Đề tài phân tích các yếu tố cấu thành của vi phạm pháp luật và thực trạng vi phạm pháp luật của giới trẻ hiện nay

Việc này dẫn đến những đối tượng vi ph m pháp lu t liên tạ ậ ục bịnhà nước, xã hội và người dân chỉ trích, lên án để xử lý theo các quy định của pháp... Trong các quy ủ ậ định của pháp l

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

KHOA KHOA HỌC MÁY TÍNH

1

Danh sách các thành viên thự c hi n ệ Nguyễn Hu nh H ỳ ải Đăng 20521159

Mục l c ụ

I M ở đầu 3

1 Tính c p thi t cấ ế ủa đề tài 3

2 M c tiêu và nhi m vụ ệ ụ nghiên c u ứ 4

3 Đối tượng và phương pháp nghiên cứu 5

4 Ý nghĩa của vi c nghiên cệ ứu đề tài 5

II N i dung ộ 6

1 T ng quan v vi ph m pháp luổ ề ạ ật 6

a Khái ni m v vi ph m pháp luệ ề ạ ật 6

b D u hiấ ệu c a vi ph m pháp luủ ạ ật 6

c Các loại vi ph m c a vi ph m pháp luạ ủ ạ ật 8

2 Các y u t cế ố ấu thành c a vi ph m pháp luủ ạ ật 9

a M t ch quan c a vi ph m pháp luặ ủ ủ ạ ật 9

b Mặt khách quan c a vi ph m pháp luủ ạ ật 10

c Chủ thể của vi ph m pháp luạ ật 12

d Khách th cể ủa vi ph m pháp luạ ật 14

3 Thực tr ng vi ph m pháp lu t c a gi i tr ạ ạ ậ ủ ớ ẻ hiện nay 16

a Những vi ph m pháp luạ ật ở giới trẻ 16

a Những nguyên nhân vi ph m pháp luạ ật ở giới tr ẻ 20

4 Các gi i pháp h n ch ả ạ ế hiện tr ng vi ph m pháp luạ ạ ật 21

a Các gi i pháp cả ủa Nhà nước 21

a Các giải pháp của nhà trường, gia đình và xã hội 27

III K t lu n ế ậ 28

IV Danh m c các tài li u tham kh o ụ ệ ả 30

3

I Mở đầu

Số liệu mới nhất của Ủy ban Qu c gia v thanh niên Vi t Nam cho thố ề ệ ấy nước ta hiện nay có hơn 22,1 triệu người trong độ tuổi thanh niên, chiếm khoảng 22,5% dân số trên cả nước Đây là thế hệ sẽ kế thừa sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, là lực lượng nòng c t trong công tác xây d ng, b o v và phát triố ự ả ệ ển đất nước Xã h i ngày càng phát ộtriển, vi c h i nhệ ộ ập văn hóa, giáo d c tụ ừ gia đình, xã hội cũng như tiếp c n v i công ngh ậ ớ ệthông tin nói chung và các trang m ng xã hạ ội nói riêng đã một phần tác động đến vi c hình ệthành ý th c và hành vi c a gi i tr hi n nay Cứ ủ ớ ẻ ệ ụ thể là ngày càng có nhi u các thanh niên ềtrẻ có những hành vi vi ph m pháp luạ ật, để ại nhiề l u h u qu ậ ả thương đau không chỉ cho gia đình, xã hội mà còn cho cả tương lai của chính bản thân mình

Trong những năm qua, Đảng và nhà nước đã có nhiều n lỗ ực để ph bi n, giáo dổ ế ục pháp lu t cho thanh thi u niên Viậ ế ệt nhưng hiện tượng thanh niên vi ph m pháp lu t vạ ậ ẫn diễn ra h ng ngày, h ng giằ ằ ờ Xã hội chỉ thực s phát tri n khi và ch khi các cá nhân, t p ự ể ỉ ậthể trong xã hội đó hoàn thiện c v ả ề tư duy, nhận thức và hành động Có th nói, viể ệc hướng tới đẩy lùi vi ph m pháp lu t và giáo dạ ậ ục tư tưởng pháp lu t có vai trò quan tr ng trong viậ ọ ệc xây d ng xã hự ội, là nề ảng thúc đẩn t y cho xã hội ngày m t lộ ớn m nh ạ

