đô thị loại 4 và xã Đồng Lộc trở thành thị trấn

Sản xuất nông, lâm, thủy sản tiếp tục phát triển ổn định Giá trị sản phẩm

thu hoạch trên 1 ha trồng trọt và nuôi trồng bình quân 37 triệu đồng/ha, tăng 16 triệu đồng so với năm 2010

Chăn nuôi phát triển cả số lượng và chất lượng Mô hình kinh tế trang trại tiếp tục phát triển và nhân rộng cho thu nhập khá Nhiều mô hình chăn nuôi mới, chất lượng cao được nhân dân tích cực áp dụng nhân rộng như: nuôi lợn theo hướng trang trại, nuôi hươu, lợn rừng, thỏ, ba ba…

Thuỷ sản tiếp tục phát triển khá, diện tích nuôi thả đạt 1025 ha, tăng 570

ha so với năm 2010, sản lượng đạt 730 tấn Nhiều hộ nông dân đã tận dụng tốt

số diện tích ao hồ, mặt nước để đưa vào nuôi, thả cá Mô hình cá - lúa - vịt tiếp tục được thâm canh tăng năng suất, cho giá trị thu nhập cao Một số dự án hạ tầng nuôi thả thủy sản trên địa bàn được đầu tư đưa vào sử dụng như Đồng Vụng (Tiến Lộc), Đồng Kênh, Đồng Sau (Thị trấn, Khánh Lộc)

Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, xây dựng phát triển nhanh, thu hút các

chương trình, dự án và các doanh nghiệp vào đầu tư trên địa bàn Tốc độ tăng

trưởng bình quân hàng năm 25%

Hoạt động xúc tiến đầu tư được chú trọng, đã có những cơ chế, chính sách thông thoáng Đến nay đã thu hút được 23 chương trình, dự án và của doanh nghiệp vào đầu tư trên địa bàn, với tổng số vốn đăng ký 750 tỷ đồng Một số dự

án có quy mô lớn như: Công ty khai thác Mangan, nhà máy chế biến thức ăn gia súc Thiên Lộc, cáp treo Chùa Hương, 02 nhà máy gạch tuynel công suất 40 triệu viên/năm, 2 dây chuyền chế biến đá, khu du lịch sinh thái Sông Nghèn Cụm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp 24,4 ha và Khu công nghiệp Hạ Vàng 250 ha

đã được phê duyệt Các ngành nghề truyền thống như: mộc, nề, đan lát, làm chiếu cói, chế biến nông, lâm sản, khai thác đá, cát, vật liệu xây dựng đã góp