Một bài học sâu sắc được Đảng rút ra tạiĐại hội VI là: “Đảng phải luôn luôn xuất phát từ thực tế, tôn trọng và hành độngtheo những quy luật khách quan… Tiêu chuẩn đánh giá sự vận dụng đú
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐẠI NAM
KHOA LÝ LU N CHÍNH TR Ậ Ị
ĐỀ TÀI : Quyết định đổi mới đất nước của đại hội Đảng toàn quốc lần 6 là bước ngoặt lịch sử của cách mạng Việt Nam Sinh viên cần làm gì để đóng góp
cho công cuộc xây dựng đất nước hiện nay
Giảng viên hướng dẫn : Trần Thị MaiSinh viên thực hiện : Bạch Đăng BảoLớp : CNTT13-02
Hà Nội
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU 3
1, Lí do chọn đề tài 3
2, Mục tiêu nghiên cứu 3
3, Phương pháp nghiên cứu 3
4, Kết cấu chuyên đề 4
PHẦN I 4
BỐI CẢNH KINH TẾ VIỆT NAM TRƯỚC NĂM 1986 4
1 Trước Thời kỳ trước Cách mạng Tháng Tám (1945) 4
2 Trong thời kì kháng chiến chống pháp và chống mỹ 5
3 Thời kỳ 1976-1986 6
PHẦN II 7
PHÂN TÍCH NỘI DUNG ĐƯỜNG LỐI CỦA ĐẠI HỘI LẦN VI 7
1 Đại biểu tham gia 7
2 Nội dung đường lối đại hội VI 8
3 Mục tiêu cụ thể cho những năm còn lại của chặng đường đầu tiên 9
4. Ý nghĩa 11
PHẦN III 12
KẾT QUẢ, Ý NGHĨA CỦA VIỆC THỰC HIỆN ĐƯỜNG LỐI ĐỔI MỚI 12
1 Kết quả chung 12
2 Ý nghĩa: 16
PHẦN IV 19
TRÁCH NHIỆM CỦA SINH VIÊN 19
1 Sinh viên Việt Nam hiện nay 19
2 Vị trí, vai trò của thanh niên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước 19
3 Nhiêm vụ của thanh niên hiện nay 20
TÀI LIỆU THAM KHẢO 23
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1, Lí do chọn đề tài
Nền kinh tế nước ta rơi vào tình trạng sa sút nghiêm trọng trong thời điểm diễn
ra Đại hội VI năm 1986 Đảng nghiêm khắc đánh giá những nguyên nhân dẫn đếntình trạng đó, đặc biệt là những nguyên nhân chủ quan, duy ý chí, chưa nắm vững
và vận dụng đúng quy luật khách quan Một bài học sâu sắc được Đảng rút ra tạiĐại hội VI là: “Đảng phải luôn luôn xuất phát từ thực tế, tôn trọng và hành độngtheo những quy luật khách quan… Tiêu chuẩn đánh giá sự vận dụng đúng đắn cácquy luật thông qua chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước là sản xuất pháttriển, lưu thông thông suốt, đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân từng bướcđược ổn định và nâng cao, con người mới xã hội chủ nghĩa ngày càng hình thành
rõ nét, xã hội ngày càng lành mạnh, chế độ xã hội chủ nghĩa được củng cố”.Nhận thấy điều đó chúng em đã nghiên cứu đề tài Quyết định đổi mới đất nướccủa Đại hội Đảng toàn quốc lần VI là bước ngoặt trong lịch sử Việt Nam Sinh viêncần làm gì để đóng góp cho công cuộc xây dựng đất nược hiện nay
2, Mục tiêu nghiên cứu
Tìm hiểu và so sánh đối chiếu các số liệu về các lĩnh vực kinh tế, chính trị, vănhóa, xã hội trước và sau 1986 Làm rõ các luận điểm, các quyết đinh và đường lốiđổi mới trong Đại hội Đảng lần VI Từ đó rút ra nhận xét, bài học cho bản thâncũng thế hệ sinh viên hiện nay trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước
3, Phương pháp nghiên cứu
Sử dụng các tài liệu như sách vở, báo đài cũng như các bài báo điện tử để tìmhiểu các quyết định đổi mới có những ảnh hưởng đến nền kinh tế, chính trị, vănhóa, xã hội trong thời gian sau đổi mới Phân tích nội dung đường lối đổi mới của
Trang 4Đại hổi VI, kết quả và ý nghĩa mà nó mang lại cho đất nước sau đổi mới rút ranhận xét, bài học cho bản thân cũng như thê hệ sinh viên
4, Kết cấu chuyên đề
Ngoài việc đưa ra những điều kiện để sinh viên đóng góp, phát triển đất nước rathì chuyên đề này gồm 3 phần
