Nghiên cứu công nghệ để thiết kế xây dựng các công trình ngăn sông lớn vùng triều

Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn Viện khoa học thủy lợi việt nam ===========Y Z=========== Báo cáo tổng kết khoa học kỹ thuật đề tài nghiên cứu công nghệ để thiết kế, xây dựng c

Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn

Viện khoa học thủy lợi việt nam

===========Y Z===========

Báo cáo tổng kết khoa học kỹ thuật

đề tài nghiên cứu công nghệ để thiết kế, xây dựng các công trình ngăn sông lớn vùng triều

VIệN ThủY CÔNG - TRUNG TÂM CÔNG TRìNH đồng

bằng ven biển và đê điều

Địa chỉ: Số 7 Ngõ 95 – Chùa Bộc - Đống Đa - Hà Nội

7325

Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn

Viện khoa học thủy lợi việt nam

===========Y Z===========

Báo cáo tổng kết khoa học kỹ thuật

đề tài

nghiên cứu công nghệ để thiết kế, xây dựng

các công trình ngăn sông lớn vùng triều

CƠ QUAN CHỦ QUẢN: BỘ NễNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NễNG THễN

CƠ QUAN CHỦ TRè: VIỆN KHOA HỌC THỦY LỢI VIỆT NAM

ĐƠN VỊ THỰC HIỆN: TRUNG TÂM CễNG TRèNH ĐỒNG BẰNG VEN

BIỂN VÀ Đấ ĐIỀU - VIỆN THỦY CễNG

VIỆN KHOA HỌC THỦY LỢI VIỆT NAM

GIÁM ĐỐC

Chủ nhiệm đề tài: PGS.TS Trần Đỡnh Hoà

Thư ký đề tài: ThS Trần Văn Thỏi

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

DANH SÁCH NH NG NGU I THAM GIA TH C HI N Ð TÀI

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

L I C M ON

Ð tài du c hoàn thành v i s t o di u ki n và dóng góp nhi u ý ki n quý báu c a các nhà qu n lý và chuyên viên cao c p Nguy n B nh Thìn, Ðinh Vu Thanh (V KHCN&MT - B NN&PTNT), Ban Giám d c và phòng KHTH Vi n Khoa h c Th y l i Vi t Nam, Vi n KHTL Mi n Nam, Vi n Quy ho ch th y l i Nam B , S NN&PTNT các t nh Ð ng b ng sông C u Long, v.v

Nhóm th c hi n d tài xin trân tr ng c m on s t o di u ki n và ph i h p

th c hi n này

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

M Ð U

Trong b i c nh h i nh p qu c t và s phát tri n m nh m theo hu ng công nghi p hóa, hi n d i hóa c a các ngành kinh t qu c dân, v n d phát tri n b n v ng Nông nghi p, Nông thôn là m t nhu c u và nhi m v quan tr ng mà Ð ng và Nhà

nu c dã d t ra trong giai do n t i Ð phát tri n n d nh và b n v ng Nông nghi p Nông thôn nói riêng và kinh t xã h i nu c ta nói chung, vi c xây d ng các công trình

th y l i ch d ng t o ngu n nu c nh m dáp ng các yêu c u c a th c t s n xu t dóng vai trò quan tr ng d c bi t

Ð có d ngu n nu c thông thu ng chúng ta ph i xây d ng các h ch a nh m

t o ngu n di u ti t dòng ch y và d y m n, d ng th i ph i làm c ng h luu d ngan

m n, gi ng t Các h ch a nu c thu ng ngu n nu c ta dã du c khai thác khá nhi u, trong tuong lai s g n nhu b c n ki t Do dó trong giai do n s p t i, d gi i quy t v n d t o ngu n nu c ng t, vi c tri n khai các d án ngan sông d c bi t là ngan các con sông l n tr thành m t nhu c u, dòi h i c p bách c a th c t s n xu t

Nhu v y, song song v i vi c nghiên c u d u tu, xây d ng các công trình phòng

ch ng lu l t, các k t qu nghiên c u, ng d ng, d xu t nh ng gi i pháp khoa h c công ngh trong xây d ng các công trình ngan sông di u ti t v a d m b o ngan m n, ngan nu c bi n dâng, v a d m b o t o ngu n nu c ng t nhung không du c làm x u di

v n d thoát lu qua công trình mang m t ý nghia chi n lu c r t quan tr ng trong phát tri n kinh t xã h i

T tru c t i nay chúng ta ch m i xây d ng du c m t s công trình ngan sông ven bi n v i các con sông v a và nh , có c t nu c th p nhu c ng d p Nghi Quang (Ngh An), c ng Ðò Ði m (Hà Tinh), công trình d p Th o Long (Th a Thiên Hu ),

c ng Ba Lai (B n Tre) v.v

Do di u ki n kinh t d t nu c chua cho phép cung nhu k thu t thi công xây

d ng công trình quá ph c t p mà các con sông r ng và sâu, nhu sông Sài Gòn, sông Hàm Luông, sông Ti n, sông H u, sông Cái L n, Cái Bé v.v cho d n nay v n chua

du c d c p d n m t cách dúng m c

Trong nh ng nam v a qua, Vi n Khoa h c Th y l i Vi t Nam dã nghiên c u

và ng d ng thành công m t s công ngh ngan sông m i, n i b t là công ngh d p

Tr d và công ngh d p Xà lan Tuy nhiên, các công ngh này m i du c nghiên c u

áp d ng cho các công trình ngan sông v a và nh , có c t nu c khá th p Khi xây

d ng, ngan du c các con sông l n, c t nu c sâu, vi c thi t k thi công công trình s

g p r t nhi u khó khan, c n thi t ph i có nh ng bu c d t phá m nh m v công ngh

và d u tu thi t b tiên ti n trong xây d ng công trình

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Tu duy m i trong xây d ng ngan sông l n, khác nhi u so v i tu duy thi t k xây d ng công trình ngan sông truy n th ng Nhi u v n d k thu t chuyên sâu c n

ph i du c d u tu nghiên c u m c d cao Các gi i pháp thi công, thi t b thi công cung là nh ng v n d l n dòi h i d u tu nhi u hon c v ch t xám và kinh phí V t li u chính và ph trong xây d ng, thi công, ch t o công trình d u là nh ng v n d l n quy t d nh d n s thành công trong thi t k , xây d ng công trình ngan sông l n

Nh m ti p c n m t cách m nh m , sâu r ng hon các công ngh tiên ti n trên th

gi i ph c v nhu c u c p bách c a th c t s n xu t, ti p theo nh ng thành công c a các nghiên c u dã d t du c, nam 2006 B Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn dã giao cho

Vi n Khoa h c Th y l i th c hi n d tài “Nghiên c u công ngh d thi t k , xây d ng công trình ngan sông l n vùng ven bi n”

Nh ng k t qu nghiên c u chính c a d tài g m có:

Bu c d u xây d ng du c các co s khoa h c cho vi c quy t d nh d u tu xây d ng các công trình ngan sông l n nhu: Phân tích tính c p thi t ph i xây d ng công trình; Ðánh giá môi tru ng chi n lu c cho m t công trình ngan sông l n di n hình; Ð nh hu ng quy

ho ch và th t uu tiên xây d ng các công trình ngan sông l n ÐBSCL

Ðã t ng quan các k t qu nghiên c u, ng d ng công ngh m i trong xây d ng các công trình ngan sông l n trên th gi i

Ð xu t 3 công ngh thi t k , xây d ng công trình ngan sông l n có th áp d ng phù h p v i di u ki n t nhiên, kinh t xã h i c a nu c ta g m: Công ngh Tr Ð , công ngh Tr Phao, công ngh d p Xà lan liên h p Tu thu c và di u ki n t nhiên, k thu t c th d l a ch n 1 trong 3 công ngh này m t cách h p lý

Ngoài ra, m t s k t c u, h ng m c công trình khác có th dùng chung cho c 3 công ngh trên nhu âu thuy n, c u giao thông, c a van,.v.v cung dã du c d c p d có

th l a ch n áp d ng phù h p

K t qu nghiên c u c a d tài du c th hi n trong 01 báo cáo t ng h p, 09 t p báo cáo chuyên sâu, 50 báo cáo chuyên d , 02 t p h so thi t k so b cho 2 công trình tiêu bi u l a ch n là công trình ngan sông Hàm Luông và sông Cái L n, 03 t p hu ng

d n quy trình thi t k , xu t b n 1 cu n sách, 02 mô hình trình di n cho 2 công ngh

m i là d p Tr phao và d p Xà lan liên h p, dào t o 4 th c s , 1 nghiên c u sinh, dã

du c ch p nh n don dang ký d c quy n sáng ch cho hai công ngh “Tr phao” và

“Ð p phao liên h p”, dang 7 bài báo trên các t p trí chuyên ngành Trong t p báo cáo

t ng h p này ngoài ph n m d u, k t lu n và ki n ngh g m 7 chuong:

Chuong 1: Tính c p thi t và co s khoa h c d i v i vi c xây d ng các công

trình ngan sông l n Chuong 2: T ng quan các công ngh ngan sông

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Chuong 3: Nghiên c u công ngh ngan sông l n Chuong 4: Các lo i c a van kh u d l n

Chuong 5: Phân tích dánh giá hi u qu kinh t - k thu t các phuong án công

ngh d xu t Chuong 6: Hu ng d n quy trình công ngh thi t k xây d ng công trình ngan

sông l n Chuong 7: L p thi t k so b cho công trình th c t

K t qu nghiên c u c a d tài góp ph n quan tr ng giúp cho vi c l a ch n phuong án quy ho ch, thi t k , xây d ng các công trình ngan sông l n m t cách h p

lý, hi u qu Ð c bi t trong b i c nh bi n d i khí h u di n bi n nhanh dòi h i ph i có

gi i pháp k p th i cho vi c ch ng nu c bi n dâng, xâm nh p m n và nh ng di n bi n

b t thu ng c a th i ti t

Công ngh ngan các sông l n, d c bi t là các sông l n Vi t Nam là nh ng v n

d r t l n, ph c t p V i d c di m n i b t v di u ki n t nhiên, kinh t - xã h i nhu ÐBSCL, vi c ngan các sông này không nh ng là các công trình mang t m khu v c mà

nó s là nh ng công trình mang t m c qu c t Vì v y, c n ph i ti p t c du c d u tu nghiên c u m t cách toàn di n c v chi u r ng l n chi u sâu nh m ph c v m t cách thi t th c nh t cho th c t

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

M C L C

CHUONG 1: TÍNH C P THI T VÀ CO S KHOA H C Ð I V I VI C XÂY

D NG CÁC CÔNG TRÌNH NGAN SÔNG L N 1

1.1 TÍNH C P THI T 1

1.2 CO S QUY HO CH, Ð XU T V TRÍ VÀ TH T UU TIÊN XÂY D NG CÁC CÔNG TRÌNH NGAN SÔNG L N VÙNG ÐBSCL 4

1.2.1 Khái quát v chung Ð ng b ng Sông C u Long: 5

1.2.2 Ðánh giá luu lu ng mùa ki t vào ÐBSCL 8

1.2.3 Phân b dòng ch y sông Mekong tru c khi vào ÐBSCL 9

1.2.4 Ðánh giá luu lu ng ki t vào Vi t Nam t tài li u Tân Châu -Châu Ð c 10 1.2.5 Chi n lu c phát tri n tài nguyên nu c thu ng luu sông Mê Kông 11

1.2.6 Phân tích, dánh giá tác d ng phát tri n tài nguyên nu c thu ng ngu n 14

1.2.7 Tác d ng c a quá trình phát tri n và khai thác s d ng ngu n nu c t i d ng b ng sông c u long và nh hu ng c a nu c bi n dâng 17

