Lý do chọn đề tài Hoạt động trải nghiệm là hoạt động của học sinh; trong đó học sinh trực tiếp, tích cực, chủ động tham gia vào các hoạt động do giáo viên tổ chức, hướng dẫn để tạo ra kế
Trang 1ỦY BAN NHÂN DÂN TP HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC
TIỂU LUẬN
MÔN: HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM 1
SV thực hiện: TRẦN THANH VI
MSSV:3119150190
TPHCM, ngày 8 tháng 9 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 3
1 Lý do chọn đề tài 3
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Đối tượng nghiên cứu 3
4 Phạm vi nghiên cứu 3
5 Phương pháp nghiên cứu 3
NỘI DUNG 4
CHƯƠNG 1: CÁC BƯỚC XÂY DỰNG KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM 4
Bước 1: Xây dựng chủ đề 4
Bước 2: Xác định mục tiêu của hoạt động 4
Bước 3: Phương tiện, nội dung 5
Bước 4: Tổ chức thực hiện hoạt động 5
Bước 5: Đánh giá 6
CHƯƠNG 2: HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TỔ CHỨC TRONG TIẾT SINH HOẠT LỚP THEO CHỦ ĐỀ LỚP 1 7
I Mục tiêu 7
II Phương tiện dạy học 7
III Tiến trình dạy học 7
KẾT LUẬN 15
TÀI LIỆU THAM KHẢO 16
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Hoạt động trải nghiệm là hoạt động của học sinh; trong đó học sinh trực tiếp, tích cực, chủ động tham gia vào các hoạt động do giáo viên tổ chức, hướng dẫn để tạo ra kết quả nhất định và đáp ứng được mục tiêu đề ra Bên cạnh đó, các hoạt động trải nghiệm của học sinh nhằm vận dụng các kiến thức, kỹ năng đã học, kinh nghiệm sống của mình cùng với sự hứng thú
bà tự tin để giải quyết các nhiệm vụ học tập hoặc các vấn đề
trong đời sống hằng ngày Vì vậy, em chọn đề tài “Nêu các
bước xây dựng kế hoạch Hoạt động trải nghiệm Thiết kế một hoạt động trải nghiệm tổ chức trong tiết Sinh hoạt lớp theo chủ đề lớp 1” để góp phần hình thành, phát triển
những phẩm chất và năng lực vốn có của học sinh
2 Mục đích nghiên cứu
Thông qua nghiên cứu đề tài, giúp em hiểu rõ hơn về “Các bước xây dựng Hoạt động trải nghiệm” và từ đó ứng dụng vào việc “Thiết kế Hoạt động trải nghiệm” cho các em học sinh Qua đó, ta sẽ thấy được các đặc điểm nổi bật của từng
em, cách xử lý và cách giải quyết những vấn đề thiết thực gắn với cuộc sống hằng ngày; từ đó sẽ giúp ích cho em trong công tác giảng dạy sau này
3 Đối tượng nghiên cứu
Cũng như các đề tài nghiên cứu khác, tên đề tài cũng đã nói lên cái nhìn tổng quát về đề tài đó cũng như đối tượng được nghiên cứu đến có trong đề tài Và đối tượng nghiên cứu của đề tài này là: “ Xây dựng và thiết kế kế hoạch Hoạt động trải nghiệm”
Trang 44 Phạm vi nghiên cứu
Xoay quanh về các bước xây dựng kế hoạch và thiết kế Hoạt động trải nghiệm
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp đọc sách, tham khảo tài liệu
Phương pháp phân tích, tổng hợp
NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CÁC BƯỚC XÂY DỰNG KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG TRẢI
NGHIỆM Bước 1: Xây dựng chủ đề
Tiêu chí và căn cứ xác định chủ đề:
Khi xây dựng chủ đề cho học sinh, giáo viên cần phải đặt ra và căn cứ vào những tiêu chí, tiêu chuẩn nhất định để xây dựng các chủ đề thích hợp
- Chủ đề phải xuất phát từ mối quan tâm, hứng thú của học sinh
- Chủ đề phải có mối liên hệ mật thiết hoặc xuất phát từ chính cuộc sống, kinh nghiệm của học sinh
- Chủ đề phải đảm bảo được sự an toàn của học sinh và giáo viên khi thực hiện
- Chủ đề phải huy động được sự hợp tác giữa giáo viên tổ chức thực hiện chủ
