Khái niệm: BHYT là hoạt động thu phí bảo hiểm và đảm bảothanh toán chi phí y tế cho ngời tham gia bảo hiểm theo mức độ vàphạm vi đã thoả thuận BHYT là một trong những bộ phận quan trọng
Trang 1LờI Mở ĐầU
dân nào lại mong muốn mình bị bệnh tật, ốm đau hay gặp tai nạn,song cũng không ai có thể tránh khỏi điều đó Vì vậy ở bất kỳquốc gia nào, công tác chăm sóc sức khoẻ luôn đợc đặt lên hàng
đầu Với học sinh-sinh viên, thế hệ tơng lai của đất nớc, việc chămsóc, bảo vệ và giáo dục sức khoẻ đợc coi là nhiệm vụ quan trọngtrong sự nghiệp trồng ngời của Đảng và Nhà nớc, là mối quan tâmcủa mỗi gia đình và toàn xã hội Một trong những giải pháp đểhoàn thành nhiệm vụ nói trên là thực hiện chơng trình Bảo hiểm y
tế (BHYT) tự nguyện cho học sinh-sinh viên, đợc triển khai ở nớc
ta từ năm 1994 Sau hơn 10 năm thực hiện, công tác này đã thu
đ-ợc những kết quả nhất định, khẳng định hớng đi đúng và sự cầnthiết của BHYT học sinh-sinh viên Thực hiện chủ trơng của Đảng
và Nhà nớc tiến tới BHYT toàn dân vào năm 2010, nhằm mở rộnghơn nữa công tác BHYT học sinh-sinh viên, để BHYT học sinh-sinh viên thực sự là ngời bạn đồng hành của học sinh-sinh viên em
đã lựa chọn đề tài:
“BHYT học sinh - sinh viên tại việt nam ”
Trang 2
Kết cấu đề tài gồm 4 phần:
Chơng i : lý luận chung về bhyt.
Chơng ii :thực trạng bhyt cho học sinh – sinh viên tại việt nam.
Chơng iii: đề xuất kiến nghị và giải pháp.
Trang 3Chơng i: lý luận chung về bhyt.
i cơ sở lý luận về bhyt.
1 Khái niệm và vai trò của BHYT.
Khái niệm và giải thích khái niệm.
Khái niệm: BHYT là hoạt động thu phí bảo hiểm và đảm bảothanh toán chi phí y tế cho ngời tham gia bảo hiểm theo mức độ vàphạm vi đã thoả thuận
BHYT là một trong những bộ phận quan trọng của chính
sách xã hội mỗi quốc gia, ở Việt Nam BHYT đã và đang triển khai
áp dụng cho rất nhiều đối tợng tham gia dới hai hình thức bắt buộc
và tự nguyện Mức phí đóng BHYT không đồng nhất mà tuỳ thuộcvào từng nhóm đối tợng và theo từng khu vực Tham gia BHYT họ
sẽ đợc cấp phiếu KCB và đợc hởng chế độ KCB BHYT mà trớc hết
là chăm sóc sức khoẻ ban đầu ( nh hớng dẫn giữ gìn vệ sinh cánhân, kiểm tra sức khoẻ, sơ cứu tai nạn, ốm đau đột xuất ), nhữngchi phí này do cơ quan BHXH bảo đảm, ngời có thẻ BHYT khôngphải nộp một khoản tiền nào Nếu ngời có thẻ BHYT đi KCB thì
họ sẽ đợc thanh toán 80% viện phí, phần còn lại họ phải tự trả.Thực tế, BHYT Việt Nam đã chi trả hàng chục thậm chí hàng trămtriệu đồng cho nhiều trờng hợp, lớn hơn rất nhiều so với mức phíngời bệnh đóng góp Đây chính là sự thể hiện rõ nhất nguyên tắc “
số đông bù số ít “, càng có nhiều ngời tham gia thì rủi ro càng đợcphân tán, chia sẻ
Xét về bản chất xã hội, BHYT là sự tập hợp có tổ chức củacác thành viên xã hội nhằm chống lại những biến cố, rủi ro, bấthạnh của mỗi cá nhân Nhờ sự hợp sức, đoàn kết trên tinh thần t-
ơng trợ này mà những rủi ro, biến cố, khó khăn của các cá nhân sẽ
đợc dàn trải trên phạm vi rộng, giúp họ giảm gánh nặng tài chính,nhanh chóng khắc phục khó khăn BHYT mang trong mình bảnchất xã hội sâu sắc nhng cũng cần hiểu rõ rằng BHYT không phải
là sự ban ơn, sự chiếu cố của xã hội mà đó là trách nhiệm của xã
Trang 4hội đối với thành viên của mình Điều đó vừa thể hiện trình độ vănminh, tính tổ chức xã hội, vừa thể hiện bản chất nhân văn, tính ng-
ời của mỗi cá nhân
Về bản chất kinh tế, có thể khẳng định ngay BHYT khôngnhằm mục đích kinh doanh, lợi nhuận nhng lại là công cụ thựchiện phân phối lại thu nhập xã hội Tuy nhiên sự phân phốinàykhông có nghĩa là lấy của ngời giàu chia cho ngời nghèo mộtcách cực đoan hay mang tính bình quân mà còn dựa trên nguyêntắc phân phối theo lao động, đảm bảo công bằng mà ở đó có ngời
đợc trợ giúp nhiều , có ngời đợc trợ giúp ít Phần hởng của ngờithụ hởng còn phải đợc tính toán trên cơ sở đóng góp và mức độcủa các rủi ro, biến cố
