Tìm hiểu một số biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm lớp 72 tại trường phổ thông dân tộc nội trú

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINHKHOA NGÔN NGỮ - VĂN HÓA - NGHỆ THUẬT KHMER NAM BỘ BÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC GIÁO DỤC ĐỀ TÀI: TÌM HIỂU MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRONG GIỜ SINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH

KHOA NGÔN NGỮ - VĂN HÓA - NGHỆ THUẬT KHMER NAM BỘ

BÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC GIÁO DỤC

ĐỀ TÀI: TÌM HIỂU MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH TRONG GIỜ SINH HOẠT CHỦ NHIỆM LỚP 7/2 TẠI TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ TRUNG HỌC

CƠ SỞ HUYỆN CHÂU THÀNH.

GVHDCN: Nguyễn Thị Bích Loan

GVHDCM: Kim Hồng Phát

Giáo sinh: Danh Thị Kim Sa Ngành: Sư Phạm Tiếng Khmer

Mã số sinh viên: 118220019 Khoá: 2020 - 2024

Trường TTSP1: Trường PTDT Nội trú Trung học cơ sở H Châu Thành

Năm học: 2022 - 2023

MỤC LỤC

Lời cảm ơn

I Phần mở đầu

I.1 Lí do chọn đề tài

I.2 Mục đích nghiên cứu

I.3 Phương pháp nghiên cứu

I.4 Đối tượng, phạm vi và thời gian nghiên cứu

II Phần nội dung

II.1 Cơ sở lý luận

II.2 Thực trạng

II.2.1 Thuận lợi – Khó khăn

II.2.2 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động đến đạo đức học sinh

II.2.3 Phân tích, đánh giá các thực trạng đã đặt ra

II.3 Tìm hiểu biện pháp giáo dục dạo đức học sinh thông qua tiết sinh hoạt lớp chủ nhiệm

II.3.1 Mục tiêu

II.3.2 Điểm mới trong đề tài

II.3.3 Nội dung và cách thức tiến hành tiết sinh hoạt lớp

II.4 Kết quả hạnh kiểm học kì I của học sinh lớp 7/2

III Kết luận, kiến nghị

TÀI LIỆU THAM KHẢO

LỜI CẢM ƠN Bốn tuần thực tập ngắn ngủi là cơ hội cho em tổng hợp và hệ thống hóa lại

những kiến thức đã học, đồng thời kết hợp với thực tế để nâng cao kiến thức chuyên môn Tuy chỉ có bốn tuần thực tập, nhưng qua quá trình thực tập, em đã được mở rộng tầm nhìn và tiếp thu rất nhiều kiến thức thực tế Từ đó em nhận thấy, việc cọ sát thực tế là vô cùng quan trọng – nó giúp sinh viên xây dựng nền tảng lí thuyết được học ở trường vững chắc hơn Trong quá trình thực tập, từ chỗ còn bỡ ngỡ cho đến thiếu kinh nghiệm, em đã gặp phải rất nhiều khó khăn nên không tránh khỏi những thiếu xót, em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô để kiến thức của em trong lĩnh vực này được hoàn thiện hơn đồng thời có điều kiện bổ sung, nâng cao ý thức của mình

Với lòng biết ơn sâu sắc em xin gửi đến thầy Kim Hồng Phát – GVHDCM và cô Nguyễn Thị Bích Loan – GVHDCN cùng với tất cả các thầy cô bên Trường PT DTNT THCS Huyện Châu Thành; cô Thạch Thị Thanh Loan – giảng viên Trường Đại học Trà Vinh, cô là người dân dắt và ra mắt chúng tôi với trường mà chúng tôi thực tập và cảm ơn các thầy, cô Khoa Ngôn Ngữ - Văn hóa – Nghệ thuật Khmer Nam Bộ đã truyền đạt vốn kiến thức quý báu cho chúng em trong suốt thời gian học tập tại trường Nhờ có những lời hướng dẫn, dạy bảo của các thầy cô nên đề tài nghiên cứu của em mới có thể hoàn thành tốt đẹp

Em xin chân thành cảm ơn!