1.2.8 Hình thành các k ch b n phát tri n vùng ÐBSCL 19

1.2.9 So b b trí h th ng c ng l n vùng c a sông d ng b ng sông c u long, tính toán và phân tích k t qu 22

1.3 D BÁO DI N BI N MÔI TRU NG, H SINH THÁI SAU KHI XÂY D NG CÁC CÔNG TRÌNH NGAN SÔNG L N 32

1.3.1 Tác d ng d n ch d dòng ch y trong vùng ÐBSCL 32

1.3.2 Tác d ng d n ch t lu ng nu c thu ng-h luu c ng 34

1.3.3 Tác d ng d n h sinh thái ng p nu c c a sông-ven bi n 34

1.3.4 Tác d ng d n ngu n l i và nuôi tr ng thu s n vùng ven bi n 35

1.3.5 K t lu n 36

CHUONG 2: T NG QUAN CÁC CÔNG NGH NGAN SÔNG 37

2.1 TRONG NU C 37

2.1.1 Công ngh truy n th ng 37

2.1.2 Công ngh d p Tr d 40

2.1.3 Công ngh d p Xà lan 43

2.2 TRÊN TH GI I 46

2.2.1 Các công trình ngan sông Hà Lan 47

2.2.2 Các công trình ngan sông M 58

2.2.3 Các công trình ngan sông thu c d án Mose Italia 59

2.2.4 Các công trình ngan sông Anh 60

2.2.5 Các công trình ngan sông Ð c 61

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

2.2.6 Các công trình ngan sông Nh t 62

2.2.7 M t s công trình ngan sông khác 64

2.2.8 M t s hình nh v quá trình nghiên c u, thi t k , xây d ng công trình 64 2.3 M T S PHÂN TÍCH ÐÁNH GIÁ CHUNG 71

2.3.1 Nh n xét chung: 71

2.3.2 M t s v n d k thu t chính 72

CHUONG 3: NGHIÊN C U Ð XU T CÔNG NGH XÂY D NG CÁC CÔNG TRÌNH NGAN SÔNG L N VI T NAM 74

3.1 PHÂN TÍCH L A CH N CÔNG NGH 74

3.1.1 Ð c di m chung: 74

3.1.2 M t s v n d k thu t trong xây d ng công trình ngan sông l n nu c ta 75

3.1.3 Phân tích, l a ch n d xu t công ngh : 77

3.2 CÔNG NGH Ð P TR Ð 78

3.2.1 K t c u 78

3.2.2 3.2.2 Bi n pháp thi công 80

3.3 CÔNG NGH Ð P TR PHAO 80

3.3.1 K t c u: 80

3.3.2 X lý n n móng công trình 85

3.3.3 K t c u ch ng th m 88

3.3.4 K t c u Âu thuy n 92

3.3.5 Thi công d p tr phao 97

3.4 CÔNG NGH Ð P XÀ LAN LIÊN H P 102

3.4.1 K t c u 102

3.4.2 Tính toán xác d nh m t s thông s co b n 104

3.4.3 Tính toán ki m tra n d nh công trình 108

3.4.4 Tính toán k t c u công trình 137

3.4.5 M t s d ng k t c u xà lan ng v i các lo i c a van 140

3.4.6 Bi n pháp thi công 143

3.5 C U GIAO THÔNG VÀ M T S H NG M C KHÁC 157

3.5.1 C u giao thông 157

3.5.2 Các h ng m c công trình khác 159

3.6 M T S THI T B CHUYÊN DÙNG 161

3.6.1 Thi t b và công ngh thi công c c: 162

3.6.2 Các thi t b thi công d t 164

3.6.3 Các thi t b thi công bê tông 165

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

3.6.4 Các thi t nâng h 166

3.6.5 Tàu v n chuy n chuyên d ng 166

3.6.6 Các thi t b khác 167

CHUONG 4: CÁC LO I C A VAN KH U Ð L N 168

4.1 T NG QUAN CÁC LO I C A VAN KH U Ð L N 168

4.1.1 Gi i thi u chung: 168

4.1.2 C a van ph ng 168

4.1.3 C a van c ng (VISOR) 169

4.1.4 C a van c a van Clape (FLAP): 171

4.1.5 C a van b ng cao su 173

4.1.6 C a van cung tr c ngang 174

4.1.7 C a van cung tr c d ng 175

4.1.8 C a van Tr quay 176

4.1.9 C a van Qu t 177

4.1.10 C a van Tr lan 179

4.2 PHÂN TÍCH L A CH N LO I K T C U C A VAN 180

4.2.1 Phân tích dánh giá chung: 180

4.2.2 C a van ph ng 180

4.2.3 C a van cung 181

4.2.4 C a van C ng (Visor gate): 182

4.2.5 C a van tr xoay (segment gate): 183

4.2.6 C a van clape tr c du i: 183

4.3 NH N XÉT 184

CHUONG 5: PHÂN TÍCH ÐÁNH GIÁ HI U QU KINH T - K THU T CÁC PHUONG ÁN CÔNG NGH Ð XU T 186

5.1 PHÂN TÍCH CÁC PHUONG ÁN CÔNG NGH 186

5.2 ÐÁNH GIÁ HI U QU CÁC PHUONG ÁN CÔNG NGH 188

5.2.1 Ð i v i công ngh truy n th ng: 188

5.2.2 Ð i v i công ngh nu c ngoài: 190

CHUONG 6: HU NG D N QUY TRÌNH CÔNG NGH THI T K XÂY D NG CÔNG TRÌNH NGAN SÔNG L N 192

6.1 TÍNH TOÁN TH Y L C CÔNG TRÌNH 192

6.1.1 Ði u ki n t nhiên 192

6.2 TÍNH TOÁN TH Y L C CÔNG TRÌNH 192

6.3 L A CH N CÔNG NGH 192

6.3.1 Ði u ki n t nhiên 193

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

6.3.2 Ði u ki n dân sinh xã h i 193

6.3.3 D a vào m c tiêu nhi m v công trình 193

6.3.4 Phân tích ch n công ngh 193

6.4 CH N K T C U 194

6.4.1 M t s nguyên t c chung 194

6.4.2 L a ch n lo i hình công trình: 194

6.4.3 L a ch n s khoang d p: 195

6.4.4 Phân tích ch n k t c u 195

6.5 TÍNH TOÁN THI T K 198

6.5.1 Kh u d khoang c ng 198

6.5.2 Tính toán k t c u các b ph n công trình 199

6.5.3 Tính th m công trình 200

6.6 BI N PHÁP THI CÔNG 201

6.6.1 Trình t thi công 201

6.6.2 L a ch n gi i pháp thi công các b ph n 201

6.6.3 Thi công móng c c 201

6.6.4 Thi công tr 202

6.6.5 Thi công d m d van 202

6.6.6 L p d t c a van 202

6.6.7 Thi công c u giao thông 202

6.6.8 Thi công âu thuy n 203

CHUONG 7: NG D NG THI T K CHO CÁC CÔNG TRÌNH TH C T 205

7.1 CÔNG TRÌNH HÀM LUÔNG - T NH B N TRE 205

7.1.1 T ng quan v d án 205

7.1.2 S c n thi t ph i d u tu 206

7.1.3 M c tiêu và nhi m v c a d án 212

7.1.4 Ð a di m xây d ng và gi i pháp k thu t 212

7.1.5 Gi i phóng m t b ng 233

7.1.6 Ðánh giá tác d ng môi tru ng 233

7.1.7 Kh i lu ng công trình chính 234

7.1.8 Hi u qu kinh t , xã h i 234

7.2 CÔNG TRÌNH NGAN SÔNG CÁI L N, CÁI BÉ - T NH KIÊN GIANG 235 7.2.1 T ng quan v d án 235

7.2.2 S c n thi t ph i d u tu 236

7.2.3 S c n thi t ph i d u tu 243

7.2.4 M c tiêu và nhi m v c a d án 245

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

7.2.5 Gi i pháp k thu t và d a di m xây d ng 245

7.2.6 L a ch n phuong án 246

7.2.7 Tóm t t thi t k co s 246

7.2.8 Các n i dung tính toán thi t k : 248

7.2.9 Phân tích, l a ch n phuong án k thu t: 248

7.2.10 Ði u ki n c p v t tu, thi t b và các v n d khác 266

7.2.11 T ng m c d u tu các phuong án 266

7.2.12 Kh i lu ng công tác chính 266

7.3 K T LU N VÀ KI N NGH 267

7.3.1 K t lu n 267

7.3.2 Ki n ngh : 268

K T LU N VÀ KI N NGH 269

K t lu n 269

Ki n ngh : 270

TÀI LI U THAM KH O 271

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

HÌNH MINH H A

Hình 1.1 Theo c nh báo c a WWF, sông Mê Kông cung dang d n b c n ki t

nu c 2

Hình 1.2 So d b trí h th ng c ng vùng c a sông Ð ng b ng sông C u Long 25 Hình 1.3 B trí c ng trên sông Vàm C 26

Hình 1.4 B trí c ng trên sông C a Ti u và C a Ð i 26

Hình 1.5 B trí c ng trên sông Ba Lai 27

Hình 1.6 B trí c ng trên sông Hàm Luông 27

Hình 1.7 B trí c ng trên sông C Chiên 28

Hình 1.8 B trí c ng trên sông H u 28

Hình 1.9 So d mô t các tru ng h p tính toán h th ng c ng l n vùng ÐBSCL 30 Hình 2.1 C t ngang c ng truy n th ng 38

Hình 2.2 C t ngang c ng truy n th ng 38

Hình 2.3 Xây c ng d n dòng qua lòng sông 39

Hình 2.4 Xây c ng truy n th ng trên lòng sông 39

Hình 2.5 Xây c ng d n dòng qua lòng sông 39

Hình 2.6 K t c u chung d p Tr d 41

Hình 2.7 Công trình Th o Long khi hoàn thành 42

Hình 2.8 K t c u d p Xà lan 44

Hình 2.9 Công trình d p Xà lan c ng R ch Lùm (Cà Mau) 45

Hình 2.10 B n d d t nu c Hà Lan 47

Hình 2.11 S c tàn phá kh ng khi p c a con lu 48

Hình 2.12 B n d d án Delta 48

Hình 2.13 M t s hình nh c ng Veerse gat dam 49

Hình 2.14 Ð p Grevelingen 51

Hình 2.15 Ph n d p Brouwers du c xây d ng theo phuong án xà lan 53

Hình 2.16 Ph n d p Brouwers du c xây d ng theo phuong án cáp treo 53

Hình 2.17 T ng th Ð p Brouwers 53

Hình 2.18 T ng th công trình c ng Oosterschelde 54

Hình 2.19 C ng Hollandse IJssel 55

Hình 2.20 C ng Maeslandtkering 56

Hình 2.21 C ng Haringvilet 56

Hình 2.22 Ð p Rhine - Hà Lan 57

Hình 2.23 Ð p Hartel Canal 57

Hình 2.24 Ð p Braddock - M 58

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Hình 2.25 Ch t o m t don nguyên trên n i 59

Hình 2.26 T ng th công trình Montezuma 59

Hình 2.27 D án ngan các c a sông Vinece - Italia 60

Hình 2.28 Ð p trên sông Thames khánh thành nam 1982 s d ng k t c u móng c c 61

Hình 2.29 Ð p Ems - Ð c 61

Hình 2.30 Ð p Stor - Ð c 62

Hình 2.31 Ð p Mosel - Ð c 62

Hình 2.32 C ng Osaka, Nh t B n, 1970 63

Hình 2.33 C ng Kamihirai - Nh t B n, 1990 63

Hình 2.34 C ng Shinanogawa - Nh t B n, 1974 63

Hình 2.35 C a van c ng St Petersburg - Nga 64

Hình 2.36 C ng Blanc-pain - B , 2003 64

Hình 2.37 T ng th d án 65

Hình 2.38 Thi t k các h ng m c công trình 65

Hình 2.39 Thí nghi m mô hình c a van phao 65

Hình 2.40 Chu n b h móng xây d ng công trình 66

Hình 2.41 Thi công ch t o trong h móng 66

Hình 2.42 Thi công m t b ng xây d ng công trình 66

Hình 2.43 Lai d t các h ng m c công trình t i v trí xây d ng 67

Hình 2.44 Xây d ng, liên k t các h ng m c công trình 67

Hình 2.45 Hoàn thi n công trình 67

Hình 2.46 Thi t k các h ng m c công trình 68

Hình 2.47 Ch t o các tr trong h móng 68

Hình 2.48 Thi công n n móng công trình 68

Hình 2.49 Di chuy n các tr d n v trí công trình 69

Hình 2.50 L p d t các tr và c a van 69

Hình 2.51 Công trình dã hoàn thi n 69

Hình 2.52 Thi t k các h ng m c công trình 69

Hình 2.53 Ch t o các xà lan trong h móng 70

Hình 2.54 Thi công n n móng công trình 70

Hình 2.55 Di chuy n xà lan d n v trí công trình 70

Hình 2.56 Ð nh v , h chìm xà lan 70

Hình 2.57 Công trình dã hoàn thi n 71

Hình 2.58 Sông H u (do n qua H u Giang) 73

Hình 3.1 Thi công công trình b ng khung vây c c ván thép 76

Hình 3.2 C t ngang m t khoang c ng d p Tr d 79

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Hình 3.3 Thi công d m dáy d p Tr d 79