1.2 Vai trò của BHYT.
BHYT ra đời vào cuối thế kỷ XIX đã đáp ứng đợc nhu cầucủa con ngời và ngày càng tỏ ra là không thể thiếu đợc trong đờisống nhân dân Vai trò của BHYT là vô cùng quan trọng
Thứ nhất, giúp những ngời tham gia BHYT khắc phục khókhăn về kinh tế khi bất ngờ bị ốm đau, bệnh tật vì việc khám,chữa, điều trị chi phí rất tốn kém, ảnh hởng đến ngân sách gia
đình, trong khi thu nhập của họ bị giảm đáng kể, thậm chí mất thunhập Từ đó góp phần ổn định cuộc sống của họ và gia đình, vaitrò này thể hiện rõ nhất đối với ngời nghèo trong xã hội có thunhập thấp
Thứ hai, góp phần giảm gánh nặng cho Ngân sách Nhà nớc.Các quốc gia trên thế giới thờng có khoản chi từ ngân sách cho hệthống y tế Tuy nhiên, ở một số quốc gia đặc biệt là những nớc
đang phát triển, khoản chi này thờng cha đáp ứng đợc nhu cầu pháttriển ngành y ở nhiều nớc trên thế giới, Nhà nớc chỉ đầu t khoảng60% ngân sách y tế, hoặc chỉ đầu t ban đầu cho việc hình thànhbệnh viện Nh vậy, Ngân sách y tế vẫn bị thiếu hụt Có nhiều biệnpháp để giải quyết vấn đề này nh sự đóng góp của cộng đồng xã
Trang 5Nhng đôi khi giải pháp này lại vấp phải trở ngại từ mức sống củadân c Vì vậy, biện pháp hiệu quả nhất là thực hiện BHYT để giảmgánh nặng cho Ngân sách Nhà nớc, hỗ trợ cho Ngân sách y tế,khắc phục sự thiếu hụt về tài chính, đảm bảo đáp ứng nhu cầukhám chữa bệnh của ngời dân.