đề, người dân, chính quyền địa phương và các giáo viên khác
- Chủ đề phải phù hợp trình độ nhận thức, tâm lí lứa tuổi sức khỏe của học sinh
- Chủ đề phải có tính hợp lí trong mối quan hệ với các mùa và sự sắp xếp chương trình của nhà trường
Các bước xây dựng chủ đề:
- Tìm hiểu, thu thập thông tin liên quan, bao gồm cả thông tin thực địa về chủ
đề và việc tổ chức Hoạt động trải nghiệm
- Xem xét nguồn lực vật chất, năng lực giáo viên, đặc điểm sinh lí học sinh và điều kiện của nhà trường để dự kiến nội dung hoạt động
- Xác định chủ đề (đặt tên chủ đề): tên của chủ đề, hoạt động nói lên được mục tiêu, nội dung của hoạt động
- Viết nội dung và kế hoạch thực hiện chương trình Hoạt động trải nghiệm
- Thảo luận với đồng nghiệp, chuyên gia để chỉnh sửa chương trình
- Đến thực địa để quan sát, dự kiện các hoạt động đã soạn ra và dự đoán các tình huống bất thường có thể phát sinh để bổ sung và chuẩn phương án xử lí
- Hoàn thiện chủ đề và kế hoạch thực hiện
Bước 2: Xác định mục tiêu của hoạt động
Mục tiêu chung cấp tiểu học
Hoạt động trải nghiệm được xây dựng nhằm hình thành cho học sinh thói quen tích cực trong cuộc sống hằng ngày, chăm chỉ lao động; thực hiện trách
Trang 5nhiệm của người học sinh ở nhà, ở trường và địa phương; biết tự đánh giá và tự điều chỉnh bản thân; hình thành những hành vi giao tiếp, ứng xử có văn hóa; có
ý thức hợp tác nhóm và hình thành được năng lực giải quyết vấn đề
Mục tiêu riêng của hoạt động
Mục tiêu của hoạt động là dự kiến trước kết quả của hoạt động Các mục tiêu hoạt động cần phải được xác định rõ ràng, cụ thể và phù hợp; phản ánh được các mức độ cao thấp của yêu cầu cần đạt về tri thức, kĩ năng, thái độ và định hướng giá trị
Khi xác định được mục tiêu cần phải trả lời các câu hỏi sau:
- Hoạt động này có thể hình thành cho học sinh những kiến thức ở mức độ nào? (Khối lượng và chất lượng đạt được của kiến thức?)
- Những kỹ năng nào có thể được hình thành ở học sinh và các mức độ của nó đạt được sau khi tham gia hoạt động?
- Những thái độ, giá trị nào có thể được hình thành, thay đổi ở học sinh sau hoạt động?
Bước 3: Phương tiện, nội dung
Phương tiện: Cần căn cứ vào từng chủ đề, các mục tiêu đã xác định, các
điều kiện hoàn cảnh cụ thể của lớp, của nhà trường và khả năng của học sinh để xác định các nội dung, từ đó chuẩn bị phương tiện, đồ dung học tập cho phù hợp
Nội dung: Nội dung Hoạt động trải nghiệm xoay quanh mối quan hệ giữa
trẻ với bản thân mình; trẻ với môi trường xã hội; trẻ với môi trường tự nhiên và trẻ với thế giới nghề nghiệp Từ các mối quan hệ này có bốn nhóm hoạt động tương ứng: Hoạt động hướng vào bản thân; Hoạt động hướng đến xã hội; Hoạt động hướng đến tự nhiên và Hoạt động hướng nghiệp
Bước 4: Tổ chức thực hiện hoạt động
Lập kế hoạch: Lập kế hoạch để thực hiện hệ thống mục tiêu tức là tìm các
nguồn lực (nhân lực – vật lực – tài liệu) và thời gian, không gian… cần cho việc hoàn thành các mục tiêu
Chuẩn bị: Xác định nội dung, dự kiến cách thực hiện, dự kiện các biện pháp
hỗ trợ, chuẩn bị phương tiện:những nguyên vật liệu cần chuẩn bị (cả ở giáo viên
và học sinh) để tổ chức hoạt động, dự kiến khả năng học sinh thực hiện hoạt động, dự kiện biện pháp kiểm tra đánh giá
Thiết kế chi tiết hoạt động: Trong bước này, cần phải xác định:
- Có bao nhiêu việc cần phải thực hiện?
- Các việc đó là gì? Nội dung của mỗi việc đó ra sao?
- Tiến trình, không gian và thời gian thực hiện các việc đó như thế nào?
