thực trạng và giải pháp phát triển du lịch duy xuyên, quảng nam

tìm hiểu về thực trạng phát triển du lịch huyện Duy Xuyên, Quảng Nam và đề xuất các giải pháp phát triển du lịch tại đó.

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đông Nam Á hiện nay đang là khu vực diễn ra những hoạt động sôi động Trong đó, Việt Nam do đặc điểm về địa lý, lịch sử, kinh tế và sự giao lưu quốc tế là điều kiện thuận lợi để hoà nhập với trào lưu phát triển du lịch của khu vực

Thời cơ cho du lịch Việt Nam phát triển ngày càng được thể hiện rõ nét với chính sách mở cửa của Đảng và nhà nước ta Đặc biệt, từ khi gia nhập ASEAN mối giao lưu trong khu vực ngày càng mở rộng và nay chính thức trở thành thành viên của WTO - một sân chơi năng động đầy thử thách

Thực tế cho thấy, mối quan tâm của khách du lịch đối với Việt Nam trước hết là quan tâm đến một đất nước có nhiều sản phẩm du lịch văn hoá độc đáo

Ngoài một nguồn tài nguyên thiên nhiên đa dạng gồm: bãi biển, hang động, nước khoáng, đảo, sinh vật, cảnh quan thiên nhiên độc đáo, điển hình…Việt Nam còn có một nguồn tài nguyên nhân văn đa dạng, đặc sắc: Các di tích lịch sử, nghệ thuật, kiến trúc, những phong tục tập quán, truyền thống văn hoá các dân tộc thiểu số… Đặc biệt, Việt Nam là ngã tư giao lưu của 2 nền văn hoá Ấn – Trung đã

để lại những di sản quý giá luôn luôn là sự hấp dẫn du khách thập phương

Là một tỉnh duyên hải nằm ở trung tâm miền Trung với những yếu tố thuận lợi để phát triển du lịch, Quảng Nam nằm trong vùng du lịch trọng điểm của đất nước Phần lớn khách đến Quảng Nam đều đến Hội An và Mỹ Sơn – hai sản phẩm du lịch văn hoá chính của Quảng Nam và cả nước

Trong mối quan hệ đó, Duy Xuyên có cơ hội rất lớn để phát triển du lịch địa phương Cùng với Huế - Đà Nẵng - Hội An - Mỹ Sơn đã tạo ra vùng du lịch văn hoá độc đáo

Ngoài Mỹ Sơn, Trà Kiệu…Duy Xuyên với con sông Thu Bồn thơ mộng đầy sự tích: Tuyến giao thông giữa Duy Xuyên - Hội An, Duy Xuyên - Đại Lộc, Duy Xuyên - Điện Bàn hoặc theo tuyến đò dọc với Cửa Đại - Giao Thuỷ - Tuy

Phước - Đại Bình - Hòn Kẽm Đá Dừng…sẽ mở ra nhiều cơ hội phát triển du lịch Duy Xuyên.

Tuy nhiên, du lịch Duy Xuyên vẫn còn nhiều tồn tại trong công tác quản

lý, tổ chức, cơ sở hạ tầng kỹ thuật…Vì vậy, cần có những đề tài nghiên cứu về du lịch Duy Xuyên và xây dựng những giải pháp hợp lý để phát triển tương xứng với tiềm năng

Là một người con trên quê hương xứ Quảng và là một sinh viên ngành Văn hoá Du lịch, trong tương lai sẽ là những người đảm nhận công tác nghiên cứu văn hoá du lịch Vì vậy, tôi luôn mong muốn tìm tòi học hỏi, trao dồi tri thức và đem những kiến thức ngành đã học góp phần nhỏ bé vào xây dựng quê hương giàu đẹp

Đó chính là lý do tôi chọn đề tài này: “Thực trạng và giải pháp phát triển

du lịch Duy Xuyên tỉnh Quảng Nam”

2 Mục tiêu của đề tài

- Góp phần thực hiện các mục tiêu mà tỉnh Quảng Nam và huyện Duy Xuyên đã đề ra để phát triển du lịch Và mong muốn phát triển du lịch Duy Xuyên với tốc độ tăng trưởng nhanh, trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương

- Góp phần giải quyết lao động dư thừa

- Xói đói giảm nghèo

- Phát triển du lịch Duy Xuyên tương xứng với tiềm năng

3 Lịch sử nghiên cứu

Trong nhiều năm qua, đã có rất nhiều học giả nghiên cứu về Duy Xuyên Điều đó đã được thể hiện trongnhững trang sách, báo, tạp chí, sự kiện…như trong sách “ Di tích và danh thắng Quảng Nam”, “Non nước Việt Nam”, “Quảng Nam thế

và lực mới”, “Sự thật và huyền thoại về tháp Chăm”, hoặc trong các tạp chí của Sở văn hoá thông tin Quảng Nam, trong các đề án, quy hoạch của tỉnh và huyện

Hầu hết các tác phẩm đó đã được nghiên cứu kĩ lưỡng và có những đóng góp to lớn cho du lịch Duy Xuyên Nhưng với tôi thì thời gian thực tập có giới hạn

(6 tuần) nên việc nghiên cứu còn nhiều hạn chế Do vậy, đề tài chưa thể gọi là hoàn hảo được.