Đề tài nghiên cứu về vi phạm pháp luật có giá tr thực tiễn cao, dễ ếị ti p cận, gần gũi, không đặt nặng yếu tố lịch sử trừu tượng và hướng đến việc hình thành tư tưởng cho thanh niên tr hiẻ ện nay Hơn thế ữ n a, trong th i kờ ỳ đổi m i toàn diớ ện, đồng bộ đất nước, việc nghiên c u v vi ph m pháp lu t còn nhi u vứ ề ạ ậ ề ấn đề đặt ra, đòi hỏi ph i ti p t c nghiên cả ế ụ ứu nhằm thay đổ phương án rõ ràng và đúng đắi n trong việc răn đe, xử phạt để giúp giới trẻ thoát khỏi suy nghĩ vi phạm pháp lu t ch là mậ ỉ ột “lỗ ầi l m nhỏ” và sẽ được tha th Nhứ ận thức được t m quan tr ng và tính c p thi t c a vầ ọ ấ ế ủ ấn đề này, chúng tôi chọn đề tài “Phân tích

các y u t c u thành c a vi ph m pháp lu t và th c tr ng vi ph m pháp lu t c a gi i tr ế ố ấ ủ ạ ậ ự ạ ạ ậ ủ ớ ẻ

hiện nay” làm ti u luể ận đánh giá giữa kì cho môn Pháp luật đại cương năm học 2021-2022

2 Mục tiêu và nhi m v nghiên c u ệ ụ ứ

Nghiên cứu s làm rõ n i dung các y u t c u thành c a vi ph m pháp lu t, t p trung ẽ ộ ế ố ấ ủ ạ ậ ậphân tích nh ng vữ ấn đề vi ph m x y ra hiạ ả ện nay cũng như là các nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên Từ đó, chỉ ra nh ng h n ch trong công tác gi i quy t vi ph m pháp lu t cữ ạ ế ả ế ạ ậ ủa Nhà nước ta, liên hệ với thực tiễn và có những phương án mới nhằm nâng cao hiệu quả trong công cuộc xây d ng xã h i, giáo dự ộ ục tư tưởng v pháp lu t cho giề ậ ới trẻ ở Việt Nam

3 Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

▪ Chỉ rõ nguyên nhân, h u qu c a vi ph m pháp ậ ả ủ ạ luật trong cu c sộ ống, đặc biệt là với nh ng b n tr hi n nay ữ ạ ẻ ệ

▪ Bàn lu n và ch ra nh ng h n ch trong công tác x lý và x ph t vi ậ ỉ ữ ạ ế ử ử ạphạm pháp luật của Nhà nước với đ i tưố ợng tr ẻ em, thanh niên

▪ Đề ra các giải pháp cho Nhà nước, gia đình, xã hội để gi i quy t các hiả ế ện trạng vi ph m hi n t i và xây d ng các bi n pháp mạ ệ ạ ự ệ ới ngăn chặn vấn đềnày trong tương lai

+ Về thời gian

Các thông tin được sử dụng để phân tích được lấy từ các cơ quan có thẩm quyền

và n m trong kho ng thằ ả ời gian 20 năm, các phương án, giả pháp đềi ra trong tiểu

5

luận có giá tr lâu dài, phù h p v i thị ợ ớ ời điểm hiện tại và có giá tr ịđóng góp trong tương lai

Về ý nghĩa lý luậ thứ nh t là bài lu n giúp phân tích, lu n gin, ấ ậ ậ ải các phương án áp dụng pháp luật để ử x lý hành vi ph m pháp lu t, làm sáng tạ ậ ỏ hơn các quan điểm của Nhà nước về vấn đề này Thứ hai là khảo sát khá toàn diện tình hình và thực trạng c a hiện ủtrạng vi ph m pháp lu t trong gi i tr hiạ ậ ớ ẻ ện nay, trên cơ sở đó, đánh giá sự nguy hi m và ểnguyên nhân c a x y ra vủ ả ấn đề nh m áp dằ ụng phương hướng một cách đúng đắ Thứn ba

là đề xuất một số giải pháp vận dụng phương hướng giải quyết để Nhà nước ta áp dụng vào công cu c phát triộ ển tư tưởng, b sung lu t pháp và giáo d c hành vi cho các b n tr ổ ậ ụ ạ ẻngày nay

