Trên địa bàn tỉnh có các di tích khảo cổ học tiêu biểu như Cù Lao Rùa, Dốc Chùa, Phú Chánh,… Trải qua nhiều thời kì khác nhau, những lớp cư dân ở Bình Dương I/ Khái quát các thời kì của
Trang 1
Trường:THCS Nguyễn Viết Xuân
Tổ:Sử -Địa-GDCD
Họ và tên giáo viên:
Nguyễn Thị Thu Thảo
CHỦ ĐỀ 1
CỘI NGUỒN LỊCH SỬ VÙNG ĐẤT BÌNH DƯƠNG
Môn học: Giáo dục địa phương lớp 6 Tuần: 1- Tiết PPCT: 1
3 Phẩm chất
Tự hào về cội nguồn lịch sử của quê hương Bình Dương qua các thời kì lịch sử
II CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của GV
- Tranh ảnh về các di chỉ khảo cổ ở Bình Dương thời tiền sử và sơ sử
- Bản đồ hành chính tỉnh Bình Dương (thường là bản đồ trống, trên đó đánh dấunhững kí hiệu chính), dùng để hướng dẫn HS xác định được vị trí các di chỉ khảo cổthời kì đồ đá và đồ kim khí trên đất Bình Dương
- Tài liệu tham khào đọc thêm:
+ Phan Xuân Biên (chủ biên), Địa chí Bình Dương, tập 2, NXB Chính trị Quốc gia,
Hà Nội, 2010
+ Bùi Chí Hoàng (chủ biên), Khảo cổ học Bình Dương từ tiền sơ đến sơ sử, NXB
Khoa học Xã hội, Hà Nội, 2010
Trang 22 Chuẩn bị của HS
- Sưu tầm các tư liệu lịch sử liên quan đến Bình Dương trong thời kì tiền sử và sosử
III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT
- Phương pháp: nêu vấn đề, phát vấn, nhận xét, phân tích, so sánh
- Kĩ thuật: 321, phòng tranh
IV CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
* Mục tiêu:
- Tạo hứng thú học tập cho HS, kích thích sự tò mò/khám phá bài học
- Giúp HS kết nối kiến thức thực tế với nội dung bài học, rèn kĩ năng đặt câu hỏi
* Tổ chức thực hiện:
- GV dẫn dắt/ nêu vấn đề như gợi ý trong tài liệu hoặc cho HS quan sát tranh, vậndung kĩ thuật 5W1H hoặc giải đố tranh
HS quan sát hình và đặt câu hỏi/ trả lời câu hỏi
GV nhận xét, dẫn dắt vào mục tiêu và nội dung bài học
- HS đặt được ít nhất 01 câu hỏi; trả lời đúng ít nhất 01 đáp án trong bức tranh mảnhghép lịch sử
V HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Ngồi tra cứu thông tin cho giờ học Lịch sử,
An chợt tò mò khi thấy dòng chữ: Khảo cổ học
Bình Dương, tiếng nói từ long đất” An tự hỏi:
trong long đất chứa đựng những hiện vật gì?
Những hiện vật không biết nói ấy có thể kể cho
người đời sau biết về người nguyên thủy xa xưa
của Bình Dương? Hãy cùng An khám phá nội
dung bài học để giải đáp những thắc mắc ấy nhé
Hình: Mộ chum gỗ, nắp trống đồng được khai
quật tai di chỉ khảo cổ học Phú Chánh
Bước 1:
GV giảng: Bình Dương là vùng đất có cội nguồn
lịch sử lâu đời Cách ngày nay khoảng hai chục
nghìn năm, lớp cư dân đầu tiên đã đến khai phá và
sinh sống tại đây Trong thời kì tiền và sơ sử, Bình
Dương nói riêng và vùng Đông Nam Bộ nói chung
thuộc không gian của văn hoá Đồng Nai Trên địa
bàn tỉnh có các di tích khảo cổ học tiêu biểu như Cù
Lao Rùa, Dốc Chùa, Phú Chánh,… Trải qua nhiều
thời kì khác nhau, những lớp cư dân ở Bình Dương
I/ Khái quát các thời kì của lịch sử Bình Dương
từ cội nguồn đến trước thế kỉ XVII
- Bình Dương là vùng đất
có lịch sử lâu đời+ Khoảng 20.000 năm cách ngày nay đã xuất hiện lớp cư dân đầu tiên của hậu kì đá cũ (di tích
Trang 3từ người Vườn Dũ, Cù Lao Rùa đến cư dân Dốc
Chùa, Phú Chánh và người Stiêng, Mạ, sau này đã
lần lượt đến sinh sống và khai phá vùng đất Bình
Dương
GV: Dựa vào trục thời gian ở trên, hãy giới thiệu
tóm lược các thời kì lịch sử của Bình Dương từ cội
nguồn đến trước thế kỉ XVII?