I PHẦN MỞ ĐẦU

I.1 Lí do chọn đề tài

Giáo dục đạo đức học sinh là một nhiệm vụ hàng đầu trong công tác chủ nhiệm Bởi trung học là bậc học nền tảng, mà trẻ em là tương lai của đất nước Muốn cái nền tảng, cái tương lai này tốt đẹp, muốn các em trở thành người có ích cho xã hội thì cần phải hội đủ hai điều kiện: đức và tài như Bác Hồ đã từng nói: “

Có đức mà không có tài thì vô dụng, mà có tài mà không có đức thì cũng không giúp ích gì cho xã hội” để đáp ứng được mục tiêu giáo dục đào tạo con người trong thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho xã hội Do vậy, công tác giáo dục đạo đức học sinh trong nhà trường là một nhiệm vụ, yêu cầu hết sức cấp bách và cần thiết Việc giáo dục đạo đức học sinh tốt sẽ góp phần tạo ra những con người có nhân cách, có phẩm chất tốt Công tác giáo dục đạo đức học sinh thông qua việc giáo dục trên lớp, các buổi hoạt động ngoại khóa…

Chất lượng và hiệu quả giáo dục của học sinh không chỉ là các môn văn hóa,

mà các hoạt động khác cũng mang một ý nghĩa to lớn, nhiều khi có ý nghĩa quyết định giáo dục nhân cách toàn diện cho học sinh là đào tạo cho học sinh cả tài và đức Trong thời khóa biểu hiện nay có một số tiết sinh hoạt lớp vào cuối tiết ngày thứ 7 hàng tuần Theo thói quen lâu nay thông thường ý nghĩ của thầy và trò coi tiết sinh hoạt cuối tuần là tiết không quan trọng, nội dung không rõ ràng, tính “ Linh hoạt” mỗi lớp một cách, một chương trình, không khí sinh hoạt trở nên nhàm chán, nặng nề, ảnh hưởng đến tâm lý của thầy và trò muốn cho tiết sinh hoạt mau kết thúc Nên có lúc xảy ra tình trạng lớp ra trước lớp ra sau, dẫn đến tiết sinh hoạt lớp không có hiệu quả và tác dụng thiết thực Chính vì thế, tôi chọn đề tài nghiên

cứu: “ Tìm hiểu một số biện pháp giáo dục đạo dức cho học sinh trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm lớp 7/2 tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học cơ sở huyện Châu Thành”.

I.2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu tài này nhằm đánh giá được thực trạng của công tác giáo dục đạo đức học sinh lớp 7/2 tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Trung học cơ sở Huyện Châu Thành, thông qua đó đề ra biện pháp giáo dục đạo đức học sinh một cách có hiệu quả giúp cho các em trở thành những người có ích cho xã hội

I.3 Phương pháp nghiên cứu

Để phân tích nghiên cứu về vấn đề “ Tìm hiểu một số biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh trong giờ sinh hoạt chủ nhiệm lớp 7/2 tại Trường Phổ thông Dân tộc Nội Trú Trung học cơ sở Huyện Châu Thành” tôi đã sử dụng một số phương

pháp như: phân tích, quan sát và nghiên cứu tài liệu

I.4 Đối tượng, phạm vi và thời gian nghiên cứu

a Đối tượng nghiên cứu:

Giáo dục đạo đức học sinh trong Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS Huyện Châu Thành

b Phạm vi nghiên cứu:

Nghiên cứu giới hạn trong phạm vi học sinh lớp 7/2 tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học cơ sở Huyện Châu Thành

c Thời gian nghiên cứu:

Bốn tuần ( từ ngày 09/02/2023 đến ngày 19/02/2023)

II PHẦN NỘI DUNG

II.1 Cơ sở lí luận

Khái niệm về đạo đức

Trong tâm lý học, đạo đức có thể được định nghĩa theo các khía cạnh sau: Nghĩa hẹp: Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tổng hợp các qui tắc, nguyên tắc, chuẩn mực xã hội nhờ nó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình sao cho phù hợp với lợi ích và hạnh phúc của con người, với tiến bộ xã hội trong quan hệ cá nhân - cá nhân và quan hệ cá nhân - xã hội