Về ý nghĩa thực ti n, vi c nghiên c u giúp m i cá nhân hi u rõ v s nghiêm tr ng ễ ệ ứ ỗ ể ề ự ọcủa v n n n vi ph m pháp luấ ạ ạ ật ở thế h trong th i kì toàn c u hóa hi n nay, t ệ trẻ ờ ầ ệ ừ đó tự bản thân mình có được nhận thức phải rèn luyện tư tưởng, lối sống và hành động để tránh xa vấn nạn Qua đó, cá nhân có thể hoàn thi n bệ ản thân, tu dưỡng nhân cách để góp ph n d ng ầ ựxây d ng m t xã h i tự ộ ộ ốt đẹp, văn minh tiên tiến Ngoài ra, ti u lu n còn góp ph n giể ậ ầ ải quyết các thắc mắc, các bấ ổn trong công tác x t ửlý vi ph m ạ ở Việt Nam

5 Kết c u c a ti ấ ủ ểu luận

Tiểu lu n gậ ồm phần mục l c, mụ ở đầ u, n i dung, kộ ết luận và danh mục ch a thông tin ứcác nguồn tài li u tham khệ ảo đã sử ụ d ng

II Nội dung

a Khái ni m v vi ph m pháp lu t ệ ề ạ ậ

Vi ph m pháp lu t là các hi n ạ ậ ệ tượng xã h i mang tính ch t tiêu c c, khác v i các ộ ấ ự ớcuộc cách mạng là cuộc đấu tranh c a m t giai c p ho c toàn dân tủ ộ ấ ặ ộc nhằm mục đích lật đổ hệ thống xã hội cũ để xây dựng hệ thống xã hội mới tiến bộ vì sự phát triển đi lên của xã hội

Hành vi vi ph m pháp ạ luật là s ph n ng tiêu c c c a m t s cá nhân, tự ả ứ ự ủ ộ ố ổ chức trái lại ý chí của nhà nước được thể ệ hi n trong các quy ph m pháp luạ ật Do đó, tấ ả t ccác hành vi dù vô ý hay c ý không tuân theo các tình huố ống được so n th o trong ạ ảcác quy ph m pháp luạ ật đều có thể trở thành hành vi vi ph m pháp lu t Tuy nhiên, ạ ậvẫn có một số trường h p hành vi trái pháp lu t không ph i là hành vi vi ph m pháp ợ ậ ả ạluật Nếu hành vi đó không tồ ại đầy đủn t các y u t hình thành vi ph m pháp lu t thì ế ố ạ ậkhông ph i là hành vi vi ph m pháp lu ả ạ ật

Những hành vi này luôn tiềm tàng mang đến nh ng m i nguy hữ ố ại cho nhà nước,

xã hội và người dân Việc này dẫn đến những đối tượng vi ph m pháp lu t liên tạ ậ ục bịnhà nước, xã hội và người dân chỉ trích, lên án để xử lý theo các quy định của pháp

7

những tính cách cá nhân của ngon người cho dù có nguy hi m cho xã hể ội cũng không

bị coi là vi phạm pháp luật

Thứ hai là trái với các quy định được ban hành c a pháp lu t Trong các quy ủ ậ

định của pháp luật đã mô tả đầy đủ các trường hợp và tình cụ thể về các hành vi mà chủ thể được làm hoặc không được làm gì Vì th , n u không tuân thế ế ủ đúng các nội dung này này thì s b coi là vi ph m pháp lu t Tuy nhiên, nh ng vi c mà pháp luẽ ị ạ ậ ữ ệ ật không c m thì dù có làm trái v n không b xem là vi ph m pháp lu ấ ẫ ị ạ ật

Thứ ba là chủ thể thực hi n hành vi ph m pháp lu t phệ ạ ậ ải có đủ năng lực trách nhiệm pháp lý Ch ủ thể ph i có kh ả ả năng nhận thức, điều khi n các hành vi c a mình ể ủ

Do đó, pháp luật chỉ quy định năng lực trách nhi m pháp lý cho nhệ ững người đủ ột m

độ tuổi nhất định Đối với những thanh thiếu niên chưa phát triển đầy đủ nhận thức

và khả năng nhận biết thường sẽ không đánh giá được h t nh ng h u qu do hành vi ế ữ ậ ả

mà họ gây ra cho nên nhà nước không b t h vắ ọ ề chịu trách nhiệm pháp lý Đố ới i vnhững người mất khả năng nhận thức khi thực hiện hành vi của họ ở thời điểm thực hiện thì pháp luật quy định h ọ cũng không có năng lực trách nhiệm pháp lý, do đó họcũng không phải chịu trách nhiệm pháp lý

