Tiểu luận cuối kỳ môn trở thành công dân số đề tài 1 cơ hội việc làm trong thời đại số

LỜI MỞ ĐẦUTrong thời đại số hiện nay, việc áp dụng nền khoa học công nghệ 4.0 vào nền kinh tế quốc gia là xu hướng của cả thế giới của bây giờ, tất cả các công ty, siêu tập đoàn đều đang

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIA ĐỊNH

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN: TRỞ THÀNH CÔNG DÂN SỐ

ĐỀ TÀI 1: CƠ HỘI VIỆC LÀM TRONG THỜI ĐẠI SỐ.

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 1 năm 2023.

Năm học

Học viên thực hiện

: : 2022-2023 Nguyễn Hữu Chung

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

LỜI CẢM ƠN

Cảm ơn thầy Hồ Quốc Đức đã hướng dẫn và chỉ dạy môn học “ trở thành công dân số” môn học này đã giúp em có thể hiểu rõ hơn về thời đại số và cách sinh viên chúng em thích nghi với thời đại số trong thời đại số hiện nay, nhờ được thầy hướng dẫn kiến thức về môn học, nên mới giúp được em có được bài tiểu luận về môn học này

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan bài tiểu luận em viết được trên nội dung kiến thức và lý luận em tựmình tổng kết được, cam kết không sao chép và ăn cắp ý tưởng từ những nội dungkhác

Học viên thực hiện:

Chung Nguyễn Hữu Chung

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 3

LỜI CAM ĐOAN 4

PHẦN NỘI DUNG 10

CHƯƠNG 1: ĐỊNH NGHĨA VỀ THỜI ĐẠI SỐ VÀ TÌNH HÌNH NGÀNH QUẢN TRỊ TRONG THỜI ĐẠI SỐ 10

1.1 Định Nghĩa Về Thời Đại Số 10

1.2 Quan hệ giữa thời đại số với kinh tế học 11

1.2.1 Tác động đến việc làm và phân phối thu nhập 11

1.2.2 Tự động, năng suất và gia tăng việc làm 12

1.2.3 Sự tăng trưởng của ngành công nghiệp thâm dụng thông tin 13

1.3 Tình hình ngành quản trị kinh doanh trong thời đại số 13

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC LÀM HIỆN NAY 14

2.1 Tình trạng việc làm của cả nước 14

2.1.1 Số người có việc làm 14

2.1.2 Lao động thiếu việc làm 14

2.2 Tình trạng của sinh viên khi mới ra trường 14

2.2.1 Thực trạng 14

2.2.2 Nguyên nhân 14

2.2.2.1 Không chú trọng nâng cao kỹ năng mềm và kiến thức về thời đại số 15

2.2.2.2 Sinh viên không chủ động học ngoại ngữ, tin học 16

2.2.2.3 Không biết tìm kiếm thông tin và PR hình ảnh 17

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIẢI QUUYẾT TÌNH TRANG SINH VIÊN THIẾU VIỆC LÀM VÀ THẤT NGHIỆP 18

3.1 Nâng cao khả năng thực hành và ứng dụng kĩ năng số cho sinh viên 18

3.2 Rèn luyện chuyên môn vững vàng 18

3.3 Kỹ năng mềm thành thạo 18

3.4 Tinh thần sáng tạo 19

3.5 Sẵn sàng học hỏi và tự tin với bản thân 19

KẾT LUẬN 21 TÀI LIỆU THAM KHẢO 22 PHỤ LỤC (nếu có) Lỗỗi! Th đanh dâu khỗng đ e ươ c xac đ nh i

DANH MỤC HÌNH

Hình 1 : th i đ i sốố ờ ạ

LỜI MỞ ĐẦU

Trong thời đại số hiện nay, việc áp dụng nền khoa học công nghệ 4.0 vào nền kinh tế quốc gia là xu hướng của cả thế giới của bây giờ, tất cả các công ty, siêu tập đoàn đều đang chạy đua trong việc ứng dụng các thành tựu khoa học kĩ thuật mới nhất vào trong sản xuất cũng như điều hành nhà máy, công ty Việc ứng dụng thành tựu công nghệ 4.0 như Trí tuệ nhân tao AI, IoT (Internet vạn vật), Dữ liệu lớn (big data),… đã