Thứ ba, góp phần nâng cao chất lợng KCB Từ sự thiếu hụtNgân sách y tế dẫn đến nhu cầu KCB không đợc đáp ứng do số l-ợng và chất lợng cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế không nhữngkhông theo kịp nhu cầu KCB của ngời dân mà còn bị giảm sút,kìm hãm sự phát triển y học Thông qua việc đóng góp vào quỹBHYT, vấn đề này sẽ đợc khắc phục
Thứ t, góp phần thực hiện công bằng xã hội trong khâukhám, chữa bệnh vì sau khi tham gia BHYT thì mọi ngời dân bất
kể giàu nghèo đều đợc KCB và chăm sóc sức khoẻ tại các cơ sở y tế,
do đó đảm bảo đợc công bằng xã hội
Thứ năm, nâng cao ý thức cộng đồng đối với tất cả ngời dântrong xã hội trên tinh thần “mình vì mọi ngời, mọi ngời vì mình”thông qua quy luật số lớn Vì vậy, mọi thành viên trong xã hội gắn
bó với nhau hơn, đặc biệt là gắn bó với chế độ xã hội
-BHYT trọn gói, trừ các đại phẫu thuật: là phơng thứcBHYT trong đó cơ quan BHYT sẽ chịu trách nhiệm về mọi chi phí
y tế huộc phạm vi BHYT cho ngời đợc BHYT, trừ các chi phí y tếcho các cuộc đại phẫu thuật (theo quy định của cơ quan y tế)
-BHYT thông thờng: là phơng thức BHYT trong đó tráchnhiệm của cơ quan BHYT đợc giới hạn tơng xứng vói trách nhiệm
và nghĩa vụ của ngời đợc BHYT
Trang 6Đối với các nớc phát triển, mức sống dân c cao, hoạt độngBHYT đã có từ lâu và phát triển, có thể thực hiện BHYT theo cả
ba phơng thức trên Đối với các nớc nghèo, mới triển khai hoạt
động BHYT thờng áp dụng phơng thức BHYT thông thờng Vớiphơng thức này, có hai hình thức tham gia bảo hiểm, đó là BHYTbắt buộc và BHYT tự nguyện
Trang 73 Những nội dung cơ bản của bhyt:
3.1 Đối tợng bảo hiểm:
Hoạt động y tế thờng bao gồm: Phòng bệnh, chữa bệnh vàphục hồi chức năng Tuỳ thheo tính chất và phạm vi hoạt động,BHYT ở mỗi quốc gia có tên gọi khác nhau nh bảo hiểm sứckhoẻ (có thể gồm cả phòng bệnh và chữa bệnh ; chữa bệnh vàphục hồi chức năng ; hoặc cả ba) hay BHYT ( thờng chỉ gồmhoạt động chữa bệnh)
Dù tên gọi khác nhau nhng đối tợng BHYT đều là sứckhoẻ của ngời đợc bảo hiểm, có nghĩa là nếu ngời đợc bảo hiểmgặp rủi ro về sức khoẻ (bị ốm đau, bệnh tật ) thì sẽ đợc cơquan BHYT xem xét chi trả những chi phí khám chữa bệnh phátsinh
BHYT nói riêng và bảo hiểm sức khoẻ nói chung là mộtdịch vụ bảo hiểm rất phổ biến trên thế giới và đợc đông đảonhân dân tham gia Đối tợng tham gia BHYT là mọi ngời dân
có nhu cầu BHYT cho sức khoẻ của mình hoặc cũng có thể làmột ngời đại diện cho một tập thể, một đơn vị, một cơquan đứng ra ký kết hợp đồng BHYT cho tập thể, đơn vị, cơquan đó Trong trờng hợp này, mỗi cá nhân tham gia BHYTtập thể sẽ đợc cấp một văn bản chứng nhận quyền lợi BHYTcủa riêng mình Đó là giấy chứng nhận bảo hiểm hoặc thẻ bảohiểm tuỳ theo cách gọi ở mỗi nớc
Trong thời kỳ đầu mới triển khai BHYT, thông thờng cácnớc đều có hai nhóm đối tợng tham gia: bắt buộc và tự nguyện.Hình thức bắt buộc áp dụng với công nhân viên chức Nhà nớc
và một số đối tợng nh ngời về hu có hởng lơng hu Hình thức tựnguyện áp dụng cho mọi thành viên khác trong xã hội có nhucầu và thờng giới hạn trong độ tuổi nhất định tuỳ theo từng quốcgia
Trang 83.2 Phạm vi bảo hiểm:
BHYT là một chính sách xã hội do Nhà nớc tổ chức thực hiện,nhằm huy động sự đóng góp của các cá nhân, tập thể để thanh toánchi phí y tế cho ngời tham gia bảo hiểm BHYT hoạt động trênnguyên tắc cân bằng thu chi nên thực tế BHYT không chấp nhậnbảo hiểm cho những ngời mắc bệnh nan y nếu không có thoảthuận gì thêm
Những ngời đã tham gia BHYT khi gặp rủi ro về sức khoẻ(nh ốm đau, bệnh tật) đều đợc thanh toán chi phí KCB với nhiềumức độ khác nhau tại các cơ quan y tế Tuy nhiên, nếu KCB trongcác trờng hợp cố tình tự huỷ hoại bản thân, trong tình trạng say, viphạm pháp luật hoặc một số trờng hợp loại trừ theo quy định củaBHYT thì không đợc cơ quan BHYT chịu trách nhiệm
Ngoài ra, mỗi quốc gia đều có những chơng trình sức khoẻquốc gia khác nhau, trong đó quy định một số loại bệnh mà ngời
đến KCB đó đợc Ngân sách của chơng trình (hoặc Ngân sách Nhànớc) đài thọ chi phí Cơ quan BHYT cũng không có trách nhiệm
đối với ngời đợc BHYT nếu họ khám, chữa những bệnh thuộc
ch-ơng trình này Thông thờng phạm vi BHYT của nhóm BHYT tựnguyện linh hoạt hơn nhóm BHYT bắt buộc
3.3 Quỹ BHYT:
Quỹ BHYT là một quỹ tài chính độc lập có quy mô phụ thuộcchủ yếu vào số lợng thành viên đóng góp và mức độ đóng góp vàoquỹ của các thành viên đó
Quỹ BHYT đợc hình thành chủ yếu từ nguồn đóng góp củangời tham gia bảo hiểm, gọi là phí bảo hiểm Nếu ngời tham giaBHYT là ngời lao động và ngời sử dụng lao động thì quỹ BHYT đ-
ợc hình thành từ sự đóng góp của cả hai bên Thông thờng ngời sửdụng lao động đóng 50-66% mức phí bảo hiểm, ngời lao động
đóng 34-50% mức phí bảo hiểm
Ngoài ra, quỹ BHYT còn đợc bổ sung bằng một số nguồn
Trang 9trờng hợp quỹ có dấu hiệu mất khả năng chi trả), sự đóng góp vàủng hộ của các tổ chức từ thiện, lãi do đầu t phần quỹ nhàn rỗitheo quy định của các văn bản pháp luật về BHYT nhằm bảo toàn
và tăng trởng quỹ
Sau khi hình thành, quỹ BHYT đợc sử dụng nh sau:
- Chi thanh toán chi phí y tế cho ngời đợc BHYT Đây làkhoản chi thờng xuyên lớn nhất của quỹ BHYT
ii bhyt ở một số nớc trên thế giới.
1 bhyt ở Trung Quốc:
Hiện nay ở Trung Quốc có khoảng 900 triệu nông dân,chiếm 70% dân số cả nớc Thực tế cho thấy rất nhiều nông dân khimắc bệnh, do không có khả năng tự trang trải các chi phí, đã phảivay mợn chồng chất, không trả đợc dẫn đến kết cục đáng tiếc ởcác vùng nông thôn Trung Quốc hiện nay có khoảng 80 triệu ngờisống dới mức nghèo khổ Trong khi đó, 90% nông dân phải tự chitrả hoàn toàn mọi phí tổn y tế
Để khắc phục tình trạng này, Chính phủ Trung Quốc vừaphát động chơng trình hành động cha từng có là thành lập hệ thốngBHYT hợp tác kéo dài 8 năm ở các vùng nông thôn nhằm giúp họgiải toả bớt những lo lắng về tài chính, có điều kiện điều trị bệnh
Trang 10kịp thời, giảm bệnh tật và yên tâm làm ăn Phơng thức huy độngtiền quỹ hợp tác sẽ từ 3 phía: chính quyền Trung ơng, ban quản lý
địa phơng và từ chính các nông dân Số tiền đóng góp sẽ phụ thuộcvào đặc điểm địa lý, xã hội của từng vùng khác nhau Nông dân sẽ
đợc nhận phần tiền trợ cấp y tế theo mức độ bệnh cũng nh chế độviện phí
Chính vì vậy, hiện nay ở Trung Quốc có hai hình thức BHYTchính: BHYT đối với công nhân( do Bộ lao động quản lý) vàBHYT vùng nông thôn( do Bộ y tế quản lý)
BHYT đối với công nhân đã có tác dụng thiết thực trong việcgiảm lãng phí ở bệnh viện, từ đó nâng cao hiệu quả phục vụ bệnhnhân và tăng quỹ bệnh viện