4 Điểm mới của đề tài

Đề tài này đã đánh giá được tiềm năng du lịch và xây dựng được hệ thống giải pháp nhằm đưa du lịch Duy Xuyên phát triển tương xứng với tiềm năng

4 Đối tượng và giới hạn nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu về tiềm năng tài nguyên du lịch và từ đó xây dựng những giải pháp phát triển du lịch Duy Xuyên Vì vậy, đề tài được giới hạn trong phạm vi huyện Duy Xuyên

5 Phương pháp nghiên cứu

- Thu thập và tổng hợp tài liệu

Chương 2: Thực trạng phát triển du lịch huyện Duy Xuyên

Chương 3: Một số giải pháp phát triển du lịch huyện duy Xuyên

C Phần kết luận và kiến nghị

B PHẦN NỘI DUNG Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC ĐÁNH GIÁ VÀ XÂY DỰNG GIẢI PHÁP

I Một số khái niệm về du lịch

1 Khái niệm về du lịch

Du lịch là một dạng hoạt động của dân cư trong thời gian rỗi, liên quan với sự

di chuyển và lưu lại tạm thời bên ngoài nơi cư trú thường xuyên nhằm mục đích nghỉ ngơi, chữa bệnh, tham quan, tìm hiểu trong một khoảng thời gian nhất định

2 Các khái niệm có liên quan đến du lịch

- Du lịch văn hoá là hình thức du lịch dựa vào bản sắc văn hoá dân tộc với sự tham gia của cộng đồng nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống

- Du lịch bền vững là sự phát triển du lịch đáp ứng được các nhu cầu hiện tại

mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng nhu cầu về du lịch của tương lai

- Tài nguyên du lịch là cảnh quan thiên nhiên, yếu tố tự nhiên, di tích lịch sử văn hoá, công trình lao động sáng tạo của con người và các giá trị nhân văn khác có thể được sử dụng nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, đô thị

Du khách tham gia vào hoạt động du lịch gồm: khách nội địa và khách quốc

tế Trong đó khách quốc tế đến như nhiều quốc tịch khác nhau Khách du lịch tham gia vào hoạt động du lịch với nhiều mục đích khác nhau: tham quan, nghỉ dưỡng, nghiên cứu… với thời gian lưu trú khác nhau

2 Tính thời vụ

Thời vụ du lịch là sự dao động lặp đi lặp lại hằng năm của “cung” và “cầu” trong du lịch, dưới tác động của một số nhân tố xác định Trong thực tế thời vụ du lịch của một trung tâm, một đất nước nào đó, là tập hợp hàng loạt các biến động theo mùa của cung và cầu, cũng như sự tác động tương thổ của chúng trong tiêu dùng du lịch

Thời vụ trong du lịch là một hiện tượng phổ biến khách quan Nó tồn tại ở tất

Thời gian và cường độ của thời vụ du lịch có sự khác biệt theo từng loại hình

3 Đặc điểm tài nguyên du lịch

Khối lượng các nguồn tài nguyên và diện tích phân bổ các nguồn tài nguyên

là cơ sở cần thiết để xác định khả năng khai thác và tiềm năng của hệ thống lãnh thổ nghỉ ngơi, du lịch

Thời gian có thể khai thác (như thời kỳ khí hậu thích hợp, mùa tắm, thế nằm của lớp tuyết phủ ổn định) xác định tính mùa của du lịch, nhịp điệu dòng khách

Tính bất biến về mặt lãnh thổ của đa số các loại tài nguyên tạo nên lực hút cơ

sở hạ tầng và dòng du lịch tới tập trung các loại tài nguyên đó

Vốn đầu tư tương đối thấp và giá thành sản xuất không cao cho phép xây dựng tương đối nhanh chóng cơ sở hạ tầng và mang lại hiệu quả kinh tế xã hội cũng như khả năng sử dụng độc lập từng loại tài nguyên

Khả năng sử dụng nhiều lần tài nguyên du lịch nếu tuân theo các quy định về

sử dụng tự nhiên một cách hợp lí, thực hiện các biện pháp để bảo vệ chung

Ngoài ra, tài nguyên du lịch còn có nhiều đặc điểm khác: tính hấp dẫn, tính không thể di chuyển, tính văn hoá…

III Các nhân tố tác động đến du lịch

1 Dân cư và lao động

Dân cư là lực lượng sản xuất quan trọng của xã hội Cùng với hạot động lao động, dân cư còn có nhu cầu nghỉ ngơi và du lịch Số lượng người lao động và học sinh tăng lên sẽ tham gia vào các loại hình du lịch khác nhau Số lượng người lao động trong hoạt động sản xuất và dịch vụ ngày càng đông gắn liến trực tiếp với kinh doanh du lịch Việc nắm vững số dân, thành phần dân tôc, đặc điểm nhân khẩu, cấu trúc sự phân bố và mật độ dân cư có ý nghĩa rất lớn đối với phát triển du lịch Sự tập trung dân cư và tăng dân số có ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch

2 Sự phát triển của nền sản xuất xã hội và các ngành kinh tế khác

Sự phtá triển của nền sản xuất xã hội có tầm quan trọng hàng đầu làm xuất hiện nhu cầu du lịch và biến nhu cầu của con người thành hiện thực Không thể nói

tới nhu cầu hoặc hoạt động du lịch xã hội nếu lực lượng sản xuất xã hội còn ở tình trạng thấp kém