và đang áp dụng rất rông rãi trên toàn thế giới Tiêu biểu như trong ngành vận tải, Grabcho Đây là ứng dụng mà thời gian qua đã có hoạt động sáng tạo và đưa vào ứng dụng có thể thực hiện các chức năng đặt xe để hoạt động trên thị trường Có thể kể đến ở đây là dịch vụ của xe công nghệ Grabbike hay Grabcar đang hoạt động ngày một mạnh mẽ và phát triển trong thị trường ngày nay Hoặc tập đoàn Tesla, Inc của tỷ phú Elon Musk, tập đoàn này đãng nghiên cứu gần như thành công hệ thống xe tự lái,

và đang chạy đua và hợp tác với nhiều tập đoàn khác như NVIDIA, MobilEye EyeQ3

về công nghệ tự đông lái Và tại Việt Nam, tiêu biểu như trang thương mại điện tử Sendo, họ đã áp dụng công nghệ big data để loại bỏ khuyến mãi ảo, đem đến ngày hội các sản phẩm tốt với giá ưu đãi thật, trong ngày hội mua sắm trục tuyến - Online Friday vào đầu tháng 12 năm 2017

Vậy nên hiện nay việc chạy đua theo công nghệ số là điều tất yếu trong nền kinh tế hiện tại, và việc phát sinh ra vấn đề do việc chuyển đổi số mang lại đang bất đầu diễn

ra, trong đó có vấn đề về việc tìm việc làm trong thời đại số này Và việc sinh viên, đặc biệt là sinh viên ngành quản trị kinh doanh phải đặc biệt lưu ý trong vấn đề này

Nó ảnh hưởng rất nhiều đến sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường vì mọi công việc sau này phải tự động hóa, phải chạy theo quy trình chuẩn của thời đại số cho nên việc tìm ra giải pháp để thích ứng với môi trường mới là điều đương nhiên phải học và làmchủ được, nếu không sinh viên sẽ rất khó tìm được việc làm do không đáp ứng được tiêu chuẩn khi làm việc tại thời đại số này

PHẦN NỘI DUNGCHƯƠNG 1: ĐỊNH NGHĨA VỀ THỜI ĐẠI SỐ VÀ TÌNH HÌNH NGÀNH

QUẢN TRỊ TRONG THỜI ĐẠI SỐ.

1.1 Định Nghĩa Về Thời Đại Số

Thời đại Thông tin (còn gọi là Thời đại Máy tính, Thời đại Số hoặc Thời đại Truyềnthông mới) là một giai đoạn trong lịch sử nhân loại với sự chuyển đổi từ ngành côngnghiệp truyền thống mà cuộc cách mạng Công nghiệp đã mang lại thông qua quátrình công nghiệp hóa, sang nền kinh tế dựa trên số hóa Sự khởi đầu của Thời đạiThông tin có liên quan đến cuộc cách mạng Kỹ thuật số, giống như cuộc cách mạngCông nghiệp đã đánh dấu sự khởi đầu của Thời đại Công nghiệp Định nghĩa vềphương tiện kỹ thuật số (hoặc những gì mang ý nghĩa thông tin) tiếp tục thay đổi theothời gian vì các loại công nghệ, thiết bị người dùng, phương pháp tương tác mới vớicon người và thiết bị khác bước vào lĩnh vực nghiên cứu, phát triển và đưa ra thịtrường (Hình 1)

Trong kỷ nguyên thông tin, hiện tượng này là ngành công nghiệp kỹ thuật số tạo ramột xã hội dựa trên tri thức bao quanh bởi một nền kinh tế toàn cầu công nghệ cao,bao trùm ảnh hưởng của nó đến phương pháp sản xuất trong toàn ngành và lĩnh vựcdịch vụ được vận hành một cách hiệu quả và thuận tiện Trong một xã hội thương mạihóa, ngành công nghiệp thông tin có thể cho phép mỗi người khám phá các nhu cầu

cá nhân của họ, do đó đơn giản hóa thủ tục ra quyết định giao dịch và giảm đáng kểchi phí cho cả nhà sản xuất và người mua Điều này được đa phần những người thamgia chấp nhận trong suốt toàn bộ hoạt động kinh tế vì mục đích hiệu quả, và các ưuđãi kinh tế mới sẽ được khuyến khích trong nước chẳng hạn như nền kinh tế tri thức.Nói ngắn gọn, thời đại số dựa vào ngành công nghiệp kĩ thuật số mà phát triển, nóđang dần ảnh hưởng trực tiếp đến tất cả các ngành nghề và lĩnh vực trong đời sống,

nó dần thay đổi gần như là toàn bộ mặt trong kinh tế, đời sống hiện tại của mọi người,cho phép mọi người tự do khám phá nhu cầu cá nhân của mình, giúp gián tiếp mọicông việc trở nên đơn giản, giúp giảm đi nhiều chi phí phát sinh khi áp dụng thời đại