Thứ tư là hành vi có l i c a chỗ ủ ủ thể Định nghĩa có lỗi ở đây có thể được hiểu rằng là hành vi vi ph m pháp lu t trái v i các quy nh c a pháp luạ ậ ớ đị ủ ật cũng như được thực hi n b i ch ệ ở ủ thể có đầy đủ năng lực trách nhi m pháp lý Tuy nhiên, nh ng hành ệ ữ

vi trái pháp lu t mà chậ ủ thể thực hi n trong nhệ ững trường h p b t khợ ấ ả kháng cũng được xem xét là không b vi phạm pháp luật ị

c Các lo i c a vi ph m pháp lu t ạ ủ ạ ậ

Vi ph m pháp lu t trong xã h i rạ ậ ộ ất đa dạng cho nên có r t nhiấ ều các để phân loại chúng Vi phạm pháp luật dựa trên các đ c điặ ểm và mức độ gây nguy hiểm cho cộng đồng xã hội, thông thường được chia thành bốn loại như sau:

Vi ph m pháp lu hình sạ ật ự (tội ph m): Là hành vi gây nguy hi m cho xã hạ ể ội được quy định trong các điều khoản của Bộ luật, được thực hiện bởi các chủ thể có năng lực trách nhi m hình s m t cách c ý ho c không c ý, xâm ph m nệ ự ộ ố ặ ố ạ ền độ ậc l p, chủ quyền, toàn vẽ lãnh thổ, xâm phạm đến chế độ chính tr , kinh tị ế, văn hoá, quốc phòng, an ninh trật tự và an ninh xã hội Ngoài ra, hành vi này các hạ ếi đn quy n, lề ợi

ích h p pháp c a công dân, xâm ph m nhợ ủ ạ ững lĩnh vực khác được Bộ luật quy định đều phải chịu trách nhiệm hình sự

Vi ph m hành chính: Là hành vi xâm ph m do cá nhân ho c tạ ạ ặ ổ chức th c hiự ện tới các quy định quy tắc quản lý của nhà nước ban hành mà không phải làg tội phạm hình s và theo các nự ội quy định của pháp lu t ban hành ph i ch u ch tài hành chính ậ ả ị ế

Vi ph m dân s : Là các hành vi trái pháp lu t và có l i do các ch ạ ự ậ ỗ ủ thể có đầy đủ năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện, gây nguy hiểm tới các quan hệ tài sản, quan

hệ nhân thân mà có liên quan t i tài s n, quan h nhân thân phi tài s n ớ ả ệ ả

Vi ph m k ạ ỷ luật nhà nước: Là các hành vi trái pháp lu t và có l i do các ch ậ ỗ ủ thểthuộc ph m vi quạ ản lý nhà nước có đầy đủ năng lực trách nhi m pháp lý th c hi n, ệ ự ệgây nguy hi m t i các quan hể ớ ệ được xây d ng trong n i bự ộ ộ cơ quan, tổ chức thuộc nhà nước

a Mặt khách quan c vi ph ủa ạm pháp lu t ậ

Mặt khách quan c a vi ph m pháp lu t là t t c nh ng tín hi u bên ngoài th ủ ạ ậ ấ ả ữ ệ ếgiới khách quan, bao g m các y u tồ ế ố như hoạt động trái pháp lu t, h u qu c a hoậ ậ ả ủ ạt động đó, thời gian, địa điểm, cách thức, thủ đoạn, công cụ, phương tiện vi phạm tới pháp luật các hành động như châm chích, chém người, tr m c p tài sộ ắ ản, đi vào đường cấm, l m quy n trong khi thi, quan h công v Có th có nh ng hình th c b ạ ề ệ ụ ể ữ ứ ỏ sót như

B Không khai báo t i ph m, tr n tránh ộ ạ ố nghĩa vụ quân sự… Hậ quả trựu c ti p cế ủa việc th c thi pháp lu t, t c là làm cho xã h i chúng ta bự ậ ứ ộ ất ổn, nguy h i Hành vi vi ạphạm pháp lu có th gây ra nh ng h u qu hoật ể ữ ậ ả ặc đe dọa nhất định Bi u hi n cể ệ ủa những h u qu c a vi c vi ph m pháp luậ ả ủ ệ ạ ật được bi t qua s bế ự ất thường của các tình trạng c a các quan h xã hủ ệ ội đã bị xâm h i Nh ng thi t h i và m t mát chi ti t, có ạ ữ ệ ạ ấ ếthể định lượng được như thiệt h i cạ ủa cả ậi vt chất con người, v tính mạề ng, sức kh e ỏcủa con người là những h u quậ ả thường thấy nhất của việc vi phạm pháp luật.Những mất mát trừu tượng khó có th biể ết đến m t cách chính xác và ra 1 con sộ ố như thiệt hại v tinh th n cề ầ ủa b n thân, tình trả ạng không an toàn cho đờ ối s ng c a cá nhân ủđó.Cơ sở vô cùng quan trọng để đánh giá mức độ nguy hiểm cho xã hộ ủi c a vi phạm pháp lu t là h u qu c a vi c vi ph m t i pháp lu t Nh ng thậ ậ ả ủ ệ ạ ớ ậ ữ ời điểm ho c kho ng ặ ả