Nghĩa rộng hơn: Đạo đức là toàn bộ những qui tắc, chuẩn mực nhằm điều chỉnh

và đánh giá cách ứng xử của con người với nhau trong quan hệ xã hội và quan hệ với tự nhiên

Từ các khía cạnh trên đạo đức có thể định nghĩa:

Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tổng hợp các qui tắc, nguyên tắc, chuẩn mực xã hội nhờ nó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình sao cho phù hợp với lợi ích và hạnh phúc của con người, với tiến bộ xã hội trong quan hệ

cá nhân với xã hội

Khái niệm về giáo dục:

Giáo dục là quá trình được tổ chức có ý thức, hướng tới mục đính khơi gợi hoặc biến đổi nhận thức, năng lực, tình cảm, thái độ của người dạy và người học theo hướng tích cực Nghĩa là góp phần hoàn thiện nhân cách người học bằng

những tác động có ý thức từ bên ngoài, góp phần đáp ứng các nhu cầu tồn tại và phát triển của con người trong xã hội đương đại

Giáo dục bao gồm việc dạy và học, đôi khi nó cũng mang ý nghĩa như là quá trình truyền thụ, phổ biến tri thức, truyền thụ sự suy luận đúng đắn, truyền thụ sự hiểu biết Giáo dục là nền tảng cho việc truyền thụ, phổ biến văn hóa từ thế hệ này đến thế hệ khác Giáo dục là phương tiện để đánh thức và nhận ra khả năng, năng lực tiềm ẩn của chính mỗi cá nhân, đánh thức trí tuệ của mỗi người

Khái niệm hạnh kiểm: là phẩm chất, đạo đức biểu hiện trong việc làm, trong

việc đối xử với mọi người, với xã hội

Do đó, nói đến hạnh kiểm của học sinh Trung học cơ sở ( THCS) là nói đến phẩm chất đạo đức của học sinh thể hiện qua ý thức tổ chức kỷ luật, là sự chấp hành của học sinh về điều lệ của trường, nội quy, quy chế của nhà trường về động cơ thái độ học tập, tinh thần tập thể, tinh thần xây dựng chi đội, xây dựng lớp Tham gia các phong trào của lớp của nhà trường và các hoạt động của đội

II.2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu

II.2.1 Thuận lợi - khó khăn

Thuận lợi: Trong những năm gần đây, sự phát triển kinh tế - xã hội đã mang

lại không ít những thuận lợi cho công tác chủ nhiệm trong nhà trường Sự quan tâm đầu tư của Đảng, nhà nước cùng với sự hỗ trợ tích cực từ phía xã hội Cơ sở vật chất, trang thiết bị giáo dục của nhà trường ngày một khang trang, đầy đủ, đảm bảo cho việc dạy và học Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ thông tin

đã hỗ trợ cho giáo viên và phụ huynh trong việc liên lạc, trao đổi, nắm bắt nhanh chóng những thông tin cần thiết, đồng thời hỗ trợ tích cực trong hoạt động dạy của giáo viên trong những giờ lên lớp, trong những hoạt động tập thể khiến

học sinh thấy hứng thú hơn Sự phối hợp giữa các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường ngày càng trở nên chặt chẽ

Khó khăn: Bên cạnh những thuận lợi kể trên, công tác chủ nhiệm còn gặp không ít những khó khăn, thách thức Thời đại công nghệ ngày càng phát triển, ngoài những tiện ích mà nó mang đến thì kèm theo đó là hàng loạt các tác động tiêu cực đến học sinh xu hướng đua đòi theo thời đại, những phim ảnh không lành mạnh và đặc biệt là game online Chính những vấn đề này ảnh hưởng không

ít đến việc học tập, việc hình thành nhân cách, đạo đức của học sinh và gây ra rất nhiều khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dục đạo đức học sinh