Hình 3.4 K t c u tr pin d ng phao 80

Hình 3.5 K t c u tr pin c a van Clape phao tr c du i 81

Hình 3.6 K t c u tr pin c a van ph ng 82

Hình 3.7 K t c u d m d van r ng 83

Hình 3.8 D m van c a tr xoay 84

Hình 3.9 D m van c a clape tr c du i 84

Hình 3.10 D m van c a van cung 84

Hình 3.11 D m van c a van ph ng 84

Hình 3.12 So d móng c c 86

Hình 3.13 K t c u m c u s d ng c c xiên tang kh nang ch u t i tr ng ngang 87

Hình 3.14 C c xi mang d t ch ng th m 89

Hình 3.15 C c ván thép d ng ng 90

Hình 3.16 C c ván thép d ng b n 90

Hình 3.17 C c ván BTCT d ng l c 91

Hình 3.18 C t ngang C c b n ch n 92

Hình 3.19 Liên k t c c b n ch n 92

Hình 3.20 Âu thuy n ngan sông l n 93

Hình 3.21 Tu ng âu thuy n d ng công xôn 94

Hình 3.22 Âu thuy n xây d ng b ng c c c b n BTCT 96

Hình 3.23 C t ngang âu thuy n ki u h p phao 96

Hình 3.24 Thi công tr pin trong h móng t m 98

Hình 3.25 Di chuy n tr ra kh i h móng t m 98

Hình 3.26 Di chuy n tr pin trên sông 99

Hình 3.27 L p ghép tr t i v trí công trình 99

Hình 3.28 Ð nh v dánh chìm tr pin 99

Hình 3.29 Thi công bê tông t o b t dáy 100

Hình 3.30 Liên k t gi a b n dáy tr và h c c 100

Hình 3.31 Di chuy n d m van phao vào v trí l p ghép 101

Hình 3.32 L p d t d m van t i v trí công trình 101

Hình 3.33 Hoàn thi n công trình 102

Hình 3.34 Mô hình t ng th m t don nguyên xà lan 102

Hình 3.35 Mô hình c u t o xà lan 103

Hình 3.36 Di n bi n tâm n i và tâm n d nh khi nghiêng 106

Hình 3.37 K t c u d p xà lan liên h p trên n n phân b t i tr ng 114

Hình 3.38 So d l c tác d ng lên công trình 115

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Hình 3.39 So d tính tru t h n h p 117

Hình 3.40 Ð th xác d nh L1’ 118

Hình 3.41 Ð th quan h tgh ~ pgh 119

Hình 3.42 Quan h gi a R’gh ~ ’ 119

Hình 3.43 Ðu ng cong ép lún p-e 121

Hình 3.44 K t c u d p xà lan liên h p trên n n phân b t i tr ng k t h p gia c tr c ti p 123

Hình 3.45 K t c u d p xà lan liên h p trên n n phân b t i tr ng k t h p gia c b ng c c 124

Hình 3.46 Ð p xà lan trên h c c khoan nh i 125

Hình 3.47 So d xác d nh kh i móng quy u c 129

Hình 3.48 S c kháng tru c và s c kháng bên c a c c ch u l c ngang 132

Hình 3.49 Quan h gi a ph n l c và chuy n v c a d t xung quanh c c 132

Hình 3.50 Xác d nh modun ph n l c n n 135

Hình 3.51 Các du ng d ng ng su t 136

Hình 3.52 Mô hình tính toán k t c u m t don nguyên xà lan-SAP2000 139

Hình 3.53 Chuy n v t ng th d p xà lan- Tru ng h p di chuy n 140

Hình 3.54 ng su t l n nh t d p xà lan- Tru ng h p di chuy n 140

Hình 3.55 T ng th m t don nguyên xà lan 141

Hình 3.56 K t c u xà lan 141

Hình 3.57 Ð p xà lan liên h p ng d ng c a van cung 141

Hình 3.58 T ng th d p xà lan liên h p c a van cung 141

Hình 3.59 T ng th m t don nguyên xà lan c a van phao 142

Hình 3.60 K t c u xà lan c a van phao 142

Hình 3.61 K t c u xà lan c a van phao 142

Hình 3.62 T ng th m t don nguyên xà lan c a van phao 143

Hình 3.63 K t c u xà lan c a van phao 143

Hình 3.64 H móng ch t o xà lan 144

Hình 3.65 n i ch t o xà lan 145

Hình 3.66 H ray ch t o xà lan 146

Hình 3.67 Thi t b dào h móng 147

Hình 3.68 Ðào h móng công trình bang xáng c p trên h phao n i 147

Hình 3.69 Rung h ng vách trên h sàn d o 148

Hình 3.70 Ð bê-tông c c khoan nh i 148

Hình 3.71 Thi công d u ngàm c c khoan nh i 149

Hình 3.72 Thi công d u ngàm c c khoan nh i 149

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Hình 3.73 H th y xà lan trong h dúc 150

Hình 3.74 H th y xà lan trên n i 151

Hình 3.75 Di chuy n xà lan trên du ng d n 151

Hình 3.76 Ð nh v xà lan vào v trí 152

Hình 3.77 B trí t ng th h th ng d nh v xà lan 153

Hình 3.78 C c d nh v neo 154

Hình 3.79 H th ng d n hu ng 154

Hình 3.80 Thi công n i ti p thu ng, h luu 156

Hình 3.81 Ði n d y v t li u liên k t dáy xà lan v i n n 156

Hình 3.82 Ði n d y các khoang h m b ng v t li u thích h p 157

Hình 3.83 D m BTCT d ng l c ch T 158

Hình 3.84 D m BTCT d ng l c ch I 158

Hình 3.85 D m bê tông h p (box brider bridge) 159

Hình 3.86 Thi công gia c thu ng, h luu 160

Hình 3.87 K t c u công trình hoàn thi n 160

Hình 3.88 T ng th công trình khi hoàn thi n 161

Hình 3.89 Thi công c c ng ly tâm D60 162

Hình 3.90 Thi t b thi công c c khoan nh i 162

Hình 3.91 Thi t b rung h ng vách 162

Hình 3.92 Mui khoan g u 163

Hình 3.93 Mui khoan dá 163

Hình 3.94 T h p thi t b thi công t o c c xi mang d t 163

Hình 3.95 Máy thi công c c b ng rung d ng 164

Hình 3.96 T h p xáng c p trên h phao n i 165

Hình 3.97 T h p máy dào trên h phao n i 165

Hình 3.98 Tr m tr n bê tông 165

Hình 3.99 T h p TB v n chuy n bê tông 165

Hình 3.100 Bom bê tông 165

Hình 3.101 C n c u c l n 166

Hình 3.102 C u t hành 166

Hình 3.103 T h p c u trên xà lan 166

Hình 3.104 Tàu v n chuy n tr 167

Hình 3.105 Tàu Ostrea trong d án Delta – Hà lan 167

Hình 3.106 T u kéo lai d t xà lan 167

Hình 3.107 T i can ch nh, d nh v 167

Hình 4.1 Công trình ngan sông Hartel – Hà Lan 169

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Hình 4.2 Ð p ch n sóng Hollandse Ijsel 169

Hình 4.3 C t ngang khoang c a van c ng 170

Hình 4.4 Hagestein, The Netherlands ~1960 170

Hình 4.5 Osaka, Japan, 1970 171

Hình 4.6 B trí c a clape tr c du i trên công trình 171

Hình 4.7 Bremen, Germany, 1993 172

Hình 4.8 Terling – Rock Falls, Illinois, 2002 172

Hình 4.9 Mose Buoyant Flat Gate: Venice, Ý 173

Hình 4.10 Công trình Th o Long: TT.Hu , Vi t Nam 173

Hình 4.11 Kampen, Hà lan, 2002 174

Hình 4.12 Poicaly, Loucna, C ng hoà Séc, 1998 174

Hình 4.13 Federal State Schleswig-Holstein, Germany, 1974 175

Hình 4.14 Hellevoetsluis, The Netherlands, 1970 175

Hình 4.15 Hoek van Holland, Netherlands, 1997 176

Hình 4.16 So d c u t o c a van tr xoay 177

Hình 4.17 London, United Kingdom, 1982 177

Hình 4.18 Ems river, Germany, 2002 178

Hình 4.19 C a qu t tr c h luu 178

Hình 4.20 C a van tr c quay phía thu ng luu 179

Hình 4.21 C a van tr lan 179

Hình 4.22 C a van tr lan có b n ch n du i 180

Hình 4.23 C a van tr lan có lu i trai phía tru c 180

Hình 5.1 Sông H u (do n qua H u Giang) 187

Hình 7.1 V trí công trình trên sông Hàm Luông 207

Hình 7.2 M t b ng m t khoang c ng phuong án 1 218

Hình 7.3 C t ngang k t c u tr pin 219

Hình 7.4 Chính di n khoang c ng th hi n d m van 219

Hình 7.5 M t c t ngang âu thuy n 220

Hình 7.6 K t c u nh p c u c t âu thuy n 220

Hình 7.7 C t ngang nh p d n phuong án 1 221

Hình 7.8 C t ngang gia c thu ng h luu công trình 222

Hình 7.9 M t b ng m t khoang c ng phuong án c a van cung 223

Hình 7.10 C t ngang k t c u tr pin phuong án 2 224

Hình 7.11 C t ngang gia c thu ng h luu phuong án 2 225

Hình 7.12 Chính di n m t don nguyên xà lan 226

Hình 7.13 K c u xà lan c a van clape phao 227

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Hình 7.14 M t b ng m t khoang c ng 227

Hình 7.15 K t c u âu thuy n phuong án 3 228

Hình 7.16 C t ngang n i ti p thu ng h luu công trình 229

Hình 7.17 K t c u m t don nguyên phao liên h p 230

Hình 7.18 M t b ng k t c u don nguyên xà lan 230

Hình 7.19 K t c u xà lan c a van clape phao 231

Hình 7.20 C t ngang gia c thu ng h luu công trình 232

Hình 7.21 V trí xây d ng công trình 237

Hình 7.22 M t b ng m t khoang c ng phuong án 1 249

Hình 7.23 C t ngang k t c u tr pin 250

Hình 7.24 Chính di n m t khoang c ng th hi n d m van 251

Hình 7.25 M t c t ngang âu thuy n 252

Hình 7.26 K t c u nh p c u c t âu thuy n 252

Hình 7.27 C t ngang nh p d n phuong án 1 253

Hình 7.28 C t ngang gia c thu ng h luu công trình 253

Hình 7.29 M t b ng m t khoang c ng phuong án c a van cung 255

Hình 7.30 C t ngang k t c u tr pin phuong án 2 256

Hình 7.31 C t ngang gia c thu ng h luu phuong án 2 257

Hình 7.32 Mô hình m t don nguyên xà lan 258

Hình 7.33 Chính di n m t don nguyên xà lan 259

Hình 7.34 K c u xà lan c a van clape phao 259

Hình 7.35 M t b ng m t khoang c ng 260

Hình 7.36 K t c u âu thuy n phuong án 3 260

Hình 7.37 C t ngang n i ti p thu ng h luu công trình 261

Hình 7.38 K t c u m t don nguyên phao liên h p 263

Hình 7.39 M t b ng k t c u don nguyên xà lan 263

Hình 7.40 K t c u xà lan c a van clape phao 264

Hình 7.41 C t ngang gia c thu ng h luu công trình 265

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Chuong 1

TÍNH C P THI T VÀ CO S KHOA H C Ð I V I VI C XÂY

D NG CÁC CÔNG TRÌNH NGAN SÔNG L N

1.1 TÍNH C P THI T

Nhu chúng ta dã th y do tác d ng c a con ngu i và bi n d i khí h u toàn c u, tài nguyên nu c b t d u suy thoái S bi n d i khí h u s có tác d ng x u d n sthay d i ngu n nu c S c ép v s gia tang dân s và phát tri n kinh t - xã h i, nhu

c u s d ng nu c tang v s lu ng và da d ng v ch t lu ng Theo c nh báo c a

Qu B o v Thiên nhiên th gi i (WWF), n u các qu c gia không có s quy ho ch dúng t m cung nhu phuong án b o v không tuong x ng d i v i các khu v c tnhiên s d ng nghia v i vi c ngu n nu c ng t cung c p cho chúng ta s c n d n và

th gi i s lâm vào cu c kh ng ho ng nu c s ch U c tính d n nam 2025 toàn c u slâm vào tình tr ng thi u nu c nghiêm tr ng D báo d n nam 2025 ngu n nu c c a