số vào trong công việc của doanh nghiệp, nhà sản xuất và người tiêu dùng

Thời đại thông tin được hình thành bằng cách tận dụng sự tiến bộ của kỹ thuật thunhỏ kích cỡ máy tính, Ví dụ: Điện thoại thông minh, Laptop, Máy tính bảng,… Sựtiến triển của công nghệ trong đời sống hàng ngày và tổ chức xã hội đã dẫn đến sựhiện đại hóa tiến trình thông tin và truyền thông đã trở thành động lực của sự tiến hóa

về mặt xã hội

Thời đại số phát triển nó đi liền với công nghệ thông tin và truyền thông Công nghệthông tin phát triển càng mạnh mẽ thì thời đạt số càng dễ dàng ảnh hưởng và khôngthể thiếu rời đến xã hội đang ngày một phát triển hiện tại

Kết luận định nghĩa: Thời đại thông tin khởi đầu nhờ sự phát triển công nghệ trongcuộc cách mạng kỹ thuật số, mà chính nó lại được hình thành dựa trên sự phát triểntrong cuộc cách mạng công nghệ

1.2 Quan hệ giữa thời đại số với kinh tế học.

Công nghệ thông tin và truyền thông—máy tính, máy vi tính, cáp quang, vệ tinhtruyền thông, Internet và các công cụ ICT khác—đã trở thành một bộ phận quan trọngcủa nền kinh tế Các loại máy vi tính đã được phát triển và nhiều doanh nghiệp vàngành công nghiệp thay đổi rất nhiều là nhờ có ICT Nicholas Negroponte đã nắm bắtđược bản chất của những thay đổi này trong cuốn sách xuất bản năm 1995 nhan đềBeing Digital.[9] Cuốn sách của ông thảo luận về những điểm tương đồng và khácbiệt giữa các sản phẩm được làm từ hạt nguyên tử và các sản phẩm được làm từ đơn

vị thông tin bit Về bản chất, một bản sao của một sản phẩm được làm từ bit có giáthành rẻ và nhanh hơn, và được vận chuyển trên khắp đất nước hoặc quốc tế nhanhchóng và với chi phí rất thấp

1.2.1 Tác động đến việc làm và phân phối thu nhập.

Thời đại thông tin đã ảnh hưởng đến lực lượng lao động theo nhiều cách Nó đã tạo ramột tình huống mà những người lao động thực hiện các tác vụ tự động dễ dàng bịbuộc phải tìm kiếm những công việc không dễ tự động Người lao động cũng đang bịbuộc phải cạnh tranh trong một thị trường lao động toàn cầu Cuối cùng, người laođộng đang được thay thế bởi các máy tính có thể làm công việc của họ nhanh hơn vàhiệu quả hơn Điều này đặt ra vấn đề cho người lao động trong các xã hội côngnghiệp khiến chính phủ khó mà xử lý thỏa đáng Tuy vậy, các giải pháp liên quan đếngiảm thời gian làm việc thường vấp phải sự chống đối cao độ

Các công việc liên quan đến tầng lớp trung lưu (công nhân dây chuyền lắp ráp, bộ vi

xử lý dữ liệu, người quản lý và giám sát) đang bắt đầu biến mất, hoặc thông qua việcgia công hoặc tự động hóa Các cá nhân thất nghiệp có thể phải chuyển hướng, thamgia vào nhóm "công nhân trí tuệ" (kỹ sư, bác sĩ, luật sư, giáo viên, nhà khoa học, giáo

sư, giám đốc điều hành, nhà báo, chuyên gia tư vấn) hoặc làm những công việc cómức lương thấp và không cần nhiều kỹ năng

Những "công nhân trí tuệ" này có thể cạnh tranh thành công trên thị trường thế giới

và nhận được mức lương cao Ngược lại, các công nhân sản xuất và nhân viên dịch vụ

ở các nước công nghiệp hóa không thể cạnh tranh với công nhân ở các nước đangphát triển và mất việc làm thông qua việc thuê ngoài hoặc buộc phải chấp nhận cắtgiảm lương Ngoài ra, internet giúp các công nhân ở các nước đang phát triển có thểcung cấp dịch vụ trực tiếp và cạnh tranh trực tiếp với các đối tác ở các quốc gia khác.Điều này đã để lại một số hậu quả, đó là làm tăng cơ hội ở các nước đang phát triển

và toàn cầu hóa lực lượng lao động Người lao động ở các nước đang phát triển có lợithế cạnh tranh chuyển thành cơ hội gia tăng và mức lương cao hơn Tác động toàndiện đến lực lượng lao động ở các nước đang phát triển

Trong quá khứ, số phận kinh tế của người lao động gắn liền với số phận của nền kinh

tế quốc gia Ví dụ, công nhân ở Mỹ đã từng được trả lương cao so với người lao động

ở các nước khác Với sự ra đời của thời đại thông tin và những cải tiến trong truyềnthông, điều này không còn phù hợp nữa Bởi vì người lao động buộc phải cạnh tranh

trong một thị trường lao động toàn cầu, tiền lương ít phụ thuộc vào sự thành công haythất bại của các nền kinh tế cá nhân.

