TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG ĐOÀN HOÀNG PHƯƠNG THẢO ĐÀO TẠO ĐIỀU DƯỠNG VIÊN TẠI BỆNH VIỆN BẠCH MAI LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC MÃ SỐ 834 04 04 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS NGUYỄN THỊ THANH THẢO HÀ NỘI, N[.]
Trang 1HOÀNG PHƯƠNG THẢO
ĐÀO TẠO ĐIỀU DƯỠNG VIÊN TẠI BỆNH VIỆN BẠCH MAI
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC
MÃ SỐ: 834 04 04
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
TS NGUYỄN THỊ THANH THẢO
HÀ NỘI, NĂM 2022
Trang 2Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ “Đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnh viện Bạch Mai” là công trình nghiên cứu độc lập do tác giả thực hiện dưới sự
hướng dẫn của TS Nguyễn Thị Thanh Thảo Luận văn chưa được công bố
trong bất cứ công trình nghiên cứu nào Các số liệu, nội dung được trình bàytrong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng, hợp lệ và đảm bảo tuânthủ các quy định về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ
Tôi xin chịu trách nhiệm về toàn bộ nội dung của luận văn thạc sĩ
Tác giả luận văn
Hoàng Phương Thảo
Trang 3Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới Ban Giám hiệu,phòng Đào tạo Sau đại học Trường Đại học Công đoàn cùng toàn thể các thầy
cô của bộ môn Quản trị nhân lực đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tôi trongsuốt thời gian học tập tại trường
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới TS Nguyễn ThịThanh Thảo, một bậc thầy tâm huyết tận tình hướng dẫn, động viên khích lệ,dành nhiều thời gian trao đổi và định hướng cho tôi trong suốt thời gian họctập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tại nhà trường
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới tập thể cán bộ, nhânviên Phòng Tổ chức cán bộ, Bệnh viện Bạch Mai đã luôn giúp đỡ, hướng dẫntận tình và tiếp thêm động lực cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiêncứu tại Bệnh viện
Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn vô bờ đến bố mẹ và những ngườithân trong gia đình cùng toàn thể bạn bè đã động viên, tạo điều kiện giúp đỡtôi trong suốt thời gian học tập và hoàn thành luận văn
Trang 4Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục bảng, biểu, sơ đồ
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài 2
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5
5 Phương pháp nghiên cứu 5
6 Những đóng góp mới của luận văn 7
7 Kết cấu luận văn 7
Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO ĐIỀU DƯỠNG VIÊN TRONG BỆNH VIỆN 9
1.1 Một số khái niệm liên quan 9
1.1.1 Đào tạo nhân lực 9
1.1.2 Điều dưỡng viên 10
1.1.3 Đào tạo điều dưỡng viên 13
1.2 Quy trình đào tạo điều dưỡng viên trong bệnh viện 13
1.2.1 Xác định nhu cầu đào tạo 13
1.2.2 Xác định mục tiêu đào tạo 17
1.2.3 Lựa chọn đối tượng đào tạo 18
1.2.4 Xây dựng nội dung chương trình đào tạo 18
1.2.5 Lựa chọn phương pháp đào tạo 20
1.2.6 Chuẩn bị kinh phí đào tạo 23
1.2.7 Triển khai kế hoạch đào tạo điều dưỡng viên 24
1.2.8 Đánh giá kết quả đào tạo điều dưỡng viên 27
Trang 51.3.1 Các nhân tố bên trong bệnh viện 30
1.3.2 Các nhân tố bên ngoài bệnh viện 31
1.4 Kinh nghiệm đào tạo điều dưỡng viên của một số bệnh viện và bài học kinh nghiệm cho Bệnh viện Bạch Mai 32
1.4.1 Kinh nghiệm đào tạo điều dưỡng viên của một số bệnh viện 32
1.4.2 Bài học rút ra cho Bệnh viện Bạch Mai 35
Tiểu kết chương 1 36
Chương 2 THỰC TRẠNG ĐÀO TẠO ĐIỀU DƯỠNG VIÊN TẠI BỆNH VIỆN BẠCH MAI 37
2.1 Tổng quan về Bệnh viện Bạch Mai 37
2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển Bệnh viện Bạch Mai 37
2.1.2 Một số đặc điểm 39
2.2 Phân tích thực trạng đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnh viện Bạch Mai 51
2.2.1 Thực trạng xác định nhu cầu đào tạo 51
2.2.2 Xác định mục tiêu đào tạo điều dưỡng viên 55
2.2.3 Lựa chọn đối tượng điều dưỡng viên để đào tạo 59
2.2.4 Xây dựng nội dung, chương trình đào tạo 60
2.2.5 Lựa chọn phương pháp đào tạo 63
2.2.6 Kinh phí đào tạo 65
2.2.7 Triển khai thực hiện chương trình đào tạo 67
2.2.8 Về đánh giá kết quả đào tạo điều dưỡng viên 71
2.3 Đánh giá chung về đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnh viện Bạch Mai 75 2.3.1 Những kết quả đạt được 75
2.3.2 Những tồn tại hạn chế 76
2.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế 77
Tiểu kết chương 2 78
Trang 6BẠCH MAI 79
3.1 Mục tiêu và phương hướng hoàn thiện đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh viện Bạch Mai đến năm 2025 79
3.1.1 Mục tiêu phát triển Bệnh viện đến năm 2025 79
3.1.2 Phương hướng hoàn thiện đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh viện Bạch Mai đến năm 2025 80
3.2 Giải pháp hoàn thiện đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh viện Bạch Mai đến năm 2025 81
3.2.1 Hoàn thiện công tác xác định nhu cầu đào tạo 81
3.2.2 Hoàn thiện mục tiêu đào tạo 83
3.2.3 Hoàn thiện xác định đối tượng đào tạo 84
3.2.4 Hoàn thiện triển khai thực hiện chương trình đào tạo 86
3.2.5 Giải pháp hoàn thiện phương pháp đào tạo 90
3.2.6 Hoàn thiện công tác đánh giá kết quả đào tạo 91
3.2.7 Một số giải pháp khác 95
Tiểu kết chương 3 102
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 103
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 106
PHỤ LỤC
Trang 8Bảng 2.3 Tổng hợp nhu cầu đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh viện Bạch
Mai giai đoạn 2019 – 2021 52Bảng 2.4 Tỷ lệ thực tế điều dưỡng viên của Bệnh viện Bạch Mai được đào
tạo trong giai đoạn 2019 – 2021 53Bảng 2.5 Đánh giá của điều dưỡng viên về việc xác định nhu cầu đào tạo
điều dưỡng viên của Bệnh viện Bạch Mai 54Bảng 2.6 Mục tiêu đào tạo điều dưỡng viên theo các chương trình đào tạo
theo nhu cầu của Bệnh viện 56Bảng 2.7 Đánh giá về mục tiêu đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh viện 58Bảng 2.8 Đối tượng đào tạo điều dưỡng viên theo các chương trình đào tạo
theo nhu cầu của Bệnh viện Bạch Mai 59Bảng 2.9 Đối tượng đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh viện Bạch Mai theo
thành phần 60Bảng 2.10 Nội dung đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh viện Bạch Mai 61Bảng 2.11 Chương trình đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh viện Bạch Mai
giai đoạn 2019 - 2021 62Bảng 2.12 Phương pháp đào tạo điều dưỡng viên theo các chương trình đào
tạo theo nhu cầu của Bệnh viện Bạch Mai 64Bảng 2.13 Tình hình các hình thức đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh viện
Bạch Mai giai đoạn 2019 – 2021 64Bảng 2.14 Chi phí đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh viện Bạch Mai giai
đoạn 2019 – 2021 66
Trang 9Bảng 2.16 Kết quả xếp loại chứng chỉ đào tạo điều dưỡng viên 72Bảng 2.17 Số tiết tham gia đào tạo của điều dưỡng viên Bệnh viện Bạch Mai
giai đoạn 2019 – 2021 73Bảng 2.18 Tỷ lệ hoàn thành kế hoạch đào tạo điều dưỡng viên Bệnh viện
Bạch Mai giai đoạn 2019 – 2021 73Bảng 2.19 Đánh giá kết quả đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh viện 74
Biểu đồ
Biểu đồ 2.1 Số lượng nhân lực của Bệnh viện Bạch Mai giai đoạn 2019
-2021 48Biểu đồ 2.2 Điều dưỡng viên của Bệnh viện Bạch Mai giai đoạn 2019 - 2021 49Biểu đồ 2.3 Kế hoạch đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh viện Bạch Mai giai
đoạn 2019 - 2021 55Biểu đồ 2.4 Địa điểm đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh viện Bạch Mai 65
Sơ đồ
Sơ đồ 2.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy của Bệnh viện Bạch Mai 42
Sơ đồ 2.2 Các bước xác định mục tiêu đào tạo điều dưỡng viên của Bệnh
viện Bạch Mai 56
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Một tổ chức muốn hoạt động được hiệu quả thì phụ thuộc vào rất nhiềuyếu tố khác nhau, một trong những yếu tố quan trọng đó chính là nguồn nhânlực của bệnh viện Đây là yếu tố sống còn, quyết định sự thành công của bệnhviện bởi nếu có được đội ngũ nhân lực có chất lượng tốt đồng nghĩa với việchiệu quả công việc sẽ nâng cao hơn
Trong lĩnh vực y tế cũng vậy, nguồn nhân lực y tế là thành phần rất quantrọng, bảo đảm hiệu quả và chất lượng dịch vụ y tế, tác động đến sự hài lòngcủa người dân Dịch vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân là sứ mệnh cao quý củangành y Từ lâu đời người ta đã coi nghề y là một nghề quan trọng, một nghềnhân đạo có quan hệ đến đời sống và tính mạng con người, đến hạnh phúc củatừng gia đình, tương lai nòi giống, đến sức khỏe và sự cường thịnh của mộtdân tộc và toàn xã hội Để có thể thực hiện được sứ mệnh cao cả đó, rất cần
có một đội ngũ thầy thuốc y, bác sĩ, điều dưỡng, cán bộ viên chức ngành y cótrình độ cao về chuyên môn cả về y đức như lời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy
“Lương y như từ mẫu” Mặt khác, nhu cầu về thầy thuốc và cán bộ thuộcnhiều chuyên môn khác nhau cũng đang đòi hỏi phải đào tạo bác sĩ, dược sĩ,điều dưỡng, hộ lý với số lượng ngày càng nhiều, chất lượng ngày càng cao, cơcấu hợp lý, nắm bắt các kiến thức y học hiện đại, giỏi thực hành, có y đứctốt… Do vậy, đào tạo nhân lực không những giúp nâng cao chất lượng dịch
vụ y tế mà còn nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực
Bệnh viện Bạch Mai được thành lập năm 1911, trải qua nhiều thăng trầmcủa lịch sử, Bệnh viện Bạch Mai đã nỗ lực vươn lên, và hiện nay là Bệnh viện
đa khoa hoàn chỉnh hạng đặc biệt đầu tiên của Việt Nam, là tuyến cao nhấttrong bậc thang điều trị của ngành y tế với quy mô 3200 giường bệnh và hơn
4000 cán bộ và nhân viên y tế đang phục vụ công tác
Trong quá trình hoạt động, Bệnh viện Bạch Mai luôn quan tâm và coitrọng công tác xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ, nhân viên của Bệnh
Trang 11viện Trong đó, Bệnh viện đặc biệt quan tâm đào tạo đội ngũ điều dưỡng viên.Bệnh viện đã và đang thực hiện nhiều biện pháp đào tạo để nâng cao chấtlượng điều dưỡng viên nhằm mục đích nâng cao hiệu quả hoạt động, giúpBệnh viện thực hiện tốt nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân Đặc biệt,trong 2 năm qua, trong công tác phòng chống dịch COVID-19, Bệnh việnBạch Mai luôn là đơn vị đi đầu, vừa hoạt động điều trị cho bệnh nhân, vừa hỗtrợ các tỉnh có dịch Bệnh viện cũng đã chú trọng đầu tư trang thiết bị hiện đạisánh ngang tầm các nước trong khu vực và trên thế giới để chẩn đoán phục vụcho công tác điều trị người bệnh Tuy nhiên, công tác đào tạo điều dưỡng viêntại Bệnh viện trong thời gian qua vẫn còn những hạn chế, chẳng hạn như:công tác xác định nhu cầu chưa thực hiện nghiêm túc theo quy trình, việc xácđịnh nhu cầu vẫn chưa được chú trọng thật sự, vẫn mang tính hình thức; mụctiêu đào tạo của Bệnh viện Bạch Mai vẫn còn chung chung, chưa cụ thể và chitiết đối với từng đối tượng đào tạo và khóa đào tạo; đối tượng đào tạo vẫnchưa được lựa chọn hoàn toàn chính xác, vẫn còn tình trạng người thực sự cónhu cầu chưa được lựa chọn đào tạo, người chưa thực sự lại được lựa chọn;nội dung đào tạo chưa cụ thể đối với từng đối tượng, từng khoá đào tạo,không cụ thể theo từng thời kì, từng giai đoạn khác nhau; việc đánh giá hiệuquả đào tạo còn mang tính hình thức.
Trong khi đó, nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng nhiều, bệnh tật ngàycàng gia tăng, mức độ phức tạp ngày càng cao, kỹ thuật trong y học ngày càngtiến bộ nên đỏi hỏi đội ngũ điều dưỡng viên phải được đào tạo hợp lý, có chấtlượng nhằm đáp ứng yêu cầu công việc trong thời kỳ hội nhập
Trước thực tiễn đó, học viên đã chọn đề tài: “Đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnh viện Bạch Mai” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ của mình.
2 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Nâng cao chất lượng cán bộ y tế và đào tạo nguồn nhân lực y tế là lĩnhvực được nhiều tác giả quan tâm trong giai đoạn hiện nay, do đó đã có một sốcông trình nghiên cứu đề cập đến đào tạo nhân lực trong tổ chức nói chung và
Trang 12trong tổ chức y tế nói riêng, cụ thể có các công trình sau:
Đỗ Văn Hoàn (2020), “Đào tạo nguồn nhân lực y tế đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế” bài đăng trên tạp chí Y Dược học số 4 năm 2020 Theo bài báo
trong 5 năm qua, số lượng các loại hình nhân lực y tế tăng đáng kể, số bác sĩ,điều dưỡng/vạn dân tăng từ 7,2 năm 2010 lên khoảng trên 8,0 năm 2017, sốdược sĩ đại học/vạn dân Sau một thời gian chú trọng đào tạo bác sĩ, điềudưỡng Việt Nam không còn nằm trong nhóm báo động về tình trạng thiếu bác
sĩ, điều dưỡng Tuy nhiên, cách thức đào tạo bác sĩ, điều dưỡng của Việt Namđang rất khác so với các nước trên thế giới Chương trình, nội dung đào tạo ykhoa và áp dụng phương pháp giảng dạy đánh giá mới còn chậm Trong khi
đó, nhiều kỹ thuật và phương pháp chẩn đoán, điều trị, chăm sóc, theo dõi vàphục hồi chức năng liên tục được phát triển, ứng dụng, đòi hỏi chương trình
và nội dung đào tạo phải liên tục được cập nhật Vì vậy, để thực hiện mục tiêuđảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực y tế đáp ứng yêu cầubảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới, hướngtới hội nhập quốc tế, đòi hỏi công tác quản lý đào tạo nguồn nhân lực y tế cầnphải có những giải pháp hợp lý cả trước mắt và lâu dài
Nguyễn Công Khẩn (2018) trong bài nghiên cứu “Đổi mới đào tạo nhân lực y tế thực hiện quy hoạch phát triển nhân lực y tế Việt Nam giai đoạn 2012 – 2020” đã nhận định rằng nhân lực y tế là yếu tố quyết định chất lượng dịch
vụ y tế, hiệu quả của công tác chăm sóc bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhândân Chính vì thế, nhân lực y tế trở thành một vấn đề trọng tâm trong cải cách
hệ thống y tế Qua đó, đề xuất đổi mới đào tạo đại học, sau đại học Hơn nữa,đào tạo nhân lực y tế cũng cần thay đổi một số công tác về đào tạo nguồnnhân lực y tế như tăng cường đào tạo nhân lực y tế theo nhu cầu xã hội, giảmbớt đào tạo liên thông… Ngoài ra, đổi mới đào tạo phải gắn liền với quản lý
và sử dụng nhân lực y tế Đồng thời, đổi mới đào tạo cũng cần phải gắn liền
và phục vụ tích cực, có hiệu quả đối với công tác đổi mới hệ thống y tế nóichung
Trang 13Chử Văn Thắng, Nguyễn Thị Bình An (2022) với bài báo “Mô tả thực trạng và nhu cầu đào tạo liên tục điều dưỡng viên tại Bệnh viện Đa khoa Thanh Nhàn năm 2021” Theo bài báo hiện nay, với sự phát triển nhanh
chóng của các ngành khoa học kỹ thuật thì nhu cầu đào tạo được cập nhật, bổsung chuyên môn cùng kỹ năng làm việc cho lực lượng lao động ngày càngtrở nên quan trọng Đặc biệt đối với lĩnh vực y tế là một ngành có những đặcthù riêng, liên quan trực tiếp đến sức khỏe con người, do vậy, việc đào tạoliên tục cho cán bộ y tế, nhân viên điều dưỡng đang nhận được nhiều quantâm và chú trọng đẩy mạnh Việc tham gia đào tạo liên tục cho điều dưỡngviên tại bệnh viện đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho ĐDV khi tham gia đượcnhiều buổi tập huấn, không mất thêm kinh phí đi lại, ăn ở và vẫn thực hiệnđược nhiệm vụ chuyên môn trong trường hợp khẩn cấp Qua đó đã góp phầnnâng cao chất lượng điều dưỡng viên cho Bệnh viện đáp ứng nhu cầu hộinhập Quốc tế
Các bài báo, công trình nghiên cứu trên đã đưa ra được các nội dung cơbản về vấn đề nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đào tạo nhân lực y tếnhiều, tuy nhiên theo Tác giả được biết, chưa có một chương trình, đề tài nàonghiên cứu một cách chuyên sâu về đào tạo cán bộ y tế tại Bệnh viện Bạch
Mai trong thời gian gần đây Vì vậy, đề tài “Đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnh viện Bạch Mai” là không trùng lặp với các công trình nghiên cứu khác.
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở phân tích thực trạng về đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnh việnBạch Mai, đề xuất giải pháp nhằm đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnh viện
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa lý luận cơ bản về đào tạo điều dưỡng viên trong bệnh viện;
- Phân tích, đánh giá thực trạng đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnh viện Bạch Mai; làm rõ những thành công, hạn chế và nguyên nhân
- Đề xuất giải pháp hoàn thiện đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnh viện
Trang 14Bạch Mai trong thời gian tới.
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnh viện Bạch Mai
- Phạm vi nghiên cứu:
Về không gian: Nghiên cứu tại Bệnh viện Bạch Mai
Về thời gian: Số liệu thu thập, xử lý, phân tích trong giai đoạn 2019 –
2021, những giải pháp được đề xuất đến năm 2025
5 Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp thu thập dữ liệu
rõ hơn, giải thích nguyên nhân của một số vấn đề mà những số liệu thứ cấpkhác hoặc kết quả khảo sát chưa đánh giá được đầy đủ trên các phương diện
(ii) Phương pháp điều tra, khảo sát
Phương pháp khảo sát: Phương pháp sử dụng phiếu điều tra và bảng hỏinhằm thu thập thông tin về đào tạo nhân lực, đặc biệt là đào tạo đội ngũ điềudưỡng viên tại Bệnh viện Bạch Mai
Trong giới hạn về khả năng và thời gian nghiên cứu, tác giả tiến hànhkhảo sát 100 điều dưỡng tại Bệnh viện Bạch Mai Kích thước mẫu của đề tàinhư vậy cơ bản đảm bảo cho nghiên cứu đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnhviện Bạch Mai
Trang 15Thời gian điều tra từ tháng 3/2022 đến tháng 6/2022 Để hoàn thiện đàotạo điều dưỡng viên tại Bệnh viện Bạch Mai, tác giả đã tiến hành khảo sát ýkiến của nhân viên về nhu cầu của họ.