Sự phát triển của nền sản xuất xã hội và các ngành kinh tế khác là tiền đề, cơ

sở thúc đẩy du lịch phát triển

3 Nhu cầu nghỉ ngơi du lịch

Nhu cầu nghỉ ngơi du lịch và sự thay đổi của nó theo thời gian và không gian trở thành một trong những nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến quá trình ra đời và phát triển du lịch Sự hoạt động mang tính chất xã hội của cá nhân trong thời gian rỗi được quyết định bởi nhu cầu và những định hướng có giá trị, nhu cầu nghỉ ngơi

là hình thức thể hiện và giải quyết mâu thuẫn giữa chủ thể với môi trường bên ngoài, giữa điều kiện sống hiện có với điều kiện sống cần có thông qua các dạng nghỉ ngơi khác nhau

4 Cách mạng khoa học kỹ thuật

Cách mạng khoa học kỹ thuật, công nghiệp hoá và tự động hoá quá trình sản xuất liên quan chặt chẽ với nhau Chúng là những nhân tố trực tiếp làm nảy sinh du cầu du lịch và hoạt động du lịch Hay nói cách khác, cách mạng khoa học kỹ thuật đồng thời là nhân tố đẩy mạnh phát triển du lịch “Công nghiệp du lịch” chắc chắn không phát triển mạnh nếu thiếu sự hỗ trợ của cách mạng khoa học kỹ thuật và quá trình công nghiệp hoá Là tiền đề nâng cao thu nhập của người lao động, tăng thêm khả năng thực tế tham gia hoạt động nghỉ ngơi du lịch hoàn thiện cơ cấu hạ tầng và tạo cho du lịch có bước phát triển mới, vững chắc hơn…

Đô thị hoá có những đóng góp to lớn trong cải thiện đời sống cho nhân dân về phương tiện vật chất và văn hoá, thay đổi tâm lí và hành vi của con người.

6 Điều kiện sống

Điều kiện sống của nhân dân là nhân tố quan trọng để phát triển du lịch Nó hình thành nhờ vào việc tăng thu nhập thực tế và cải thiện điều kiện sinh hoạt, nâng cao khẩu phần ăn uống, phát triển đầy đủ mạng lưới y tế, văn hoá, giáo dục…

Du lịch chỉ có thể phát triển khi mức sống của con người đạt đến trình độ nhất định và các điều kiện sống khác liên tục được cải thiện

7 Thời gian nhàn rỗi

Du lịch trong nước và quốc tế không thể phát triển được nếu con người thiếu thời gian nhàn rỗi Nó thực sự trở thành một trong những nhân tố quan trọng thúc đẩy hoạt động du lịch

Nguồn quan trọng làm tăng thời gian rỗi là giảm độ dài của tuần làm việc và giảm thời gian của công việc nội trợ Đẩy mạnh phát triển du lịch trong nước điều kiện quan trọng đặc biệt là có nhiều thời gian rỗi vào cuối tuần Có thể coi đây là nhân tố thuận lợi nhất để phát triển loại hình du lịch dài ngày

Ví dụ: Ở Thái Lan du lịch phát triển mạnh nhưng do khủng bố vì vậy khách

du lịch không dám đến hoặc chiến tranh ở Irăc…

Còn ở Việt Nam do tình hình chính trị ổn định, khách đến du lịch ngày càng nhiều Việt Nam được xem là điểm đến an toàn nhất

Ngoài ra còn rất nhiều nhân tố tác động đến du lịch như: vị trí địa lí, khí hậu, các công ty tổ chức hoạt động du lịch, các chính sách, tài nguyên du lịch, cơ sở vật chất, nguồn nhân lực…

Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH DUY XUYÊN TỈNH QUẢNG NAM

Tỷ đồng

220,00

Nhà nước Tỷ

đồng

201,625

117.992

135.842 147.68

2

176.630

07 Lao động liên quan đến

du lịch

Người

08 Lao động trực tiếp trong

ngành du lịch

Người

09 Tổng số dự án đầu tư

đến 2007

Dự án

15

2 Các loại hình du lịch trên địa bàn

Huyện Duy Xuyên tranh thủ mọi nguồn lực, từng bước đầu tư xây dựng và phát triển đa dạng các loại hình du lịch:

- Du lịch di sản – di tích văn hoá như: Di sản văn hoá thế giới Mỹ Sơn, cụm di tích: Lăng bà Đoàn Quý Phi, lăng bà Mạc Thị Giai, lăng bà Chiêm Sơn, chùa Vua xã Duy Trinh, Kinh đô Trà Kiệu - Bảo tàng Chăm, Nhà thờ Ngũ Xã Trà Kiệu xã Duy Sơn, lăng bà Thu Bồn xã Duy Tân và các di tích chiến tranh.

- Du lich sinh thái: Khu du lịch sinh thái Duy Sơn, du lịch sinh thái - nghỉ dưỡng Nam Cửa Đại (xã Duy Hải, Duy Nghĩa)

- Du lịch làng nghề, làng quê: làng nghề dâu tằm tơ lụa Đông Yên, xã Duy Trinh, làng nghề truyền thống dệt chiếu: An Phước xã Duy phước, Bàn Thạch xã Duy Vinh, điểm du lịch sinh thái làng quê Trà Nhiêu xã Duy Vinh

- Du lịch gắn với các lễ hội dân gian như: lễ hội bà Thu Bồn, bà Chiêm Sơn,

bà Chúa Tàm Tang, lễ hội nhà thờ Ngũ Xã Trà Kiệu, lễ hội Cầu Ngư…

- Các loại hình du lịch trên hoạt động có hiệu quả cần phải được đầu tư xây dựng với chất lượng cao và kết nối với nhau thành các tour, tuyến trong các tour tuyến của Tỉnh

