Những bước đi sai trái, những hành động tưởng chừng nhỏ nhặtnhưng bôi nhọ đạo đức và trách nhiệm xã hội trong kinh doanh khiến cho xãhội có cái nhìn mất thiện cảm, thiếu tôn trọng về hoạ
Trang 1
ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HỒ CHÍ MINH
KHOA MARKETING - KINH DOANH QUỐC TẾ
ĐẠO ĐỨC TRONG MARKETING
HK2A-2022-2023 TIỂU LUẬN CUỐI KỲ Ngành: MARKETING
Giảng viên bộ môn: Th.S Kỷ Ngọc TrâmSinh viên thực hiện: Phạm Lan Anh MSSV: 2282301978 Lớp: 22DMAD2Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị ThanhTú
MSSV:2282301343 Lớp: 22DMAD2Sinh viên thực hiện: Trần Nguyễn Thảo Vy
MSSV: 2282301487 Lớp: 22DMAD2
Năm: 2023
Trang 3BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HỒ CHÍ MINH
ĐÁNH GIÁ CÁC THÀNH VIÊN
HK2A-2022-2023
HỌC PHẦN: ĐẠO ĐỨC TRONG MARKETING
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ NHÓM: 33 LỚP: 22DMAD2
Trang 4CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
-NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN Lớp : 22DMAD2 Nhóm : 33
Tên thành viên : Phạm Lan Anh Nguyễn Thị Thanh Tú: Trần Nguyễn Thảo Vy: Tên đề tài : Vấn đề đạo đức trong quảng cáo Marketing tại Việt Nam Nhận xét chung
Giảng viên
Trang 52.1 Vấn đề nhận thức về đạo đức Quảng Cáo trong MARKETING của các doanh nghiệp tại Việt Nam 82.2 Một số ví dụ điển hình về vi phạm đạo đức trong quyết định Quảng Cáo tại
Trang 6CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NGĂN CHẶN CÁC HÀNH
VI PHI ĐẠO ĐỨC TRONG QUYẾT ĐỊNH QUẢNG CÁO CỦA DOANH NGHIỆP VIỆT NAM HIỆN NAY 223.1 Kiến nghị đối với các doanh nghiệp 233.2 Kiến nghị đối với người tiêu dùng 243.3 Kiến nghị đối với nhà nước 251.1
TÀI LIỆU THAM KHẢO 28
Trang 7Recommandé pour toi
Lab1 - lab01_dbi202
Chủ nghĩa xã hội khoa học 100% (1)
Suite du document ci-dessous
1
Trang 8Hình 2.4 Hình ảnh thuốc lá được bao bằng giấy bóng kín
Hình 2.5 Trích từ bộ phim quảng cáo "Chuyến đi của thanh xuân” của Biti’sHình 2.6 Đôi giày Biti’s dùng chất liệu Trung Quốc
Hình 2.7 Quảng cáo gây quỹ của Mỳ Gấu Đỏ
Hình 2.8 Dòng chữ trên poster gây hiểu lầm của Coca
Hình 2.9 Yêu cầu chấn chỉnh của Bộ Văn Hóa, Thể Thao và Du Lịch
Trang 9LỜI MỞ ĐẦU
Với một đất nước ngày càng phát triển, cùng với sự tiến bộ đi lên đóđồng nghĩa với việc rất nhiều lĩnh vực khác cũng không ngừng phát triển theo,đặc biệt là các ngành kinh tế nói chung và lĩnh cực doanh nghiệp nói riêng Đitheo sự phát triển, nổ lực không ngừng ấy lại cho thấy một thế giới kinh doanhngày càng phức tạp và nhiều mặt hạn chế hơn Một trong các bộ phận cấuthành nên văn hóa doanh nghiệp đó là đạo đức kinh doanh Để trở thành doanhnghiệp mà người dân luôn nhớ đến thì đây là một bộ phận không thể thiếu màcác doanh nghiệp cần phải xây dựng cho riêng mình.Từ khi việc Marketingđược mở rộng và trở nên phổ biến doanh nghiệp lại lấy đó làm công cụ để lợidụng, xây dựng những chiêu trò, âm mưu, thủ thuật để thu lại nhiều lợi nhuậnbằng mọi cách Những bước đi sai trái, những hành động tưởng chừng nhỏ nhặtnhưng bôi nhọ đạo đức và trách nhiệm xã hội trong kinh doanh khiến cho xãhội có cái nhìn mất thiện cảm, thiếu tôn trọng về hoạt động Marketing trongdoanh nghiệp.Vậy nên, vấn đề đạo đức được thực hiện cần phải cân nhắc vàcẩn thận hơn, vì đạo đức là yếu tố vô cùng cần thiết trong mọi lĩnh vực của đờisống xã hội và đặt biệt là trong các hoạt động kinh doanh Các doanh nghiệpcần đặt ra các nguyên tắt đạo đức lên hàng đầu, đó là yếu tố quan trọng giúpcho các doanh nghiệp phát huy được bản chất và cũng là tiền đề để doanhnghiệp có thể phát triển, thành công và đi xa hơn