Vi t Nam s b gi m di kho ng 40 t m3 T ng lu ng nu c mùa khô d n nam 2025

có th gi m di kho ng 13 t m3 T ng nhu c u dùng nu c cho dân sinh và phát tri n các ngành kinh t - xã h i ngày càng tang, nam 2020 kho ng 121,8 t m3 và nhu c u dòng ch y duy trì môi tru ng sinh thái h du trong mùa khô kho ng 4.300 m3/s T

tr ng nhu c u nu c nông nghi p gi m di, nhung nu c cho duy trì môi tru ng sinh thái, th y s n - chan nuôi, sinh ho t và công nghi p tang lên Tranh ch p v s d ng

nu c gi a các Qu c gia ngày càng tang

Hi n nay, dòng ch y trên các sông d u m c th p hon trung bình nhi u nam kho ng 50 90% Các h ch a nu c Hà Tinh và m t s noi ch d t 60 80%, các

h ch a t Qu ng Ngãi d n Khánh Hòa d t m c 25 45% so v i thi t k

B c Trung B , dòng ch y ch d t 20 30%, Trung Trung B d t kho ng 30 50%, Nam Trung B d t kho ng 40 60% Dòng ch y các sông B c Tây Nguyên thi u h t so v i trung bình nhi u nam kho ng 30 40%, Nam Tây Nguyên thi u h t kho ng 10 20%

Nam B , m c nu c d u ngu n sông C u Long xu ng r t nhanh V mùa khô

nu c ÐBSCL là do nu c sông Mê Kông cung c p còn ÐBSCL h u nhu không có mua, bình quân luu lu ng ki t c a sông Mê Kông ch y v ÐBSCL kho ng 2.000

m3/s N u các qu c gia thu ng ngu n dùng nhi u d luu lu ng ch y v ÐBSCL còn kho ng 1.000 m3/s thì nguy co h n hán s r t nghiêm tr ng, dó là di u s x y ra, khó tránh kh i Nghiên c u c a WWF cho th y nam trong s mu i con sông c n ki t

nh t trên th gi i n m châu Á, ngoài các sông Duong T , Salween, Ganges và Indus, có c sông Mê Kông di qua Vi t Nam

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Hình 1.1 Theo c nh báo c a WWF, sông Mê Kông cung dang d n b c n ki t nu c

Nhu v y, t m t qu c gia có tài nguyên nu c d i dào, Vi t Nam dang d ng tru c nguy co thi u tr m tr ng ngu n nu c ng t và nu c s ch

Bên c nh nhu c u s d ng nu c ng t tang nhanh trong b i c nh ngu n cung dang b suy thoái m nh, nh ng nghiên c u m i nh t cho th y bi n d i khí h u toàn

c u nh hu ng x u di nhanh hon so v i d báo c a các nhà khoa h c, h n hán kh c

li t và nu c bi n dâng nhanh trong khi h th ng dê còn y u và d p ngan c a sông dang còn d ng nhi u là nh ng v n d l n không ch riêng d i v i ngành Nông nghi p và Phát tri n nông thôn Nu c bi n dâng nh hu ng tr m tr ng d n ng p và

m t d t vùng ÐBSCL, d ng th i s kéo theo hi n tu ng xâm nh p m n sâu vào n i

d ng là m t nguy co không h nh M t khác, khi luu lu ng nu c thu ng ngu n vÐBSCL gi m s không d s c d y m n Nu c m n s xâm nh p sâu vào n i d a và

d m n s tang lên dáng k Ví d h n nam 2006 xâm nh p m n dã di sâu vào 90 km nhu M c Hóa (Long An) và d m n lên t i 4/1.000 gây khó khan l n t i s n xu t nông nghi p và d i s ng nhân dân M t khác bi n d i khí h u (BÐKH) cung s làm cho di n bi n th i ti t tr nên b t thu ng và c c doan hon, lu l t có th di n ra r t

b t ng v i cu ng d l n trong th i gian ng n v.v d t ra yêu c u d i v i các công trình ngan sông không nh ng ngan m n, gi ng t mà ph i ch d ng, k p th i và không nh hu ng d n kh nang thoát lu

Ð i v i ÐBSCL: Vi c thi u h t ngu n nu c t thu ng ngu n ch y v trong mùa ki t là di u ch c ch n nhung hi n nay ta chua d báo du c v d nh lu ng và

th i di m x y ra Do dó, ngay t bây gi ph i d t ra nhi m v c p bách nghiên c u

d báo luu lu ng c a sông Mê kông trong mùa ki t ch y v ÐBSCL trong nh ng nam t i d ph c v cho vi c ho ch d nh k ho ch ch ng h n ÐBSCL Các gi i pháp t o ngu n nu c d ch ng h n ÐBSCL ph i th c hi n tri t d dó là:

- Tr nu c ng t b ng các h nhân t o: làm các h t nhiên nhu nhi u tác gi d ngh

nh ng vùng d t x u ho c vùng ng p sâu mà s n xu t nông nghi p kém hi u qu

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

nhu Ð ng Tháp Mu i và T Giác Long Xuyên, có th dào h tr nu c mua có dung tích t i vài t m3 kh i nu c

- Xây d ng các công trình ngan sông nh d ngan m n và tr nu c Th c t

hi n nay ph n nhi u các công trình ngan sông ÐBSCL d u du c quy ho ch ngan các nhánh sông nh ch y vào sông l n d d xây d ng công trình, b ng sông l n cho m n truy n vào sâu Ngan m n theo phuong pháp này chua tri t d vì dòng m n còn xâm nh p sâu vào n i d a s gây th m m n và khi h n nu c sông l n b m n thì

vi c ngan m n các sông nh không có ý nghia n a Theo phuong pháp này cung không có kh nang tr nu c sông l n

- Ngan các c a sông l n: tu theo tình hình, kh nang d u tu và yêu c u dùng

nu c ta s l p k ho ch ngan các c a sông l n ra bi n ( nhu sông Vàm C , các nhánh

c a sông Ti n và sông H u, sông Cái l n, sông Cái Bé vv ) Vi c ngan các sông l n

s dua l i hi u qu nhu sau:

+ Ngan du c nu c m n xâm nh p vào n i d a và ngan nu c th m m n du i d t + Tr du c lu ng nu c ng t khá l n kho ng hon 2 t m3 nu c

+ S d ng du c ph n l n lu ng nu c ng t do thu ng ngu n d v + G n tri u tiêu úng c i t o d t thu n l i

+ C i thi n du c kh nang thoát lu vì bi n dòng sông thành 1 chi u, không

ph i tiêu lu ng nu c tri u ch y vào nhu tru c dây

+ Phuong pháp ngan các sông l n này s bi n ÐBSCL thành d ng b ng vùng

nu c ng t phía trên và vùng m n phía du i g n bi n

Ð i v i d ng b ng B c và Trung B : Ngu n nu c là m t h th ng các sông

có m t ph n luu v c n m các nu c là Trung Qu c, Lào, Vi t Nam, ngu n nu c phân b không d ng d u t p trung ph n l n vào mùa lu Nhu ÐBBB, mùa khô m c

dù dã có h Hoà Bình ch a 5 t m3 nu c d di u ti t nhung tình hình khô h n v n

kh ng kém ph n quy t li t Nam 2004 m c nu c sông H ng t i Hà N i gi m xu ng còn 1.75m, nam 2005 h th p xu ng 1,5m làm các tr m bom ven sông b treo không còn bom du c Thi u nu c gây thi t h i l n cho s n xu t và dân sinh Ngay sau khi

có d các công trình thu ng ngu n trong tuong lai, theo tính toán d ng b ng B c B

v n có kh nang thi u nu c ng t

Nu c bi n dâng nh hu ng d n ng p và m t d t d i v i Ð ng B ng B c và Trung B không kh c li t nhu Ð ng B ng sông C u Long (ÐBSCL) nh ng s kéo theo hi n tu ng xâm nh p m n sâu vào n i d ng là m t nguy co không h nh

T t c nh ng di u dó dòi h i ph i có nh ng d ng công trình không nh ng di u ti t

du c ngu n nu c mà còn ph i d m b o ngan m n gi ng t t t, và nh t là không

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

du c nh hu ng d n v n d thoát lu qua công trình Nói cách khác là các công trình

di u ti t ngu n nu c ph i thích ng du c v i bi n d i khí h u Do dó cung ph i nghiên c u xây d ng các công trình ngan sông l n phía B c, Trung b nhu sông

H ng (mi n B c), sông Cái (mi n Trung), v.v… k t h p âu thuy n d d m b o nu c cho các vùng kinh t

bi n, âu thuy n và công trình ngan c a sông nh t là các c a sông l n nhu các nu c tiên ti n trên th gi i

Nu c ta có r t nhi u sông l n d ra bi n nhu: sông H ng, sông Thái Bình (B c

B ), sông Mã, sông Lam, sông Th ch Hãn, sông Hàn, sông Cái, sông Trà Khúc (mi n Trung), sông Ti n Giang, sông H u Giang, Cái L n, Cái Bé, Vàm C , Ð ng Nai, C n Gi (mi n Nam) Các con sông này dóng vai trò h t s c to l n trong phát tri n kinh t - xã h i nu c ta nhu c p nu c tu i, sinh ho t, dân sinh, công nghi p, phát di n, v n t i th y v.v

Vi c ngan các sông l n s mang l i hi u qu chính nhu sau:

- Ngan du c nu c m n xâm nh p vào n i d a và ngan nu c th m m n du i d t

- Tr du c lu ng nu c ng t khá l n kho ng hon 2 t m3 nu c

- S d ng du c ph n l n lu ng nu c ng t do thu ng ngu n d v

- G n tri u tiêu úng c i t o d t thu n l i

- C i thi n du c kh nang thoát lu vì bi n dòng sông thành m t chi u, không

ph i tiêu lu ng nu c tri u ch y vào nhu tru c dây

Vi c d u tu nghiên c u các gi i pháp công ngh , thi t b xây d ng các công trình ngan sông l n nhu sông Vàm C , Hàm Luông, Cái L n, Cái Bé nh m ngan

m n, ch ng nu c bi n dâng, t o ngu n nu c ng t nhung v n d m b o kh nang tiêu thoát lu là h t s c dúng d n, c n thi t và c p bách

1.2 CO S QUY HO CH, Ð XU T V TRÍ VÀ TH T UU TIÊN XÂY

D NG CÁC CÔNG TRÌNH NGAN SÔNG L N VÙNG ÐBSCL

Hai luu v c d ng b ng châu th Sông H ng và Ð ng b ng sông C u Long là hai luu v c t p trung r t nhi u c a sông l n d ra bi n Ð c bi t là luu v c ÐBSCL

v i s n luong nông nghi p, th y h i s n chi m chi m t tr ng r t l n trong n n kinh t

qu c dân D a vào các di n bi n th c t trong nh ng nam g n dây th y r ng khu v c

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

ÐBSCL là khu v c dang ch u nh ng nh hu ng n ng n nh t v h n hán, xâm nh p

m n… d ng th i cung là khu v c t p trung nhi u nh t các sông l n d ra bi n Vì

v y, trong gi i h n ph m vi c a Ð tài chúng tôi ch t p trung nghiên c u và d xu t quy ho ch ngan các c a sông chính d ra bi n thu c h th ng sông C u Long

1.2.1 Khái quát v chung Ð ng b ng Sông C u Long:

1.2.1.1 Gi i thi u chung

Sông Mekong b t ngu n t cao nguyên Tây T ng và ch y qua lãnh th các

nu c Trung Qu c, Myanmar, Thái Lan, Lào, Campuchia và cu i cùng là Vi t Nam,

v i t ng chi u dài 4.200 km và di n tích luu v c 795.000 km2 Thu ng luu v c Mekong có chi u dài 1.800 km, di n tích 185.000 km2, d a hình núi cao hi m tr , lòng sông có l m thác gh nh, ph n thu ng ngu n thu c cao nguyên Tây T ng có tuy t ph

g n nhu quanh nam H luu v c Mekong, t Chiang Saen d n bi n, chi u dài 2.400

km và di n tích 610.000 km2, v i d a hình ph c t p và da d ng, có ti m nang to l n v phát tri n th y di n và nông nghi p Sông Mekong ch y ch y u theo hu ng B c-Nam, qua nhi u vùng d a hình ph c t p Ð d c lòng sông trung bình 0,0011 Dòng chính du c b sung ngu n nu c t nhi u nhánh sông su i l n nh có di n tích t vài tram d n vài ch c ngàn km2, phân b khá d u hai bên b , nhu Nam Ngum, Nam Tha,