3 Tổng số dự án đầu tư, chuẩn bị đầu tư, các dự án trong nước, nước ngoài

- Tổng số dự án đã đầu tư cho hạ tầng du lịch tính đến hết năm 2007: Trên 15

dự án Trong đó các dự án chủ yếu được các cấp từ Trung ương, Tỉnh quan tâm hỗ trợ đầu tư cơ sở hạ tầng du lịch trên địa bàn huyện Duy Xuyên, huyện đã tập trung triển khai thực hiện và hoàn thành nhiều hạng mục quan trọng về hạ tầng du lịch như: nâng cấp tuyến đường ĐT610 Nam Phước – Tà Kiệu - Mỹ Sơn dài 27km (148

tỷ đồng), đầu tư xây dựng hoàn thành 3/7 tuyến đường nhánh du lịch (25,462 tỷ đồng), đầu tư xây dựng các hạng mục hạ tầng khu du lịch Mỹ Sơn - Thạch Bàn (18,689 tỷ đồng), nhà trưng bày Chăm (3,6 tỷ đồng) Đã quy hoạch chi tiết Khu du lịch Mỹ Sơn - Thạch Bàn và khu du lịch sinh thái Duy Sơn Quy hoạch chi tiết các làng nghề có gắn với du lịch: Dệt vải – tơ lụa Mã Châu TT Nam Phước, Dâu tằm tơ

Đông Yên xã Duy Trinh; Dệt chiếu An Phước xã Duy Phước Trong đó làng nghề

Mã Châu đã được đầu tư xây dựng hệ thống đường giao thông với tổng giá trị dự toán là 12,2 tỷ đồng, làng nghề Đông Yên đã được đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng với tổng kinh phí 570 triệu Hạ tầng về bưu chính viễn thông cũng phát triển nhanh nhằm đáp ứng nhu cầu của du khách

Hiện nay đã thu hút được 04 doanh nghiệp, HTX đầu tư vào lĩnh vực du lịch trên địa bàn huyện (công ty Thanh Phong; Công ty Khải Hoàn; Công ty Minh Trung, HTX Duy Sơn II)

- Các dự án chuẩn bị hoặc dự kiến đầu tư: Khu du lịch sinh thái - nghỉ dưỡng Nam Cửa Đại (tỉnh đầu tư); quy hoạch chi tiết điểm du lịch văn hoá – tâm linh Lăng

bà Thu Bồn xã Duy Tân; điểm du lịch sinh thái - làng quê Trà Nhiêu, xã Duy Vinh;

dự án cải tạo hồ tắm nước tự nhiên – khu du lịch sinh thái Duy Sơn; xây dựng bãi đổ

xe tại khu du lịch Mỹ Sơn – Bàn Thạch Xây dựng các dự án đầu tư; xây dựng làng nghề gắn với du lịch, đầu tư xây dựng tuyến đường kết nối trực tiếp lăng Bà Thu Bồn với khu di tích Mỹ Sơn (5km), tuyến đường kết nối lăng bà Đoàn Quý phi với cụm di tích Chùa Vua, lăng bà Chiêm Sơn, lăng Bà Mạc Thị Giai xã Duy Trinh (2,5km)

4 Công tác xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm du lịch

- Huyện chỉ đạo và hỗ trợ kinh phí (50%) cho các doanh nghiệp, làng nghề xây dựng thương hiệu nhưng đến nay việc xây dựng thương hiệu về du lịch tiến hành chậm, hiện đang xây dựng thương hiệu cho làng nghề dệt chiếu An Phước và Bàn Thạch

- Đã khơi dậy và tạo điều kiện phát triển các ngành nghề thủ công truyền thống và hàng mỹ nghệ lưu niệm trong nhân dân như dệt chiếu cói, các sản phẩm từ cói lát, dệt lụa, các sản phẩm từ lụa, dệt vải, mây tre đan, gốm mỹ nghệ… Tuy nhiên, thị trường tiêu thụ khó khăn, sức cạnh tranh yếu Trong khi đó, du lịch gắn với làng nghề chưa phát triển nên ảnh hưởng đến các sản phẩm này

- BQL di tích và du lịch Mỹ Sơn đã xây dựng được sản phẩm du lịch có chất lượng như Múa Chăm tại khu di tích Mỹ Sơn, các doanh nghiệp đang xây dựng các sản phẩm du lịch của mình nhưng chưa thu hút được du khách.

5 Công tác tuyên truyền quảng bá, xúc tiến du lịch

- Với nhiều hình thức tuyên truyền khác nhau: báo, đài, in sách, tập gấp, hội thảo, tham gia hội chợ,… Duy Xuyên đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong lĩnh vực này Cụ thể nhất là lượng khách đến Duy Xuyên không ngừng tăng trong những năm vừa qua, người dân đã ý thức được mối quan hệ giữa du lịch với phát triển kinh tế cộng đồng