BHYT vùng nông thôn gồm nhiều hình thức rất phong phú
-Chăm sóc răng cho học sinh phổ thông: Học sinh sẽ đợckhám chữa răng 6 tháng một lần do các bác sĩ răng tiến hành
-Trợ cấp chăm sóc y tế: Các quỹ BHYT này do các uỷ banxã thành lập Mục đích là trợ cấp cho các bệnh nhân nghèo và trợcấp cho họ khoảng 20-40% tiiền thuốc men
Mục tiêu của Chính phủ Trung Quốc là đến năm 2010 tất cảnông dân đều đợc hởng trợ cấpBHYT
Trang 112 bhyt ở Hàn Quốc:
Hệ thống BHYT ở Hàn Quốc tơng đối mới mẻ và trẻ trên thếgiới Quỹ BHYT đầu tiên ra đời năm 1963 khi GDP của quốc giacòn thấp, dới 100 USD Năm 1977, BHYT cho các doanh nghiệp
có trên 500 công nhân đợc thc hiện và từ đó đến nay GDP của HànQuốc đã đạt mức 15218 USD Hiện tại, 96% dân số Hàn Quốc
đang tham gia BHYT Nhà nớc, 4% còn lại nằm trong chơng trìnhBHYT cho ngời nghèo cũng nh ngời già đang đợc chăm sóc tại cácnhà tế bần của Nhà nớc
Luật BHYT ở Hàn Quốc quy định BHYT bắt buộc đối vớingời làm công ở nơi làm việc Ngoài ra, họ cũng có thể tham giabảo hiểm không bắt buộc tại các công ty bảo hiểm do chủ xínghiệp hoặc một số chủ xí nghiệp, nơi họ làm việc thành lập và đ-
ợc phê chuẩn Nhng khi ngời này rời bỏ công việc( đã đăng ký),thay đổi công việc hoặc trở thành ngời đợc bảo vệ y tế thì sẽthuộc nhóm đối tợng BHYT tuỳ ý lựa chọn
Tại Hàn Quốc, những ngời có việc làm phải đóng BHYThàng tháng cho cơ quan BHYT Mức đóng 3%( chủ sử dụng lao
động và ngời lao động mỗi bên 1,5%) Giáo viên các trờng t thụcchỉ phải đóng 30%, 20% còn lại do Nhà nớc bổ sung Hiện tại mứcthu là 2,8% đối với ngời lao động bình thờng và 3,4% đối với côngchức Nhà nớc và giáo viên t thục, mức thu không có trần tối đa.Mức lơng tối thiểu là 280000 Uôn, tơng đơng với 204 ơ-rô Ngời
có thu nhập dới mức lơng tối thiểu không phải đóng BHYT Đốivới lao động tự do, mức đóng dựa trên tài sản, xe cộ, thu nhập, tuổitác và giới tính Thông thờng lao động tự do đóng 74% số phải
Trang 12Cơ sở KCB đợc thanh toán chi phí theo quy định của cơ quanBHYT.Tiền thanh toán cho cơ sở KCB một phần do cơ quanBHYT thanh toán, một phần do ngời tham gia BHYT tự trả Đốivới KCB ngoại trú, bệnh nhân tự trả một khoản phí cố định 4USDcho mỗi lần khám Ngoài ra, bệnh nhân còn phải trả 30% trongtổng chi phí dịch vụ cho một lần khám bệnh ở tuyến cơ sở, 50%cho tuyến ngoại trú tại bệnh viện lớn Đối với nội trú, bệnh nhânphải đồng chi trả 20% Nhà nớc quy định đối với các kỹ thuật mới
và đắt tiền nh MRI, siêu âm và một số liệu pháp hoá học điều trịung th không đợc cơ quan BHYT thanh toán Quỹ BHYT thờng đ-
ợc sử dụng để trợ cấp chăm sóc y tế cho ngời tham gia bảohiểm( kể cả ngời phụ thuộc) khi bị ốm, chấn thơng, bao gồm:
-Chi phí chuẩn đoán
-Cấp thuốc điều trị và tiêu hao vật chất khác để phục vụ cho
điều trị
-Điều trị, phẫu thuật và các chăm sóc y tế khác
-Điều trị nội trú với các phơng tiện y tế
-Chăm sóc, phục vụ của y tá và hộ lý
-Chi phí vận chuyển và đi lại
-Ngoài ra, còn chi cho hoạt động quản lý của quỹ
Tuy nhiên, trừ bệnh lao, còn các trờng hợp khác quỹ BHYTchỉ thanh toán tối đa cho ngời bệnh trong vòng 180 ngày Ngờiphụ thuộc ở đây bao gồm vợ (hoặc chồng ) của ngời tham giaBHYT