Phần I : Bối cảnh nền kinh tế Việt Nam trước năm đổi mới 1986
Phần II : Phân tích nội dung đường lối đổi mới của Đại hội đại biểu Toàn quốclần Vi của Đảng
Phần III : Kết quả, ý nghĩa của việc thực hiện đường lối đổi mới
Phần IV : Liên hệ bản thân, trách nhiệm của sinh viên hiện nay trong công cuộcxây dựng và phát triển đất nước
PHẦN I BỐI CẢNH KINH TẾ VIỆT NAM TRƯỚC NĂM 1986
1 Trước Thời kỳ trước Cách mạng Tháng Tám (1945)
Trong hơn 80 năm đô hộ của thực dân Pháp, trong đó có 45 năm đầu thế kỷ XX,kinh tế Việt Nam chìm đắm trong nghèo nàn và lạc hậu, nhân dân ta phải sốngtrong cảnh nô lệ và đói nghèo cả về vật chất và tinh thần, 90% dân số mù chữ.Các ngành sản xuất vật chất là nông nghiệp và công nghiệp chịu tác động nặng
nề của chế độ thực dân kiểu cũ nên rất lạc hậu Trong nông nghiệp, thực dân Pháptiếp tục duy trì kiểu bóc lột phong kiến bằng tô tức, sưu cao thuế nặng Người nông
Trang 5dân phải chịu cảnh một cổ hai tròng là thực dân và phong kiến Phần lớn ruộng đấttập trung vào tay bọn địa chủ và chủ đồn điền người Pháp.
Dưới chế độ thực dân nửa phong kiến, nền nông nghiệp nước ta hết sức nghèonàn về cơ sở vật chất, lạc hậu về kỹ thuật và hoàn toàn dựa vào lao động thủ công
và phụ thuộc vào thiên nhiên Năng suất các loại cây trồng đều rất thấp Năng suấtlúa bình quân 1 ha thời kỳ 1930-1944 là 12 tạ, trong khi đó Thái Lan là 18 tạ vàNhật Bản là 34 tạ
Ruộng đất phần lớn tập trung trong tay giai cấp địa chủ phong kiến và thực dânPháp Nhân dân lao động chiếm 97% số hộ nhưng chỉ sử dụng 36% ruộng đất.Trong nông thôn có tới 59,2% số hộ không có ruộng đất phải sống bằng cày thuê,cấy rẽ
Sản xuất công nghiệp rất nhỏ bé và què quặt, chủ yếu là công nghiệp khai thác
mỏ và một số cơ sở công nghiệp nhẹ nhằm bóc lột nguồn nhân công rẻ mạt và vơvét tài nguyên khoáng sản Từ năm 1930 đến năm 1945, thực dân Pháp đã khaithác: 2,76 triệu tấn than, 217.300 tấn kẽm, chì; 598.000 tấn sắt, măng gan, 1.384 kgvàng, 315.500 tấn phốt pho
Trong hơn 10 năm, từ năm 1930 đến năm 1943, cả nước chỉ có khoảng 200 xínghiệp công nghiệp và 90.000 công nhân, trong đó 60% là công nhân khai thác
mỏ Cả nước không có một cơ sở công nghiệp luyện kim, công nghiệp chế tạo thiết
bị và hoá chất nào
Hậu quả về xã hội cũng rất nặng nề: Thực dân Pháp đã thực hiện một nền giáodục nô dịch, trên 90% dân số mù chữ Trung bình 1 vạn dân chỉ có 115 học sinh vỡlòng, 210 học sinh tiểu học, 2 học sinh chuyên nghiệp và đại học
2 Trong thời kì kháng chiến chống pháp và chống mỹ
* Thời kỳ từ sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đến năm 1954
Trang 6Đảng và Nhà nước ta tăng cường thực lực cách mạng trên tất cả các phươngdiện chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục
Trong thời kỳ (1946-1954) kinh tế nông thôn và sản xuất nông nghiệp có vị tríđặc biệt quan trọng
Công nghiệp và thủ công nghiệp kháng chiến được xây dựng, đặc biệt là côngnghiệp quốc phòng đã góp phần không nhỏ đáp ứng nhu cầu chiến đấu và tiêudùng
* Thời kỳ từ năm 1955 đến năm 1975
Sản xuất công nghiệp từng bước được khôi phục và phát triển Từ năm 1965 đến
1975 giá trị tổng sản lượng công nghiệp tăng gấp 16,6 lần năm 1955, bình quântăng mỗi năm 14,7%
Sản lượng lương thực quỹ thóc từ 3,76 triệu tấn năm 1955 tăng lên 5,49 triệu tấnnăm 1975; đàn lợn từ 2,45 triệu con lên 6,75 triệu con
Hoạt động thương mại được chú trọng Tổng mức bán lẻ hàng hóa xã hội năm
1975 so với năm 1955 tăng gấp 7,8 lần; kim ngạch xuất khẩu tăng 21,3 lần; kimngạch nhập khẩu tăng 11,8 lần