- Các công việc cụ thể cho các tổ, nhóm, các cá nhân
- Yêu cầu cần đạt được của mỗi việc
Tổ chức thực hiện Hoạt động trải nghiệm (gồm 4 hoạt động)
Hoạt động 1: Hoạt động mang tính khám phá
Trang 6- Mục đích: Xác định mức độ nhận thức, kĩ năng, kinh nghiệm hiện tại của học sinh liên quan đến chủ đề Khơi gợi bầu không khí vui vẻ, thoải mái, tạo tâm lí thân thiện, gần gũi và cởi mở để học sinh sẵn sàng tham gia trải nghiệm
- Hình thức, phương pháp tổ chức: Có thể bắt đầu bằng một trò chơi, một câu chuyện hay một tình huống, một bức tranh, một tiết mục văn nghệ, một hoạt động tập thể vui nhộn, tương tác với học sinh bằng các câu hỏi gợi mở, các câu
đố vui,…
Hoạt động 2: Hoạt động liên quan đến chiêm nghiệm, kết nối kinh nghiệm
- Mục đích: Giúp học sinh nhìn nhận, đánh giá lại những gì đã trải nghiệm để khái quát kinh nghiệm thành các giá trị làm thay đổi nhận thức và bài học về biểu hiện thái độ và các hành vi ứng xử cũng như cách giải quyết vấn đề
- Hình thức, phương pháp tổ chức: Câu hỏi gợi mở, phỏng vấn nhanh, kĩ thuật
“tia chớp”, các câu đố vui, trò chơi bộc lộ giá trị sống, thuyết trình kết hợp hỏi đáp, thảo luận nhóm, tiểu phẩm, đóng vai,…
Hoạt động 3: Hoạt động rèn luyện kĩ năng
- Mục đích: Định hướng hoặc làm mẫu để học sinh thực hành rèn luyện kĩ năng đúng cách, qua đó điều chỉnh những hiểu biết, kĩ năng, thái độ mong đợi dựa trên những bài học được khái quát và tổng kết
- Hình thức, phương pháp tổ chức: Giáo viên thiết kế và chuẩn bị hoạt động, hướng dẫn hỗ trợ thực hành bằng các hình thức như: hành động mô phỏng trực quan, hướng dẫn mẫu, quan sát và làm theo mẫu, hỏi/đáp, trò chơi,…, thông qua thực hành theo nhóm hoặc cá nhân
Đây là phần quan trọng, cần nhiều thời gian, giáo viên khi thực hiện tổ chức hoạt động cần lưu ý, phải bao quát sao cho tất cả học sinh đều được tham gia, rèn luyện và thực hành
Hoạt động 4: Hoạt động vận dụng, mở rộng
- Mục đích: Tạo cơ hội cho thực hành vận dụng kiến thức và kĩ năng mới vào một bối cảnh/điều kiện có ý nghĩa (tình huống thực tế); tạo động lực để học sinh phát huy sáng tạo trong tư duy, hành động, việc làm để chuẩn bị ứng phó với các tình huống cuộc sống đặt ra
- Hình thức, phương pháp tổ chức: Tình huống mang tính “thách thức”, sân khấu hóa, phương pháp tương tác hỏi/đáp, trò chơi, làm việc nhóm,… đặt học sinh vào “tình huống có vấn đề”, kết hợp với phụ huynh trong việc giám sát học sinh thực hiện công việc ở nhà, tự thực hiện, tự đánh giá, viết báo cáo,…
Bước 5: Đánh giá
Mục đích: Đánh giá mục tiêu của chủ đề đã đạt được như thế nào trên học sinh; nhận ra điểm mạnh, điểm yếu của học sinh; từ đó đặt ra kế hoạch rèn luyện tiếp theo
Hình thức và phương pháp tổ chức: Hoạt động cá nhân với tự đánh giá, hoạt động nhóm với đánh giá đồng đẳng; các hình thức tổ chức như trò chơi, giải quyết tình huống, viết báo cáo, hồ sơ hoạt động,… để đánh giá
Tùy theo loại hình tổ chức, các nhóm hoạt động này được sắp xếp linh hoạt theo tiến trình thực hiện Thông thường với loại hình tổ chức Hoạt động trải
Trang 7nghiệm thường xuyên thì trật tự các hoạt động này được triển khai theo cấu trúc này khá tường minh Tuy nhiên, giáo viên có thể tái cấu trúc lại cho phù hợp
Ví dụ:
- Phần 1 có thể kết hợp hai loại nhóm hoạt động khám phá và chiêm nghiệm
- Phần 2 tập trung vào rèn luyện kĩ năng
- Phần 3 là vận dụng, ứng dụng vào thực tiễn; cuối cùng đánh giá, rút kinh nghiệm
Với loại hình như Sinh hoạt dưới cờ, giáo viên có thể luân phiên thay đổi, đan xen trật tự các hoạt động theo cách phù hợp với đặc điểm về quy mô và tâm
lí nhóm lớn
Các hoạt động có thể chia làm 3 phần:
- Phần 1: Khởi động bằng các hoạt động khám phá
- Phần 2: Nội dung chính gồm ban nhóm hoạt động đan xen tổ chức (kết nối, rèn luyện, vận dụng)
- Phần 3: Đánh giá, tổng kết Với các hoạt động như tham quan, dã ngoại, hoạt động xã hội, hoạt động thực tế các hoạt động này vẫn được đảm bảo nhưng có thể được sắp xếp cho phù hợp với trật tự triển khai
CHƯƠNG 2: HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TỔ CHỨC TRONG TIẾT SINH HOẠT LỚP THEO CHỦ ĐỀ LỚP 1
i Sách lớp 1 “Chân trời sáng tạo”
ii Chủ đề 3: Trường lớp thân yêu
iii Tên bài dạy: Những người bạn đáng yêu
I.