Theo luật BHYT hiện hành của Hàn Quốc, cơ quan BHYTchịu sự giám sát của Bộ y tế và phúc lợi xã hội BHYT chịu tráchnhiệm quản lý và thực hiện các vấn đề về BHYT, bao gồm cả vấn
đề thẩm định công nghệ mới trong y tế cũng nh phát triển cácthuốc mới trong điều trị Cơ quan BHYT cũng có thể tự quản lý và
điều hành các trung tâm y tế và các trung tâm tăng cờng và giáodục sức khoẻ
Trang 133 Bảo hiểm y tế ở Philippin:
Hiện nay Philippin thực hiện BHYT bắt buộc đối với mọi
ng-ời dân, phân thành 4 nhóm đối tợng tơng ứng với các mức đóng: -Đối với ngời làm công ăn lơng: Mức đóng BHYT theo luật
định tối đa 3% tiền lơng hàng tháng( chủ sử dụng lao động đóng50% và ngời lao động đóng 50%) nhng hiện nay BHYT Philippinquy định mức đóng 2,5% tiền lơng hàng tháng Mức lơng làm căn
cứ đóng BHYT đợc chia làm 12 mức cố định, nhng có khống chếmức lơng trần là 15000 pê-sô/tháng
-Đối với ngời đi lao động nớc ngoài: Mức đóng BHYT cố
định là 900 pê-sô/năm, chỉ khi nào nộp đủ mới đợc cấp hộ chiếu -Đối với ngời lao động tự do: Mức phí đóng BHYT cố địnhgiống nhau là1200 pê-sô/ngời/năm, ngời lao động phải tự đóng100%, đợc tổ chức thu theo nhóm ít nhất là 50 ngời trở lên PhíBHYT có thể đóng theo quý, 6 tháng, năm
-Đối tợng ngời nghèo: Mức phí là 1200 pê-sô/hộ gia
đình/năm( đối với tỉnh giàu Ngân sách Trung ơng đóng 50%,Ngân sách địa phơng đóng 50%, đối với tỉnh nghèo Ngân sáchTrung ơng đóng 90%, Ngân sách địa phơng đóng 10%) Nhng doNgân sách Nhà nớc hạn chế , đến nay mới có 5 triệu hộ nghèo đợccấp BHYT
-Những ngời về hu không phải đóng phí BHYT mà do quỹBHYT trớc đây đóng thay
Về quyền lợi : Các đối tợng làm công ăn lơng, ngời đi lao
động nớc ngoài, ngời lao động tự do đóng BHYT sau 3 tháng mới
đợc hởng quyền lợi, nếu dừng tham gia BHYT sẽ đợc hởng quyềnlợi tiếp 3 tháng nữa Riêng đối với ngời nghèo, khi đóng BHYT sẽ
đựoc hởng quyền lợi ngay
Tất cả các đối tợng đóng BHYT chỉ đợc hởng quyền lợi điềutrị nội trú ở bất kỳ cơ sở điều trị nào do phihealth lựa chọn thôngqua thẩm định, thời gian điều trị nội trú đợc BHYT chi trả là 45ngày/năm với đối tợng chính và 45 ngày/năm với tổng số đối tợng
Trang 14ăn theo (đối tợng ăn theo gồm: vợ hoặc chồng, cha, mẹ, con dới 21tuổi ), riêng ngời nghèo đợc hởng thêm quyền lợi ngoại trú tại cơ
sở KCB đăng ký ban đầu
Phơng thức thanh toán: Đối với điều trị nội trú, áp dụngthanh toán theo phơng thức thực thanh, thực chi có định xuất vàtheo tuyến điều trị Đối với điều trị ngoại trú, áp dụng thanh toántheo kế toán định xuất 300 pê-sô/hộ/năm cho cơ sở đăng ký KCBban đầu
Về chi phí quản lý, đợc trích 12% tổng số thu BHYT và 3%
số lãi đầu t để chi phí cho bộ máy của hệ thống BHYT
Trang 15Phạm vi BHYT loại trừ các trờng hợp sau:
-Nằm viện (không do tai nạn) trong vòng 30 ngày sau khitham gia BHYT
-Bị tàn tật do tham gia biểu tình, đánh nhau, nổi dậy, chiếntranh
-Bị thơng do đi du lịch
-Tự gây thơng tích, tự tử dù tỉnh táo hay mất trí
-Bị bệnh tâm thần, nghiện rợu, ma tuý
-Kế hoạch hoá gia đình
-Chi phí cho giờng bệnh
-Chi phí ăn uống
-Các dịch vụ của bệnh viện bao gồm: phòng phẫu thuật, quần
áo, các xét nghiệm, điện tâm đồ, vật lý trị liệu
-Trợ cấp phẫu thuật
Trang 16-Chi phÝ kh¸m bÖnh.