Theo gợi ý sau:
3 000 đến
2 000 năm
Khoản
g thế kỉ
I đến thế kỉ VII
Từ sau thế kỉ VII đến thế kỉ XVI
3 000 đến
2 000 năm
Khoảngthế kỉ I đến thế
kỉ VII
Từ sau thế kỉ VII đến thế kỉ XVIXuất
đá mới (di tích
Mỹ Lộc) và
sơ kì đồng thau (di tích Cù Lao Rùa)
Cư dân bản địa
đã bước sang thờiđại kim loại pháttriển
- Bước vào thời đại văn minh (di tích Dốc Chùa,Phú Chánh)
Hình thành những cộng đồng sơkhai của cácdân tộc người bản địa
Trước khi người Việt khaiphá, Bình Dương
là nơi sinh sống củacác tộc người Stiêng, Mạ,
Vườn Dũ)+Trải qua những thời kì khác nhau, những lớp cư dân ở Vườn Dũ, Cù Lao Rùa đến cư dân Dốc Chùa, Phú Chánh, Người Stiêng Mạ…lần lượt đến sinh sống và khai phá vùng đất này
Trang 4hiện cách ngày nay vào khoảng thời gian nào?
A/ khoảng 20 000 năm - 10 000 năm cách ngày nay
B/ khoảng 20 000 năm – 15 000 năm cách ngày nay
C/ khoảng 20 000 năm – 30 000 năm cách ngày nay
D/ khoảng 20 000 năm - 25 000 năm cách ngày nay
3/ Dựa vào trục thời gian ở trên, hãy giới thiệu tóm lược các thời kì lịch sử của Bình
Dương từ cội nguồn đến trước thế kỉ XVII
4/ Kể tên các lớp cư dân ở Bình Dương đã có công chinh phục và làm chủ vùng đất
này trước thế kỉ XVII
b Vận dụng
Em hãy viết đoạn văn vào vở giới thiệu về cội nguồn vùng đất Bình Dương
Ngày tháng năm 202
TPCM
Trịnh Thị Mai
Trang 5
Trường:THCS Nguyễn Viết Xuân
Tổ:Sử -Địa-GDCD
Họ và tên giáo viên:
Nguyễn Thị Thu Thảo
CHỦ ĐỀ 1 CỘI NGUỒN LỊCH SỬ VÙNG ĐẤT BÌNH DƯƠNG (tt)
Môn học: Giáo dục địa phương lớp 6 Tuần: 2- Tiết PPCT: 2
3 Phẩm chất
Tự hào về cội nguồn lịch sử của quê hương Bình Dương.
II CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của GV
- Tranh ảnh về các di chỉ khảo cổ ở Bình Dương thời tiền sử
- Bản đồ hành chính tỉnh Bình Dương (thường là bản đồ trống, trên đó đánh dấunhững kí hiệu chính), dùng để hướng dẫn HS xác định được vị trí các di chỉ khảo cổthời kì đồ đá và đồ kim khí trên đất Bình Dương
2 Chuẩn bị của HS
- Sưu tầm các tư liệu lịch sử liên quan đến Bình Dương trong thời kì tiền sử
III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT
- Phương pháp: nêu vấn đề, phát vấn, nhận xét, phân tích, so sánh
Trang 6- Kĩ thuật: 321, phòng tranh
IV CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
* Mục tiêu:
- Tạo hứng thú học tập cho HS, kích thích sự tò mò/khám phá bài học
- Giúp HS kết nối kiến thức thực tế với nội dung bài học, rèn kĩ năng đặt câu hỏi
* Tổ chức thực hiện:
- GV dẫn dắt/ nêu vấn đề như gợi ý trong tài liệu hoặc cho HS quan sát tranh, vậndung kĩ thuật 5W1H hoặc giải đố tranh
HS quan sát hình và đặt câu hỏi/ trả lời câu hỏi
GV nhận xét, dẫn dắt vào mục tiêu và nội dung bài học
- HS đặt được ít nhất 01 câu hỏi; trả lời đúng ít nhất 01 đáp án trong bức tranh mảnhghép lịch sử
V CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Hoạt động khởi động/ mở đầu:
GV: Đây là hình ảnh về người nguyên thủy Bình Dương,
em hãy cho biết trên tay họ đang cầm công cụ gì?