9

thời gian mà vi ph m pháp luạ ật được di n ra là th i gian x y ra vi ph m Các công c ễ ờ ả ạ ụ

và phương tiện vi phạm là những công cụ và phương tiện mà một người sử dụng đểtham gia vào các hoạt động vi ph m, ch ng hạ ẳ ạn như: B Dao giết người, xe máy cướp người Cách thức, nghề, Những yếu tố này ít nhiđồ ều cũng phản ánh nguy cơ bịxâm phạm

Ví dụ:

- Vào lúc 8 giờ ngày 13 tháng 8 năm 2020, C, 28 tuổi, đi xe máy trên đường Hoàng Diệu, Hà Nội mà không đội mũ bảo hiểm Như vậy, anh B được pháp luật bảo vệ vì hành vi không đội mũ bảo hiểm khi điều khiển xe máy trên đường của anh B là vi phạm pháp luật và sẽ bị xử lý theo năng lực pháp luật của chủ thể vi phạm pháp luật vì đã xâm phạm đến mối quan hệ xã hội của mình

- Tháng 9/2008, Bộ tài nguyên môi trườn đã phát hiện ra vụ việc sai phạm của công ty Bột ngọt Vedan (Công ty TNHH Vedan Việt Nam) Theo đó thì công

ty Vedan đã hằng ngày sả nước thải bẩn (chưa qua xử lý) trực tiếp ra sông Thị Vải (Đồng Nai) suốt 14 năm qua kể từ khi đi vào hoạt động (1994): khoảng 45000m3/1 tháng Hành động này gây ô nhiễm nặng cho dòng sông, gây chết các sinh vật sống ở sông này và ảnh hưởng trầm trọng đến sức khỏe người dân ven sông…

b Mặt ch quan c a vi ph ủ ủ ạm pháp luật

Mặt ch quan c a vi ph m pháp lu t là t t c nhủ ủ ạ ậ ấ ả ững giai đoạn và diễn biến tâm lí của con người ta khi vi phạm tới pháp luật như lỗi, động cơ thật sự và mục đích cuối cùng c a bủ ản thân h ọ

Những hành v trái v i pháp lu t ph n ánh nhỉ ớ ậ ả ững thái độ của tâm lý con người ta

do l i, cho nên l i là y u t vô cùng c n thiỗ ỗ ế ố ầ ết và đóng 1 vai trò quan trọng ph n ánh ả

độ nguy hiểm và cảnh giác của việc vi phạm pháp luật Có hai loại lỗi cơ bản là cố ý

và vô ý; lỗi cố ý gồm trực tiếp có c ý và gián ti p có c ý; vô ý do quá t ố ế ố ự tin vào bản thân hay vô ý do quá cẩu th u t o nên l i vô ý ả đề ạ ỗ

Lỗi tr c ti p có cự ế ố ý có đặc trưng là chủ thể vi ph m nh n th c rõ hành vi cạ ậ ứ ủa mình là nguy hi m cho xã h i, c tình ti p t c làm viể ộ ố ế ụ ệc đó và muốn nó được x y ra dù ảbiết rõ hậu qu mà nó s gây ra cho xã h i và nhả ẽ ộ ững người khác

Lỗi gián ti p có cế ố ý có đặc trưng là chủ thể vi ph m nh n th c rõ hành vi cạ ậ ứ ủa mình là nguy hi m cho xã h i, biể ộ ết trước hành vi l i c a mình s gây ra nh ng h u qu ỗ ủ ẽ ữ ậ ảnhư thế nào, nhưng vẫn làm dù biết kết qu có ra sao ả