Dù vậy, ngày nay các doanh nghiệp cũng đang dần nhìn nhận các vấn đề
xã hội và trách nhiệm đạo đức trong kinh doanh một cách nghiêm túc Qua kếtquả phân tích các số liệu và những tài liệu thu thập qua sách báo, chúng ta cóthể rút ra được những kết luận sau về thực trạng đạo đức kinh doanh ở ViệtNam
Trang 10CHƯƠNG 1: KHÁI NIỆM ĐẠO ĐỨC VÀ TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI TRONG MARKETING
1.1 Khái niệm Đạo đức trong Marketing
Đạo đức trong marketing có thể hiểu đơn giản là việc đưa ra các quyếtđịnh và hành động đúng đắn, trung thực, minh bạch và có trách nhiệm đối vớikhách hàng, cộng đồng và môi trường Đạo đức trong marketing đòi hỏi cácdoanh nghiệp phải đề cao giá trị đạo đức và luôn tuân thủ các quy tắc đạo đứctrong tất cả các hoạt động của mình, đặc biệt là các hoạt động quảng cáo, bánhàng và chăm sóc khách hàng Nói cách khác, đạo đức trong marketing là tiêuchuẩn đạo đức doanh nghiệp khi tiếp cận đến khách hàng và thể hiện trên cáchoạt động marketing
1.2 Các học thuyết về đạo đức trong marketing
1.2.1 Hai chủ nghĩa đạo đức điển hình
Chủ nghĩa đạo đức tương đối ( Ethical Relativism)
Theo thuyết đạo đức tương đối, hành vi đạo đức được định nghĩa dựatrên kinh nghiệm chủ quan của một người hay nhóm người Những người theotriết lí đạo đức tương đối thường lấy bản thân mình hay những người xungquanh làm căn cứ để xác định chuẩn mực hành vi đạo đức Họ thường quan sáthành vi của một nhóm người nhất định và cố xác định điều gì làm cho nhómngười đó đi đến sự thống nhất trong một hoàn cảnh nhất định Một sự đồngthuận trong nhóm “mẫu” được coi là dấu hiệu của sự đúng đắn hay hợp đạođức Tuy nhiên, những “tiêu chuẩn đạo đức” như vậy không được coi là vĩnhcửu Trong những hoàn cảnh khác nhau hay khi nhóm mẫu thay đổi, hành vitrước đó được chấp nhận có thể sẽ trở nên sai trái hay phi đạo đức
Chủ nghĩa đạo đức tương đối gây khó khăn cho nhà tiếp thị, đặc biệttrong thị trường toàn cầu Nhà quản trị phải nổ lực điều chỉnh các chính sáchmarketing nhằm phù hợp với nhu cầu và ước muốn rất đa dạng của người tiêudùng
Trang 11 Chủ nghĩa đạo đức vị kỉ ( Ethical Egoism)
Chủ nghĩa đạo đức vị kỉ cho rằng cá nhân hành động vì quyền lợi riêngcủa chính họ Về cơ bản, chủ nghĩa này là điều kiện cần và đủ cho một hànhđộng đúng về mặt đạo đức, cái đúng ấy có thể tối đa hóa lợi ích riêng của ai đó.Cuối thế kỉ 20, chúng ta đã chứng kiến chủ nghĩa này biểu hiện qua nhiều cụmtừ” thế hệ tôi” hay “ bản thân mình là trên hết” Một ví dụ về chủ nghĩa vị kỷ
cá nhân là một người quản lí sản phẩm trì hoãn việc nâng cấp sản phẩm lỗi thờicủa công ty vì lí do cô ấy biết sẽ được thăng chức vào năm sau và cô ấy chỉquan tâm đến hiệu quả tài chính của quý tiếp theo Hay một tổ chức vị kỉ bị yêucầu lắp đặt thiết bị xử lí ô nhiễm do những cáo buộc xả thải bất hợp phápnhưng lại tri hoãn việc đặt mua đến ngày cuối cùng để tối đa hóa tiền lãi từngân hàng Rõ ràng, vấn đề ở đây chính là việc theo đuổi mục tiêu của tổ chứcmâu thuẫn với những tác động có thể có đối với các bên hữu quan Nói cáchkhác, tổ chức xem xét giữa việc tuân thủ luật hay tối đa hóa lợi nhuận trongkinh doanh