HS: trả lời theo ý của mình
GV: chốt ý
2 Tổ chức thực hiện:
GV khai thác tối đa kênh thông tin (tuyến chính, phụ) và kênh hình trong tài liệu
- Hướng dẫn HS đọc tài liệu, thảo luận nhóm, điền phiếu học tập, lập bảng, thể hiện qua sơ đồ tư duy
Hoạt động 1
GV làm rõ khái niệm: Thời tiền sử (còn gọi là
thời nguyên thuỷ) là thời kì đầu tiên của xã hội
loài người trước khi có nhà nước ra đời
?Đều kiện tự nhiên có ảnh hưởng gì đến cuộc
sống của người nguyên thủy
- Bình Dương nằm ở giữa vùng trung du và
đồng bằng châu thổ thuộc hạ lưu các sông Đồng
Nai, Sài Gòn và sông Bé
- Bình Dương có địa hình cao, khí hậu quanh
năm ấm áp, hầu như không có bão lũ lớn
- Môi trường sinh thái đã tạo điều kiện thuận lợi
cho lớp cư dân nguyên thuỷ sinh sống ở Bình
Dương khá sớm
GV: Cách ngày nay trên 10 000 năm, người
nguyên thuỷ đã sinh sống và khai phá vùng
II Bình Dương thời tiền sử
1 Sự hình thành lớp cư dân bản địa đầu tiên
a/ Điều kiện tự nhiên
- Là vùng nằm ở giữa vùng trung du
và đồng bằng châu thổ thuộc hạ lưucác sông Đồng Nai, Sài Gòn và sôngBé
- Có địa hình cao, khí hậu quanh năm
ấm áp, hầu như không có bão lũ lớn
- Môi trường sinh thái đã tạo điều kiệnthuận lợi cho lớp cư dân nguyên thuỷsinh sống ở Bình Dương khá sớm
b/ Sự xuất hiện của lớp cư dân bản
Trang 7đất Đông Nam Bộ nói chung, Bình Dương
nói riêng Dấu tích của họ còn được lưu lại ở
di tích Vườn Dũ (xã Tân Mỹ, huyện Bắc Tân
Uyên) nên còn được gọi là “người Vườn Dũ”
Đây chính là lớp cư dân bản địa đầu tiên có
mặt tại vùng đất này
- Những cá thể người tinh khôn thuộc thời
hậu kì đá cũ này đã biết ghè đẽo đá cuội để
làm công cụ chặt, đập, nạo thức ăn Cuộc
sống người nguyên thuỷ thời kì này còn đơn
sơ, phụ thuộc tự nhiên Họ sống quy tụ thành
những cộng đồng nhỏ, ven sông nơi có các
gò, đồi thông thoáng
HS làm phiếu học tập
Thời
gian
Địađiểm
Chủnhân
Kĩ thuậtchế tác
Đời sống
* sản phẩm dự kiến
Thời
gian
Địađiểm
Chủnhân
Kĩ thuậtchế tác
Đời sốngCách
“NgườiVườnDũ”
Ghèđẽo đácuội đểlàmcông cụchặt,đập,nạothức ăn
Đơn
sơ, phụ thuộc
tự nhiên
địa đầu tiên
- Cách đây khoảng 10.000 năm, chủnhân Người Vườn Dũ đã đến BắcTân Uyên để sinh sống
c Đời sống vật chất của lớp cư dân bản địa đầu tiên
- Cuộc sống đơn giản còn phụ thuộcvào tự nhiên
- Họ biết dụng đá làm công cụ laođộng với kĩ thuật ghè đẽo còn thô sơ
Trang 8GV cho học sinh quan sát hình ảnh và chốt ý
Như vậy, với kĩ thuật chế tác đá người
nguyên thuỷ ở Bình Dương dần dần cải thiện
đời sống của mình
Hoạt động 2
GV: Cách ngày nay khoảng 3 500 năm đến
gần 3 000 năm, trên vùng đất Bình Dương đã
xuất hiện lớp cư dân mới Dấu tích của họ
còn được lưu lại trong nhiều di tích thuộc hậu
kì đá mới và sơ kì đồng thau như: di tích Mỹ
Lộc (xã Tân Mỹ, huyện Bắc Tân Uyên),
Hàng Ông Đại (xã Tân Định, huyện Bắc Tân
Uyên), Hàng Ông Đụng (xã Tam Lập, huyện
Phú Giáo), di tích Cù Lao Rùa (xã Thạnh
Hội, thị xã Tân Uyên)
Cư dân Mỹ Lộc đã có trình độ chế tác đồ đá
rất cao Họ đã biết mài đá trên cơ sở lựa chọn
các loại đá nham thạch có độ cứng hơn Họ
biết dùng kĩ thuật mài trong nhiều công đoạn
từ mài rìa lưỡi đến mài nhẵn, mài bóng đối
với nhiều loại hình sản phẩm như rìu đá, vòng
tay, đàn đá,…
Hoạt động 3
Gv: hướng dẫn HS lập bảng niên biểu về một
số di tích thể hiện sự tiến triển trong đời sống của
người nguyên thủy
Tên di chỉ Địa
điểm
Côngcụ
Kĩthuật
Đờisống
Côngcụ
Kĩ thuật Đời sống
Mỹ
Lộc
Bắc Tân Uyên
Rìu đá
Mài tinh xảo
Sống thànhlàng
Trồng trọt, chăn nuôi
2/ Sự tiến triển trong đời sống của người nguyên thủy qua các di tích tiêu biểu
Cách ngày nay khoảng 3 500 nămđến gần 3 000 năm, trên vùng đấtBình Dương đã xuất hiện lớp cư dânmới Dấu tích được lưu lại trongnhiều di tích thuộc hậu kì đá mới và