Đặc trưng của vô ý do quá tự tin vào bản thân là trường hợp có hành vi gây ra nguy hi m cho mể ọi người nh n, biậ ết trước được nh ng h u qu ữ ậ ả mà mình gây ra, nhưng nghĩ rằng hành vi đó không xấu xa hay để lại bất cứ hậu quả xấu gì

Lỗi vô do c u thỷ ẩ ả có đặ trưng là chủ thể vi phc ạm đã gây ra hậu qu nguy hả ại cho xã hội trong trường h p không biợ ết trước v h u qu mà mình có th gây ra cho ề ậ ả ểmọi người xung quanh dù những hành vi đó để lại hậu quả vô cùng nghiêm trọng và cần được biết rõ để ngăn chặn

Yếu t c n ph i thố ầ ả ấy trước th hi n ể ệ ở chỗ người vi phạm có nghĩa vụ ph i tuân ảthủ nh ng quy t c nhữ ắ ất định nhung do lu m thu m, thi u ý th c c n thộ ộ ế ứ ẩ ận, lơ là, không hoàn toàn t p trung, vô trách nhiậ ệm, không để ý kĩ càng xung quanh vì vậy không thể hoàn thành t t nh ng viố ữ ệc đó Yế ốu t có th biể ết trước được bi u hi n ể ệ ở chỗ người

vi phạm có đủ 2 loại điều ki n là khách quan và chệ ủ quan (trình độ ọ h c v n, kinh ấnghiệm của bản thân, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, thời gian, địa điểm, điều kiện, hoàn c nh khách quan ) ả để nh n biậ ết trước được hành vi c a mình có th gây ra nh ng ủ ể ữ

gì không t t cho xã h ố ội

Động cơ vi phạm là động lực bên trong thúc đẩy chủ thể thực hiện hành vỉ vi phạm pháp lu t Y u t ậ ế ố động cơ thường đi liền với l i c ý b i vì ch khi vi ph m pháp ỗ ố ở ỉ ạluật v i lớ ỗi như vậy , vì những người thu c v l i không c ý khi gây ra nh ng hành ộ ề ỗ ố ữ

vi đó cá nhân không biết trước hoặc không nhận thức được hành vi của minh là có vi phạm pháp lu t hoậ ặc nghĩ rằng hành vi c a mình không gây ra b t c hi u qu gì khác ủ ấ ứ ệ ảhoặc vi ph n gì t i pháp lu t.Ví d , có nhạ ớ ậ ụ ững trường hợp vi ph m pháp lu t, cá nhân ạ ậ

có th b ể ị thúc đẩy vì nh ng lý do xữ ấu như ghen tức, lòng tham lam, s ự đố kị, sĩ diện Mục đích vi phạm pháp luật là kết quả mà cá nhân vi phạm pháp luật đề ra và

muốn thành công ực hith ện được khi th c hi n nh ng hành vi này Nh ng cá nhân ự ệ ữ ữtrực ti p c ý gây lế ố ỗi thường s ẽ đi kèm với mục đích của b n thân mình, vì trong nh ng ả ữtrường h p c ợ ụ thể như vậy, cá nhân vi ph m r t mu n gây ra h u qu ạ ấ ố ậ ả nào đó bằng cách

11

thực hi n các hành vi vi ph m pháp lu t, nó khác v i h u qu sau khi vi ph m pháp ệ ạ ậ ớ ậ ả ạluật

Hậu qu là nh ng gì x y ra trên th c t c a hành vi b vi ph m pháp lu t, còn ả ữ ả ự ế ủ ị ạ ậmục đích chính là kết quả mà cá nhân muốn đạt được trong thâm tâm của bản than mình, nó nảy sinh trước khi thực hiện hành vi Nh ng h l y x y ra sau khi th c hi n ữ ệ ụ ả ự ệnhững hành vi này có thể đúng như ý muốn của cá nhân th c hiự ện nhưng đôi khi có thể khác hoàn toàn so v i d ớ ự định ban đầu Nh ng y u t g m ch quan và khách quan ữ ế ố ồ ủ