1.2.2 Các học thuyết nghiên cứu về đạo đức marketing
Chủ nghĩa vị lợi (Utilitarianism)
Chủ nghĩa vị lợi, hay chủ nghĩa công lợi còn gọi là thuyết duy lợi hay
thuyết công lợi là một triết lý đạo đức, một trường phái triết học xã hội và
cũng đóng vai trò quan trọng trong ngành khoa học kinh tế Chủ nghĩa này chorằng hành động tốt nhất là hành động đạt được một cách cao nhất những gìđược cho là hữu ích, lợi ích "Lợi ích" được định nghĩa theo nhiều cách khácnhau, thường là theo thuật ngữ "hạnh phúc của các sinh vật sống", như là conngười hay các động vật khác Jeremy Bentham, người đặt nền móng cho chủnghĩa vị lợi, mô tả "lợi ích" như tất cả những gì làm hài lòng chúng ta xuất phát
từ hành động, không gây ra đau đớn cho bất kì ai liên quan (Chủ nghĩa vị lợi –Wikipedia tiếng Việt )
Trang 12Không giống như các hình thức khác của thuyết hệ quả như chủ nghĩa vị
kỉ ( egoism) đã nêu trên, chủ nghĩa vị lợi cho rằng lợi ích của tất cả mọi người
là công bằng
Chủ nghĩa đạo đức luận ( Deontology)
Trong triết học đạo đức, đạo đức luận là một lý thuyết đạo đức chuẩn tắcnói rằng đạo đức của một hành động nên dựa trên việc chính hành động đó làđúng hay sai trong một chuỗi của các quy tắc, thay vì dựa trên hậu quả củahành động Đôi khi nó được mô tả là đạo đức nghĩa vụ hoặc dựa trên quy tắc,bởi vì các quy tắc “ ràng buộc một người với nghĩa vụ của người đó “ Trongthuật ngữ này, hành động quan trọng hơn hậu quả
Nói cách khác, đó là một khuôn khổ đạo đức phụ thuộc vào các bộ quytắc và chính sách được xác định trước khi quyết định vận hành trong môitrường kinh doanh Thuật ngữ này dựa trên các tiêu chí bao gồm các quy tắcnhất định phải tuân theo trong khi thực hiện một nhiệm vụ cụ thể Theo khuônkhổ này, công việc chỉ được coi là có đạo đức nếu các tiêu chí được hoàn thành
Lý thuyết Khế ước xã hội ( Social Contract Theory)
Khế ước xã hội trong triết học và chính trị học là một học thuyết mô tảviệc con người cùng thỏa thuận từ bỏ trạng thái tự nhiên để xây dựng cuộcsống cộng đồng Về mặt luật pháp, khế ước xã hội thể hiện cụ thể là một tờ khếước, một bản hợp đồng trên đó các thành viên xã hội thống nhất các nguyên tắc
để cùng chung sống với nhau
Lý thuyết về khế ước xã hội lần đầu tiên được Thomas Hobbes đưa rakhi ông cho rằng con người ban đầu vốn sống ở trạng thái tự nhiên, trong tìnhtrạng vô chính phủ, khi chưa hề có sự cưỡng bức có tổ chức lên mỗi cá nhân.Con người qua khế ước xã hội từ bỏ những quyền tự do tự nhiên của mình đểđược hưởng sự an toàn và trật tự của xã hội văn minh
( Khế ước xã hội – Wikipedia tiếng Việt )
Chủ nghĩa đức hạnh luận (Virtue Ethics)
Trang 13Chủ nghĩa đức hạnh luận thuộc lí thuyết đạo đức chuẩn tắc, nhấn mạnhnhững đức tính của tâm trí và nhân cách Chúng bao gồm các đức tính conngười có được , cách chúng được áp dụng trong các bối cảnh thực tế khác nhau
và liệu chúng có bắt nguồn từ một bản chất phổ quát của một con người haytrong đa số nền văn hóa
Đức hạnh luận khác với các học thuyết đạo đức hệ quả luận, nghĩa vụ vàkhế ước, nó tập trung vào cá nhân thay vì các quyết định phải thực hiện hayquy tắc phải tuân theo Chủ nghĩa đức hạnh luận đôi khi rất khó hoặc quá lítưởng để theo đuổi Chúng ta nên nhận thấy rằng doanh nghiệp đang tồn tạigiữa những cộng đồng đang được kiểm soát nhiều hơn trong một xã hội hiệnđại Mỗi doanh nghiệp đều có những đặc trưng riêng, có nguồn gốc văn hóaquốc gia, tôn giáo, niềm tin, quan điểm riêng của họ Tùy theo bối cảnh vănhóa của doanh nghiệp, mỗi bản sắc” đức hạnh” riêng và phù hợp nên được kiếntạo và áp dụng Rõ ràng, việc xây dựng nền văn hóa đạo đức đóng vai trò quantrọng để tạo ra hành vi quản lý phù hợp cho nhà quản trị