sơ kì đồng thau như: di tích Mỹ Lộc(xã Tân Mỹ, huyện Bắc Tân Uyên),Hàng Ông Đại (xã Tân Định, huyệnBắc Tân Uyên), Hàng Ông Đụng(xã Tam Lập, huyện Phú Giáo), ditích Cù Lao Rùa (xã Thạnh Hội, thị
xã Tân Uyên
3/ Đời sống vật chất và tinh thần của cư dân cổ Bình Dương thời tiền sử
* Dự kiến sản phẩm Đời sống vật
chất
Đời sống tinh thần
1 Công cụ laođộng: đá, đồng
2 Địa bàn cư trú: sống thành làng vensông ven suối
3 Nguồn thứcăn: cơm
thịt, cá, rau
1 Trang sức làm đẹp: làm trang sứcbằng đá, vỏ sò
2 Ý niệm về thế giới bên kia: chôn người chết kèm công cụ
Trang 9Ông
Đại
Tân Uyên
ênCông
cụ bằng đồng
Nhiều kiểu dáng
Làm gốm, dệt vải
đỉnh cao và luyện kim đúc đồng mới xuất
hiện, cư dân Cù Lao Rùa đã có nghề làm gốm
với kĩ thuật làm gốm đạt trình độ cao, đã biết
đến nghề xe sợi, dệt vải
Hoạt động 2: GV hướng dẫn hs hoàn thành bảng
thống kê theo gợi ý sau
Đời sống vật chất Đời sống tinh thần
GV chốt ý: Với nhiều mộ táng chôn kèm theo
công cụ và đồ dùng sinh hoạt, cư dân ở Cù Lao
Trang 10Rùa đã có ý niệm khá rõ về thế giới bên kia Họ
cũng biết làm đẹp bằng các loại trang sức làm
C/ Đã phân biệt giàu nghèo D/ Đơn sơ, phụ thuộc tự nhiên.
Câu 2: Kĩ thuật chế tạo công cụ lao động của họ như thế nào?
A/ Tinh xảo B/ Phát triển
C/ Ghè đẽo còn thô sơ D/ Biết luyện kim loại
Câu 3/ Di tích Vườn Dũ nay thuộc địa điểm nào của Bình Dương
A/ TP Thuận An B/ Huyện Dầu Tiếng
C/ Thị xã Bắc Tân Uyên D/ TP Dĩ An
Câu 4/ Em hãy cho biết điều kiện tự nhiên có ảnh hưởng như thế nào đối với sự
xuất hiện người nguyên thuỷ ở Bình Dương?
Là vùng nằm ở giữa vùng trung du và đồng bằng châu thổ thuộc hạ lưu các sông ĐồngNai, Sài Gòn và sông Bé
- Có địa hình cao, khí hậu quanh năm ấm áp, hầu như không có bão lũ lớn
- Môi trường sinh thái đã tạo điều kiện thuận lợi cho lớp cư dân nguyên thuỷ sinh
sống ở Bình Dương khá sớm
Câu 5/ Lớp cư dân bản địa đầu tiên ở Bình Dương xuất hiện khi nào và có cuộc sống ra
sao?
- Cuộc sống đơn giản còn phụ thuộc vào tự nhiên
- Họ biết dụng đá làm công cụ lao động với kĩ thuật ghè đẽo còn thô sơ
b Vận dụng:
Câu 1/ Quan sát công cụ lao động và những vật dụng của người nguyên thủy Bình
Dương giai đoạn thời Tiền sử, em hãy viết một đoạn văn ngắn mô tả cuộc sống của họ
Câu 2/ GV lên kế hoạch Tổ chức học sinh đi tham quan khu di tích Vườn Dũ (xã
Tân Mỹ, huyện Bắc Tân Uyên) nếu có điều kiện
Ngày tháng năm 202
TPCM
Trịnh Thị Mai
Trang 11Trường:THCS Nguyễn Viết Xuân
Tổ:Sử -Địa-GDCD
Họ và tên giáo viên:
Nguyễn Thị Thu Thảo
CHỦ ĐỀ 1 CỘI NGUỒN LỊCH SỬ VÙNG ĐẤT BÌNH DƯƠNG (tt)
Môn học: Giáo dục địa phương lớp 6Tuần: 3-4- Tiết PPCT: 3-4
- Tranh ảnh về các di chỉ khảo cổ ở Bình Dương thời sơ sử
- Bản đồ hành chính tỉnh Bình Dương (thường là bản đồ trống, trên đó đánh dấu những kí hiệu chính), dùng để hướng dẫn HS xác định được vị trí các di chỉ khảo cổ thời kì đồ đá và đồ kim khí trên đất Bình Dương
2 Chuẩn bị của HS
- Sưu tầm các tư liệu lịch sử liên quan đến Bình Dương trong thời kì tiền sử
III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT
- Phương pháp: nêu vấn đề, phát vấn, nhận xét, phân tích, so sánh
- Kĩ thuật: 321, phòng tranh
IV CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
A HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU
Trang 12* Mục tiêu:
- Tạo hứng thú học tập cho HS, kích thích sự tò mò/khám phá bài học
- Giúp HS kết nối kiến thức thực tế với nội dung bài học, rèn kĩ năng đặt câu hỏi
* Tổ chức thực hiện:
- GV dẫn dắt/ nêu vấn đề như gợi ý trong tài liệu hoặc cho HS quan sát tranh, vậndung kĩ thuật 5W1H hoặc giải đố tranh