Mục tiêu
Mục tiêu về năng lực
a) Mục tiêu hướng vào xã hội
+ Biết cách làm quen với bạn mới
+ Biết và có thể giới thiệu được tên, hình dáng bên ngoài,
sở thích của các bạn trong lớp
+ Biết ứng xử thân thiện, lịch sự với bạn bè và lễ phép với thầy cô
+ Nhận biết và thực hiện được những việc nên làm và cần làm để trường lớp tốt đẹp hơn
+ Học sinh tự biết đánh giá hoạt động của bản thân và bạn bè
b) Mục tiêu hướng vào bản thân
+ Thể hiện hành vi yêu thương, giúp đỡ bạn bè
+ Biết giữ an toàn khi sinh hoạt, vui chơi ở trường lớp
+ Biết yêu thương, quan tâm, giúp đỡ, tôn trọng thầy cô
và bạn bè
Trang 8+ Tự giác làm những việc tốt, phù hợp với khả năng của bản thân để góp phần xây dựng trường lớp thân thiện
+ Tinh thần hăng hái tham gia vào các hoạt động của trường, lớp tổ chức
+ Trung thực trong việc đánh giá bản thân, bạn bè, nhóm
II.
Phương tiện dạy học
Giáo viên: giáo án, gấu bông, giấy thủ công, phiếu đánh giá
Học sinh: sách giáo khoa, vở bài tập, vật dụng làm quà tặng bạn
III.
Tiến trình dạy học
Thời
gian Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh
5 phút 1 Khởi động
- Mở đầu: ổn định lớp
Hoạt động 1: Chơi cùng
nhau
- Tên trò chơi: “Người bí ẩn”
- Luật chơi:
+ Mỗi người sẽ chuyền gấu
bông cho bạn kế bên, bạn kế
bên tiếp tục chuyền cho bạn
ngồi cạnh mình và chuyền
cho đến khi nhạc tắt (không
chuyền, quăng con gấu một
lúc 2 đến 3 người)
+ Nếu đang chuyền con gấu
mà bị rớt xuống bàn thì có
thể nhặt lên chuyền tiếp
+ Khi Giáo viên dừng nhạc
bất kì mà trên tay còn cầm
con gấu hoặc cố tình quăng
con gấu sang người khác thì
người quăng sẽ phải đứng
dậy trả lời câu hỏi
+ Không chuyền ngược lại
cho người đã chuyền cho
mình
+ Không được hò hét quá to
- Học sinh ổn định lớp
- Học sinh lắng nghe giáo viên phổ biến luật chơi
Trang 9ảnh hưởng đến lớp khác.
Nếu vi phạm một trong
những điều trên sẽ bị mời
đứng dậy trả lời câu hỏi
(Câu hỏi ở đây sẽ là những
đặc điểm nổi bật hoặc
miêu tả hình dáng bên
ngoài của “Người bí ẩn” Ví
dụ: Người ấy là một bạn
nữ, Tóc của người bạn nữ
ấy thắt bím,… Và nhiệm vụ
của người chơi là đoán
được tên của “Người bí ẩn”
đó.)