Se Banghieng, Se Bangphai, Se San, Se Repock bên trái và Nam Songkhran, Nam Mun, Nam Chi bên ph i Ngay sau ngã ba h p luu v i sông Tonle Sap-sông n i dòng chính v i Bi n H , Mekong chia thành hai nhánh ch y vào Vi t Nam là sông

Ti n (Mekong) và sông H u (Bassac)

V i di n tích luu v c 85.000 km2, Bi n H là m t h ch a nu c t nhiên có dung tích kho ng 85 t m3, di n tích m t nu c bi n d i t 3.000-14.000 km2, hàng nam nh n t sông Mekong kho ng 60 t m3 nu c vào mùa lu và cùng v i dòng ch y

do chính luu v c sinh ra, b sung trung bình kho ng 84 t m3 nu c cho h luu t sau

d nh lu cho d n d u mùa mua nam sau, góp ph n gia tang dòng ch y ki t vào ÐBSCL

Vùng d ng b ng châu th c a luu v c Mekong du c xác d nh t Phnom Penh cho d n bi n Ðông, v i di n tích ch ng 45.000 km2 Ch y ra vùng bi n v i hai ch d tri u khác nhau b ng 8 c a chính và nhi u kênh r ch nh , sông Mekong hình thành

m t vùng c a có ch d th y van-th y l c c c k ph c t p Tr m t ít d i cao vùng

B y Núi, An Giang, nhìn chung ph n d ng b ng châu th có d a hình b ng ph ng Các

h n ch thiên nhiên chính dây là ng p lu, chua phèn, xâm nh p m n và thi u nu c

ng t trong mùa khô Ph n Mekong thu c nu c ta n m cu i h luu v c, có di n tích 65.170 km2, chi m 8,2% toàn luu v c và 10,7% h luu v c, g m kho ng 39.400 km2 ÐBSCL- thu c vùng châu th , 25.170 km2 thu c luu v c các sông Se San, Se Repock Tây Nguyên và m t ph n r t nh thu c luu v c N m R m vùng Tây-B c và Sebang Hiêng thu c Th a Thiên-Hu

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Ð ng b ng sông C u Long (ÐBSCL) là ph n cu i cùng c a châu th , bao g m

d a ph n 13 t nh /thành là Long An, Ti n Giang, Ð ng Tháp, Vinh Long, Trà Vinh,

TP C n Tho, H u Giang, Sóc Trang, B n Tre, An Giang,Kiên Giang, B c Liêu và Cà Mau, có t ng di n tích t nhiên kho ng 3,96 tri u ha, chi m 79% di n tích tòan châu

th và b ng 5% di n tích luu v c sông Mekong ÐBSCL du c gi i h n b i: (a) phía

B c là biên giôi Vi t Nam-Campuchia; (b) phía Tây là bi n Tây; phía Ðông giáp bi n Ðông; và (c) phía Ðông-B c là sông Vàm C Ðông và thành ph H Chí Minh

1.2.1.2 Ð a hình:

Theo tài li u bình d c y di m 1/25.000 do B Th y l i l p nam 1984, ÐBSCL

có d a hình b ng ph ng, ph n l n có cao d trung bình t 0,7-1,2 m, ngo i tr m t s

d i núi cao phía B c d ng b ng thu c t nh An Giang D c theo biên gi i Campuchia

có d a hình cao hon c , cao trình t 2,0-4,0 m, sau dó th p d n vào d n trung tâm d ng

b ng cao trình 1,0-1,5 m, và ch còn 0,3-0,7 m khu v c giáp tri u, ven bi n, luôn

ng p do tri u cao, nu c mua n i d ng và nu c lu thu ng ngu n

1.2.1.3 M ng lu i sông r ch vùng Ð ng b ng sông C u Long:

Sông Mekong có tên g i là sông C u Long, ch y ra bi n b ng 9 c a là Ti u, Ð i, Ba Lai, Hàm Luông, C Chiên, Cung H u, Ð nh An, Tr n Ð và Bát Thát (H u Giang) Tuy nhiên, d n nay, do quá trình b i l ng vùng c a sông dã làm bi n m t c a Bát Thát trên sông H u và c a Ba Lai c a sông Ti n cung dã du c xây c ng ngan m n

Trong các h th ng sông r ch thiên nhiên ÐBSCL ngoài sông Mekong v i 2 nhánh chính là sông Ti n, sông H u, các c a ra bi n và sông n i Vàm Nao, còn có 2

h th ng sông qu c t khác là Vàm C (g m Vàm C Ðông-Vàm C Tây) và Giang Thành, và các h th ng sông n i d a là Cái L n-Cái Bé, M Thanh, Gành Hào, Ông

Ð c, B y Háp , cùng m t s r ch nh khác

S di n bi n lòng sông di n ra khá ph c t p Tình tr ng xói l b cu, hình thành

b m i, tách ra, nh p vào c a các c n bãi trên sông di n ra thu ng xuyên, liên t c Qua kh o sát th c t nam 1996, vùng c a sông C a Ð i có d sâu thay d i t 5 – 9 m Ðáy sông thu c phía B n Tre thu ng là nông, d sâu trung bình t 5 – 6 m; trong khi phía Ti n Giang, d sâu t 8 – 9 m M t d i b i t gi a sông n i ti p c n Bà N kéo dài t i 4 km và l ch v phía B n Tre, làm l ch dòng ch y và gây xâm th c b sông phía B n Ðình Ðo n t Bình Th i d n Th a M b xâm th c m nh Ðo n B n Ðình (1,75 km), tây b c r ch Bà Khoai (0,5 km), tây b c r ch Th a M (1,5 km), vách xâm

th c cao trung bình t 1 – 1,5 m V phía bi n, quá trình b i t di n ra r t m nh M t

d i b i t kéo dài t r ch Th a M d n c n Tàu

C a Hàm Luông có dáy sông nông hon c a Ð i, trung bình t 6 – 7 m, theo

ki u lòng máng cong d u, rãnh sâu l ch v phía b nam (8 – 10 m) T gi ng Gò Chùa

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

d n c a r ch Ðùng (c n H ) dài 6 – 7 km, b xâm th c m nh t i các di m Bà Hi n (1,8 km), khém B c K (0,5 km), tây r ch Ðùng (1,75 km) Các v trí còn l i là b b i t

C a C Chiên có d a hình dáy sông sâu 7 – 8 m Nhìn chung ph n gi a sông

m t dáy khá b ng ph ng, b sông b xâm th c m nh khu v c t c a Cái Bai d n Eo Lói (2,25 km), nam r ch Eo Lói (0,7 km), dông r ch Khém Thuy n (0,3 km), nam r ch Khâu Bang (0,7 km) M t c n cát tích t kéo dài t cù lao Long Hòa (Trà Vinh) v phía dông nam t i 5 km

C a Ba Lai có tr c di n hình ch U hoi lõm, d sâu ph bi n t 5 – 7 m Khu

v c c a Ba Lai dang trong quá trình b i t , m nh nh t là b bên ph i, t c a p Th nh Phu c d n B o Thu n (3 km) và khu v c t r ch Vung Luông d n xóm Trên (1 km)

Ð a hình các dãy tích t này phân b d sâu trung bình 6 m khi tri u cu ng và ph n

l n l ra khi tri u kém, nu c ròng, t o thành nh ng bãi cát ng m r ng t i 500 m Vùng này hi n là các sân nghêu l n c a d a phuong S xâm th c ch xu t hi n trên do n b trái dài kho ng 500 – 800 m, b t d u t ch r ch Th Di m d n c a r ch Vung Luông

T i dây, dáy sông có l ch sâu t 12 – 14 m

Nhìn chung d a hình dáy sông vùng c a sông C a Ð i, Hàm Luông, C Phiên tuong d i thu n l i cho vi c xây d ng c ng cá t i Bình Th ng (huy n Bình Ð i), An

Th y (huy n Ba Tri), An Nhon (huy n Th nh Phú) các c a sông c a B n Tre, quá trình b i t chi m uu th , d c bi t là khu v c sông c a Ba Lai và c a C Chiên Hi n

tu ng xâm th c các c a sông di n ra v i qui mô nh , liên quan ch y u d n ho t d ng

12-1.2.1.5 Ð c di m khí tu ng ÐBSCL

N m trong vùng nhi t d i gió mùa nên n n khí h u ÐBSCL là quanh nam

n ng nóng và có s phân mùa khô- m r t sâu s c tùy theo ho t d ng c a hoàn luu gió mùa Mùa khô thu ng trùng v i mùa ít mua, dây cung là th i k kh ng ch c a gió mùa Ðông-B c kéo dài kho ng t tháng XI d n tháng IV nam sau, có khí h u d c trung là khô, nóng và r t ít mua Mùa m trùng v i mùa mua, là th i k kh ng ch c a gió mùa Tây-Nam kéo dài t tháng V d n tháng X, có khí h u d c trung là nóng, m

và mua nhi u

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

1.2.1.6 Ch d thu van vùng Ð ng b ng sông C u Long

Ch d th y van ÐBSCL ch u tác d ng tr c ti p c a dòng ch y thu ng ngu n, ch d tri u bi n Ðông, m t ph n c a tri u v nh Thái Lan, cùng ch d mua trên toàn d ng b ng Mùa lu ÐBSCL b t d u ch m hon so v i thu ng luu m t tháng

và mùa mua t i d ng b ng 2 tháng, vào kho ng tháng VI, VII và k t thúc vào tháng

XI, XII, ti p d n là mùa ki t, th i gian m i mùa kho ng 6 tháng V i di n tích luu v c riêng 85.000 km2, Bi n H là m t h ch a nu c t nhiên có dung tích 85 t m3, di n tích m t nu c bi n d i t 3.000 km2 d n 14.000 km2, hàng nam nh n t sông Mekong kho ng 60 t m3 nu c vào mùa lu d gi m lu cho h luu và cùng v i dòng ch y do chính trên luu v c sinh ra, b sung 84 t m3 d gia tang dòng ch y mùa ki t cho ÐBSCL T Phnom Penh ra bi n, sông Mekong di vào ÐBSCL theo hai nhánh là sông

Ti n và sông H u, có ch d th y van khác h n ph n thu ng luu do tác d ng c a th y tri u t bi n V i 2 ngu n tri u bi n Ðông và bi n Tây Tri u bi n Ðông có ch d bán nh t tri u không d u và bi n Tây có ch d nh t tri u không d u Th y tri u luôn giao d ng theo chu k , t ng n (ngày) d n trung bình (n a tháng, tháng) và dài (nam, nhi u nam)

Ngu n nu c ÐBSCL ch u tác d ng tr c ti p c a dòng ch y thu ng ngu n, ch

d tri u bi n Ðông, m t ph n c a tri u V nh Thái Lan, cùng ch d mua trên toàn

d ng b ng, do v y, có ch d thu van-thu l c r t ph c t p S k t h p các m c d khác nhau gi a lu-mua-tri u và ng t-m n dan xen, t o nên các hình thái môi tru ng

nu c phong phú v i các h sinh thái da d ng, v a là tài nguyên to l n cho phát tri n, song d gi i quy t t ng v n d và t ng khu v c c th l i g p không ít khó khan

1.2.2 Ðánh giá luu lu ng mùa ki t vào ÐBSCL

Thông thu ng là trong mùa ki t, trên cùng m t dòng sông MeKong lu ng gia

nh p không dáng k thì luu lu ng tr m du i s quan h r t ch t ch v i luu lu ng tr m trên H s tuong quan (R) thu ng khá l n, R >= 0,90 Các cách ti p c n thu ng d a trên nguyên lý này Vi c dánh giá luu lu ng ki t vào ÐBSCL du c trình bày trong nhi u báo cáo liên quan nhu:

- Phuong pháp phân tích các du ng Q= f(H) dã du c xây d ng cho tr m thu ng luu nhu Pakse và xây d ng các phuong trình tuong quan da bi n d tính toán luu

lu ng bình quân ngày c a Kratie và Phnom Penh trong tru ng h p không có tài li u

do, du c trình bày trong báo cáo Cân b ng nu c-Giai do n III c a Vi n Th y van Wallingford (Anh qu c)-Tháng XI/1988

- Tham kh o phuong pháp ti p c n du c trình bày trong báo cáo c a Mekong

Vi t Nam v “Nghiên c u v qu n lý ngu n nu c cho Ð ng b ng sông C u Long c a

Vi t Nam” UNDP-Funded Project VIE/ 97/010-Chuong trình phát tri n Liên h p

qu c, 12/1999

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

- Tham kh o k t q a phân tích và tính toán t báo cáo th y van (Working Paper IV- Hydrology) c a Ðoàn chuyên gia Hà Lan trong Nghiên c u Phát tri n châu

th MeKong, 1974

Trong nghiên c u quy ho ch t ng h p tài nguyên nu c, d tính toán cân b ng

t nhiên và cân b ng s d ng nu c, vi c phân tích tính toán dòng ch y mùa ki t h t

s c quan tr ng Qua tham kh o và phân tích so sánh gi a các phuong pháp, nhóm d tài xin dua ra b ng luu lu ng bình quân tháng t i Kratie theo t n su t nhu sau:

B ng 1.1: Luu lu ng bình quân tháng (m3/s) t i Kratie theo t n su t 50 và 75%

1.2.3 Phân b dòng ch y sông Mekong tru c khi vào ÐBSCL

Trong nhi u nghiên c u, luu lu ng vào d ng b ng du c xem là tuong duong

v i luu lu ng du c do hay tính toán t i (a) Tân Châu+Châu Ð c (TC+CÐ); (b) Kratié +Prek Dam (KR+PD); (c) Phnom Penh Thu ng+Prek Dam (PPT+PD) N u có tài li u

do d c d ng b gi a các tr m thì s khác bi t v luu lu ng t i các v trí trên dây du c xem là không dáng k

Bi n H Campuchia d i v i ÐBSCL du c xem nhu là m t h di u ti t dòng

ch y t nhiên Ngay th i gian vào d u mùa lu, kho ng t cu i tháng V, d u tháng VI

m t lu ng nu c c a sông Mekong t thu ng luu v du c tr l i trong Bi n H và t ngay sau d nh lu kho ng cu i tháng IX, d u tháng X tr di s du c di u ti t ch y tr ra sông Mekong d vào Vi t Nam trong su t các tháng mùa ki t T 1978 d n nay, dòng

ch y các tháng mùa ki t vào ÐBSCL du c di u ti t hai l n: l n d u do các h thu ng luu và l n sau c a Bi n H

Các phân tích tài li u cho th y có th ti p c n dòng ch y vào ÐBSCL b ng vi c dánh giá tr c ti p luu lu ng th c do dài nam hon c a các tr m phía thu ng luu Vi c

b sung và kéo dài tài li u luu lu ng vào d ng b ng trong mùa ki t theo hu ng này s

du c th c hi n b ng phuong pháp phân tích và ch n l a các tuong quan da bi n t tài

li u các tr m Pakse, Kratie và Prekdam Luu lu ng mùa ki t vào ÐBSCL t i Phnom

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Penh H (Qpp) du c tính b ng t ng luu lu ng trên sông chính t i Kratie (Qkr) và sông Tonlesap t i Prek Dam (Qpr): Qpp = Qkr + Qpr

- Theo k t qu tính toán, module dòng ch y ki t tang khá n d nh t thu ng ngu n v h luu Các tài li u th ng kê cho th y r ng luu lu ng h luu Phnom Penh trong th i gian t tháng II-V xu ng khá th p, vào kho ng t 2.000-5.000 m3/s, cu i tháng III, tháng IV là th i gian có luu lu ng nh nh t, luu lu ng trung bình vào kho ng 2.200-2.400 m3/s, nam ki t xu ng du i 2.100 m3/s

- So v i giai d an tru c (1923-1989), dòng ch y trung bình nam nh ng nam

g n dây (1990-2000) có chi u hu ng gi m Th c t qua hon hai th p k qua, dòng

ch y thu ng ngu n có s thay d i do khai thác nu c tu i cùa các nu c ven sông và

vi c phát tri n các h ch a nu c

1.2.4 Ðánh giá luu lu ng ki t vào Vi t Nam t tài li u Tân Châu -Châu Ð c

Tru c khi vào d a ph n Vi t Nam, sông Mekong dã chia làm hai nhánh mà ta

g i là sông Ti n và sông H u Trong su t mùa ki t, c hai sông d u b nh hu ng

m nh c a th y tri u nên vi c do d c d xác d nh m t cách chính xác luu lu ng là khó khan và t n kém Ð do d c luu lu ng, ta hai m t c t kh ng ch là Tân Châu (sông

Ti n) và Châu Ð c (sông H u), ngay t mùa khô nam 1977, T ng c c KT-TV dã ch

d o t ch c do d c m c nu c và luu lu ng nhu nh ng tr m co b n d kh ng ch và dánh giá luu lu ng sông Mekong vào Vi t Nam, là tài li u co s d chúng ta tính toán các phuong án s d ng ngu n nu c chung cùng các nu c ven sông Mekong nh m chia

s tài nguyên nu c, d m b o phát tri n b n v ng ngu n tài nguyên quý giá này

M c dù 2 tr m Tân Châu và Châu Ð c d u n m cách biên gi i ch ng trên du i

10 km, trong kho ng này không có tr m do dòng ch y, nhung qua th c t có th nh n xét là luu lu ng nu c s d ng mùa ki t trong do n này không dáng k

Cho r ng: Luu lu ng ki t vào Vi t Nam = Luu lu ng t i Tân Châu + Luu

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Ngu n: T 1978-2000: T ng c c KTTV và các dài KTTV khu v c

V tài li u luu lu ng tháng ki t nh t (d c trung là tháng IV hàng nam), chúng ta

có th chia tài li u làm hai th i k :

- Th i k t nam 1978-1989: Các tr m Tân Châu, Châu Ð c, Vàm Nao là

nh ng tr m m i, d a bàn m i, phuong pháp do d c và ch nh biên còn có nh ng h n

ch , khó khan nh t d nh nên k t qu do d c và ch nh biên còn m c chính xác khiêm

t n K t qu bình quân cho c th i k 1978-1989 v i luu lu ng t ng c ng Tân Châu+Châu Ð c là 1.836 m3/s

- Th i k t nam 1990-2000: Ðây là th i k mà nhi u thi t b máy móc do d c

du c nâng c p, trang b m i hoàn toàn Phuong pháp do d c, kinh nghi m do d c cung nhu phuong pháp ch nh biên du c c i thi n Ð c bi t là t nam 1996 t i c ba tr m

d u du c cung c p máy do luu lu ng ADCP (M ) v i d chính xác cao Th i gian do quanh nam d ng th i cùng v i m c nu c, giúp cho vi c ch nh biên, tính toán tài li u

có co s t t Tuy nhiên, luu lu ng t ng c ng bình quân tháng IV cho Tân Châu+Châu

Ð c là 2.398 m3/s, cao hon th i k tru c t i 562 m3/s

1.2.5 Chi n lu c phát tri n tài nguyên nu c thu ng luu sông Mê Kông

T i các nu c thu ng ngu n sông Mê Kông, tài nguyên nu c m t du c dùng

ch y u cho m c dích s d ng nhu tu i, thu di n, sinh ho t và các ngành công nghi p V mùa c n, khi dòng ch y sông Mê Công ít di, vi c s d ng nu c cho các

ho t d ng kinh t xã h i t i h luu s b nh hu ng

- T i Vân Nam, nhu c u khai thác, s d ng nu c t p trung vào các linh v c thu di n, nông nghi p và thu l i là quan tr ng nh t, ti p d n là nu c cho công nghi p và sinh ho t Trong di u ki n có h p tác ch t ch và thông tin d y d k p th i

v ch d v n hành d án, các d án thu di n có h ch a trên dòng chính Mê Công Vân Nam s có tác d ng di u ti t dòng ch y t t hon, giúp các nu c h luu gi m b t lu vào mùa mua và b sung nu c vào mùa khô nên có l i cho s n xu t nông nghi p, giao thông thu trên sông Mê Công du c thu n l i hon Tuy nhiên, các d án này s ngan

c n m t lu ng l n phù sa di chuy n xu ng h luu, u c tính kho ng 100-150 tri u t n nam, d ng th i có th làm thay d i ch d dòng ch y và d a hình c a sông du i vùng

h luu, d c bi t d i v i qu c gia li n k phía h luu

Tuy khó có th có nh ng công trình thu l i l n du c xây d ng Vân Nam vì

d a hình và d t dai không thu n l i, nhung vi c m r ng di n tích canh tác vùng

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

mi n núi, xây d ng thêm 100 nghìn công trình thu l i nh và 60 h ch a trên các dòng nhánh s tang dáng k nhu c u nu c trong vài th p k t i, t 1,920 t m3 lên 2,25

t m3 Nhu c u nu c cho công nghi p cung tang t 518 tri u m3 lên 750 tri u m3 C 2 nhu c u v nu c này so v i t ng luu lu ng nu c ph n luu v c Vân Nam dóng góp (3/76 t m3) thì không l n, do dó kh nang tác d ng d n luu lu ng nu c các nu c h luu tuy s có ít nhi u, nhung không d n m c nghiêm tr ng Vi c phát tri n công nghi p khai khoáng trong tuong lai có th có tác d ng x u d n ch t lu ng nu c vùng

h luu, n u công tác qu n lý và x lý nu c th i không du c d m b o

- T i luu v c sông Mê Công Myanmar, ch có khai thác thu di n là dáng k

nh t Tuy nhiên, các d án thu di n này d u nh và xây d ng trên các dòng nhánh, do

dó khó có tác d ng dáng k d n các nu c h luu sông Mê Công Nhu c u nu c cho sinh ho t và nông, công nghi p hi n nay không l n vì luu v c sông Mê Công trên lãnh

th Myanmar nh , l i n m vùng núi cao, h o lánh, dân cu thua th t

- Lào, phát tri n thu di n du c uu tiên nh t và du c t p trung phát tri n trên các sông nhánh Tuy nhiên các d án này ph n l n d u là lo i có h ch a nu c (kho ng 83 t m3), do dó có th s giúp gi m b t nguy co lu vào mùa mua và tang luu

lu ng dòng ch y vào mùa khô sông Mê Công, d ng th i chúng cung ngan c n dáng

k lu ng phù sa xu ng h luu sông Các d án thu di n du c xác d nh trên dòng chính Lào d u không ph i lo i có h ch a nên tác d ng không dáng k d n luu

lu ng dòng ch y c a sông Mê Công N u công nghi p, d c bi t công nghi p khai khoáng, du c phát tri n và t c d dô th hoá tang nhanh thì s dòi h i ph i b sung và nâng c p co s h t ng x lý ch t th i hi n có, n u không có th tác d ng d n ch t

lu ng nu c và làm ô nhi m nu c sông Mê Công trong tuong lai

- Thái Lan uu tiên khai thác và s d ng ngu n nu c luu v c thu c lãnh th

qu c gia vào linh v c thu lo d ph c v phát tri n nông nghi p khu v c này Tuy

hi n t i chua có d án thu l i chuy n nu c trong luu v c và ra ngoài luu v c du c

th c hi n, nhung các d án hi n dang du c Thái Lan xem xét n u du c th c hi n s làm gi m lu ng nu c dòng ch y mùa lu và có ti m nang làm gi m luu lu ng dòng

ch y mùa khô n u không xây d ng h ch a nu c Ð t dai vùng Ðông B c Thái lan

b nhi m m n nhi u nên m r ng di n tích d t nông nghi p có tu i và x nu c thông qua các h th ng thu nông s làm tang d m n các ngu n nu c khu v c này, d n

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

dích thu di n, tu i tiêu Campuchia, Thái Lan và các nu c khác s làm gi m luu

lu ng dòng ch y khu v c h luu n u không có công trình h ch a nu c Luu lu ng dòng ch y b gi m và m c nu c sông Mê Công b h th p, d c bi t vào mùa khô, s làm cho v n d xâm nh p m n ÐBSCL c a ta càng thêm tr m tr ng, d ng th i cung tác d ng d n giao thông thu , h n ch kh nang di l i c a thuy n bè trên sông, tác

d ng d n s di cu c a cá và lu ng phù sa di chuy n vào nu c ta Ðây là v n d có nhi u kh nang x y ra trong tuong lai và là nguy co tác d ng x u l n nh t d i v i ta,

de do s n xu t nông nghi p và d i s ng và sinh ho t c a d ng bào ta vùng châu th sông C u Long