HS quan sát hình và đặt câu hỏi/ trả lời câu hỏi
GV nhận xét, dẫn dắt vào mục tiêu và nội dung bài học
- HS đặt được ít nhất 01 câu hỏi; trả lời đúng ít nhất 01 đáp án trong bức tranh mảnhghép lịch sử
B CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Hoạt động khởi động/ mở đầu:
- GV khai thác tối đa kênh thông tin (tuyến chính, phụ) và kênh hình trong tài liệu; đồng thời có thể mở rộng hơn qua khai thác tài liệu trong địa chí Bình Dương
- Hướng dẫn HS đọc tài liệu, quan sát hình ảnh và trình bày, thảo luận nhóm, lập bảng
2 Tổ chức thực hiện:
Hoạt động 1: Gv làm rõ khái niệm sơ sử: Đây
là giai đoạn chuyển tiếp trước cổ đại, là thời kì
phát triển mạnh mẽ của công cụ làm bằng kim loại
đưa đến những chuyển biến lớn trong đời sống
xã hội
Những dấu tích tiêu biểu cho thời kì sơ sử trên
vùng đất Bình Dương là di tích Dốc Chùa và Phú
Chánh.Di tích Dốc Chùa thuộc xã Tân Mỹ, huyện
Bắc Tân Uyên, có niên đại cách ngày nay khoảng
3 000 – 2 000 năm Dấu vết cư dân Dốc Chùa để
lại đến ngày nay là 40 ngôi mộ huyệt đất cùng rất
nhiều đồ tuỳ táng Người Dốc Chùa biết làm nhiều
nghề thủ công mà nổi bật nhất là dệt vải và đúc
đồng
III Bình Dương thời sơ sử
1 Di tích tiêu biểu thời sơ sử
a/ Di tích Dốc Chùa và PhúChánh
- Những dấu tích tiêu biểu chothời kì sơ sử trên vùng đấtBình Dương là di tích DốcChùa và Phú Chánh
* Điểm giống nhau:
Biết làm nhiều nghề thủ công
mà nổi bật nhất là dệt vải vàđúc đồng
*Điểm độc đáo của di tích Phú Chánh
Ở di tích Phú Chánh đã tìm thấynhiều công cụ dệt vải bằng gỗ của cư dân thời bấy giờ
Trang 13Hình 10 Hiện vật đồng được tìmthấy ở di tích
Dốc Chùa (Nguồn: Bảo tàng tỉnh Bình Dương)
Di tích Phú Chánh được phát hiện ở phường Phú
Chánh, thị xã Tân Uyên, có niên đại từ thế kỉ III
TCN đến thế kỉ I Tại di tích này, đã tìm được 7
ngôi mộ cổ Các hiện vật tìm thấy ngoài trống
đồng, cọc gỗ, chum gỗ còn có nhiều công cụ dệt
vải bằng gỗ của cư dân thời bấy giờ Đây là điểm
độc đáo của di tích này
Hình 11 Trưng bày các hiện vật khai quật được
1/ Điểm giống nhau:
Biết làm nhiều nghề thủ công mà nổi bật nhất là
dệt vải và đúc đồng
2/ Ở di tích Phú Chánh đã tìm thấy nhiều công cụ
dệt vải bằng gỗ của cư dân thời bấy giờ
Hoạt động 2
GV: Cư dân Bình Dương thời sơ sử đã biết dựng
nhà, sống định cư tập trung ở một khu vực
Tư liệu 1“Ở di tích Phú Chánh, các nhà khảo cổ
học đã tìm thấy nhiều hàng cọc gỗ cắm sâu
trong lòng đất Một đầu cọc được chặt, xiên vát
làm thành đầu nhọn phía dưới và có phần gia cố
chân cọc Đây có thể là một khu cư trú kiểu nhà
sàn dựng trên cọc gỗ có quy mô rất lớn (dài 3
km, rộng 50 m) với mật độ kiến trúc khá dày”
2/ Đời sống của cư dân Bình Dương
a/ Đời sống vật chất
- Cư dân Bình Dương thời sơ sử
đã biết dựng nhà, sống định cưtập trung ở một khu vực
- Đã phát triển mạnh một sốnghề thủ công như đúc đồng,làm gốm, dệt vải
- Hoạt động giao lưu và traođổi hàng hoá trong và ngoàikhu vực tỉnh Bình Dương thời
sơ sử đã được đẩy mạnh
Trang 14(Theo Phan Xuân Biên)
Trong sản xuất và chế tác công cụ, cư dân cổ
sinh sống ở Bình Dương đã phát triển mạnh một
số nghề thủ công như đúc đồng, làm gốm, dệt
vải
Nghề gốm ở Bình Dương đã có truyền thống từ
giai đoạn Mỹ Lộc, Cù Lao Rùa Đến giai đoạn
Dốc Chùa, gốm không nhiều về chủng loại nhưng
lại đa dạng về kiểu dáng Loại hình có các loại nồi,
được công nhận là Bảo vật quốc gia
(Nguồn: Bảo tàng tỉnh Bình Dương)
Nghề dệt cũng là một thế mạnh của cư dân Dốc
Chùa, Phú Chánh Số lượng gần 500 dọi xe chỉ
tìm thấy ở Dốc Chùa chứng tỏ một bộ phận cư
dân đã nắm bắt và thành thạo việc xe sợi, dệt vải
→ Có dấu hiệu của sự
phân hoá giàu nghèo trong cộng đồng cư dân.