Quy trình khảo sát:
Bước 1: Thiết kế phiếu điều tra với các câu hỏi trắc nghiệm dành cho
điều dưỡng viên làm việc tại Bệnh viện Bạch Mai
Bước 2: Gửi trực tiếp các phiếu trắc nghiệm đến điều dưỡng viên làm
việc tại Bệnh viện Bạch Mai
Bước 3: Thu phiếu điều tra và xử lý các số liệu trong phiếu điều tra trắc
nghiệm, tổng hợp các số liệu và các thông tin cần thiết để phục vụ cho nghiêncứu đề tài
- Hình thức khảo sát điều tra: tác giả sử dụng hình thức khảo sát điều tratrực điều dưỡng viên làm việc tại Bệnh viện Bạch Mai Đối với phương phápnày giúp tác giả thu thập được chi tiết thông tin trong phiếu điều tra và quansát được thái độ của nhóm đối tượng điều tra đối với vấn đề nghiên cứu Tuynhiên hình thức này đòi hỏi nhiều thời gian
(iii) Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp
Nghiên cứu cơ sở lý luận: Từ giáo trình, các luận văn, bài báo khoa học
hình thành khung lý luận về đào tạo điều dưỡng viên trong bệnh viện như: xácđịnh nhu cầu đào tạo, lập kế hoạch đào tạo, xây dựng chương trình đào tạo,lựa chọn giáo viên đào tạo, tiến hành và đánh giá kết quả đào tạo Cũng nhưcác yếu tố ảnh hưởng đến đào tạo nhân lực trong bệnh viện
Sử dụng các số liệu thứ cấp: Số liệu được thu thập từ năm 2019- 2021,
chủ yếu là số liệu về tình hình hoạt động của điều dưỡng viên làm việc tạiBệnh viện Bạch Mai; các số liệu về nguồn thu; cơ cấu lao động, số lượng vàchất lượng đội ngũ điều dưỡng viên, trình độ chuyên môn của điều dưỡngviên, nhu cầu đào tạo, số lượng đào tạo… tại các phòng ban liên quan củađiều dưỡng viên làm việc tại Bệnh viện Bạch Mai
Trang 165.2 Phương pháp xử lý dữ liệu
Đề tài luận văn sử dụng phương pháp xử lý dữ liệu chính như sau:
Phương pháp thống kê: Thống kê số liệu có liên quan về điều dưỡng
viên làm việc tại Bệnh viện Bạch Mai và các kết quả khảo sát đào tạo điềudưỡng viên như nguồn ngân sách phục vụ cho đào tạo nguồn nhân lực, đàotạo điều dưỡng viên
Phương pháp so sánh: sử dụng phương pháp so sánh để đối chiếu số liệu
liên quan đến đào tạo điều dưỡng viên giữa thực hiện và kế hoạch các nămcủa điều dưỡng viên y làm việc tại Bệnh viện Bạch Mai
Phương pháp phân tích tổng hợp: phân tích báo cáo số liệu, tổng hợp số
liệu liên quan đến tình hình hoạt động và đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnhviện Bạch Mai
Ngoài ra, để xử lý thông tin dữ liệu đề tài sử dụng công cụ word, excel
2010, cũng như minh họa bằng bảng biểu, hình vẽ, hộp làm cho kết quảnghiên cứu rõ ràng hơn, vấn đề nghiên cứu trở nên trực quan hơn với các phântích thống kê mô tả về mức điểm trung bình, các biểu tỷ lệ % đối với các câuhỏi khảo sát được sử dụng trong luận văn về thực trạng đào tạo điều dưỡngviên tại Bệnh viện Bạch Mai
6 Những đóng góp mới của luận văn
- Về mặt lý luận: Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về đào tạo điềudưỡng viên trong bệnh viện Làm rõ khái niệm, nội dung và các nhân tố ảnhhưởng đến đào tạo điều dưỡng viên trong bệnh viện
- Về mặt thực tiễn: Qua khảo sát đánh giá thực trạng đào tạo điều dưỡngviên tại Bệnh viện Bạch Mai; rút ra kết quả đạt được cũng như hạn chế vànguyên nhân của những hạn chế trong đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnh viện;
từ đó, đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện đào tạo điều dưỡng viên tạiBệnh viện Bạch Mai trong thời gian tới
7 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, luận văn được trình bày gồm 3 chương
Trang 17chính như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về đào tạo điều dưỡng viên trong bệnh việnChương 2: Thực trạng đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnh viện Bạch MaiChương 3: Giải pháp đào tạo điều dưỡng viên tại Bệnh viện Bạch Mai
Trang 18Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO ĐIỀU DƯỠNG VIÊN
TRONG BỆNH VIỆN 1.1 Một số khái niệm liên quan
1.1.1 Đào tạo nhân lực
Đào tạo là một quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức, nhằm hìnhthành và phát triển có hệ thống các tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, thái độ… đểhoàn thiện nhân cách cho mỗi cá nhân, tạo tiền đề cho họ có thể vào đời hànhnghề một cách có năng suất và hiệu quả
Theo Trần Xuân Cầu và Mai Quốc Chánh (2012): “Đào tạo có thể được hiểu là quá trình cho phép con người tiếp thu các kiến thức, học các kỹ năng mới và thay đổi các quan điểm hay hành vi và nâng cao khả năng thực hiện công việc của cá nhân” [4] Hay nói cách khác, đào tạo là các hoạt động
nhằm mục đích nâng cao tay nghề hay kỹ năng của một cá nhân đối với côngviệc hiện tại
Theo Nguyễn Ngọc Quân, Nguyễn Vân Điềm (2015), thì “Đào tạo là các hoạt động để duy trì và nâng cao chất lượng nhân lực của tổ chức, là điều kiện quyết định để các tổ chức có thể đứng vững và thắng lợi trong môi trường cạnh tranh” [12] Khái niệm cho ta thấy vai trò của đào tạo nhân lực
là rất lớn, giúp cho tổ chức nâng cao được năng lực cạnh tranh, tạo dựng được
vị thế to lớn trên thị trường khi có trong tay đội ngũ nhân lực chất lượng cao,
sở hữu những kỹ năng và phẩm chất nghề nghiệp cần thiết phục vụ cho quátrình hoạt động của tổ chức
Theo Mai Thanh Lan và Nguyễn Thị Minh Nhàn (2016): Đào tạo được hiểu
là “một quá trình cung cấp kiến thức, hoàn thiện các kỹ năng, rèn luyện các
phẩm chất nghề nghiệp cho người lao động trong bệnh viện, nhằm đáp ứng yêu cầu trong quá trình thực hiện công việc của họ ở cả hiện tại và tương lai” [10].