Ðánh giá chung:

Nhu c u phát tri n kinh t -xã h i t i các vùng luu v c sông Mê Công 5 nu c thu ng luu r t l n Vi c khai thác, s d ng ngu n nu c trong luu v c thu c lãnh th các nu c này du c uu tiên và có vai trò l n trong k ho ch phát tri n lâu dài M i

qu c gia có có chuong trình phát tri n và khai thác ngu n nu c riêng c a mình

- C Vân Nam (Trung Qu c) và Myanmar d u không tham gia U h i sông Mê Công, nhung các ho t d ng khai thác s d ng ngu n nu c luu v c sông Mê Công nh t

d nh s có tác d ng ít nhi u d n các nu c h luu Vân Nam dã b t d u khai thác ti m nang thu di n trên dòng chính Mê Công Các d án thu di n này s giúp h n ch lu vào mùa mua và tang luu lu ng dòng ch y vào mùa khô, t o thu n l i cho s di l i c a thuy n bè trên sông Hi n Myanmar chua có k ho ch phát tri n gì nhi u tài nguyên

nu c thu c lãnh th mình Vi c d n nay Trung Qu c chua tham gia U h i sông Mê Công, trong khi dó l i tho thu n h p tác riêng v i Thái Lan, Lào và Myanmar có th

là nh m tránh b ràng bu c b i các di u kho n c a Hi p d nh Mê Công 1995 và là m t tính toán lâu dài nh m d m b o l i ích t i da trong vi c khai thác s d ng tài nguyên sông Mê Công cung nhu trong chi n lu c phát tri n vùng Tây-Nam Trung Qu c

- Thái Lan dã có chuong trình phát tri n quy mô l n khu v c Ðông-B c, trong

dó uu tiên phát tri n thu l i, ch bi n nông s n và tr ng r ng Thái Lan dang xem xét

vi c chuy n nu c t sông Mê Công vào vùng dông-b c (noi thi u nu c và thu ng xuyên b h n hán), d ng th i chuy n nu c t các sông nhánh vùng phía B c Thái Lan thu c luu v c sông Mê Công sang luu v c sông Chao Phraya Các d án chuy n

nu c này s có tác d ng d c bi t tiêu c c d n các nu c h luu, n u vi c chuy n nu c

du c th c hi n vào mùa khô

- Khai thác ti m nang thu di n trong luu v c sông Mê Công s du c thúc phát tri n Vân Nam, Lào và Campuchia, d c bi t hai nu c d u ngu n Vi c phát tri n thu di n du c quy ho ch chu dáo có th s có nh ng tác d ng tích c c trên phuong

di n kinh t và di u ti t nu c n u có s ph i h p và thông tin d y d , song cung có tác

d ng tiêu c c d i v i s cân b ng sinh thái do làm thay d i ch d dòng ch y hàng

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

nam, tác d ng d n s di cu c a m t s loài cá quan tr ng luu v c cung nhu lu ng phù sa di chuy n xu ng h luu

- Campuchia và Thái Lan s t p trung phát tri n thu l i d phát tri n nông nghi p Các d án thu l i này có th s có tác d ng làm gi m luu lu ng dòng ch y,

d c bi t luu lu ng dòng ch y mùa khô

- Tru c vi c các nu c thu ng luu s ngày càng tang cu ng khai thác ngu n

nu c sông Mê Công ph c v m c tiêu phát tri n kinh t -xã h i c a mình, Vi t Nam

n m cu i ngu n s ph i ch u tác d ng có tính nguy co s ng còn v d t dai ng p m n

t i ÐBSCL, v môi tru ng sinh thái, lu l t, , vì v y, v n d h p tác cùng các nu c ven sông x lý hài hoà các ho t d ng khai thác và phát tri n tài nguyên nu c và tài nguyên liên quan trong luu v c sông Mê Công là v n d r t h tr ng d i v i ta tru c

m t cung nhu lâu dài

1.2.6 Phân tích, dánh giá tác d ng phát tri n tài nguyên nu c thu ng ngu n

1.2.6.1 Các k ch b n s d ng nu c thu ng ngu n

Báo cáo dánh giá tài nguyên nu c c a U ban sông Mekong Vi t Nam dã d

c p d n m t s k ch b n phát tri n tài nguyên nu c nhu sau:

6 K ch b n phát tri n cao v thu di n trong luu v c và gia tang 40% di n tích

tu i trên toàn luu v c- K ch b n S6

1.2.6.2 T ng h p nh hu ng t các k ch b n phát tri n thu ng luu và bi n

- Trong giai do n hi n t i, xét v dòng ch y trung bình c nam, lu ng nu c d n

d u d kh nang dáp ng cho nhu c u nu c trong ti u vùng Tuy nhiên, do s phân

ph i không d u theo không gian và th i gian, do dó, d n d n hi n tu ng th a thi u

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

nu c tr m tr ng trên ti u vùng M t s vùng lu ng nu c khá d i dào, nu c d n d m

b o d c p nu c cho nhu c u, m c d m b o c p nu c d u d t 100% Bên c nh dó, m t

s vùng lu ng nu c d n thi u nghiêm tr ng Ngoài ra, có m t s ti u m c dù m c d m

b o c p nu c trong các tháng mùa mua là 100%, nhung trong mùa khô, d c bi t là các tháng II - IV, lu ng nu c d n thi u tr m tr ng, m c d m b o c p nu c d t 0% Nhu

v y, có th th y rõ lu ng nu c trên lãnh th Campuchia có s phân hoá rõ r t theo không gian và th i gian

- Cân b ng nu c theo các k ch b n cho th y:

+ Trong giai do n 2020, nhu c u nu c d báo d n nam 2020 c a Campuchia là khá cao, nhöng lu ng nu c d n d u d kh nang dáp ng cho nhu c u nu c trong ti u vùng Tuy nhiên, nhu trên dã phân tích do s phân ph i không d u theo không gian và

th i gian, do dó, d n d n hi n tu ng th a thi u nu c tr m tr ng trên ti u vùng Ngoài các vùng g p v n d v nu c nhu trong k ch b n hi n t i, xu t hi n m t s vùng thi u

nu c tr m tr ng dó là: Stung Chinit, Stung Chikreng và Stung Purstat

+ Trong k ch b n phát tri n th y di n Trung Qu c, lu ng nu c d n ch thay d i

nh ng nút cân b ng n m trên dòng chính, còn trên các sông nhánh, lu ng dòng ch y

d n s không thay d i, do dó k t qu cân b ng nu c các nút thi u h t ngu n nu c s không khác so v i k ch b n hi n t i (KB1), còn t i các nút trên dòng chính, do lu ng dòng ch y là khá l n, nên v n th a kh nang cung c p cho các nhu c u s d ng nu c

+ Trong k ch b n bi n d i khí h u, s thi u h t nu c x y ra tr m tr ng hon so

v i k ch b n hi n t i và k ch b n 2020 tuong ng, do mùa ki t ít nu c và nhu c u l i tang cao, do b c hoi tang

+ Trong k ch b n S6: M t s ti u vùng trên dòng chính (ti u vùng 604, 613, Prek Te, Prek Chhlong) lu ng dòng ch y d n gi m di (do nhu c u s d ng nu c cho

tu i phía thu ng ngu n tang lên) Tuy nhiên, do trên dòng chính lu ng nu c d n khá

tr ng M c d suy gi m dòng ch y trên sông Bassac mà d i di n là t i Châu Ð c (sông

H u) nhi u hon trên dòng chính Mê Kông (sông Ti n- d i di n là tr m Tân Châu)

o Tác d ng c a công trình chuy n nu c: Trong k ch b n quy ho ch phát tri n

s d ng nu c giai do n 2020 có tính d n hai công trình chuy n nu c dó là kênh chuy n nu c t kênh Vinh T sang t nh Tà Keo c a Campuchia và d án tu i

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

VaiCo.Có th nh n th y 2 công trình chuy n nu c d u không có l i cho Vi t Nam có

th làm lu ng nu c d n gi m di, di u này s gây nh hu ng d n vi c s d ng nu c ÐBSCL, d c bi t là trong mùa khô

+ nh hu ng c a k ch b n phát tri n h th ng thu di n Trung Qu c:

+ nh hu ng c a k ch b n phát tri n h th ng thu di n Trung Qu c k t h p

v i nhu c u giai do n 2020:

o Ð i v i dòng ch y c a c nam, vi c di u ti t c a h th ng h ch a không làm tang dòng ch y trung bình ngày t i các tr m h du (sau Kratie) T i biên gi i Vi t Nam-Campuchia, luu lu ng dòng ch y vào Vi t Nam gi m (t i Tân Châu gi m 6,6%

và Châu Ð c: 7,3%)

o Trong mùa ki t, luu lu ng trung bình ngày th p nh t gi m trên t t c các

tr m xem xét (t 2,5% t i Kratie d n 15,5%.t i Châu Ð c)

o Ð i v i dòng ch y mùa lu t i h luu, h th ng thu di n làm gi m d nh lu

xu ng

+ nh hu ng c a k ch b n bi n d i khí h u:

o V i dòng ch y c a c nam, luu lu ng dòng ch y trung bình ngày tang cao t i

m t s tr m nhu t i Kratie: 11,7%, Tân Châu: 10,7%, Châu Ð c: 21,4%)

o Vào mùa lu, luu lu ng trung bình ngày l n nh t tang t i t t c tr m, tang

th p nh t là t i Phnom Penh: 3,3% và cao nh t là t i Châu Ð c 15,6 %

o Ð i v i dòng ch y ki t, luu lu ng trung bình ngày th p nh t d u gi m

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

1.2.7 Tác d ng c a quá trình phát tri n và khai thác s d ng ngu n nu c t i

d ng b ng sông c u long và nh hu ng c a nu c bi n dâng

1.2.7.1 Ti m nang ngu n nu c

Sông Mekong là m t trong 10 con sông l n nh t trên th gi i, b t ngu n t cao nguyên Tây T ng và ch y qua lãnh th các nu c Trung Qu c, Mianmar, Lào, Campuchia, Thái Lan và cu i cùng là Vi t Nam, v i t ng chi u dài 4.200 km và di n tích luu v c 795.000 km2 Ngu n nu c c a sông Mekong du c cung c p b i hai ngu n chính là tuy t tan thu ng luu v c và mua

Hàng nam, sông Mekong t i qua m t c t Kratie 441 t m3 nu c, v i luu lu ng trung bình 13.708 m3/s, d t module dòng ch y 21/l/s.km2, và l p dòng ch y 690 mm, trong dó:

- 18% t thu ng luu (24% di n tích luu v c)

- 55% t Tây Tru ng Son (28% di n tích luu v c)

- 10% t Ðông-B c Thái Lan (19% di n tích luu v c)

- 17% t nh ng ph n luu v c còn l i (29% di n tích luu v c)

Dòng ch y trên luu v c sông du c phân chia thành hai mùa tuong ph n nhau khá sâu s c, mùa lu t tháng VI d n tháng XI chi m 90% t ng lu ng, và mùa khô t tháng XII d n tháng IV chi m 10% Trong dó, tháng IV là tháng có luu lu ng nh nh t trung bình (2.736 m3/s), tháng có luu lu ng l n nh t d t 40.000-50.000 m3/s (tháng IX, X) T ng lu ng mua trong nam t i ÐBSCL tham gia vào dòng ch y sông Mekong là 6,4 t m3 Nhu v y, t ng lu ng nu c d n ÐBSCL là 447,4 t m3, nhung phân b không d u, ch y u t p trung vào mùa mua (kho ng 92%)

Ch d th y van ÐBSCL ch u tác d ng tr c ti p c a dòng ch y thu ng ngu n, ch d tri u bi n Ðông, m t ph n c a tri u V nh Thái Lan, cùng ch d mua trên toàn d ng b ng V i di n tích luu v c riêng 85.000 km2, Bi n H là m t h ch a

nu c t nhiên có dung tích 85 t m3, di n tích m t nu c bi n d i t 3.000 km2 d n 14.000 km2, hàng nam nh n t sông Mekong kho ng 60 t m3 nu c vào mùa lu và cùng v i dòng ch y do chính luu v c sinh ra, b sung 84 t m3 cho h luu d làm gia tang dòng ch y mùa ki t vào ÐBSCL T Phnom Penh ra bi n, sông Mekong di vào ÐBSCL theo hai nhánh là sông Ti n và sông H u, có ch d th y van khác h n ph n thu ng luu do tác d ng c a th y tri u bi n