đã tác động lớn đến nhứng điều trên trong quá trình cá nhân th c hi n hành vi c a bự ệ ủ ản thân mình

c Chủ c a vi ph m pháp lu t thể ủ ạ ậ

Đối tượng vi phạm pháp luật là người, tổ chức hoặc cơ quan có năng lực trách nhiệm pháp lý và đã làm các hoạt động trái với pháp luật nhà nước Pháp luật chỉ quy định hậu quả mà đối tượng phải gánh chịu khi đối tượng đó đạ ới đột t tuổi nhất định,

có ý chí và t do ý chí c a chính b n thân hự ủ ả ọ Các hành vi được g i là trái pháp luọ ật nhưng được thực hiện bởi các đối tượng chưa đủ năng lực, khả năng nhận thức đúng theo quy nh c a pháp luđị ủ ật đã đưa ra thì không được xem là vi ph m pháp lu t Kh ạ ậ ảnăng nhận hậu quả khi vi phạm pháp luật được quy định khác nhau ở những khu vực, quốc gia khác nhau trong các lĩnh vực khác nhau

Những đối tượng nh n thậ ức được việc mình đang làm và h u qu mà chúng m ng ậ ả ạlại, đồng thời họ có khả năng điều khiển được hành vi của mình Như vậy, chỉ những hành vi không đúng với quy định mà pháp luật, có lỗi của những người đó mới được xem như là vi phạm pháp luật Trường hợp các cá nhân, tổ chức thực hiện một xử sự

là hành vi trái v i pháp luớ ật nhưng họ không nh n thậ ức được hành vi c a mình và ủnhững h lệ ụy mà hành vi đó mang lại cho xã hội hoặc họ đã biết, nhận thức được việc làm dó nhưng không điều khiển được bản thân thì không được coi là l i và không phỗ ải

là vi phạm pháp luật

Năng lực trách nhiệm pháp lý của con người được định nghĩa trên cơ sở là tuổi

và s nh n th c hành vi hự ậ ứ ọ đang thực hi n M i tệ ọ ổ chức được xác nh n là h p pháp ậ ợđều có năng lực trách nhiệm pháp lý của họ, năng lực đó được xác định trên cơ sở địa

vị pháp lý c a tủ ố chức đó Pháp luậ ủt c a những nhà nước khác nhau có th có nh ng ể ữ

quy định khác nhau về năng lực trách nhiệm pháp lý và cơ cấ ại các đối tượu l ng có hành vi vi ph m pháp lu t Trong m t s ạ ậ ộ ố trường h p vi ph m pháp luợ ạ ật, đối tượng phải

có nh ng d u hi u hay nh ng hoàn cữ ấ ệ ữ ảnh, điều kiện riêng Đố ới v i những trường h p ợnày, những đối tượng mang hành vi vi phạm được g i là ch ọ ủ thể đặc biệt Nếu các điều kiện này không đủ thì chưa được gọi là vi phạm pháp lu t trong trường hậ ợp đó

Ví d 1: A 30 tu i, khi di chuyụ ổ ển trên đường bằng xe máy A đã sử ụng điện dthoại di động Vì vậy, A đã bị cảnh sát giao thông xử phạt hành chính theo điểm a khoản 4 Điều 5 Nghị định 100/2019/NĐ-CP

Chủ thể vi phạm là A vì đã thực hi n hành vi vi ph m pháp lu t là dùng tay s ệ ạ ậ ửdụng điện thoại khi đang điều khiển xe chạy trên đường

Ví dụ 2: A cho B thuê nhà, khi thuê nhà B có đặt cọc cho A s n 5 triố tiề ệu đồng, trong hợp đồng quy định nếu B thuê đủ 6 tháng và B không mu n thuê n a thì A s ố ữ ẽtrả l i B 5 tri u là s ạ ệ ố tiền đã cọc trước đó Nhưng sau đó B đã thuê đủ thời gian 6 tháng

và có nguy n v ng chuyệ ọ ển đi thì A lại không ch u tr sị ả ố tiền cọc đúng như hợp đồng quy định Vì thế, A được xác định đã vi phạm luật dân sự Chủ thể vi phạm là A vì A không thực hiện đúng theo điều kho ng hả ợp đồng

Ví d 3: A 20 tu i, A vì có xích mích v i B nên mu n d y cho B m t bài h c, ụ ổ ớ ố ạ ộ ọmột hôm A h n B ra ch vẹ ỗ ắng người và dùng đá đánh vào đầu B khi n B b ế ị thương tật nghiêm tr ng và ph i nh p viọ ả ậ ện, bác sĩ đã chuẩn đoán tỷ ệ ổn thương cơ thể l t là 35% Như vậ A đã vi phạy, m pháp luật hình sự trong khoản 1 Điều 134 Bộ luật Hình sự