Có thể thấy, đào tạo là một trong những nội dung cơ bản của quản trị nhân lực,với mục tiêu là đảm bảo cho tổ chức có được một đội ngũ nhân viên
Trang 19có chất lượng cao, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu thực hiện công việc như năngsuất, chất lượng và hiệu quả công việc Qua quá trình đào tạo, người lao động(NLĐ) sẽ được bù đắp những thiếu hụt trong học vấn, được truyền đạt nhữngkhả năng và kinh nghiệm thiết thực trong lĩnh vực chuyên môn, được cập nhậtkiến thức và mở rộng tầm hiểu biết, giúp NLĐ chủ động và vận dụng kiếnthức vào quá trình thực hiện công việc một cách linh hoạt sáng tạo Vì vậy,tác giả xin lựa chọn khái niệm này để làm cơ sở lý luận cho bài viết của mình.Đào tạo NNL là việc đào tạo mà đối tượng chính là nhân viên thuộc tất
cả các bộ phận, các lĩnh vực hoạt động của bệnh viện nhằm mục đích giúpcho nguồn nhân lực của bệnh viện có được trình độ tay nghề và các kỹ năngphù hợp để thực hiện công việc theo yêu cầu trong hiện tại và tương lai Thực
tế cho thấy việc đào tạo không chỉ trang bị cho NL những kỹ năng nghềnghiệp mà điều này cũng chỉ ra rằng các bệnh viện đang đầu tư vào họ và tạođiều kiện để họ sát cánh với bệnh viện NL cũng sẽ cảm thấy được khuyếnkhích và có động lực hơn trong công việc của mình
1.1.2 Điều dưỡng viên
Điều dưỡng là một nghề nghiệp trong hệ thống y tế nhằm bảo vệ, chămsóc một cách tối ưu nhất về sức khỏe, dự phòng bệnh qua chẩn đoán và điềutrị bệnh cho mọi người Những người làm việc trong ngành điều dưỡng đượcgọi là điều dưỡng viên Điều dưỡng viên là người phụ trách công tác, chămsóc sức khỏe, kiểm tra tình trạng bệnh nhân và các công việc khác để phục vụcho quá trình chăm sóc sức khỏe ban đầu cho đến phục hồi, trị liệu cho bệnhnhân Điều dưỡng viên được xem là mắt xích quan trọng trong hệ thống đàotạo nhân lực y tế
Tại Việt Nam, trước đây người điều dưỡng được gọi là Y tá, có nghĩa làngười phụ tá cho thầy thuốc Ngày nay, điều dưỡng đã được xem là ngànhnghề độc lập trong hệ thống y tế Điều dưỡng viên hiện có nhiều cấp bậc vàtrình độ, được quy định cụ thể và chi tiết trong hệ thống ngạch bậc công thứctheo các văn bản quy định của Bộ Nội vụ
Trang 20* Nhiệm vụ của điều dưỡng viên
Tổ chức đón tiếp và hướng dẫn người bệnh làm các thủ tục hành chính.Đồng thời, thực hiện chính xác và nghiêm chỉnh các quy định, quy chế củabệnh viện Đặc biệt là những quy chế chăm sóc bệnh nhân toàn diện Nghiêmchỉnh chấp hành quy chế bệnh viện, quy chế quản lý buồng thủ thuật vàbuồng bệnh
Ghi những dấu hiệu, thông số, triệu chứng bất thường của người bệnh vàcách xử lý vào phiếu chăm sóc và phiếu theo dõi theo quy định
Nghiêm chỉnh thực hiện đầy đủ y lệnh của bác sĩ Thực hiện nhiệm vụ đithăm người bệnh, nhận các yêu cầu của bác sĩ về kế hoạch chăm sóc bệnhnhân của điều dưỡng trưởng khoa để tổ chức thực hiện
Xây dựng kế hoạch chăm sóc người bệnh, thực hiện kĩ thuật tiêm thuốc,truyền dịch, đặt thông, uống thuốc, thay băng, kĩ thuật cấp cứu theo đúng quyđịnh và cách vận hành bảo quản các thiết bị y tế trong khoa theo sự phân công
Bổ sung thuốc trực theo cơ số quy định và kiểm tra sử dụng thuốc trựchàng ngày Thường xuyên theo dõi kiểm tra việc bảo dưỡng, sử dụng và quản
lý vật tư, thiết bị y tế theo quy định hiện hành Lập kế hoạch yêu cầu sửa chữa
và mua dụng cụ bị hỏng
Vào cuối giờ làm việc trong ngày phải bàn giao người bệnh lại cho điềudưỡng trực và ghi vào sổ những y lệnh còn lại trong ngày, kèm theo những yêucầu chăm sóc, theo dõi đối với từng người bệnh, đặc biệt là bệnh nhân nặng
* Phân ngạch điều dưỡng viên
Theo thông tư liên tịch của Bộ Y tế - Bộ nội vụ, nghề Điều dưỡng đượcphân thành các loại hạng như sau: Điều dưỡng hạng II, Điều dưỡng hạng III,Điều dưỡng hạng IV
- Điều dưỡng viên hạng II: là cử nhân Đại học Điều dưỡng trở lên; Đạttrình độ ngoại ngữ bậc 2 trở lên theo quy định trong Thông tư của Bộ GD&ĐTNgười có trình độ tin học đạt chuẩn kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cơ bảnthực hiện theo đúng Thông tư của Bộ Thông tin và Truyền thông
Trang 21- Điều dưỡng viên hạng III: cơ bản cũng tương đương giống với hạng II.Tuy nhiên, hạng 3 sẽ có một số điểm khác biệt về tiêu chuẩn trình độ, bồidưỡng với năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của mỗi Điều dưỡng viên.
- Điều dưỡng viên hạng IV: là những người tốt nghiệp trung cấp trở lêntại chuyên ngành điều dưỡng, người tốt nghiệp trung cấp chuyên ngành Hộsinh hoặc y sĩ
* Các yêu cầu đối với điều dưỡng viên
- Đối với điều dưỡng viên bậc II:
Nắm rõ và hiểu hết về quan điểm, chủ trương, đường lối, chính sách, phápluật của Đảng, Nhà nước trong công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe của bản thân.Hiểu và nắm rõ được về tình trạng sức khỏe, bệnh tật của người bệnh,lập kế hoạch trong việc chăm sóc, điều dưỡng bảo đảm cho người bệnh vàcộng đồng
Thực hiện mọi kỹ thuật điều dưỡng cơ bản, sơ cứu, cấp cứu đồng thời cóthể đáp ứng hiệu quả khi trong tình huống cấp cứu, dịch bệnh và thảm họa.Bồi dưỡng đầy đủ những kỹ năng tư vấn, giáo dục sức khỏe đồng thờigiao tiếp với người bệnh và cộng đồng hiệu quả
Nắm được mọi kỹ năng đào tạo, huấn luyện, nghiên cứu khoa học, đồngthời có sự hợp tác với đồng nghiệp, hướng đến mục tiêu phát triển nghề nghiệp
- Đối với điều dưỡng viên bậc III: viên chức thăng hạng từ chức danhnghề nghiệp điều dưỡng hạng III lên chức danh nghề nghiệp điều dưỡng hạng
II thì đảm bảo thời gian giữ chức danh nghề nghiệp điều dưỡng hạng III hoặctương đương với thời gian tối thiểu là 09 năm Bên cạnh đó thì thời gian gần nhất giữ chức danh nghề nghiệp điều dưỡng hạng III tối thiểu là 02 năm
- Đối với điều dưỡng viên bậc IV: phải có trình độ ngoại ngữ bậc 1 trởlên thực hiện theo quy định trong Thông tư số 01/2014/TT-BGDĐT ngày 24tháng 01 năm 2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành khung năng lựcngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam đồng thời phải có chứng chỉ tiếng dân tộcvới vị trí việc làm yêu cầu sử dụng tiếng dân tộc
Trang 221.1.3 Đào tạo điều dưỡng viên
Điều dưỡng viên có vai trò quan trọng trong các bệnh viện Có đến hơn80% dịch vụ chăm sóc mà bệnh nhân sử dụng hàng ngày là do diều dưỡngviên cung cấp chứ không phải là do bác sĩ, hay bất cứ một kỹ thuật viên nàocung cấp Ngoài ra, việc chăm sóc tại bệnh nhân, điều dưỡng viên còn tư vấn
về sức khỏe, về tinh thần cho người bệnh…chính những điều này nên để phục
vụ người bệnh tốt nhất, điều dưỡng viên cần phải có kiến thức tổng hợp,muốn vậy họ cần phải thường xuyên được đào tạo và đào tạo lại
Từ khái niệm đào tạo, khái niệm điều dưỡng viên, theo cách tiếp cận của
luận văn, khái niệm đào tạo điều dưỡng viên như sau: Hoạt động đào tạo điều dưỡng viên của bệnh viện là quá trình bệnh viện xác định nhu cầu đào tạo, xây dựng kế hoạch đào tạo, triển khai kế hoạch đào tạo và đánh giá kết quả đào tạo nhằm nâng cao, cung cấp kiến thức, hoàn thiện các kỹ năng, rèn luyện các phẩm chất nghề nghiệp cho điều dưỡng viên trong bệnh viện, nhằm đáp ứng yêu cầu trong quá trình thực hiện công việc của họ ở cả hiện tại và tương lai.
Mục đích của việc đào tạo điều dưỡng viên là để nâng cao tay nghề cũngnhư trình độ chuyên môn để giúp họ đạt được mức độ kiến thức và kỹ năngcần thiết đem lại hiệu quả cho công việc
1.2 Quy trình đào tạo điều dưỡng viên trong bệnh viện
1.2.1 Xác định nhu cầu đào tạo
Theo Mai Thanh Lan (2016) “Nhu cầu đào tạo là sự mong muốn cải thiện, nâng cao về thái độ, kiến thức và kỹ năng làm việc của tổ chức và người lao động so với hiện tại” [10].