b/ Đời sống tinh thần
- Cư dân Bình Dương thời sơ
đã biết làm đẹp được thể hiệnqua đồ trang sức Đó là nhữngchiếc vòng tay, hạt chuỗi đượclàm bằng đá cát mịn hoặc đáhoa cương màu xám…
- Có tục chôn người chết kèmtheo những công cụ lao động
Trang 15Ở Phú Chánh, nhiều hiện vật bằng gỗ như trục
dệt, thanh cuốn sợi, dao gạt, con thoi đã được tìm
thấy bên cạnh những mảnh vải thô màu trắng,
màu đỏ, màu nâu trong các ngôi mộ cho thấy, dệt
là một nghề thủ công quan trọng của cư dân Phú
Chánh
Hoạt động giao lưu và trao đổi hàng hoá trong và
ngoài khu vực tỉnh Bình Dương thời sơ sử đã
được đẩy mạnh
Gv: Sự phát triển của sản xuất kinh tế đưa đến
những chuyển biến lớn trong đời sống xã hội ở
Bình Dương thời sơ sử Trong số 40 ngôi mộ ở
Dốc Chùa thì có 24 ngôi đã chôn theo đồ đồng
(từ 1 đến 4 hiện vật) Điều đó chứng tỏ xã hội
Dốc Chùa có thể đã đạt đến mức độ chuyên
môn hoá lao động nhất định và có dấu hiệu
của sự phân hoá giàu nghèo trong cộng đồng
cư dân.
Gv giảng:
Ý niệm về làm đẹp của cư dân Bình Dương thời sơ
sử thể hiện rõ qua sưu tập đồ trang sức Đó là
những chiếc vòng tay, hạt chuỗi được làm bằng đá
cát mịn hoặc đá hoa cương màu xám, đá phiến
màu xám đen; được đục đẽo, mài nhẵn thành hình
vòng, hình bán nguyệt hoặc hình tứ giác cân đối
Hình 14 Vòng tay bằng đá ở di tích Dốc Chùa
Cư dân cổ Bình Dương có tục chôn người chết
kèm theo những công cụ lao động và đồ dùng sinh
hoạt hằng ngày (đồ đá, gốm, hiện vật đồng) Cách
tạo ra kiểu mộ chum gỗ dùng trống đồng làm nắp
đậy là một hiện tượng hết sức độc đáo trong
cách mai táng của con người thời bấy giờ
và đồ dùng sinh hoạt hằngngày (đồ đá, gốm, hiện vậtđồng)
Trang 16Hình: Mộ chum gỗ, nắp trống đồng được khai
quật tại di tích Phú Chánh được công nhận là
Bảo vật quốc gia
Cư dân cổ Bình Dương có tục chôn người chết
kèm theo những công cụ lao động và đồ dùng sinh
hoạt hằng ngày (đồ đá, gốm, hiện vật đồng) Cách
tạo ra kiểu mộ chum gỗ dùng trống đồng làm nắp
đậy là một hiện tượng hết sức độc đáo trong
cách mai táng của con người thời bấy giờ
VI Hoạt động luyện tập và vận dụng
a/ Luyện tập
1/ Chỉ ra điểm giống nhau giữa hai di tích Dốc Chùa và Phú Chánh
2/ Điểm độc đáo của di tích Phú Chánh là gì?
Gợi ý trả lời
1/ Điểm giống nhau:
Biết làm nhiều nghề thủ công mà nổi bật nhất là dệt vải và đúc đồng
2/ Ở di tích Phú Chánh đã tìm thấy nhiều công cụ dệt vải bằng gỗ của cư dân thời bấy giờ
Trịnh Thị Mai
Trang 17Trường:THCS Nguyễn Viết Xuân
Tổ:Sử -Địa-GDCD
Họ và tên giáo viên:
Nguyễn Thị Thu Thảo
CHỦ ĐỀ 1 CỘI NGUỒN LỊCH SỬ VÙNG ĐẤT BÌNH DƯƠNG (tt)
Môn học: Giáo dục địa phương lớp 6Tuần: 5- Tiết PPCT: 5
Ngày dạy:
Lớp dạy: 61-612
I MỤC TIÊU:
1 Yêu cầu cần đạt
- HS củng cố được trọng tâm kiến thức bài học
- Phát triển được năng lực tự học và vận dụng được kiến thức đã học và thực tiễn
- Tranh ảnh về các di chỉ khảo cổ ở Bình Dương thời sơ sử
- Bản đồ hành chính tỉnh Bình Dương (thường là bản đồ trống, trên đó đánh dấu những kí hiệu chính), dùng để hướng dẫn HS xác định được vị trí các di chỉ khảo cổ thời kì đồ đá và đồ kim khí trên đất Bình Dương
2 Chuẩn bị của HS
- Sưu tầm các tư liệu lịch sử liên quan đến Bình Dương trong thời kì tiền sử
III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT
- Phương pháp: nêu vấn đề, phát vấn, nhận xét, phân tích, so sánh
Trang 18- Giúp HS kết nối kiến thức thực tế với nội dung bài học, rèn kĩ năng đặt câu hỏi.