1.3 Khái niệm Trách nhiệm đạo đức trong Marketing.
Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp (Corporate social responsibility hayCSR) được hiểu như “Cam kết của doanh nghiệp đóng góp cho việc phát triểnkinh tế bền vững, thông qua các tuân thủ các chuẩn mực về bảo vệ môi trường,bình đẳng giới, an toàn lao động, trả lương công bằng, đào tạo và phát triểnnhân viên, phát triển cộng đồng, Theo cách có lợi cho cả doanh nghiệp cũngnhư sự phát triển chung của xã hội”.Các doanh nghiệp có thể thực hiện tráchnhiệm xã hội của mình bằng cách đặt một chứng chỉ quốc tế hoặc áp dụng bộquy tắc ứng xử (Code of Conduct –COC)
Đối với trách nhiệm xã hội trong marketing, khái niệm này được địnhnghĩa như những nghĩa vụ lien quan đến các chính sách và hoạt độngmarketing mà một doanh nghiệp phải thực hiện đối với một xã hội Có tráchnhiệm với xã hội là tang đến mức tối đa các tác động tích cực và giảm đến mứctối thiểu các hậu quả tiêu cực đối với xã hội
Trang 14Một doanh nghiệp có trách nhiệm xã hội liên quan đến mọi khía cạnhvận hành của doanh nghiệp đó Trách nhiệm xã hội trong marketing bao gồmbốn nghĩa vụ: kinh tế, pháp lý, đạo đức và nhân văn (Hình 1.1)
Hình 1.1 Tháp trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Carroll, 1991)
Nghĩa vụ kinh tế:
Nghĩa vụ kinh tế thuộc trách nhiệm xã hội trong marketing của mộtdoanh nghiệp là phải sản xuất hàng hóa và dịch vụ mà xã hội cần và muốn vớimột mức giá có thể duy trì doanh nghiệp ấy và làm thõa mãn nghĩa vụ củadoanh nghiệp với các nhà đầu tư, tìm kiếm nguồn cung ứng lao động, phát triểnnhững nguồn tài nguyên mới, thức đẩy tiến bộ công nghệ, phát triển sản phẩm,
và phân phối các nguồn sản xuất như hàng hóa và dịch vụ hiệu quả trong hệthống xã hội
+ Đối với người lao động, nghĩa vụ kinh tế của doanh nghiệp là tạocông ăn việc làm với mức thù lao xứng đáng, cơ hội làm việc như nhau, cơhội phát triển nghề và chuyên môn, hưởng thù lao tương xứng, hưởng môitrường lao động an toàn, vệ sinh và đảm bảo quyền riêng tư, các nhân ở nơilàm việc
+ Đối với người tiêu dung, trách nhiệm kinh tế của doanh nghiệp làcung cấp hàng hóa và dịch vụ, ngoài ra còn liên quan đến các vấn đề về chấtlượng, an toàn sản phẩm, định giá, thông tin về sản phẩm, phân phối, bánhàng và cạnh tranh
+ Đối với chủ sở hữu doanh nghiệp, trách nhiệm kinh tế của doanhnghiệp là bảo tồn và phát triển các giá trị và tài sản được ủy thác
+ Đối với các bên liên quan , nghĩa vụ kinh tế của doanh nghiệp làmang lại lợi ích tối đa và công bằng cho họ
Trang 15 Nghĩa vụ pháp lý:
Nghĩa vụ pháp lý thuộc trách nhiệm xã hội trong marketing của mộtdoanh nghiệp là doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ những quy định về pháp lýchính thức đối với các bên hữu quan Những điều luật như thế này sẽ điều tiếtđược cạnh tranh, bảo vệ khách hàng, bảo vệ môi trường, thúc đẩy sự công bằng
và an toàn, và cung cấp những sáng kiến chống lại những hành vi sai trái Cácnghĩa vụ pháp lý được thể hiện trong luật dân sự và hình sự Về cơ bản, nghĩa