- Tổ chức thành công các hoạt động văn hoá du lịch trên toàn huyện: lễ hội Bà Thu Bồn, đêm Mỹ Sơn huyền ảo, lễ hội Bà Chúa Tàm Tang, lễ bà Chiêm Sơn, lễ đón nhận các danh hiệu làng nghề: An Phước, Mã Châu, Phú Bông – Thi Lai Phối hợp với Sở du lịch Tỉnh tổ chức thành công tốt đẹp các sự kiện văn hoá du lịch như: năm du lịch quốc gia 2006: Quảng Nam – hai di sản văn hoá thế giới, lễ hội Quảng Nam – hành trình di sản 2003, 2005, 2007; đón tiếp đoàn Bộ trưởng APEC tham quan Mỹ Sơn Các hoạt động này là điều kiện tốt nhất để quảng bá, tuyên truyền, xây dựng hình ảnh du lịch Duy Xuyên một cách hiệu quả đến với đông đảo quần chúng nhân dân trong nước và quốc tế

6 Nguồn nhân lực phục vụ phát triển du lịch

- Lực lượng lao động trong ngành du lịch huyện đã có nhiều bước phát triển, huyện có khoảng trên 150 lao động phục vụ chuyên trong lĩnh vực du lịch trên địa bàn huyện Trong đó lao động có trình độ đại học chiếm 15% tổng số lao động

- Tạo điều kiện thuận lợi cho các lao động phục vụ trong ngành du lịch tham gia các lớp đào tạo ngắn hạn, tập huấn về du lịch do Sở Du Lịch tổ chức Tham gia giao lưu học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau giữa Mỹ Sơn và Hội An

- Trình độ quản lý, chuyên môn của đội ngũ lao động ngành du lịch chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ phát triển, chưa thu hút được lao động chuyên ngành có chất lượng cao tham gia vào quá trình xây dựng và phát triển du lịch huyện nhà.

7 Công tác quản lí nhà nước về du lịch, những vấn đề còn tồn tại trong phát triển du lịch

Năm 2005, thành lập Phòng Công nghiệp - Thương mại – Du lịch nhằm tăng cường năng lực quản lí nhà nước về du lịch trên địa bàn huyện

- Lập đề án phát triển du lịch huyện Duy Xuyên giai đoạn 2003-2015 nhằm đánh giá thực trạng và đặt ra mục tiêu, giải pháp phát triển du lịch huyện

- UBND huyện ban hành Chương trình hành động về du lịch và thương mại giai đoạn 2007 – 2010 và những năm tiếp theo

- Lập quy hoạch chi tiết các khu du lịch: Mỹ Sơn - Thạch Bàn, sinh thái Duy Sơn và các làng nghề: Mã Châu, Đông Yên, An Phước, Bàn Thạch nhằm tạo cơ sở đầu tư phát triển du lịch

* Bên cạnh những mặt đạt được du lịch huyện nhà còn có những hạn chế, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện như sau:

- Tuy là huyện giàu về tài nguyên du lịch nhưng hiện tại lượng khách đến Duy Xuyên chủ yếu là đến Mỹ Sơn và cũng chỉ mới thực hiện được một số khâu trong quá trình phục vụ du khách như: bán vé tham quan, hướng dẫn, bảo vệ, văn nghệ

Du lịch làng nghề, du lịch sinh thái, các dịch vụ thu hút tiêu dùng cao của du khách trên địa bàn huyện như: lưu trú, dịch vụ ăn uống, vui chơi, giải trí còn rất hạn chế

- Do nguồn ngân sách khó khăn, nên việc đầu tư cơ sở hạ tầng cho làng nghề gắn với du lịch còn nhỏ giọt và không đồng bộ Việc khôi phục lại ngề truyền thống gặp rất nhiều khó khăn do nghề đã bị mai mọt nhiều, đặc biệt là nghề trồng dâu nuôi tằm, ơm tơ,dệ lụa

- Du lịch sinh thái thiếu tính bền vững, vành đai các khu du lịch hiện đang được trồng cây kinh tế khai tác theo thời hạn ngắn, do đó ảnh hưởng đến cảnh quan – môi trường du lịch khi khai thác, các làng nghề gắn với du lịch chưa được tập trung trồng cây xanh theo đúng nghĩa làng quê, mức độ đô thị hoá cao

- Chưa kết nối được giữa du lịch di tích – văn hoá, du lịch làng nghề và du lịch sinh thái Các nhà đầu tư về lĩnh vực du lịch đến với huyện còn rất hạn chế về

số lượng, khả năng tài chính và tính chuyên nghiệp trong hoạt động kinh doanh du lịch Việc đa dạng hoá các sản phẩm du lịch còn chậm triển khai, chưa thích ứng nhu cầu tiêu dùng của thị trường

II Đánh giá tiềm năng du lịch

Huyện Duy Xuyên là một trong những huyện phía Nam của tỉnh Quảng Nam Cùng với đô thị cổ Hội An và một số địa danh khác trong tỉnh còn lưu giữ những nền văn hoá đặc sắc: nền văn hoá Sa Huỳnh (vào thế kỷ I TCN) mà những cổ vật được tìm thấy trong lòng đất ở Trung Phường và Trà Kiệu Nền văn hoá Chăm Pa với quần thể tháp: Simhapura hay còn gọi là kinh thành Sư Tử, tồn tại từ thế kỷ IV đến XII nay thuộc làng Trà Kiệu và vẻ huy hoàng của văn hoá Chăm Pa còn lưu giữ tại thánh địa Mỹ Sơn, cách Đà Nẵng 68 km về hướng Tây – Tây Nam Đây là trung tâm kiến trúc tôn giáo phong phú và đa dạng nhất ở vương quốc Chăm Pa chịu ảnh hưởng của nền văn hoá Ấn Độ Bên cạnh đó, Duy Xuyên có nhiều di tích lịch sử, văn hoá khác ghi lại quá trình mở mang bờ cõi, phát triển kinh tế - văn hoá – xã hội, chiến đấu chống giặc ngoại xâm của các thế hệ người Việt Duy Xuyên còn là nơi nhiều tiềm năng, tài nguyên du lịch phong phú: Dòng sông Thu Bồn, các làng nghề truyền thống, vùng sông nước Trà Nhiêu, thuỷ điện Duy Sơn 2, khu căn cứ Hòn Tàu tất cả tạo cho Duy Xuyên một tiềm năng du lịch to lớn