* Tổ chức thực hiện:
GV hướng dẫn HS hoàn thành bài tập 1,2 dựa trên kiến thức đã học
- HS hoàn thành bài tập 1,2 (tài liệu trang 16)
B Tổ chức thực hiện:
Hoạt động 1
Luyện tập
Câu 1/ Hoàn thành bảng thống kê một số di
tích thời tiền sử ở Bình Dương theo mẫu trên:
Tên di
chỉ
Địaphươnghiện tại
Hiệnvật tìmđược
Thô
ng tinphảnánhtronggiờ họcMỹ
Học sinh thực hiện hoàn thành bảng
thống kê trong thời gian 5 phút
Giáo viên nhận xét, chốt ý
Hoạt động 2
Vận dụng
1/ Kể tên một nghề thủ công nổi tiếng
hiện nay ở địa phương nơi em sinh sống
hoặc của tỉnh Bình Dương đã xuất hiện từ
thời sơ sử (nghề gốm, nghề điêu khắc gỗ )
2/Đọc đoạn tư liệu dưới đây
“Những di vật mà họ [cư dân Cù Lao Rùa]
lưu lại trong khu cư trú rải khắp “Gò Nổi”
Đồ đá có các loại công cụ sản xuất như loại
rìu bôn tứ giác, rìu có chuôi (hoặc có vai)
IV/ LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG CHỦ ĐỀ 1
1/ Luyện tập
Câu 1/ dự kiến sản phẩm
Tên dichỉ
Địaphươnghiện tại
Hiệnvậttìmđược
Thông tinphản ánhtrong giờhọc
MỹLộc
BắcTânUyên
Rìu đá Mài
tinh xảoHàng
ÔngĐại
BắcTânUyên
Rìu đá Xưởng
Chế tácđáHàng
ÔngĐụng
Phúgiáo
Rìu đá Mài
tinh xảoCù
LoaRùa
TânUyên
Côngcụbằngđồng
Nhiều kiểu dáng
2/ Vận dụng Học sinh tự làm vào tập
1/ GV hướng dẫn HS tìm hiểu và liên hệ với nghề thủ công nổi tiếng hiện nay ở địa phương nơi
em sinh sống hoặc của tỉnh Bình
Dương vốn có từ thời sơ sử (nghề
gốm, nghề điêu khắc gỗ )
3/ GV gợi ý, hướng dẫn HS cách xây dựng một tờ báo tường/poster giới thiệu về một trong hai bảo vật
Trang 19với nhiều kích cỡ lớn nhỏ; loại công cụ thủ
công như lưỡi đục hình tứ giác, hình có vai;
những loại bàn mài lưỡi rìa, mài lõi vòng;
những lưỡi dao hình chữ nhật; đồ trang sức
như hình đeo tay; vũ khí như lưỡi qua; nhạc
cụ như những thanh đàn đá những sản
phẩm được làm tại chỗ trong đó có những
mảnh vòng rất mỏng (khoảng 1mm) đã thể
hiện phần nào kĩ xảo điêu luyện của người
thợ thủ công làm đồ trang sức thời bấy giờ”.