vụ pháp lý bao gồm năm khía cạnh: (1) điều tiết cạnh tranh; (2) bảo vệ ngườitiêu dung; (3) bảo vệ môi trường; (4) an toàn và bình đẳng và (5) khuyến khíchphát hiện và ngăn chặn hành vi sai trái
Nghĩa vụ đạo đức:
Nghĩa vụ đạo đức thuộc trách nhiệm xã hội trong marketing của mộtdoanh nghiệp là những hành vi và hoạt động marketing mà xã hội mong đợi ởdoanh nghiệp nhưng không được quy định trong hệ thống luật pháp, khôngđược thể chế hóa thành luật nghĩa vụ này liên quan tới những cái gì công tyquyết định là đúng, công bằng vượt qua cả những yêu cầu pháp lý khắc nghiệt,
nó chỉ những hoạt động mà các thành viên của tổ chức, cộng đồng và xã hộimong đợi từ phía các doanh nghiệp dù cho chúng không được viết thành luật.Đạo đức là một phần của trách nhiệm xã hội nên chiến lược kinh doanh cầnphải phản ánh một tầm hiểu biết tầm nhìn giá trị của các thành viên trong tổchức và các cổ đông cũng như hiểu biết về bản chất đạo đức của những sự lựachọn mang tính chiến lược Nghĩa vụ đạo đức trong marketing của một doanhnghiệp thường được thể hiện thông qua những nguyên tắc, giá trị đạo đức đượctôn trọng trình bày trong nguyên tắc kinh doanh và chiến lược marketing củacông ty
Nghĩa vụ nhân văn:
Nghĩa vụ nhân văn thuộc trách nhiệm xã hội trong marketing của mộtdoanh nghiệp là những hành vi và hoạt động marketing thể hiện những mongmuốn đóng góp và cống hiến cho cộng đồng và xã hội
Trang 16Trách nhiệm về nhân văn được hình thành bởi lương tâm của mỗi doanhnghiệp, mỗi con người Chúng ta không thể bắt ép hay năn nỉ các doanh nghiệphay tổ chức phải bỏ tiền túi của họ ra để phục vụ cho những nhu cầu có lợi chonhững hoàn cảnh khó khăn ngoài sự thức tỉnh của bản thân và lương tâm.Nhưng không thể phủ nhận rằng đây là “chiếc cầu nối” giúp các doanh nghiệpkết nối với nhu cầu của cộng đồng và xã hội Nghĩa vụ này liên quan tới nhữngđóng góp về tài chính và nguồn nhân lực cho cộng đồng và xã hội lớn hơn đểnâng cao chất lượng cuộc sống nghĩa vụ nhân văn có liên quan tới cơ cấu vàđộng lực của xã hội và các vấn đề về chất lượng cuộc sống mà xã hội quan tâm.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐẠO ĐỨC TRONG QUẢNG CÁO
2.1 Vấn đề nhận thức về đạo đức của các doanh nghiệp tại Việt Nam
Trong thời đại hiện nay, quảng cáo được xem như một phần không thểthiếu trong hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp tại Việt Nam Tuynhiên, vấn đề nhận thức về đạo đức quảng cáo trong marketing vẫn còn chưađược chú trọng đầy đủ như sau:
Quảng cáo tạo ra hay khai thác, lợi dụng một niềm tin sai lầm về
sản phẩm
Trường hợp máy lọc nước Unilever Pureit Vietnam quảng cáo khi nhấnmạnh thông điệp: Nguồn nước đun sôi mà hầu hết người Việt đang sử dụnghàng ngày không an toàn Hoặc theo Tổ chức Y tế Thế giới, 200.000 người ViệtNam mắc bệnh ung thư mỗi năm do vệ sinh thực phẩm và nước uống Hãy bảo
vệ gia đình với nguồn nước uống an toàn Điều này khiến người tiêu dùng vốnxem nguồn nước đun sôi trong sinh hoạt hàng ngày là an toàn nay bị hoangmang, lo lắng vì nguy cơ sức khỏe
Quảng cáo mang tính phóng đại, thổi phồng sản phẩm
Chẳng hạn như: Quảng cáo bột giặt chỉ nhúng vào một lần là có thểtrắng tinh như mới Điều này khiến người tiêu dùng nghi ngờ về tính trungthực, thậm chí hoang mang về chất tẩy trong bột giặc ảnh hưởng đến da tay
Quảng cáo mang tính kỳ thị, phi thị hiếu, lố bịch.