1 Thánh địa Mỹ Sơn

Nằm cách Trà Kiệu – Kinh đô cũ của vương quốc Chăm Pa 28 km về phía Tây, cách Đà Nẵng 68 về hướng Tây Nam Mỹ Sơn nối liền với kinh đô này bằng một dãy núi thấp ẩn sâu trong một thung lũng hẹp với vòng núi bọc kín có đường kính chừng 2km Chọn Mỹ Sơn làm thánh địa ngoài ý nghĩa tôn giáo ra, hẳn các vua Chăm xưa đã có ý định tìm một nơi phòng ngự, có thể rút lui ẩn náu kín đáo mỗi khi kinh đô bị uy hiếp

- Mỹ Sơn là thánh địa nổi tiếng của dân tộc Chăm Đây là trung tâm kiến trúc tôn giáo phong phú và đa dạng nhất của vương quốc Chăm Pa, gồm 71 đền tháp và một số lớn bi ký có niên đại xây dựng liên tục từ thể kỷ IV đến thế kỷ XIII Mỹ Sơn được phát hiện năm 1898 bởi một người Pháp là M.C Paris Sau đó có nhiều nhà khoa học, khảo cổ đã tiến hành nghiên cứu khai quật Mỹ Sơn đã được UNESCO công nhận là di sản văn hoá thế giới năm 1999 Từ đỉnh cao một ngọn đồi đứng dưới chân khu tháp, chúng ta thể nhìn thấy toàn cảnh khu thánh địa với bao vết tích thô bạo của chiến tranh Ngày nay, Mỹ Sơn chỉ còn lại 15 ngôi tháp đứng bên những hố bom lỗ chỗ, có hố sâu đến 4m rộng 8m Nhiều khu tháp bị sập đổ hoàn toàn thành một đống gạch cao hàng chục mét Những cột trụ, vật trang trí kiến trúc, tượng thờ

bi kí nằm ngổn ngang, những tường tháp loang lỗ bị rocket Mỹ soi thũng… nhưng dưới những đống gạch đổ nát ấy, vẫn ẩn toàn những tuyệt tác nghệ thuật đã được tạo nên bởi những bàn tay, khối óc đầy tài hoa của các nghệ sĩ Chăm Và giờ đây các nhà nghiên cứu đang đào bới trong đống đổ nát, qua những trang tư liệu cũ, để tìm kết lại từng viên ngọc quý đã từng đem lại vinh quang cho nghệ thuật Chăm

- Giá trị văn hoá và lịch sử của quần thể tháp Chàm Mỹ Sơn còn biểu hiện rất

rõ qua các hoa văn, những bi kí tìm được tại đây Có thể còn có nhiều bí ẩn chưa được khám phá, song nghệ thuật xây dựng đền tháp gắn liền với nghệ thuật kiến trúc Chăm Pa đang lưu giữ vẫn làm cho người ta thán phục Sự xúc động đó còn tăng khi đứng trước nghệ thuật điêu khắc đá, chạm nổi tiếng trên tường, cột hết sức tinh tế và sống động từ hình ảnh các thần linh, vua chúa, vũ nữ đến các vật tế lễ, hoa lá và muôn thú Những tác phẩm này rất hấp dẫn với nhiều du khách có nhu cầu tìm hiểu những nền văn minh cổ xưa đã bị quên lãng

- Vượt qua muôn ngàn khó khăn trong hoàn cảnh đất nước hiện tại, được sự quan tâm của Đảng và chính quyền các cấp với nhiệt tình của các chuyên gia nước bạn và cán bộ Việt Nam, thánh địa Mỹ Sơn từng bước được khôi phục và sẽ trở

thành một khu bảo tàng kiến trúc và điêu khắc ngoài trời phong phú và đa dạng nhất của văn hoá Chăm Đối với Duy Xuyên, Mỹ Sơn là khu du lịch lớn nhất mang về nhiều lợi nhuận từ di sản văn hoá thế giới này.

Bên cạnh nguồn tài nguyên đa dạng phong phú thì Mỹ Sơn cũng còn nhiều tồn tại hạn chế:

- Hiệu quả kinh tế - xã hội vẫn chưa tương xứng với tiềm năng

- Việc khai thác di sản quá mức và không hợp lý làm hư tổn, mất đi vẻ đẹp vốn có của khu tháp Vì vậy, cần phải khai thác kết hợp với trùng tu, bảo tồn

- Công tác tuyên truyền quảng bá còn nghèo nàn

- Đến với Mỹ Sơn du khách ngoài tham gia và thưởng thức các điệu múa Chăm thì không còn các hoạt động nào khác làm cho du khách cảm thấy nhàm chán

- Khách sạn nhà nghỉ, nhà hàng không có, điều kiện đón tiếp còn nhiều hạn chế dẫn đến không đáp ứng được nhu cầu của du khách Do vậy, không giữ chân được du khách lưu trú dài ngày, hiệu quả kinh tế không cao