2015, sửa đổ ổi b sung 2017

d Khách th c a vi ph m pháp lu t ể ủ ạ ậ

Khách th cể ủa các đối tượng vi ph m có các hành vi vi ph m pháp lu t là các ạ ạ ậquan h xã hệ ội được pháp luật nhà nước b o vả ệ nhưng lạ ịi b nh ng hành vi có tính ữchất vi ph m pháp luạ ật gây thiệ ại t h

Khách th là m t trong b n y u t chính t o thành vi ph m pháp lu t ể ộ ố ế ố ạ ạ ậ (đối tượng

vi ph m, khách th , nh ng m t ch quan, khác quan) Khách th c a vi ph m pháp ạ ể ữ ặ ủ ể ủ ạluật được phân biết theo ngành luật như sau: khách thể của vi phạm hình sự, của vi phạm hành chính, c a vi ph m dân s , c a vi phủ ạ ự ủ ạm kỉ lu t.ậ

13

Khoa h c Lu t hình s d a vào mọ ậ ự ự ức độ bao quát chung c a các quan h xã hủ ệ ội chia khách th t i ph m thành ba loể ộ ạ ại: Khách thể chung, khách th ể loại và khách thể

trực tiếp của các đối tượng ph m tạ ộ i

Khách thể chung của đ i tượố ng vi ph m là t p hạ ậ ợp đủ các quan h xã hệ ội đã bịtội ph m xâm hạ ại và được pháp lu t hình s b o v Theo Lu t hình s c a Viậ ự ả ệ ậ ự ủ ệt Nam, khách th chung cể ủa đối tượng ph m t i là các quan h xã hạ ộ ệ ội được quy định theo khoản 1 Điều 8 Lu t hình s 2015 (sậ ự ửa đổi và được bổ sung vào năm 2017).Bất kì hành vi phạm tội nào cũng có thể gây ra thiệt hạ ếi đn khách th chung là mể ột trong các quan h xã hệ ội đã được quy định trong khoảng 1 điều 8 Vì v y, qua khách ậ

thể chung, ta có thể ấy r ng nhi m v c a Lu t hình s và b n ch t c a nó Hay th ằ ệ ụ ủ ậ ự ả ấ ủchính xác hơn là chính sách hình sự của một quốc gia nào đó được thể hiện thông qua Lu t hình s ậ ự

Khách thể loạ ủa đố tượi c i ng vi ph m là nhóm quan h xã h i có nh ng tính ạ ệ ộ ữchất giống nhau được m t nhóm các quy ph m pháp lu t c a pháp lu t hình s bộ ạ ậ ủ ậ ự ảo

vệ và duy trì nhưng bị ột nhóm tội ph m ạm xâm hại Khách thể loại đóng góp vai trò quan tr ng v m t l p pháp Nó chính là nh ng y u tọ ề ặ ậ ữ ế ố cơ bản để ộ luậ B t hình s ựđược xây dựng bao gồm các chương trình trong phầ ội phạn t m K phạm t i thực tế ẻ ộrất đa dụng về các mặt chủ thể, chủ quan, khách quan nhưng nếu chúng đều gây hại tới các quan h xã h i có nhệ ộ ững đặc điểm tương đồng v i nhau thì s ớ ẽ được x p chung ếvào một chương trong bộ luật Qua vi c xem xét nh ng nhóm khác th nhệ ữ ể ất định ta

có thể xác định, đánh giá được mức độ nguy hi m cho xã h i c a hành vi vi phễ ộ ủ ạm

cụ thể khi nó tác động trực tiếp đến một trong các khách thể của nhóm Có thể nói sắp xếp các chương của ph n các t i ph m theo khách thầ ộ ạ ể loạ ấi r t phù hợp và khoa học N u chúng ta x p theo các y u t khác (chế ế ế ố ủ quan, chủ thể, …) thì nó sẽ gây ra tình tr ng có nhi u t i ph m có hành vi vi phạ ề ộ ạ ạm khác nhau được n m trong mằ ột chương Nó sẽ gậy ra khó khan l n cho viớ ệc xác định, đánh giả ức độ m nguy hiểm cho xã hội của đối tượng ph m t i và viạ ộ ệc xử lý, răn đe chúng Các đối tượng phạm tội được liệt kê trong một chương riêng biệt của phần các tội phạm (có cùng khách thể loại) bao gi c ng ch gây ra tác hờ ũ ỉ ại đến khách th ể loại mà chúng được phân lo i ạNhưng không phải đối tượng nào trong chương đó cũng luôn xâm hại đến khách th ể