1.2.2 Tự động, năng suất và gia tăng việc làm.

Thời đại thông tin đã ảnh hưởng đến lực lượng lao động trong việc tự động hoá và tinhọc hóa đã mang lại năng suất cao hơn cùng với việc thất nghiệp trong ngành sảnxuất Ví dụ như ở Mỹ, từ tháng 1 năm 1972 đến tháng 8 năm 2010, số lao động trongngành sản xuất giảm từ 17.500.000 xuống còn 11.500.000 trong khi giá trị sản xuấttăng 270%

Mặc dù ban đầu có vẻ như tình trạng thất nghiệp trong khu vực công nghiệp có thểđược bù đắp phần nào bởi sự tăng trưởng nhanh chóng việc làm trong ngành côngnghệ thông tin, suy thoái kinh tế vào tháng 3 năm 2001 đã báo trước sự sụt giảmmạnh về số lượng việc làm trong ngành công nghệ thông tin Mô hình suy giảm việclàm tiếp tục cho đến năm 2003

1.2.3 Sự tăng trưởng của ngành công nghiệp thâm dụng thông tin.

Công nghiệp đang trở nên thâm dụng thông tin nhiều hơn, ít sử dụng lao động vàthâm dụng vốn Xu hướng này có ý nghĩa quan trọng đối với lực lượng lao động;công nhân ngày càng trở nên năng suất khi giá trị lao động của họ giảm xuống Thếnhưng, điều này còn có ý nghĩa quan trọng đối với chủ nghĩa tư bản; Không chỉ là giátrị lao động giảm mà giá trị vốn cũng giảm theo Trong mô hình cổ điển, đầu tư vào

“vốn con người” và “vốn tài chính” là những yếu tố dự báo quan trọng cho việc thựchiện một dự án mới

1.3 Tình hình ngành quản trị kinh doanh trong thời đại số.

Thời đại số với sự đột phá của internet và trí tuệ nhân tạo làm thay đổi nền sản xuất,tác động mạnh mẽ tới doanh nghiệp Bên cạnh những cơ hội to lớn mang lại thì nócũng đặt ra không ít những thách thức cho vấn đề quản trị doanh nghiệp

Đại dịch COVID-19 đã thay đổi người tiêu dùng toàn cầu - từ quan điểm về giá trị,hành vi, cho tới cách thức tiêu dùng Theo EY Future Consumer Index tháng 5/2020,89% người tiêu dùng được khảo sát đang và sẽ thay đổi cách thức mua sắm, 76%đang và sẽ thay đổi cách lựa chọn sản phẩm và dịch vụ (SPDV)

Trên góc độ doanh nghiệp, chuyển đổi số (Digital Transformation) hiện tại là một xuhướng tất yếu và mạnh mẽ Các doanh nghiệp tận dụng tối đa các công nghệ mới để

thay đổi căn bản cách thức vận hành, mô hình kinh doanh, phương thức điều hành,lãnh đạo, quy trình làm việc, văn hóa công ty … thông qua đó cung cấp các giá trịmới cho khách hàng thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Và trong thời đại số hiện nay, để giảm bớt nhân công quản lý và tăng năng suất làmviệc của công ty thì cách ứng dụng quản lý ra đời, như phần mềm kế toán, phần mềmbán lẻ, phần mềm quản lý kho… Và tại Việt Nam gần như 90% các doanh nghiệp đã

và đang từng bước ứng dụng Công nghệ thông tin vào quản lý doanh nghiệp.Trong bối cảnh đó, bắt buộc nhà quản trị hiện tại không chỉ cần am hiểu các mô hình,phương thức vận hành kinh doanh truyền thống mà phải am hiểu một cách sâu sắc vềcác hoạt động quản trị điều hành, sản xuất, logistics, nhân sự, tài chính, marketing,bán hàng, dịch vụ khách hàng… được vận hành, triển khai trong môi trường số hóa

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC LÀM HIỆN NAY.