Ngu n nu c ng m có t ng tr lu ng d t kho ng 60.000.000 m3/ngày, trong dó

nu c có d khoáng nh hon 1g/l là 27,5 tri u m3/ngày V i m c d k thu t hi n nay, ch tính cho m t d gi ng khoan là 1 gi ng/km2 và tính cho nu c có d khoáng hóa M< 1g/l, cung dã cho phép khai thác v i luu lu ng 1-1,3 tri u m3/ngày, n u tính v i m t d gi ng

d y hon và di u ki n k thu t cao hon thì kh nang khai thác còn l n hon nhi u Hi n nay,

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

ÐBSCL, nu c du i d t dang du c s d ng ch y u cho sinh ho t c a ngu i dân và m t

s noi còn ph c v cho tu i hoa màu và cây an trái Nu c du i d t có giá tr l n nh t vào mùa khô, t tháng 12 d n tháng V, tuy v y cung có m t s vùng nu c ng m còn du c s

d ng trong mùa mua khi g p n ng h n kéo dài Theo dánh giá c a các nhà d a ch t, nu c

ng m ÐBSCL d ph c v cho sinh ho t và tu i cho hoa màu, v n d ph c v cho s n

xu t nông nghi p ch y u l y t ngu n nu c m t là chính

1.2.7.2 Nhu c u nu c

i/ Ch tiêu s d ng nu c:

Các ngành phát tri n kinh t liên quan d n s d ng nu c ch y u có ngành nông nghi p, c p nu c và phát tri n r ng Trong dó s d ng nu c cho nông nghi p chi m t tr ng l n nh t Tóm t t s d ng nu c các ngành:

- Nông nghi p: Di n tích cây hàng nam trong Ti u vùng 1.810.173 ha, trong dó lúa-màu chi m 1.631.992 ha, còn l i là cây công nghi p ng n ngày (ch y u là khóm, khoai m , ngô, d u tuong, bông ) Nhu c u nu c c a các cây tr ng ph thu c r t nhi u vào lu ng b c hoi hàng nam K t qu tính nhu c u nu c các lo i cây tr ng:

Tu theo quy mô, lo i hình s n xu t 100-1.500 m3/ha

- Môi tru ng sinh thái:

+ Sông H u (t i Châu Ð c) 400 m3/s + Sông Ti n (t i Tân Châu) 1.600 m3/s

ii/ Hi n tr ng s d ng nu c:

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

T ng nhu c u các ngành là 28 t m3, trong dó nhu c u nu c nông nghi p là 17

t m3, hi n t i ch chi m 6,2% t ng lu ng nu c m t Tuy nhiên, nhu c u nu c mùa khô chi m 30% dòng ch y mùa ki t, n u k c luu lu ng d m b o môi tru ng sinh thái thì g n vu t ngu ng cho phép khai thác Vì v y, trong nh ng nam t i c n ph i có

d nh hu ng ti t ki m nu c, tang cu ng tr nu c, b o v tài nguyên nu c ng m và nh t

là nghiên c u xây d ng h th ng c ng các c a sông l n d tr và gi nu c

1.2.7.3 Nhu c u phát tri n

- Trong th i gian v a qua, do t l phát tri n dân s còn cao, giá nông s n hàng hoá gi m th p, thu nh p c a ngu i dân vào lo i th p so v i c nu c, hi n tu ng lao d ng có k thu t d d n vào khu v c kinh t tr ng di m phía Nam, t l dói nghèo còn cao, gây lên s c éo v nhu c u phát tri n kinh t

- Ð ng th i, vi c Chính ph Vi t Nam mong mu n d y nhanh ti n d công nghi p hoá, hi n d i hoá, phát tri n nông thôn, thuong m i và chuy n d ch co c u kinh

t cung làm tang nhu c u nu c, d n t i ngu n nu c b suy gi m, ô nhi m, gia tang xâm nh p m n, n n cháy r ng, lu l t x y ra liên t c

- Ð ng b ng sông C u Long dã du c Chính ph Vi t Nam xác d nh là vùng

d m b o an ninh luong th c cho Qu c gia, do v y Chính ph Vi t Nam dang có chính sách uu tiên cho phát tri n vùng này trong nh ng nam t i Ð nh hu ng phát tri n vùng này du c d t trong m i quan h v i các vùng khác và v i toàn c c c a c nu c Ð c

bi t, là m i quan h v i các nu c láng gi ng, nh t là v i Campuchia, trên nguyên t c nâng cao d i s ng v t ch t, van hoá, tinh th n c a dân cu trong vùng

1.2.8 Hình thành các k ch b n phát tri n vùng ÐBSCL

1.2.8.1 Khái ni m k ch b n trong quy ho ch vùng

Tru c tiên, c n hi u r ng xây d ng k ch b n không ph i là vi c di d báo tuong lai mà th c ch t là nh n bi t tuong lai trong b i c nh hi n t i K ch b n là s gi thi t

m i liên k t gi a các s ki n s di n ra trong di u ki n t nhiên tuong ng, r i mô t tình hu ng có th di n ra trong tuong lai theo các m i k t h p gi thi t dó Trên th c

t , các gi thi t dó có th x y ra và cung có th không x y ra M c tiêu c a thi t l p

k ch b n là ph i h th ng hoá các quá trình di n ra dó và dánh giá du c các k t qu /tác

d ng c a t t c các s ki n có th x y ra tuong lai

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

Ð i v i qui ho ch phát tri n tài nguyên nu c ph m vi luu v c sông, k ch b n luôn

bao hàm c 3 s ki n c th liên quan d n ngu n nu c là: Kh nang bi n d i c a lu ng

nu c trên luu v c, kh nang khai thác ngu n nu c trên h th ng, bi n pháp can thi p

1.2.8.2 Các nhân t c u thành k ch b n ÐBSCL

Xây d ng các k ch b n phát tri n t i nam 2020 s du c ti n hành cho c ÐBSCL, các ti u vùng khác và h luu v c Mê Công Phân tích k ch b n s bao g m dánh giá tài nguyên nu c, nhu c u s d ng nu c và kh nang xây d ng các công trình

k t h p các gi i pháp phi công trình nh m cân b ng gi a cung và c u Co s chính d xây d ng các k ch b n cho ÐBSCL du c d a trên chi n lu c phát tri n Ð ng b ng sông C u Long và chi n lu c phát tri n các ngành Tuy nhiên, hi n nay Vi t Nam

m i xây d ng Chi n lu c phát tri n vùng ÐBSCL t i nam 2010 và d nh hu ng d n nam 2020 Vì v y, vi c xây d ng các k ch b n phát tri n cho ÐBSCL ph i c n t i r t nhi u các y u t gi thi t các s ki n di n ra trong tuong lai d n nam 2020 Ngoài vi c xem xét các v n d t n t i c n du c gi i quy t trong nh ng nam t i, thì các y u t co

b n nh t du c xét d n trong quá trình xây d ng k ch b n là: Xu th phát tri n, R i ro, can thi p c a con ngu i vào h th ng sông ngòi:

1.2.8.3 Hình thành các k ch b n

Hi p dinh Mekong 1995 dã d nh hu ng phát tri n luu v c Mê Công theo nguyên t c phát tri n b n v ng và tang cu ng s tham gia c a các qu c gia ven sông trong các quy ho ch/chuong trình và quá trình ra các quy t d nh Chuong trình BDP

du c th c hi n t c p ti u vùng, v i m c dích d k t qu nghiên c u c a toàn luu v c phù h p v i m c tiêu phát tri n và uu tiên c a m i qu c gia Ngoài ra, vùng Châu th

Mê Kông nói chung còn n m trong m i quan tâm c a c hai chính ph Vi t Campuchia trong các chính sách uu tiên phát tri n vùng này

Nam-Chi n lu c phát tri n kinh t -xã h i vùng ÐBSCL d n nam 2010 dã du c Chính

ph phê duy t nam 1998, cho d n th i di m này các d nh hu ng do chi n lu c dua ra

v co b n v n mang tính dúng d n Phát tri n nông nghi p, th y s n toàn di n là ngu n tài nguyên quan tr ng cho hon 17 tri u ngu i thu c ÐBSCL và là noi d m b o an ninh luong th c cho Qu c gia Xu th chung phát tri n ti u vùng là chuy n d i co c u kinh

t và chuy n d i co c u trong s n xu t nông ngu nghi p, nh m t o ra nh ng s n ph m

ch t lu ng cao, có s c c nh tranh trên th tru ng Qu c t và trong nu c, d a trên n n

t ng c a phát tri n tài nguyên d t và nu c

Do ÐBSCL n m v trí cu i cùng c a luu v c sông Mekong nên ch u nhi u tác

d ng c a các nu c thu ng luu, cung nhu các ho t d ng phát tri n kinh t xã h i ÐBSCL có tác d ng d n các nu c thu ng luu, d c bi t là Campuchia V n d này dã

du c d c p trong các nghiên c u c a Vi t Nam, cung nhu c a y h i Qu c t sông Mekong Không ph i t t c các ho t d ng các nu c thu ng luu d u gây tác d ng

BÁO CÁO T NG K T KHOA H C VÀ K THU T Ð TÀI KHOA H C C P B

không t t t i ÐBSCL, ngu c l i có nhi u ho t d ng có tác d ng tích c c t i ÐBSCL nhu: xây d ng h ch a làm gi m lu cho h luu, gia tang dòng ch y mùa ki t, d n t i

gi m chi u dài xâm nh p m n Song vi c xác d nh nh ng tác d ng qua l i dó có nh

hu ng t i m c d nào thì chua du c gi i quy t th a dáng trong các nghiên c u t tru c d n nay Ch y u t p trung vào phân tích mang tính d nh tính mà thôi Ði u này dánh d u bu c ti n dáng k trong chuong trình phát tri n luu v c cung nhu v n d h p tác phát tri n sông Mê Kông Tuy nhiên, d kh c ph c nh ng v n d c a ti u vùng, chuong trình BDP không hy v ng có th dáp ng h t các yêu c u mà còn c n nh ng

h tr t các chuong trình và ho t d ng khác c a Qu c gia cung nhu Qu c t

V i các phân tích trên, ÐBSCL có th hình thành các K ch b n sau:

i/.K ch b n ÐBSCL-01 (KB-01)

Ðây là k ch b n co s , d a trên chi n lu c phát tri n kinh t -xã h i c a Chính

ph Vi t Nam d ra hi n nay Trong dó nông nghi p và th y s n v n là ngành ch l c, phát tri n d a vào di u ki n t nhiên theo nhu d báo và nh ng công trình du c xây

d ng, theo di u ki n kinh t cho phép c a Vi t Nam Các công trình này dã ti n hành nghiên c u ti n kh thi và kh thi Ði u này có nghia là các công trình có kh nang xây

d ng trong th i gian t i Các ngành khác phát tri n nhu k ho ch d ra nhu hi n nay

Xu th phát tri n gi nhu m c hi n t i N i dung chính c th nhu sau:

- Phát tri n nông nghi p, trong dó n d nh di n tích tr ng lúa d m b o an ninh luong th c Qu c gia, chuy n d i co c u s n xu t (lúa + tôm, chuyên tôm, hoa màu,

- Tìm các gi i pháp v ngu n nu c d d m b o duy trì h sinh thái d t ng p

nu c ph c v cho phát tri n th y s n và b o t n h d ng th c v t quý hi m

ii/ K ch b n ÐBSCL-02 (KB-02)

Nhu k ch b n ÐBSCL-01, nhung nhu c u dùng nu c phía thu ng ngu n tang cao, do m r ng s n xu t nông nghi p c a vùng Ðông-B c Thái Lan, Lào và Campuchia Theo d ki n m r ng s n xu t nông nghi p c a các nu c thu ng luu nhu sau: Lào 720.000 ha, vùng Ðông-B c Thái Lan 1.200.000 ha và Campuchia 1.100.000

ha, v i t ng s 3,2 tri u ha K t h p v i m c nu c bi n dâng thêm 0,25 m Ngoài ra, các công trình ki m soát lu du c xây d ng hoàn ch nh nhu quy ho ch lu ÐBSCL du c