Xác định nhu cầu đào tạo là quá trình thu thập và phân tích thông tinnhằm làm rõ hơn nhu cầu đào tạo của từng cá nhân người lao động và tổ chức.Xác định nhu cầu đào tạo nhằm định rõ những điều dưỡng viên nào cần đàotạo và cần đào tạo những kỹ năng gì, bên cạnh đó cần xác định mục tiêu vàhướng đào tạo cần thiết cho hoạt động hiệu quả của bệnh viện
Trang 23Xác định nhu cầu đào tạo là nội dung quan trọng đầu tiên của quá trìnhđào tạo và phát triển điều dưỡng viên Xác định nhu cầu đào tạo điều dưỡngviên với kết quả là việc xác định được: Ai cần được đào tạo, số lượng là baonhiêu, thuộc bộ phận nào, kỹ năng nào cần được đào tạo và thời gian đào tạo
là bao lâu Từ đó tiếp tục thực hiện các nội dung khác của quy trình đào tạo
Đào tạo điều dưỡng viên bắt nguồn từ nhu cầu của bệnh viện, góp phầnhoàn thành mục tiêu của bệnh viện Vì thế việc xác định nhu cầu đào tạo điềudưỡng viên đảm bảo mục tiêu đào tạo nhân viên gắn với mục tiêu của bệnhviện, khiến cho quá trình đào tạo điều dưỡng viên đạt kết quả như ý, tránhlãng phí nguồn lực của bệnh viện
Nhu cầu đào tạo đối với mỗi điều dưỡng viên có những điểm khác biệt
do đặc điểm kiến thức, kỹ năng, và mong muốn phát triển của họ khác nhau.Nhu cầu đào tạo quyết định phương pháp đào tạo Không có bất kì chươngtrình hay phương thức nào phù hợp với mọi nhu cầu Do vậy các hoạt độngđào tạo phải hướng tới việc thiết kế chương trình đào tạo sao cho đáp ứng tốtnhất yêu cầu của mỗi đối tượng, nói cách khác là đáp ứng được nhu cầu theotừng thời kỳ - từng thời điểm, lớp học riêng biệt Các chương trình đào tạođược chọn lựa trên cơ sở các điểm đồng nhất giữa mong muốn cá nhân củanhân viên theo học với mục tiêu của bệnh viện, trong đó hiệu quả kinh doanhđược đưa ra làm tiêu chí ảnh hưởng mang tính chất quyết định
- Căn cứ xác định nhu cầu đào tạo điều dưỡng viên
Để xác định nhu cầu đào tạo điều dưỡng viên, cần phải tiến hành phântích bệnh viện, phân tích điều dưỡng viên và phân tích công việc
+ Phân tích tổ chức
Căn cứ vào tình hình hoạt động khám chữa bệnh hiện tại, chiến lượctrong tương lai, mục tiêu phát triển dài hạn, ngắn hạn và trung hạn của bệnhviện, để xác định chiến lược đào tạo điều dưỡng viên cho phù hợp với từnggiai đoạn, từ đó giúp bệnh viện tìm ra nhu cầu đào tạo của mình
Trang 24Phân tích khả năng đáp ứng về mặt số lượng, chất lượng đào tạo điềudưỡng viên của bệnh viện dựa trên nguồn lực sẵn có về đội ngũ cán bộ chấtlượng cao, chi phí, cơ sở vật chất sẵn có đủ phục vụ cho đào tạo phát triển,bên cạnh đó bệnh viện cần có dự kiến các hình thức đề bạt nội bộ, tuyển dụng
từ bên ngoài từ đó bệnh viện sẽ có kế hoạch đào tạo phát triển điều dưỡngviên phù hợp với mục tiêu, chiến lược phát triển trong tương lai
+ Phân tích công việc
Để từng điều dưỡng viên thực hiện tốt công việc của mình đòi hỏi phải
có kiến thức, kỹ năng, trình độ phù hợp có thể đáp ứng được yêu cầu côngviệc Phân tích công việc cần tập trung phân tích các tiêu chuẩn, yêu cầu thựchiện công việc điều dưỡng viên và mức độ hoàn thành công việc đó Dựa vàothông tin đã phân tích có thể nhận biết được trình độ, kỹ năng, tố chất hành vicủa điều dưỡng viên có phù hợp để hoàn thành nhiệm vụ đặt ra theo tiêuchuẩn Phân tích công việc rõ ràng, cụ thể các chức năng, nhiệm vụ, yêu cầucủa từng vị trí sau đó so sánh với kết quả đánh giá trình độ, kỹ năng, khả nănghoàn thành nhiệm vụ của điều dưỡng viên trong quá trình thực hiện công việctìm ra những ưu, khuyết điểm, qua đó xác định nhu cầu đào tạo điều dưỡngviên phù hợp
+ Phân tích điều dưỡng viên
Phân tích điều dưỡng viên là việc so sánh kết quả thực hiện công việccủa điều dưỡng viên với tiêu chuẩn thực hiện công việc để xem họ đạt ở mức
độ nào Nếu tồn tại khoảng cách giữa kết quả thực hiện và tiêu chuẩn côngviệc của người điều dưỡng viên đó thì phải tìm hiểu và làm rõ nguyên nhân dođâu
- Phương pháp xác định nhu cầu đào tạo
+ Phương pháp điều tra phỏng vấn
Là phương pháp sử dụng bảng hỏi gồm nhiều câu hỏi đã được chuẩn bịsẵn theo trình tự hợp lý, dẫn dắt người được phỏng vấn theo đúng mục đíchcần điều tra, bên cạnh đó cần tìm hiểu đặc điểm tâm lý, nguyện vọng của đối
Trang 25tượng phỏng vấn Lập bảng hỏi để điều tra dựa trên bản mô tả công việc, yêucầu thực hiện công việc phù hợp với từng nhóm đối tượng cần phỏng vấn Sau
đó hướng dẫn họ chọn câu trả lời chính xác nhất, nội dung nào quan trọngnhất đối với công việc của họ, những gì họ cần từ việc đào tạo Phương phápnày được sử dụng dựa trên căn cứ đặc điểm của công việc, của đối tượng cầnphỏng vấn và có thể sử dụng cùng với phương pháp quan sát giúp cho việcđiều tra xác định nhu cầu được chính xác và khách quan hơn Có thể lấy ýkiến tham khảo đối với cả cấp trên trực tiếp lãnh đạo hay cấp dưới, đồngnghiệp có liên quan đến đối tượng phỏng vấn
+ Phương pháp phân tích tư liệu
Là phương pháp sử dụng các văn bản, tài liệu sẵn có, thông tin có liênquan đến mục tiêu phát triển của bệnh viện, bản mô tả thực hiện và yêu cầuthực hiện công việc nhằm tìm ra nhu cầu đào tạo chung của tổ chức Dựa trênnhững đánh giá thực tế kết quả thực hiện công việc của người lao động vớitiêu chuẩn đã đặt ra sẽ biết được những mặt mạnh, mặt yếu nhằm xác địnhnhu cầu cần đào tạo một cách chính xác thông qua hồ sơ sổ sách ghi lại mộtcách đầy đủ quá trình làm việc
+ Phương pháp quan sát hiện trường
Là phương pháp thông qua hành vi thực tế của người lao động đượcquan sát trực tiếp tại nơi làm việc dưới sự quan sát của người quản lý trực tiếphay người có nhiệm vụ chuyên trách để thấy hết được mọi thao tác, hoạt độngtrong quá trình làm việc của người lao động và cả các mối quan hệ của họ vớixung quanh
Phương pháp này áp dụng cho những công việc đòi hỏi thao tác chínhxác, số lượng, chất lượng sản phẩm và các kỹ năng thao tác… như việc vậnhành máy móc, làm thủ công… Trong quá trình quan sát, người làm nhiệm vụquan sát phải đạt đến trình độ cao, có am hiểu và thông thạo về tình hình côngtác của từng người lao động, tốt nhất nên sử dụng người quản lý trực tiếp làmnhiệm vụ này Đồng thời, cần ghi chép lại một cách cẩn thận, cụ thể, chính
Trang 26xác những gì quan sát thấy Tuy nhiên cũng cần tránh làm cho điều dưỡngviên cảm thấy không thoải mái, bị gò bó, giám sát dẫn đến các sai lầm trongthao tác.
+ Phương pháp trưng cầu ý kiến
Là phương pháp thu thập ý kiến của nhân viên trong tổ chức về nhu cầuđào tạo của điều dưỡng viên đó và những đóng góp cho việc đào tạo quanhững ý kiến cá nhân, sự hiểu biết của họ về tình hình hiện nay của bệnh viện
Có thể tổng kết, tiếp thu, chọn lọc những ý kiến của tập thể để đánh giá nhucầu đào tạo, phát triển cần thiết áp dụng cho bệnh viện
1.2.2 Xác định mục tiêu đào tạo
Mục tiêu của đào tạo điều dưỡng viên là nâng cao trình độ chuyên mônnghiệp vụ và thái độ làm việc của điều dưỡng viên nhằm thực hiện tốt cácmục tiêu được đặt ra trong hiện tại cũng như tương lai của bệnh viện cụ thểhơn, đào tạo điều dưỡng viên giúp cho điều dưỡng viên thông thạo về côngviệc, thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao, làm việc tự giác hơn, có tinhthần phối hợp trong công việc
Mục tiêu đào tạo tốt cho phép việc lựa chọn nội dung, chương trình,phương pháp, hình thức, phương tiện đào tạo phù hợp, đảm bảo tính hiệu quả
và khả thi Mục tiêu cụ thể, rõ ràng cho phép đánh giá hiệu quả đào tạo điềudưỡng viên một cách chính xác, đồng thời khuyến khích điều dưỡng viên tựđánh giá Do đó mục tiêu đào tạo thường đảm bảo các yêu cầu: cụ thể, đolường được, đạt đến được và trong thời gian hữu hạn
Xác định mục tiêu đào tạo sẽ có được phương hướng rõ ràng cho kếhoạch đào tạo, đó cũng là cái giá đỡ cho kế hoạch đào tạo Có mục tiêu mớixác định được những nội dung cụ thể như: đối tượng, nội dung, thời gian,người dạy, phương pháp và sau đào tạo đối chiếu với mục tiêu ấy mới đánhgiá được hiệu quả Mục tiêu đào tạo có thể chia làm nhiều cấp, từ mục tiêutổng thể của một hoạt động đào tạo nào đó cho đến mục tiêu cụ thể của mỗimôn học
Trang 27Xác định mục tiêu đào tạo điều dưỡng viên phải chú ý đến tôn chỉ củabệnh viện và xuất phát từ góc độ của nhân viên; các mục tiêu đó phải thỏamãn các yêu cầu cầu như: cụ thể, có thể đo lường được mức độ thành công;khả thi, có thể đạt được; có liên quan đến công việc và có xác định hạn địnhthời gian hợp lý.
1.2.3 Lựa chọn đối tượng đào tạo
Lựa chọn đối tượng điều dưỡng viên đi đào tạo là lựa chọn người cụ thể,dựa trên xác định yêu cầu công việc, đánh giá hiệu quả thực hiện công việccủa điều dưỡng viên, kết hợp động cơ đào tạo của điều dưỡng viên, tác độngcủa đào tạo với điều dưỡng viên và khả năng nghề nghiệp của từng người.Đảm bảo các nguyên tắc trên sẽ tạo hiệu quả cao cho quá trình đào tạo
Việc lựa chọn thường căn cứ vào:
- Căn cứ vào nhu cầu và động cơ đào tạo của điều dưỡng viên Cần phảicân đối giữa thoả mãn của điều dưỡng viên với các lợi ích có thể đem lại đượccho bệnh viện Từng bệnh viện phải xem xét tính thiết yếu của những điềudưỡng viên mong muốn được đào tạo trên nhiều mặt
- Căn cứ vào tác dụng của đào tạo đối với điều dưỡng viên có ảnh hưởngđến công việc Dự định khả năng hoàn thành công việc của điều dưỡng viên tăng lên so với trước khi được đưa đi đào tạo
- Căn cứ vào khả năng đáp ứng của người được đưa đi đào tạo với bản yêu cầu công việc của từng đơn vị
Bệnh viện cần phải và lựa chọn các đối tượng điều dưỡng viên đào tạophù hợp với mục đích đào tạo và khả năng, trình độ của các đối tượng để cóđược kết quả đào tạo tốt nhất Để tạo sự công bằng trong việc lựa chọn đốitượng đào tạo, bệnh viện nên xây dựng thành các tiêu chuẩn cụ thể đối vớitừng công việc, từng điều dưỡng viên
1.2.4 Xây dựng nội dung chương trình đào tạo
Chương trình đào tạo điều dưỡng viên là một hệ thống các môn học vàcác bài học cần được dạy, cho thấy những kiến thức, kỹ năng nào cần được
Trang 28dạy và dạy trong bao lâu Trên cơ sở đó lựa chọn các phương pháp đào tạophù hợp.