Trang 17Ch¬ng ii: Thùc tr¹ng bhyt cho häc sinh –
sinh viªn ë ViÖt Nam
I.Sự cần thiết triển khai BHYT HS-SV ở Việt Nam.
Những năm qua, công tác chăm sóc sức khoẻ cho bộ phậnHS-SV luôn được xã hội coi trọng Mặc dù trong hoàn cảnh cónhiều khó khăn về nguồn lực tài chính, có sự phân hoá giàu nghèotrong xã hội nhưng các chương trình mục tiêu trọng điểm nhằmnâng cao thể chất, thể lực cho HS-SV như: nha học đường, mắthọc đường, chương trình tiêm chủng mở rộng đã đạt được nhữngkết quả quan trọng Thực tế cho thấy sức khoẻ của HS-SV ViệtNam trong những năm gần đây đã được cải thiện rất đáng kể
Đóng góp cho sự thành công đó phải kể đến một trong nhữnggiải pháp quan trọng đó là thực hiện chương trình BHYT HS-SV.BHYT HS-SV không chỉ đóng góp nguồn tài chính quan trọngcho công tác KCB mà còn gắn việc tham gia BHYT HS-SV vớiviệc hình thành hệ thống y tế trường học và chăm sóc sức khoẻcho HS-SV tại trường học cho thấy khả năng thực hiện nhằm nângcao chất lượng và hiệu quả giáo dục, ở nhiều nơi đã trở thành môitrường nâng cao sức khoẻ cho HS-SV Ngoài việc giáo dục sứckhoẻ nội khoá, các yêu cầu về vệ sinh môi trường, nâng cao thểlực trí lực cho HS-SV đã thực hiện cho thấy cần có chính sáchchăm sóc sức khoẻ đối với HS-SV phù hợp nhất là y tế trường họchoạt động ngay tại trường
Để tăng cường nguồn kinh phí chăm sóc sức khoẻ nhân dân,trong đó có HS-SV song song với việc đầu tư hỗ trợ của Nhà nước
Trang 18thì cần thực hiện chủ trương xã hội hoá thông qua hình thứcBHYT cho HS-SV Những năm qua bhyt hs-svđã thực sự trởthành chỗ dựa vững chắc về mặt tài chính cho công tác chăm sócsức khoẻ cho bộ phận HS-SV Số HS-SV tham gia BHYT tăngdần qua các năm khẳng định số lượng HS-SV được chăm sóc về y
tế tăng lên đáng kể
Ở lứa tuổi HS-SV, thời gian dành cho công việc học tập vàvui chơi chiếm phần lớn quỹ thời gian vì vậy HS-SV thường haymắc các bệnh đặc trưng như: bệnh về mắt, bệnh về cột sống, bệnh
về răng miệng hơn nữa phần lớn HS-SV rất hiếu động nên haygặp những tai nạn trong sinh hoạt như khi lao động, tham gia giaothông, luyện tập thể thao làm ảnh hưởng trực tiếp tới sức khoÎcủa bản thân do đó ảnh hưởng tới kết quả học tập
Cũng do đặc thù của HS-SV, đặc biệt là học sinh ở cáctrường chuyên, sinh viên của các trường Đại học, Cao đẳng,Trung học chuyên nghiệp và dạy nghề là phải học tập ở xa nhà, họ
ở khắp nơi trong cả nước tập trung về các trung tâm thành phố, thị
xã để học tập vì vậy họ phải tự lo hoàn toàn cuộc sống sinh hoạtcũng như học tập của mình Nếu rủi ro xảy ra nó sẽ làm ảnhhưởng tới việc học tập thậm chí nó có thể làm gián đoạn quá trìnhhọc tập và rèn luyện của HS-SV, đồng thời làm t¨ng gánh nặng vềtài chính cho gia đình và xã hội Điều quan trọng hơn nó gây tâm
lý hoang mang, lo lắng cho bản thân và gia đình đó là phần thiệthại lớn nhất mà không có thứ vật chất nào có thể bù đắp được
Trang 19Nhờ có BHYT mà HS-SV được chăm sóc sức khoÎ ban đầu,KCB, sơ cứu tai nạn, kiểm tra thường xuyên qua các đợt khám sứckhoẻ định kỳ nên nhiều HS-SV được phát hiện bệnh kịp thời đểđiều trị.