Trang 17Chẳng hạn như: Chương trình ca nhạc “Vũ điệu đường cong” do Công
ty Cổ phần truyền thông và sự kiện Hiệp hội Ca sỹ Việt Nam tổ chức tại TP.Hải Phòng Trên tấm pano khổ lớn là hình ảnh các hotgirl với những bộ bikinicùng dòng chữ in đậm “Chương trình không dành cho các bạn trẻ dưới 18 tuổi
và phụ nữ đoan trang” Đây là một hình thức cổ súy cho phụ nữ sống buôngthả…
Quảng cáo nhằm vào những đối tượng nhạy cảm.
Trường hợp mỳ Gấu Đỏ đưa ra thông điệp: “ăn một gói mỳ là bạn đãgóp 10 đồng cho bệnh nhân ung thư” Đây là hình thức quảng cáo đánh vàolòng trắc ẩn của khách hàng, mục đích là bán được nhiều sản phẩm, tuy nhiên,việc quyên góp 10 đồng cho bệnh nhân ung thư cho một gói mỳ là quá nhỏ sovới giá bán ra Dù vậy, đánh vào lòng nhân đạo của khách hàng để bán hàngđược coi là hành vi vi phạm đạo đức quảng cáo
Lách luật, quảng cáo sản phẩm có ảnh hưởng tới sức khỏe người tiêu dùng điển hình là thuốc lá : người bán chưng bày những sản phẩm thuốc
lá bắt mắt, để trưng bày lẫn với các sản phẩm khác như bánh kẹo tạo ấn tượngrằng thuốc lá không nguy hiểm và không hề độc hại
Để giảm tác động của hình ảnh cảnh báo tác hại của thuốc lá trên bao
thuốc, công ty thuốc lá cho đặt phần tem đè lên, che bớt hình ảnh cảnh báo
Hình 2.1 : Tem che hình ảnh cảnh báo thuốc lá
Trang 18Một hình thức “lách luật” khác được các chủ cửa hàng thuốc lá thựchiện nhằm giấu đi các cảnh báo sức khỏe là thay vì để đứng bao thuốc, chủ cửahàng đặt bao thuốc nằm ngang và vì thế, từ phía ngoài chỉ nhìn thấy nhãn hiệuthuốc, không nhìn thấy các hình ảnh cảnh báo sức khỏe
Hình 2.2: Sản phẩm thuốc lá được đặt để che hình ảnh cảnh báo
Các dòng chữ “cấm bán thuốc lá cho trẻ em dưới 18 tuổi” được các công
ty thuốc lá in sẵn trên các poster với kích thước nhỏ, ở vị trí khó nhìn và phátmiễn phí cho điểm bán lẻ Nếu xét về luật, họ vẫn đúng quy định là có ghi dòngchữ này ở nơi bán, nhưng rõ ràng không có giá trị thực tế Trong quá trìnhnghiên cứu tại các tỉnh thành, chỉ có một vài điểm bán thuốc hiếm hoi có indòng chữ này trên giấy A4 và dán ở phía trước quầy
Hình 2.3 Dòng chữ cảnh báo bị in nhỏ