2 Thuỷ điện Duy Sơn II

Từ Trà Kiệu đi theo con đường làng rậm rợp bóng cây xanh khoảng 5 km sẽ đưa ta đến thuỷ điện Duy Sơn II Đây vừa là tài nguyên thiên nhiên, vừa là công trình nhân tạo hữu ích

Không ai không cảm thấy tâm hồn thư thái trước vẻ đẹp hùng vĩ của núi non

và vui theo tiếng róc rách từ các dòng suối Dọc hai bên đường là những rừng phi lao trên những đồi thoai thoải, ngay đường vào thuỷ điện là những hồ rất đẹp, nước xanh biết in hình những hàng cây sum quanh tựa như hồ Than Thở của Đà Lạt Tiếp đến là dòng suối chảy trên vách đá và lộng vào sáu hang đá tuyệt đẹp Qua khỏi con suối là đến công trình thuỷ điện trên một đồi cao tựa vào chân núi Tại đây, chúng ta

có thể nghỉ chân, uống nước và tham quan nhà máy đang hoạt động vài phút và qua một cuộc thể dục leo núi đầy thú vị để lên được đến thượng nguồn Trên đỉnh này có một lưu lượng nước rất lớn và được tập trung lại trong bể áp lực canh Chóp Xôi

Anh hùng lao động Lưu Bang - chủ nhiệm hợp tác xã Duy Sơn II đã sáng kiến và được sự ủng hộ rất lớn của hội động Bộ trưởng, các cơ quan Trung ương và các ngành trong Tỉnh Ngày 20/12/1983 thuỷ điện Duy Sơn II đã có dòng điện đầu tiên với công suất 400KW trên hai tổ máy Đến năm 1990 công nâng lên 1200KW Hiện nay, toàn dân trong xã chỉ sử dụng 400KW – 800KW còn lại được bán cho nhà nước

để phục vụ cho ngành điện và nhất là ngành dệt của Duy Xuyên

Đây là một công trình có ý nghĩa rất quan trọng, là kết quả của ý chí và nghị lực phi thường của một hợp tác xã trong công cụ xây dựng đất nước, đã thu hút nhiều cán bộ lãnh đạo của các nơi khác đến tham quan rút kinh nghiệm Và với một quan cảnh thiên nhiên tuyệt mỹ, thuỷ điện Duy Sơn II đã thu hút được rất nhiều du khách đến đây Xu hướng khách đến đây ngày một tăng và trong tương lai sẽ trở thành một điểm du lịch hấp dẫn Tuy nhiên, các hoạt động du lịch ở đây còn nhỏ bé, thu nhập chưa tương xứng với tiềm năng, cơ sở vật chất kỷ thuật còn chưa phát triển Vì vậy, cần phải có những giải pháp hợp lý dể đưa khu du lịch thuỷ điện Duy Sơn II phát triển tương xứng với tiềm năng

3 Làng dâu tằm Duy Xuyên

Nằm ở xã Duy Trinh, đây là một làng thủ công mỹ nghệ truyền thống lớn nhất

ở Duy Xuyên Vùng này nổi tiếng nhờ việc trồng dâu nuôi tằm, ươm tơ dệt lụa gắn với lịch sử phát triển của Duy Xuyên từ bao đời nay Ngày xưa, vương quốc Chăm

Pa sống trên đất này cũng đã phát huy nghề này để tạo ra những tấm lụa phục vụ cho hoàng cung cũng như người dân Thời bấy giờ, để có những tấm lụa, người thợ phải dùng những máy dệt bằng tay thô sơ và sau một thời gian dài máy này được cải tiến thành những máy dệt tay hoàn hảo để phục vụ cho nhu cầu ngày càng tăng, đòi hỏi sản phẩm phải nhiều hơn, chất lượng hơn nên máy dệt được cải tiến thành máy dệt tay hoàn hảo có chân đạp Rồi sau đó điện phát triển máy dệt tay đổi thành máy dệt dùng bằng điện Ngày nay, ngành dệt máy ở Việt Nam được tiến hoá từ máy dệt bằng tay trở thành máy dệt như bây giờ là nhờ sự sáng kiến của các nghệ nhân của

làng dệt Duy Trinh Người có công trong sự phát minh này là cụ Cửu Diễm, hiện nay làng nghề Duy Trinh đã xây dựng đền rất lớn tại xã để tưởng nhớ đến vị nghệ nhân của làng nghề nổi tiếng này.

Tuy dệt máy đem lại hiệu quả kinh tế cao nhưng để phát triển du lịch ta cần phải khôi phục lại cách dệt cổ Như vậy, du khách mới có thể hình dung được ngành nghề truyền thống của cha ông chúng ta như thế nào

Quy trình sản xuất của nghề này rất đa dạng và phong phú, khách có thể đến tham quan từ những nương dâu xanh rờn nhờ dung lượng phù sa của con sông Thu Bồn mang lại, đến những nong tằm đang ăn lá dâu để nhả tơ và kỹ thuật ươm tơ tại đây Từ những sợi tơ này, những người thợ mới dệt những tấm lụa quý giá Hẳn du khách nhất là du khách quốc tế sẽ rất thích thú khi được nhìn thấy quá trình từ lá dâu biến thành những tấm lụa giá trị Nếu ta đưa mô tiếp Mỹ Sơn in trên những tấm lụa sản xuất ra sẽ là một món quà lưu niệm lý tưởng cho du khách sau một chuyến du lịch Duy Xuyên