Như vậy,việc triển khai BHYT HS-SV ở Việt Nam là rất cầnthiết phù hợp với nhu cầu của HS-SV, phụ huynh và chính sáchchăm sóc sức khoẻ của Đảng và Nhà nước đối với nhân dân nóichung và HS-SV nói riêng
Trang 20II.Qui định về BHYT HS-SV ở Việt Nam.
1.Qui định về mức thu.
Ngày 07/08/2003 liên Bộ Tài chính-Bộ Ytế đã ra thông tư77/2003/TTLB-BTC-BYT hướng dẫn thực hiện BHYT tự nguyện.Thông tư này có qui định BHYT HS-SV là một bộ phận củaBHYT tự nguyện BHYT HS-SV nhằm thực hiện chính sách xãhội trong KCB, không vì môc đích kinh doanh không áp dụng quiđịnh của pháp luật về kinh doanh bảo hiểm
Quyền lợi và nghĩa vụ của HS-SV tham gia BHYT tự nguyệnđược thống nhất trong cả nước Mức phí BHYT HS-SV được xácđịnh trên cơ sở khung giá dịch vụ y tế, điều kiện kinh tế xã hội,khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và tỷ lệ HS-SV tham gia BHYT
+Khu vực nông thôn: bao gồm các khu vực còn lại thì khungmức phí đãng BHYT qui định cho một HS-SV trong một năm là
từ 25000đ-50000đ
1.2.Phương thức đóng BHYT HS-SV
- Phí BHYT HS-SV thu một lần vào thời điểm đầu năm học
- HS-SV tham gia BHYT đăng ký theo lớp, trường
Trang 21- Đóng phí ít nhất 6 tháng một lần cho đại lý thu tại trườnghọc và kết thúc vào ngày 30/11.
-Phân bổ quỹ KCB BHYT HS-SV
Quỹ KCB BHYT HS-SV được tập trung tại BHXH Việt Nam
và được phân bổ trong năm tài chính như sau:
+90% chi cho KCB
+8% chi cho hoa hồng đại lý thu, phát hành thẻ BHYT
+2% chi bổ sung cho công tác tuyên truyền
2.1.2.Sử dụng quỹ BHYT HS-SV
Để duy trì và phát triển mạng lưới y tế trường học, phục vụcông tác giáo dục thể chất, hướng dẫn phòng chống các bệnh họcđường và chăm sóc sức khoẻ cho HS-SV tại trường, đối với cáctrường có phòng y tế trường học, cán bộ y tế và có số lượng từ
Trang 22trên 600 HS-SV hoặc trên 50% số lượng HS-SV của trường thamgia BHYT, phần kinh phí KCB BHYT HS-SV được phân bổ nhưsau:
*20% trích cho y tế trường học để chăm sóc sức khoẻ ban đầucho và thực hiện hỗ trợ một số nội dung giáo dục sức khoẻ choHS-SV theo quy định tại Thông tư số 03/2000/TTLT-BYT-BGD&ĐT ngày 01/03/2000 của liên Bộ Giáo dục-Đào tạo và BộYtế về công tác y tế trường học
*40% chuyển về cho các cơ sở KCB nơi HS-SV có thẻ đăng
ký KCB để thanh toán chi phí KCB ngoại trú và thanh toán chocác trường hợp cấp cứu ngoài tuyến
*40% còn lại do cơ quan BHXH quản lý để thanh toán các chiphí KCB nội trú và thanh toán trực tiếp cho HS-SV bị bệnh theoquy định
Trong trường hợp các trường học chưa có phòng y tế, chưa cócán bộ y tế chuyên trách và tỷ lệ HS-SV tham gia thấp hơn 50%thì cơ quan BHXH huyện sẽ phối hợp với trường học để ký hợpđồng với cơ sở y tế thuận lợi cho việc sử dụng 20% kinh phí đểchăm sóc sức khoẻ ban đầu cho HS-SV
2.2.Mức chi trả BHYT HS-SV.
HS-SV tham gia BHYT tự nguyện, sau khi đóng phí BHYTđược cấp thẻ BHYT có giá trị sử dụng tương ứng với thời gianđóng HS-SV có thẻ BHYT được tiếp nhận, KCB và hưởng chế
độ như sau:
2.2.1.Chăm sóc sức khoẻ ban đầu.