- Cách chơi: trò chơi diễn ra
trong 4 lượt chơi
Lượt 1:
+ Giáo viên phát cho bạn đầu
tiên (ngồi trong góc lớp) 1
con gấu
+ Khi nhạc bật lên thì người
đang cầm con gấu sẽ chuyền
tiếp tục sang cho bạn ngồi kế
bên, nếu chuyền hết một
hàng ngang thì bạn cuối cùng
ở hàng trên sẽ chuyền tiếp
tục cho bạn hàng dưới
+ Nhạc sẽ dừng bất ngờ và
khi dừng, bạn nào lúc đó
đang giữ con gấu thì sẽ được
giáo viên mời đứng dậy trả lời
Lượt 2: Sau khi học sinh
vừa đứng dậy trả lời xong
thì ngồi xuống Giáo viên
tiếp tục mở nhạc và đồng
thời, lượt 2 sẽ bắt đầu được
tính từ bạn đó chuyền tiếp
cho người kế bên; cách
chơi ở lượt 2 cũng giống
như cách chơi ở lượt 1
Lượt 3: giống lượt 2
Lượt 4: giống lượt 3
- Học sinh đứng dậy trả lời (trả lời to, rõ)
Trang 10Giả sử: nếu như sau 4 lượt chơi,
học sinh vẫn chưa tìm ra được
“Người bí ẩn” thì giáo viên sẽ
công bố đáp án Còn nếu như
học sinh sớm tìm ra được đáp án
thì trò chơi sẽ kết thúc sớm hơn
Sau khi học sinh đã phát
hiện ra được “Người bí ẩn”,
giáo viên sẽ cảm ơn 4 bạn
học sinh đã trả lời và tất cả
các bạn trong lớp đã tham
gia trò chơi Từ đó, dẫn dắt
qua hoạt động tiếp theo
10 phút 2 Khám phá
Hoạt động 2: Thảo luận
nhóm
a) Mục tiêu:
+ Học sinh quan tâm đến các
bạn khác nhiều hơn; tạo nên
sự hoà đồng, thân thiện trong
lớp học
+ Biết được cách giao tiếp tốt
với bạn bè xung quanh, giúp
các em thân thiết với nhau
hơn
b) Cách tiến hành:
- Chia lớp thành 6 nhóm và
cho học sinh làm việc
nhóm
- Trong 2 phút, từng bạn
trong nhóm chia sẻ với
nhau theo 3 câu hỏi:
+ Bạn tên gì?
+ Bạn thích đồ vật, màu sắc
như thế nào?
+ Người bạn mà bạn quý nhất
từ lúc bước vào lớp 1 là ai?
- Sau 3 phút, giáo viên gõ
bàn cho cả lớp tập trung;
sau đó, mời ngẫu nhiên 1
bạn trong mỗi nhóm đứng
lên chia sẻ với lớp về 3 câu
- Học sinh làm việc theo nhóm
- Học sinh trả lời 3 câu hỏi mà giáo viên đã giao
Trang 11hỏi mà giáo viên đã giao.
- Sau khi 6 bạn của 6 nhóm
trả lời xong thì giáo viên sẽ
mời 1-2 bạn bất kì để hỏi
(giáo viên sẽ không cho
các em tự nói tên người
bạn của mình, mà giáo
viên sẽ chỉ định, nêu tên
một vài bạn nào đó bất kì ở
trong lớp và hỏi học sinh
mà mình đã mời) nhằm
giúp các em mở rộng về
mối quan hệ xung quanh,
giúp các em thân thiết với
nhau hơn: “Con có biết bạn
ấy không? Con đã từng nói
chuyện với bạn ấy chưa?
Theo con quan sát thì
trong lớp học hoặc giờ ra
chơi, bạn ấy có điểm gì nổi
bật?”
Hoạt động 3: Món quà tặng
bạn
- Giáo viên hỏi: “Nếu như có
thể tự tay làm nên những
món quà xinh đẹp để tặng
cho bạn của mình, thì các
con sẽ chọn làm quà gì
nào?”
- Sau khi mời 2-3 bạn kể
xong thì giáo viên nói: “À
vậy thì mỗi bạn sẽ có
những món quà khác nhau
cho bạn của mình Và sau
đây, cô sẽ cho các con xem
một vài món quà đơn giản
mà chúng ta có thể làm
được để tặng bạn”
Giáo viên gợi ý bằng cách
trình chiếu những hình ảnh
như: máy bay giấy, hộp
đựng bút,…
- Học sinh trả lời (nếu biết thì giáo viên sẽ hỏi tiếp, còn không biết thì sẽ cho học sinh kia tự giới thiệu bản thân)
- Học sinh kể
- Học sinh chú ý quan sát