4 Lễ hội Bà Thu Bồn

Đây là một lễ hội của đồng bào Chăm, còn bảo lưu đến ngày nay Lễ được tổ chức hằng năm vào ngày 12 tháng 2 âm lịch ở dinh Bà Thu Bồn, làng Thu Bồn thuộc hữu ngạn con sông cùng tên (xã Duy Thu)

Lễ hội thu hút sự tham gia của người dân nhiều vùng cũng như khách thập phương Ngoài ra, vào ngày mùng một và ngày rằm hằng tháng, dân làng Thu Bồn vẫn có thói quen dâng hương và lễ vật cúng Bà Đây là một lễ hội dân giang mang đặc thù của địa phương trong sự giao thoa văn hoá, khác với những lễ hội ở miền Bắc hay miền Nam, thu hút sự chú ý của rất nhiều du khách thập phương

Lễ hội được tổ chức ngay tại lăng Bà nằm cạnh dòng sông Thu Bồn Công việc chuẩn bị cho lễ được tiến hành rất chu đáo trước đó nhiều ngày

Phần lễ trải qua nhiều giai đoạn, nhiều thủ tục khác nhau Đặc biệt là lễ rước sắc từ nhà ông Thủ Sắc ra đến lăng Bà Phần lễ đối với người dân nơi đây rất quan

trọng và linh thiêng thể hiện tấm lòng thành kính, biết ơn của dân làng Là dịp để họ cầu bầu giải bày những tâm trạng, những ước nguyện của mình đến với vị thần họ tôn thờ.

Hội Bà Thu Bồn không chỉ thu hút du khách bằng phần lễ trang trọng và linh nghiệm mà ở cả phần hội với nhiều hình thức vui chơi phong phú đa dạng, phù hợp với nhiều lứa tuổi như thi làm bánh, kéo co, bóng chuyền, hát hò… trong đó thu hút

du khách và được mọi người chờ đợi nhiều nhất là hội đua ghe được tổ chức trên đoạn sông chảy qua trước lăng Bà Kết thúc đua ghe là có hát bội khi màn đêm buông xuống

Có thể nói, lễ hội Bà Thu Bồn là một sinh hoạt văn hoá cộng đồng hiện nay ở Quảng Nam còn duy trì mạnh mẽ trong sự kết hợp hài hoà giữa phần lễ và hội; giữa những giá trị vật chất và tinh thần; giữa đời sống tôn giáo, tín ngưỡng và cuộc sống đời thường Lễ hội Bà Thu Bồn phản ánh nhu cầu tâm linh lớn lao của một bộ phận lớn dân cư ở huyện Duy Xuyên nói riêng tỉnh Quảng Nam nói chung, ở đó những phong tục tập quán trong tín ngưỡng, trong nếp sống, những ước nguyện của người dân được bộc lộ

Trên đây là những điểm du lịch điển hình cho du lịch Duy Xuyên Ngoài ra,

du lịch Duy Xuyên còn nhiều tiềm năng tài nguyên du lịch độc đáo thu hút nhiều du khách đến tham quan: Kinh đô Trà Kiệu, lăng mộ bà Đoàn Quý Phi, nhà thờ Ngũ

Xã, lăng miếu Hàng Huyện, thương cảng Trung Phường, chùa Lầu, làng gốm sứ La Tháp, làng chiếu cói Bàn Thạch, dòng sông Thu Bồn, bãi tắm Duy Hải, vùng sông nước Trà Nhiêu

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH HUYỆN DUY XUYÊN TỈNH QUẢNG NAM

I Cơ sở để xây dựng giải pháp

- Luật du lịch Việt Nam được Quốc hội thông qua tháng 6 năm 2005

- Đề án “Phương hướng và giải pháp đẩy mạnh phát triển du lịch khu vực miền trung – Tây nguyên” số 194/2005/QĐ-TTg được chính phủ phê duyệt ngày 13 tháng 8 năm 2004

- Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Nam đến năm

2015 được thủ tướng chính phủ phê duyệt ngày 17/06/2005

- Nghị quyết 09/NQ-TU ngày 15/07/2003 của Ban thường vụ tỉnh uỷ về định hướng phát triển du lịch Quảng Nam đến 2015

- Đề án “Phát triển du lịch Quảng Nam đến năm 2015” ban hành kèm theo quyết định số 91/2003/QĐ-UB ngày 22/08/2003 của UBND tỉnh Quảng Nam

- Căn cứ luật tổ chức HĐND và UBND ngày 26/11/2003

- Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch huyện Duy Xuyên thời kỳ 1996 đến 2010

II Một số giải pháp cụ thể

1 Giải pháp phát triển các loại hình du lịch

Như đã đánh giá, du lịch Duy Xuyên ưu tiên phát triển loại hình du lịch văn hoá, coi đó là loại hình du lịch chủ yếu để thu hút khách đồng thời tiến hành đa dạng hoá sản phẩm du lịch từ các điều kiện tự nhiên, nhân văn của địa phương để lưu giữ

và kích thích chi tiêu của khách

a Loại hình ưu tiên: Du lịch văn hoá Chăm Pa.

Trong phát triển du lịch văn hoá, mục tiêu cần tập trung là nâng cao trình độ

tổ chức, từng bước thực hiện đầu tư nghiên cứu, tôn tạo di tích và cải thiện điều kiện đón tiếp để cung ứng một sản phẩm du lịch văn hoá chất lượng cao