(Phan Xuân Biên (Chủ biên),
b/Thực hiện các yêu cầu sau:
- Ghi lại tên loại hình công cụ được kể đến
trong đoạn tư liệu
- Cho biết thông tin trong đoạn tư liệu phản
ánh điều gì
- Dựa vào nội dung bài học và đoạn tư
liệu trên, viết lại thành một đoạn văn ngắn
(khoảng 200 chữ) giới thiệu về di tích Cù Lao
Rùa
3/ Trường em tổ chức cuộc thi làm báo
tường/poster với chủ đề “Đại sứ du lịch nhí
Bình Dương” Hãy sưu tầm thông tin, hình
ảnh qua sách, báo hoặc internet và xây dựng
một tờ báo tường/poster giới thiệu về một
trong hai bảo vật quốc gia của tỉnh Bình
Dương
quốc gia của tỉnh Bình Dương
Trong đó, cần có các thông tin như: Tên bảo vật, nơi lưu giữ, hình dáng, hoa văn , đặc trưng/nét độc đáo, hình ảnh minh họa
Ngày tháng năm 202
TPCM
Trịnh Thị Mai
Trang 20Trường:THCS Nguyễn Viết Xuân
Tổ:Sử -Địa-GDCD
Họ và tên giáo viên:
Nguyễn Thị Thu Thảo
ĐỊA LÍ CHỦ ĐỀ 2: ĐỊA LÍ TỰ NHIÊN TỈNH BÌNH DƯƠNG BÀI 1: VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ LÃNH THỔ( Tiết 1)
Môn học: GIÁO DỤC ĐỊA LÍ ĐỊA PHƯƠNG ; Lớp: 6Tuần: 6- Tiết PPCT: 6
– Trình bày được đặc điểm địa hình tỉnh Bình Dương; nêu được ảnh hưởng của địa
hình đến kinh tế – xã hội địa phương; kể được tên một số loại tài nguyên khoáng sản của tỉnh Bình Dương
– Trình bày được đặc điểm khí hậu và ảnh hưởng của khí hậu đến sự phát triển kinh tế – xã hội và môi trường tự nhiên tỉnh Bình Dương; nêu được đặc điểm của sông, hồ và ảnh hưởng của sông, hồ đến sản xuất và sinh hoạt của người dân Bình Dương
– Nêu được tên các nhóm đất chính ở tỉnh Bình Dương và ý nghĩa của tài nguyên đất đối với sự phát triển kinh tế của tỉnh; trình bày được đặc điểm tài nguyên
Trang 21II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
• Trình bày được sự phân chia hành chính tỉnh Bình Dương
• Nêu được ý nghĩa của vị trí địa lí đối với sự phát triển kinh tế – xã hội tỉnh Bình Dương
Tổ chức thực hiện
1 Vị trí địa lí
Hoạt động 1
- GV sử dụng hình 1, 2 và thông tin trong tài liệu
- Hướng dẫn HS khai thác thông tin và hình 1, 2 để
hoàn thành câu hỏi hoạt động 1, 2, 3 (trang 19) và
rút ra kiến thức về vị trí địa lí của tỉnh
I VỊ TRÍ ĐỊA LÍ- LÃNH THỖ -Bình Dương thuộc vùng ĐNB,
.+Phía Bắc giáp tỉnh Bình Phươc+Phía Tây giáp tỉnh Tây Ninh+Phía đông giáp tỉnh Đồng Nai+Phía Nam giáp TPHCM
Trang 22- Bình Dương nằm liền kề Thành phố Hồ Chí Minh – trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước.Những đặc điểm về vị trí địa lí đó đã mang lại nhiều lợi thế để tỉnh Bình Dương phát triển kinh tế –
xã hội
Trang 23Hoạt động 2: Tìm hiểu lảnh thổ tỉnh Bình
Dương
- GV sử dụng bảng 1, hình 2 và thông tin trong tài
liệu
- Hướng dẫn HS khai thác thông tin, bảng 1 và
hình 2 để hoàn thành câu hỏi hoạt động (trang 20),
44 cả nước (chiếm 0,8% diện tích
4 Huyện : Huyện Dầu Tiếng, Huyện Bàu Bàng ,Huyện Phú Giáo Huyện Bắc Tân Uyên
Trang 24Dựa vào hình 2 và bảng 1, hãy: – Kể tên và xác
định vị trí các đơn vị hành chính của tỉnh Bình
Trang 25Dương – Xác định vị trí địa lí của huyện/ thị xã/
thành phố nơi em sống
- GV nhận xét, kết luận
3 Hoạt động luyện tập (5 phút)
a Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã được
lĩnh hội ở hoạt động hình thành kiến thức
b Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để hoàn
thành bài tập Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn
c Sản phẩm: trả lời được câu hỏi mà GV giao
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS: Dựa vào kiến thức đã học, em
hãy nêu vị trí của tỉnh Bình Dương
Bước 2 HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS dựa vào kiến thức đã học, suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu Đánh giá thái độ và khả năng thực hiệnnhiệm vụ học tập của HS
Bước 3 Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
- Hướng học sinh tìm hiểu về các quá trình thay đối của các sự vật, hiện tượng địa
lí, làm sáng tỏ những tác động và sự thay đổi trong mối quan hệ giữa con người và môitrường
- Giúp học sinh phát triển nhiều năng như sử dụng bản đồ, xác định phương hướng
- Giúp học sinh trở thành những công dân toàn cầu, có hiểu biết và quan tâm đếnmôi trường sống xung quanh
b Nội dung: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc cá nhân để hoàn
thành bài tập Trong quá trình làm việc HS có thể trao đổi với bạn
c Sản phẩm: trả lời được câu hỏi mà GV giao.
Trang 26d Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi cho HS: Dựa vào hình 1cho biết vị trí của
tỉnh Bình Dương
Bước 2 HS thực hiện nhiệm vụ:
* HS quan sát hình , suy nghĩ, trao đổi với bạn để trả lời câu hỏi
* GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu Đánh giá thái độ và khả năng thực hiệnnhiệm vụ học tập của HS
Bước 3 Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
Bước 4 Đánh giá:
- GV đánh giá tinh thần thái độ học tập của HS, đánh giá kết quả hoạt động của HS
Ngày tháng năm 202
TPCM
Trịnh Thị Mai