Chương trình đào tạo phải được xây dựng thật cụ thể về: số môn học, cácmôn học sẽ cung cấp trong chương trình, số giờ học, tiết học của từng môn,chi phí cho mỗi môn, mỗi tiết, các phương tiện cần thiết cho chương trìnhnhư: giáo trình, tài liệu, trang thiết bị…
Chương trình đào tạo được xây dựng trên cơ sở nhu cầu đào tạo và mục tiêuđào tạo đã xác định Sau đó bệnh viện sẽ căn cứ vào tình hình cụ thể về năng lựctài chính, cơ sở vật chất… để chọn phương pháp đào tạo cho phù hợp
Ví dụ về chương trình đào tạo điều dưỡng viên
1.Giới thiệu chung về khóa học: đào tạo thực hành lâm sàng cho điềudưỡng viên
2) Mục tiêu chương trình
2.1) Mục tiêu chung: Sau khóa học, điều dưỡng viên mới đạt được cácchuẩn năng lực thiết yếu của điều dưỡng Việt Nam và có khả năng thực hànhchăm sóc người bệnh một cách chủ động, an toàn, hiệu quả tại các cơ sở y tế.2.2) Mục tiêu cụ thể
Thực hiện thành thạo các kỹ thuật điều dưỡng cơ bản trên người bệnhđảm bảo an toàn và hiệu quả
3) Đối tượng yêu cầu:
Học viên gồm các điều dưỡng đạt các yêu cầu sau:
- Có văn bằng tốt nghiệp chương trình đào tạo điều dưỡng từ trình độTrung cấp trở lên
- Chưa được cấp chứng chỉ hành nghề điều dưỡng
4) Chương trình đào tạo
1 Ôn lại lý thuyết và thực hành trên lớp 5
Trang 295) Tiêu chuẩn và trách nhiệm của người hướng dẫn thực hành lâm sàng cho điều dưỡng viên mới
6) Hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình đào tạo
7) Đánh giá và cấp giấy xác nhận quá trình thực hành
Có nhiều phương pháp đào tạo khác nhau để lựa chọn và mỗi phương phápđều có những ưu, nhược điểm riêng của nó Bệnh viện có thể lựa chọn mộtphương pháp hoặc kết hợp nhiều phương pháp đào tạo Phương pháp đào tạophải phù hợp với nội dung chương trình đào tạo, đem lại hiệu quả lớn nhất
1.2.5 Lựa chọn phương pháp đào tạo
- Đào tạo trong công việc
Đào tạo trong công việc là các phương pháp đào tạo trực tiếp tại nơi làmviệc, trong đó người học sẽ học được những kiến thức, kỹ năng cần thiết chocông viêc thông qua thực tế thực hiện công việc và thường là dưới sự hướngdẫn của những người lao động có chuyên môn cao
+ Đào tạo theo kiểu chỉ dẫn công việc: Đây chính là phương pháp đàotạo tại chỗ hay chính tại nơi làm việc Các điều dưỡng viên được phân cônglàm việc với một điều dưỡng, bác sĩ, có trình độ, có kinh nghiệm hơn Ngườidạy trước tiên sẽ giới thiệu, giải thích về mục tiêu của công việc Sau đóhướng dẫn tỉ mỉ cho học viên quan sát, trao đổi, học hỏi và cho học viên làmthử cho tới khi thành thạo dưới sự giám sát chặt chẽ của người dạy Ngườihọc vừa phải học vừa phải quan sát, lắng nghe những lời chỉ dẫn và làm theocho đến khi thuần thục mới thôi Trong quá trình học, người học cũng nhưngười dạy đều phải có sự nỗ lực cao, người dạy phải có tay nghề vững chắc,tạo sự tin tưởng về tay nghề của mình đối với học viên, ngoài ra còn phải biếtlắng nghe những thắc mắc của người học Như vậy, phải có sự kết hợp của cảngười dạy và người học mới đào tạo ra được học viên có trình độ như mongmuốn
Phương pháp này có ưu điểm là không đòi hỏi phải có một không gianriêng, cũng như máy móc, thiết bị đặc thù để phục vụ cho việc học Đồng thời
Trang 30giúp cho học viên nắm bắt nhanh kiến thức vì được thực hành ngay sau khihướng dẫn.
Tuy nhiên, nhược điểm là can thiệp vào tiến trình làm việc, có thể làm
hư hại máy móc, thiết bị do chưa quen việc, chưa quen sử dụng máy móc,thiết bị vừa học
+ Đào tạo theo kèm cặp và chỉ bảo: Đây cũng là phương pháp mà điềudưỡng viên cũng được người giỏi chỉ bảo trong quá trình cùng làm việc.Phương pháp này giúp học viên nhanh chóng lĩnh hội được kiến thức, có điềukiện để làm công việc thật nhưng không thực sự được làm công việc đó mộtcách đầy đủ và có thể sẽ bắt chước phương pháp, cách thức làm việc khôngtịnh tiến
- Đào tạo ngoài công việc
Đào tạo ngoài công việc là phương pháp đào tạo trong đó người họcđược tách khỏi sự thực hiện các công việc thực tế
+ Cử đi học ở các trường chính quy: Với những khoá đào tạo phức tạp,đòi hỏi trình độ cao, các bệnh viện có thể cử điều dưỡng viên đi học ở trườngdạy nghề có thể trong vài tháng hoặc l năm tới 2-3 năm Học viên có thể phải
tự bỏ tiền ra đi học nếu xét thấy lợi ích to lớn của việc đi học hoặc tổ chức hỗtrợ một phần học phí Phương pháp này cũng trang bị tương đối đầy đủ kiếnthức cả lý thuyết và thực hành cho học viên tham gia đào tạo
Đây là phương pháp đào tạo có hệ thống nhất, mang lại kiến thức toàndiện nhất Tuy nhiên, chi phí rất tốn kém
+ Các bài giảng, các hội nghị hoặc các hội thảo: Phương pháp này ápdụng cho cán bộ quản lý nhiều hơn, các bệnh viện có thể định kỳ tổ chức cáccuộc hội thảo, hội nghị nhằm trao đổi kiến thức, kinh nghiệm làm việc Cácbuổi hội thảo có thể được tổ chức riêng hoặc kết hợp với chương trình đào tạokhác Học viên sẽ thảo luận theo từng chủ đề dưới sự hướng dẫn của ngườilãnh đạo nhóm, qua đó họ học được những kiến thức, kinh nghiệm cần có
Trang 31Ưu điểm của phương pháp: Đơn giản, dễ tổ chức, không đòi hỏi trangthiết bị riêng, học viên học hỏi được nhiều kinh nghiệm trong công việc cũngnhư phong cách bày tỏ, thể hiện ý kiến của mình trước đám đông.
Nhược điểm: Tốn nhiều thời gian, phạm vi hẹp
+ Đào tạo theo kiểu chương trình hóa, với sự trợ giúp của máy tính:Ngày nay, công nghệ thông tin đã trở thành phương tiện dạy và học rất tiệndụng, đây là phương pháp hiện đại mà nhiều tổ chức ở nhiều nước đang sửdụng Trong phương pháp này, các chương trình đào tạo được người lập trìnhsoạn sẵn và ghi lên đĩa mềm chương trình học, học viên chỉ việc mở đĩa quamáy vi tính và làm theo hướng dẫn trong đó Phương pháp này đòi hỏi ngườihọc phải tốn nhiều thời gian và tự học và để soạn thảo ra một chương trình thìrất tốn kém, nó chỉ có hiệu quả khi có số lớn học viên tham gia chương trình.Ngoài ra, học viên cũng phải đa năng mới có thể học được
Ưu điểm của phương pháp này là đào tạo được nhiều kỹ năng mà khôngcần người dạy Học viên có thể tự sắp xếp thời gian học cho mình một cáchhợp lý, nội dung chương trình học đa dạng nên có nhiều cơ hội lựa chọn vàđặc biệt là cung cấp tức thời thông tin phản hồi đối với câu trả lời của ngườihọc là đúng hay sai, có đáp án ngay giúp người học giải quyết vướng mắc.+ Đào tạo theo phương thức từ xa: Đào tạo từ xa là phương thức đào tạo
mà người học tự học qua sách, tư liệu học tập, băng hình băng đĩa CD vàVCD, internet Khoa học công nghệ thông tin càng phát triển thì các phươngtiện trung gian càng đa dạng Trong chương trình này người học và người dạykhông gặp nhau tại một địa điểm, cùng thời gian mà người học tự sắp xếp thờigian học cho mình Đây chính là một ưu điểm của phương pháp đó là ngườihọc có thể chủ động bố trí thời gian học tập cho phù hợp với kế hoạch củamình; người học ở xa trung tâm vẫn có thể học được mà không mất chi phí đilại; chất lượng đào tạo cao tuy nhiều hình thức đào tạo này đòi hỏi cơ sở đàotạo phải có sự đầu tư lớn để chuẩn bị bài giảng
Trang 32+ Đào tạo theo kiểu phòng thí nghiệm, tiền lâm sàng: Phương pháp nàyđào tạo cho điều dưỡng viên cách giải quyết các tình huống có thể xảy ratrong thực tế được mô hình hoá qua các bài tập tình huống, mô phỏng trênmáy tính… thông qua các cuộc hội thảo Ưu điểm của phương pháp là ngoàihọc được những kiến thức về thực hành, điều dưỡng viên có cơ hội được đàoluyện những kỹ năng thực hành, nâng cao khả năng làm việc với con người và
ra quyết định Tuy nhiên, phương pháp này đòi hỏi tốn nhiều công sức, tiềncủa, thời gian để xây dựng lên các tình huống mẫu
Tuỳ vào nhu cầu đặc điểm vị trí công tác mà bệnh viện lựa chọn phươngpháp phù hợp với nguồn tài chính của mình để đào tạo điều dưỡng viên Vớimỗi phương pháp đào tạo đều có những ưu điểm và nhược điểm của nó nênBệnh viện cần xem xét kỹ trước khi lựa chon một phương án nào đó
1.2.6 Chuẩn bị kinh phí đào tạo
Chi phí đào tạo quyết định việc lựa chọn các phương án đào tạo, baogồm các chi phí cho việc học, chi phí cho việc đào tạo
- Những chi phí về học tập: là những chi phí phải trả trong quá trình điềudưỡng viên học việc, bao gồm: những khoản tiền cho điều dưỡng viên trongkhi học việc, chi phí nguyên vật liệu dùng cho học tập, giá trị hàng hoá bán dogia công không đúng khi thực tập, giá trị sản lượng bị giảm xuống do hiệu quảlàm việc thấp của học sinh học nghề…
- Những chi phí về đào tạo bao gồm: tiền lương của những người quản lýtrong thời gian họ quản lý bộ phận học việc; tiền thù lao cho giáo viên haynhững nhân viên đào tạo và bộ phận giúp việc của họ; những dụng cụ giảngdạy như: máy chiếu phim, tài liệu, sách báo, bài kiểm tra, chương trình họctập…
Bệnh viện phải tính toán để xác định chi phí đào tạo điều dưỡng viên chohợp lý và có hiệu quả
Bệnh viện phải chuẩn bị đội ngũ giảng viên thực hiện đào tạo:
+ Tiêu chuẩn của giảng viên:
Trang 33Có chứng chỉ hành nghề điều dưỡng.