II.2.2 Các nguyên nhân, các yếu tố tác động đến đạo đức học sinh

Ảnh hưởng từ gia đình

Gia đình là nơi diễn ra những mối quan hệ xã hội đầu tiên của con người Những mối quan hệ trực tiếp giữa đứa trẻ và cha mẹ là những tác động qua lại đầu tiên trong đời sống xã hội của đứa trẻ Các hình thức giáo dục con cái trong gia đình có ảnh hưởng đến giá trị nhân cách của học sinh trung học cơ sở Sự thiếu quan tâm chăm sóc của bố mẹ, gia dình và người thân Một số bậc phụ huynh cũng vì lo toan cuộc sống mưu sinh mà quên đi việc giáo dục con cái hoặc các em thuộc gia đình có bố mẹ li dị Thiếu sự chăm sóc của bố hoặc mẹ Nhiều

em bị ảnh hưởng nặng nề từ bạo lực gia đình, bị ảnh hường nhiều từ cuộc sống gia đình không êm ấm Nhiều học sinh quậy phá có nguyên nhân từ tâm lý không ổn định, ở nhà không được quan tâm nhiều

Ảnh hưởng từ sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin

Dưới sự bùng nổ của công nghệ thông tin, của phim ảnh của các trang web xấu

đã tác động không nhỏ đến nhận thức, lối sống và cách hành xử của học sinh và

việc sử dụng internet của học sinh dẫn đến một thực tế là lợi bất cập hại Điện thoại di động cũng là những phương tiện gián tiếp tác động làm hư hỏng học sinh bởi bản tính tò mò, hiếu động của tuổi mới lớn…

Ảnh hưởng từ môi trường giáo dục

Nhiều học sinh do học yếu dẫn đến tình trạng ngồi trong lớp nghe thầy cô giảng bài nhưng chẳng hiểu gì sinh ra quậy phá dần dần Ngồi trong lớp là cực hình, nên dẫn đến tình trạng bỏ giờ học, bỏ lớp phổ biến

Lứa tuổi này, tâm lý của các em đang phát triển mạnh, các em ngày càng có nhiều nhu cầu hiểu biết, tìm tòi, bắt chước, thích giao lưu, đua đòi, thích sự khẳng định mình… Trong khi kiến thức về xã hội, gia đình, sự hiểu biết về pháp luật còn hạn chế, nên chiều hướng học sinh hư, lười học, hiện tượng bỏ học, trốn tiết, vi phạm pháp luật, vi phạm đạo đức ngày càng nhiều

II.2.3 Phân tích, đánh giá các vấn đề thực trạng đã đặt ra

Đối với gia đình

Gia đình có ảnh hưởng rất lớn đến sự lựa chọn các giá trị của các em Trước hết là nhân cách của bố mẹ, anh chị em, cách thức giáo dục và chăm sóc của bố

mẹ, lối sống của gia đình Do vậy việc xây dựng một lối sống, sự quan tâm đúng mực của gia đình và sự gương mẫu của bố mẹ là điều kiện cần thiết để hình thành giá trị nhân cách đúng đắn của các em Chúng ta cần tôn trọng những quan điểm, nhu cầu và mong muốn chính đáng của các em Các hình thức giáo dục con cái trong gia đình cần được bố mẹ và các thành viên chú ý đặc biệt, tránh sử dụng các hình thức giáo dục thiếu tích cực và đặc biệt là hình thức giáo dục roi vọt, xâm phạm thể chất và tinh thần của các em

Đối với sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin

Sự tìm tòi, bắt chước thích giao lưu, đua đòi, thích sự khẳng định mình ở lứa tuổi trung học cơ sở là phổ biến Cần có sự kết hợp giữa gia đình và nhà trường nhằm định hướng cho các em về việc sử dụng công nghệ thông tin Cần làm cho các em hiểu rõ về việc hại của công nghệ thông tin không đúng mục đích