2.1 Tình trạng việc làm của cả nước.

2.1.1 Số người có việc làm.

Trong quý III năm 2022, tình hình kinh tế-xã hội nói chung và tình hình lao động việclàm nói riêng tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực Số người từ 15 tuổi trở lên cóviệc làm là 50,8 triệu người, tăng 255,2 nghìn người so với quý trước và tăng 3,5 triệungười so với quý III năm 2021 (quý chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi dịch Covid-19).Trong đó, tăng chủ yếu ở khu vực thành thị và ở nam giới (tương ứng là tăng 1,78triệu người và 1,85 triệu người so với cùng kỳ năm trước)

2.1.2 Lao động thiếu việc làm.

Trong bối cảnh dịch Covid-19 được kiểm soát tốt, hoạt động sản xuất kinh doanhđang trên đà phục hồi mạnh, thị trường lao động quý III tiếp tục duy trì đà phục hồi,

số người thiếu việc làm trong độ tuổi[1] quý III năm 2022 là khoảng 871,6 nghìnngười.ỷ lệ thiếu việc làm của lao động trong độ tuổi quý này là 1,92%

Như vậy, tình hình thiếu việc làm của người lao động tiếp tục được cải thiện, tuynhiên vẫn còn cao hơn cùng kỳ trước khi dịch Covid-19 xuất hiện (tỷ lệ thiếu việclàm trong độ tuổi lao động quý III năm 2019 là 1,32%) ( Hình 2 )

2.2 Tình trạng của sinh viên khi mới ra trường.

2.2.1 Thực trạng.

Theo những cuộc khảo sát thực trạng việc làm ở Việt Nam, có tới khoảng 70% sinhviên lo lắng về vấn đề việc làm khi mới bước chân ra khỏi cánh cổng trường đại học.Nghề nghiệp mà họ theo đuổi dường như đã “hết chỗ” trong khi có vô vàn nhữngnghề tay trái đón chào, họ lại không đủ kỹ năng, trình độ để đảm nhận Điều đó dẫnđến tình trạng, hơn nửa sinh viên ra trường rơi vào tình trạng thất nghiệp, số ít còn lạituy có việc làm xong lại phải tìm việc nhanh trái với ngành nghề theo học

Hơn nữa theo thời đại số phát triển quá nhanh như hiện tại, có một số sinh viên chưatiếp thu được kịp thời những kĩ năng mềm trong thời đại số, dẫn đến không thể xinđược việc làm trong các công ty yêu cầu trình độ và kĩ năng mà học đề ra dẫn đến thấtnghiệp

2.2.2 Nguyên nhân.

2.2.2.1 Không chú trọng nâng cao kỹ năng mềm và kiến thức về thời đại số.

Kỹ năng cứng và kỹ năng mềm là hai yếu tố mà nhà tuyển dụng luôn hết sức chútrọng trong khâu tuyển dụng Đặc biệt, kỹ năng mềm chính là yếu tố mà họ quan tâmhàng đầu Bởi kỹ năng mềm giống như là phần chuôi dao vậy, chuôi dao có bền chắcthì mới sử dụng được dao một cách hiệu quả

Và một số bạn sinh viên có vẻ hầu như không tâm điều đó, họ chỉ “làm tròn” tráchnhiệm đi học của mình là lên lớp, ngồi yên nghe thầy cô giảng bài, họ đã cho rằngmình “làm tròn” trách nhiệm học của mình Thời gian còn lại, các bạn thường dànhnhiều cho việc gặp gỡ bạn bè, chơi game, tán gẫu với bạn bè trên facebook,… Bởivậy mà thời điểm ra trường cũng là thời điểm các bạn không biết gì về xã hội Đồngthời còn phải gánh theo cảm giác vỡ mộng về những điều mình đã nghĩ trước đó.Đồng thời học còn thiếu một số kĩ năng mềm về lĩnh vực công nghệ thông tin Hiệntại thời đại số đang dẫn đầu xu hướng trong nền kinh tế hiện nay dẫn đến các kĩ năngmềm như photocopy, thiết kế PowerPoint, chỉnh sửa, cắt ghép Video, hình ảnh, âmthanh,…đã trở thành điều cơ bản trong kĩ năng mềm, mà hầu hết các sinh viên hiệnnay đều kém về mảng này Đó là một thiếu sót lớn của sinh viên khi sau này xin việc,những kĩ năng này nhất định sẽ áp dụng vào trong công việc cũng như học tập.Trong thời buổi kinh tế khó khăn, đặc biệt nước ta các công ty tuyển dụng có khuynhhướng tiếp nhận những người có thể làm được việc ngay Họ ngại biến công ty thành