Có phạm vi hoạt động chuyên môn phù hợp với văn bằng của ngườithực hành, có trình độ đào tạo tương đương hoặc cao hơn người thực hành Cóthời gian hành nghề khám bệnh, chữa bệnh liên tục từ 3 năm trở lên
Hoàn thành khóa “Đào tạo người hướng dẫn thực hành lâm sàng chođiều dưỡng viên mới”, hoặc có Chứng chỉ về phương pháp dạy-học lâm sàng.+ Trách nhiệm của người hướng dẫn thực hành
Hướng dẫn thực hành cho người thực hành
Nhận xét về kết quả thực hành và chịu trách nhiệm về nội dung nhận xétcủa mình
Chịu trách nhiệm trong trường hợp người thực hành gây sai sót chuyênmôn trong quá trình thực hành, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người bệnh
do lỗi của người hướng dẫn thực hành
Thực hiện kế hoạch hướng dẫn điều dưỡng viên mới theo kế hoạch đàotạo của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
1.2.7 Triển khai kế hoạch đào tạo điều dưỡng viên
1.2.7.1 Triển khai thực hiện đào tạo điều dưỡng viên bên trong bệnh viện
Việc thực hiện đào tạo điều dưỡng viên bên trong bệnh viện bao gồm cáccông việc sau:
- Mời giảng viên Nếu giảng viên là cán bộ nhân viên của Bệnh viện thì cầnthông báo cho các cấp quản lý liên quan biết kế hoạch để chuẩn bị thời gian và
bố trí công tác, nếu là người mà bệnh viện thuê từ các nguồn bên ngoài thì cầnphải lập danh sách giảng viên, lựa chọn và gửi kế hoạch mời giảng
- Thông báo danh sách học viên theo nhu cầu và kế hoạch đào tạo điềudưỡng viên đã được xây dựng và phê duyệt
- Chuẩn bị các tài liệu theo đúng nội dung, chương trình đã được xácđịnh và hình thức, phương pháp đào tạo đã được lựa chọn Tài liệu bao gồmnội dung giảng dạy có thể được giao cho giảng viên tự lựa chọn theo ý cánhân, hoặc do giảng viên biên soạn dựa trên cơ sở nhu cầu của bệnh viện
Trang 34- Chuẩn bị các điều kiện vật chất như: địa điểm lớp học, các trang thiết
bị học tập, các trang bị hậu cần cho việc học như đồ ăn, uống, giải trí…
- Triển khai các chính sách đãi ngộ hợp lý cho cả hai đối tượng giảngviên và học viên dựa trên cơ sở ngân quỹ cho đào tạo điều dưỡng viên đãđược phê duyệt
1.2.7.2 Triển khai thực hiện đào tạo điều dưỡng viên bên ngoài bệnh viện
Bệnh viện tiến hành liên hệ với các tổ chức đào tạo bên ngoài bệnh viện
để đưa điều dưỡng viên đi tham gia các khóa đào tạo, huấn luyện theo kếhoạch Đầu tiên, bệnh viện cần phải so sánh lựa chọn các đối tác có khả năngđáp ứng được các mục tiêu đào tạo đã đặt ra Để lựa chọn được các đối tácthích hợp, có thể sử dụng những căn cứ chủ yếu sau:
- Chi phí đào tạo
- Khả năng đáp ứng yêu cầu đào tạo điều dưỡng viên của bệnh viện
- Uy tín năng lực của đối tác trong những năm gần đây
- Các loại hình dịch vụ đào tạo mà đối tác có khả năng cung cấp
- Cơ sở vật chất kỹ thuật và trang thiết bị
- Năng lực, trình độ của đội ngũ giảng viên
Sau khi đã lựa chọn được đối tác thích hợp, bệnh viện thỏa thuận và kíhợp đồng để triển khai kế hoạch đào tạo Căn cứ vào nhu cầu đào tạo củabệnh viện, đối tác sẽ xây dựng chương trình, nội dung đào tạo phù hợp vớitừng đối tượng sau đó gửi các tài liệu giảng dạy cho bệnh viện để xem xét,phê duyệt trước khi tiến hành giảng dạy
Mặc dù đào tạo bên ngoài bệnh viện được giao cho đối tác ký kết hợpđồng, các nhà lãnh đạo đơn vị vẫn cần theo dõi sát sao tiến độ thực hiện, cácyêu cầu nội dung, hình thức và phương pháp giảng dạy, đánh giá sự tham giacủa người điều dưỡng viên được cử đi học để đảm bảo cho quá trình đào tạodiễn ra chính xác, đạt được mục tiêu đào tạo
Trang 351.2.7.3 Kiểm soát triển khai thực hiện đào tạo nhân lực
Dù đào tạo bên trong hay bên ngoài bệnh viện, các nhà lãnh đạo bệnhviện đều phải kiểm soát quá trình triển khai thực hiện Ngoài các điều kiện vậtchất, cách thức tổ chức khóa học, xử lý các thông tin phản hồi, động viênkhuyến khích người tham gia đào tạo cũng là nội dung cần quan tâm đến
* Cách thức tổ chức khóa học: Cách thức tổ chức khóa học ảnh hưởngnhiều đến chất lượng và hiệu quả đào tạo Để tổ chức khóa học tốt, cần lưu ýcác vấn đề:
+ Phân chia quá trình đào tạo điều dưỡng viên theo từng giai đoạn cụ thể.+ Lựa chọn nội dung đào tạo mang tính tiếp nối, logic và lượng thông tincung cấp cần phải phù hợp với khả năng tiếp thu của học viên
+ Luôn đặt người học là trung tâm của quá trình đào tạo, từ đó lựa chọnphương pháp truyền đạt thích hợp
+ Kết hợp lý thuyết với thực hành, nghe và quan sát với thực nghiệm để học viên dễ hiểu, dễ nhớ
* Thông tin phản hồi: Thông tin phản hồi trao đổi trong quá trình đào tạo
sẽ giúp học viên biết được họ đang nắm được kiến thức đến đâu, cần phải làm
gì để nâng cao hiệu quả học tập, từ đó giúp họ tự tin và có thể tập trung vàohọc tập hơn Vì vậy, ban lãnh đạo cần thường xuyên theo dõi, kiểm soát, nắmbắt được tình hình học tập của học viên, phát hiện những ưu điểm, nhượcđiểm của mỗi học viên nhằm có những điều chỉnh kịp thời và hợp lý Cungcấp thông tin phản hồi còn được coi là một phần bắt buộc với cả người hướngdẫn và học viên trong các chương trình đào tạo điều dưỡng viên đối vớiphương pháp kèm cặp trong bệnh viện
* Động viên khuyến khích: Để tạo động lực cho người học, cần áp dụngkịp thời các biện pháp động viên khuyến khích ngay trong quá trình học tập.Các biện pháp có thể sử dụng là:
+ Khen thưởng kết quả trong từng giai đoạn học tập của học viên
+ Tạo các cơ hội thăng tiến sau khi đào tạo
Trang 36+ Tạo môi trường văn hóa thuận lợi.
+ Tạo điều kiện thuận lợi cho người học tham gia quá trình đào tạo
1.2.8 Đánh giá kết quả đào tạo điều dưỡng viên
Đánh giá kết quả đào tạo nhân lực điều dưỡng viên là một việc làm cầnthiết và quan trọng không chỉ bởi nó giúp bệnh viện đánh giá được năng lựcchuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng, của điều dưỡng viên trước và sau quá trìnhđào tạo, mà còn chỉ ra cho bệnh viện những mặt tồn tại, hạn chế, từ đó có biệnpháp khắc phục, cải tiến, hoàn thiện trong các khóa đào tạo sau này Nhiềuthất bại trong đào tạo điều dưỡng viên ở một số bệnh viện là do bệnh viện chỉchú trọng đến hoạt động đào tạo điều dưỡng viên mà ít quan tâm đến kết quảđào tạo điều dưỡng viên Nhiều Bệnh viện đã bỏ ra những chi phí đào tạokhổng lồ và có nhiều điều dưỡng viên trong bệnh viện viện tham dự nhưng lạikhông tiến hành đánh giá sự tác động tới quá trình thực hiện nhiệm vụ của họ.Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, đánh giá kết quả đào tạo nhân lực điều dưỡng viên
là một công việc khó khăn và phức tạp, có kết quả định lượng được, có kếtquả không lượng hóa được
Đánh giá kết quả đào tạo nhân lực điều dưỡng viên có thể thông qua kếtquả học tập của học viên, và tình hình thực hiện công việc của học viên sauđào tạo Đánh giá đào tạo nhân viên bao gồm:
- Đánh giá kết quả học tập
- Đánh giá chương trình đào tạo
- Đánh giá tình hình công việc sau đào tạo
1.2.8.1 Đánh giá kết quả học tập của học viên
Đánh giá kết quả đào tạo nhân viên thông qua kết quả học tập của họcviên thực chất là việc xác định xem sau chương trình đào tạo điều dưỡng viên,học viên đã tiếp thu được những kiến thức gì? Ở mức độ nào? Việc đánh giánày có thể được thực hiện qua các cuộc kiểm tra Dưới đây là một số hìnhthức kiểm tra thường gặp:
Trang 37- Phỏng vấn: Sử dụng các dạng câu hỏi khác nhau để kiểm tra học viên,trong đó chú trọng các câu hỏi mở là những câu hỏi mà câu trả lời có thể dướidạng một ý kiến, hay một lời bình luận để kiểm tra kiến thức tổng quát củahọc viên Ví dụ: anh chị có suy nghĩ gì về nghề nghiệp hiện tại của mình?