Đối với môi trường giáo dục

Công tác chủ nhiệm chủ yếu là kiêm nhiệm, bên cạnh đó số tiết dành cho giáo viên chủ nhiệm còn quá ít, chỉ bốn tiết trên một tuần, chưa tương xứng công sức giáo viên đầu tư vào công tác chủ nhiệm, dẫn đến nhiều giáo viên chưa hăng say với công tác chủ nhiệm

Ngay cả giáo viên chủ nhiệm trong giờ sinh hoạt lớp cũng chưa thực sự đặt nặng vấn đề giáo dục đạo đức cho học sinh Qua thời gian tìm hiểu một số giờ sinh hoạt lớp ở các lớp khác tôi nhận thấy rằng có những khoảng thời gian chết

mà cả thầy và trò đều không biết làm gì, một số lớp khác thì giáo viên chủ nhiệm giành quá nhiều thời gian cho việc khiển trách, phê bình học sinh

Thông thường giáo viên chủ nhiệm dùng tiết sinh hoạt lớp để nhận xét, kiểm điểm, nhắc nhở những sai phạm của học sinh trong tuần và phổ biến kế hoạch, công việc tuần tới Việc làm mang tính hình thức, hiệu quả tiết sinh hoạt còn thấp, học sinh ít hứng thú Đôi khi nội dung sinh hoạt chỉ từ 10-15 phút, thời gian còn lại là nói chuyện, hát …

II.3 Tìm hiểu biện pháp giáo dục đạo đức học sinh thông qua tiết sinh hoạt lớp chủ nhiệm

II.3.1 Mục tiêu

Tiến hành thực hiện đề tài này, bản thân tôi mong muốn sẽ tìm hiểu được tâm

lí của học sinh, nắm bắt được những nguyện vọng hiểu được những khó khăn mà

các bạn gặp phải trong quá trình học tập để có những giải pháp kịp thời nhằm điều chỉnh, động viên, giúp đỡ và giáo dục các em

Thông qua tiết sinh hoạt, học sinh vi phạm sẽ nhìn nhận được cái sai của mình

và có hướng điều chỉnh, hiểu nhiều hơn nguyện vọng mà giáo viên muốn gửi tới các em, học sinh tự quản, ban cán sự được rèn luyện cách thức quản lí

II.3.2 Điểm mới trong đề tài

Tổ chức tiết sinh hoạt lớp cuối tuần không phải là điều mới mẻ đối với giáo viên, nhất là giáo viên chủ nhiệm Thông thường nó gồm 3 hoạt động cơ bản gồm: Tổng kết đánh giá hoạt động trong tuần, Xây dựng kế hoạch tuần tiếp theo, Giáo viên chủ nhiệm nhận xét đánh giá Tuy nhiên, để khắc phục một số tồn tài trong tiết sinh hoạt, làm cho tiết sinh hoạt lớp có ý nghĩa và tác dụng thiết thực, sinh động và phong phú hơn, trước hết chúng ta cần phải xác định mục đích, yêu cầu giáo dục mà tiết sinh hoạt đó nhằm đạt được, sẽ hoàn thành cho học sinh những gì qua tiết sinh hoạt đó ( về trí thức, thái độ, kĩ năng) Sau đó kiểm tra được nội dung và lựa chọn hình thức, phương pháp hợp lí giúp học sinh thực hiện hoạt động và đánh giá hiệu quả Tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp theo chủ đề của tuần, của tháng, làm cho học sinh không cảm thấy nhàm chán, tạo hứng thú cho tiết sinh hoạt

II.3.3 Nội dung và cách thức thực hiện tiết sinh hoạt lớp

Hoạt động 1: Công tác chuẩn bị của giáo viên và học sinh

Chuẩn bị của giáo viên: thu thập thông tin, điều khiển gián tiếp Nắm bắt tình hình hoạt động và học tập của toàn lớp trong tuần qua các nguồn ( Sổ đầu bài, thầy cô bộ môn và ban cán sự lớp) Trao đổi, định hướng trước với ban cán sự về nhiệm vụ của tiết sinh hoạt, chuẩn bị thực hiện cho kế hoạch tuần tiếp theo