Trắc nghiệm: Thông qua các bảng câu hỏi trắc nghiệm đúng sai, có không, chọn câu trả lời đúng… để trắc nghiệm kiến thức, trắc nghiệm tríthông minh, kỹ năng giao tiếp của học viên
Báo cáo dưới dạng một chuyên đề, dự án: Học viên có thể tự chọn hoặcđược giao một vấn đề cần phải giải quyết trong bệnh viện Bằng các kiến thức
đã được đào tạo, học viên cần xây dựng luận chứng kinh tế, kỹ thuật cho vấn
đề đó Các chuyên đề, dự án được xem xét trên cơ sở khoa học, thực tiễn vàpháp lý, được đánh giá cả tính hợp lý, khả thi và hiệu quả
- Xử lý các tình huống: Các tình huống có thật hoặc các tình huống giảđịnh được nêu ra để học viên tìm các phương án trả lời Quyết định của họcviên trong việc xây dựng và lựa chọn phương án sẽ đánh giá được năng lựccủa học viên
Việc đánh giá kết quả học tập của học viên, một mặt, giúp bệnh việnnắm được tình hình học tập của học viên, mặt khác, giúp cho học viên biếtđược mức độ kiến thức mà họ có được, cũng như những thiếu hụt kiến thức
mà họ cần bổ sung Tuy nhiên, cách đánh giá này chỉ phản ánh bề ngoài chứchưa phản ánh đúng thực chất kết quả của công tác đào tạo nhân viên Muốnvậy, cần phải kết hợp đánh giá tình hình thực hiện công việc của học viên sauquá trình đào tạo nhân viên
1.2.8.2 Đánh giá chương trình đào tạo
Ngoài việc đánh giá kết quả từ phía người học, bệnh viện còn cần phảiđánh giá chương trình đào tạo nhân lực Các mục tiêu đào tạo điều dưỡng viên
đề ra có đạt được như mong muốn của bệnh viện hay không? Học viên có đạtđược các mục tiêu đào tạo nhân lực hay không? Nội dung chương trình cóphù hợp với công việc thực tế của điều dưỡng viên hay
Trang 38không? Phương pháp giảng dạy đã tối ưu chưa, có phát huy khả năng chủđộng, sáng tạo của học viên trong quá trình học tập không? Kết quả đào tạo cóxứng đáng với những chi phí về tiền bạc, thời gian của bệnh viện và của họcviên không?
Việc đánh giá chương trình đào tạo là một việc làm tương đối khó khănkhi đánh giá được xây dựng trên cơ sở việc thiết kế chương trình đào tạo banđầu Trong đánh giá hiệu quả đào tạo điều dưỡng viên cần phải hiểu được tiêuchuẩn nào là quan trọng nhất cần phải được làm rõ khi đánh giá Mục tiêu banđầu đề ra có đạt được không? Đạt được ở mức độ nào và có những tồn tại gì?
1.2.8.3 Đánh giá tình hình thực hiện công việc của học viên sau đào tạo Mục
đích đào tạo điều dưỡng viên trong bệnh viện là nhằm giúp điều dưỡng viênthực hiện công việc của họ một cách tốt nhất ở hiện tại và đáp ứng nhu cầutương lai Vì vậy, việc thực hiện công việc của điều dưỡng viên sau đào tạophản ánh chính xác kết quả của chương trình đào tạo điều dưỡng viên Có thể
đánh giá tình hình thực hiện công việc của điều dưỡng viên qua cáctiêu chí cơ bản sau:
- Khối lượng công việc hoàn thành
- Chất lượng công việc
Trang 391.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến đào tạo điều dưỡng viên trong tổ chức
1.3.1 Các nhân tố bên trong bệnh viện
Sự quan tâm của lãnh đạo bệnh viện thể hiện qua chế độ, chính sách phát triển nhân lực y tế
Các điều dưỡng viên thuộc sự quản lý trực tiếp của lãnh đạo bệnh viện.Nếu lãnh đạo bệnh viện có tầm nhìn xa, là người công tâm, tâm huyết vớicông việc, họ luôn thấy được chất lượng điều dưỡng viên là yếu tố cốt lõiquyết định uy tín và hiệu quả hoạt động chuyên môn của bệnh viện, từ đó họ
sẽ chú trọng triển khai các hoạt động quản lý chất lượng của nhân lực y tếbệnh viện, hướng tới mục đích chung là xây dựng đội ngũ điều dưỡng viên cótrình độ cao chuyên nghiệp và có y đức tốt Điều đó thể hiện rõ ràng trongcông tác quy hoạch, tuyển dụng, sử dụng, đào tạo, đánh giá và đãi ngộ điềudưỡng viên của bệnh viện
Bộ máy tổ chức bệnh viện
Bộ máy quản lý bệnh viện được thể hiện tại các văn bản có tính pháp lý,bao gồm các quy định về: Cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn, nguyên tắc,trình tự quản lý y tế; Trách nhiệm của lãnh đạo, cán bộ công chức quản lý lĩnhvực y tế; Chế độ làm việc, cơ chế phối hợp trong quá trình thực thi công vụ;Quản lý và ban hành văn bản; Khen thưởng, kỉ luật và tổ chức thực hiện.Với bộ máy tổ chức gọn nhẹ và tối ưu, hệ thống quy chế rõ ràng, tráchnhiệm, quyền hạn của từng vị trí việc làm được phân định hợp lý và côngkhai, nội quy nghiêm minh, chặt chẽ sẽ tạo ra môi trường thuận lợi để triểnkhai các hoạt động nhằm nâng cao năng lực, hoàn thiện ý thức kỷ luật vàphong cách làm việc chuyên nghiệp của điều dưỡng viên
Nguồn lực của bệnh viện dành cho đào tạo điều dưỡng viên
Nguồn lực tài chính là điều kiện tiên quyết phải có để triển khai các hoạtđộng trong cơ quan Để tổ chức hiệu quả các hoạt động quản lý chất lượngđiều dưỡng viên như tuyển dụng, sử dụng, đào tạo bồi dưỡng, đánh giá, đãingộ Bệnh viện cần có nguồn tài chính đủ trang trải được các chi phí hoạt
Trang 40động Khi tổ chức các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng đào tạo điềudưỡng viên sẽ có rất nhiều khoản chi, như: chi tổ chức các khóa đào tạo, tậphuấn về chuyên môn nghiệp vụ; chi mua sắm tài sản, trang thiết bị, trụ sở làmviệc phục vụ công tác đào tạo; chi các khoản lương, thưởng, khoản thu nhậptăng thêm, đãi ngộ khác Nếu kinh phí eo hẹp thì việc tổ chức các hoạt độngnêu trên sẽ rất khó khăn, mang lại hiệu quả thấp, thậm chí không khả thi.
Năng lực của điều dưỡng viên
Đào tạo điều dưỡng viên của bệnh viện có đem lại hiệu quả cao, phù hợpvới yêu cầu và xu hướng phát triển của bệnh viện hay không là phụ thuộc vàoviệc phân tích, đánh giá về số lượng, chất lượng điều dưỡng viên của bệnhviện Nếu nguồn điều dưỡng viên trong bệnh viện chất lượng cao thì ít phảiđào tạo hoặc khả năng tiếp nhận thông tin qua đào tạo nhanh hơn, hiệu quảđào tạo cao hơn, chi phí đào tạo thấp hơn và ngược lại
1.3.2 Các nhân tố bên ngoài bệnh viện
- Pháp luật và chính sách của nhà nước: Hiện nay nhà nước đã có nhiều
các quy định liên quan đến công tác đào tạo Những quy định này đã đượcđưa vào Bộ Luật lao động, Luật dạy nghề… Đây được coi là cơ sở pháp lýyêu cầu bắt buộc các bệnh viện phải tuân theo Đây là một trong những điểmthuận lợi cho việc thực hiện đào tạo điều dưỡng tại bệnh viện, giúp bệnh viện
và điều dưỡng viên có cơ sở pháp lý để giải quyết nếu xảy ra tranh chấp trongcông tác đào tạo
- Trình độ phát triển y tế và chăm sóc sức khỏe: Hệ thống cơ sở y tế
khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe được đầu tư nâng cấp sẽ nâng cao tuổithọ, sức khỏe cho dân cư cũng như nhân lực Chăm sóc sức khỏe sinh sản,chăm sóc sức khỏe trẻ em, tư vấn dinh dưỡng, phòng bệnh tật được quantâm sẽ đảm bảo cho thế hệ tương lai có trí lực và thể lực khỏe mạnh, nâng caothể lực và tầm vóc trung bình của người dân Việt Nam Điều này có ảnhhưởng không nhỏ đến hoạt động đào tạo nâng cao chất lượng nhân lực củatoàn xã hội cũng như của tổ chức nói riêng