Hoạt động giáo dục, y tế đạt được những thành tựu to lớn Số người đi học năm
1955 là 1.288.000 người thì đến năm 1975 đạt 6.796.900 người, tăng gấp 5,3 lần
3 Thời kỳ 1976-1986
Trải qua 21 năm chiến đấu gian khổ và anh hùng, cách mạng miền Nam từngbước lớn mạnh và giành được nhiều thắng lợi to lớn Với cuộc Tổng tiến công vànổi dậy Mùa Xuân năm 1975, quân và dân ta đã đánh bại hoàn toàn chiến tranhxâm lược của đế quốc Mỹ, giải phóng miền Nam, thống nhất tổ quốc
Sau khi miền Nam được hoàn toàn giải phóng, đất nước thống nhất, cách mạngViệt Nam chuyển sang giai đoạn mới - giai đoạn cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội
Trang 7Trong 5 năm 1976-1980, trên mặt trận kinh tế, nhân dân Việt Nam đã đạt đượcnhững thành tựu quan trọng: Khắc phục từng bước những hậu quả nặng nề củachiến tranh xâm lược do đế quốc Mỹ gây ra và của cuộc chiến tranh biên giới; khôiphục phần lớn những cơ sở công nghiệp, nông nghiệp, giao thông ở miền Bắc vàxây dựng lại các vùng nông thôn ở miền Nam bị chiến tranh tàn phá; củng cố kinh
tế quốc doanh và kinh tế tập thể ở miền Bắc, bước đầu cải tạo và sắp xếp côngthương nghiệp tư doanh ở miền Nam, đưa một bộ phận nông dân Nam Bộ, nôngdân Nam Trung Bộ vào con đường làm ăn tập thể; bước đầu phân bố lại lực lượnglao động xã hội; tăng cường một bước cơ sở vật chất-kỹ thuật của nền kinh tế quốcdân
Tuy nhiên, kết quả sản xuất trong 5 năm 1976-1980 chưa tương xứng với sức laođộng và vốn đầu tư bỏ ra; những mất cân đối của nền kinh tế quốc dân còn trầmtrọng; thu nhập quốc dân chưa bảo đảm được tiêu dùng của xã hội; thị trường, vậtgiá, tài chính, tiền tệ không ổn định; đời sống của nhân dân lao động còn khó khăn
PHẦN II PHÂN TÍCH NỘI DUNG ĐƯỜNG LỐI CỦA ĐẠI HỘI LẦN VI
1 Đại biểu tham gia
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng họp tại Hà Nội từ ngày 15đến 18-12-1986 Dự Đại hội có 1129 đại biểu thay mặt cho gần 1,9 triệuđảng viên trong toàn Đảng Đến dự Đại hội có 32 đoàn đại biểu quốc tế
Trang 8- Đồng chí Nguyễn Văn Linh - Uỷ viên Bộ Chính trị đọc diễn văn khai mạc
2 Nội dung đường lối đại hội VI
Đại hội khẳng định quyết tâm đổi mới công tác lãnh đạo của Đảng theo tinh thầncách mạng và khoa học Đại hội nhận định: Năm năm qua là một đoạn đường đầythử thách đối với Đảng và nhân dân ta Cách mạng nước ta diễn ra trong bối cảnhquốc tế và trong nước có những thuận lợi cơ bản, nhưng cũng có nhiều khó khănphức tạp Thực hiện những nhiệm vụ, mục tiêu do Đại hội thứ V đề ra, nhân dân ta
đã anh dũng phấn đấu đạt được những thành tựu quan trọng trong công cuộc xâydựng chủ nghĩa xã hội, giành những thắng lợi to lớn trong cuộc chiến đấu bảo vệ
Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế Đại hội cũng nhận rõ: Tình hình kinh tế - xã hộiđang có những khó khăn gay gắt; sản xuất tăng chậm; hiệu quả sản xuất và đầu tưthấp; phân phối lưu thông có nhiều rối ren; những mất cân đối lớn trong nền kinh
tế chậm được thu hẹp; quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa chậm được củng cố; đờisống nhân dân lao động còn nhiều khó khăn… Nhìn chung, chúng ta chưa thựchiện được mục tiêu tổng quát do Đại hội lần thứ V đề ra là về cơ bản ổn định tìnhhình kinh tế - xã hội, ổn định đời sống nhân dân
khủng hoảng kinh tế - xã hội tạo ra Những sai lầm kéo dài của Đảng về chủ
Trang 9trương, chính sách lớn và chỉ đạo chiến lược, tổ chức thực hiện, khuynh hướng tư
duy ý chí, lối suy nghĩ về hành động đơn giản, nóng vội chạy theo nguyện vọngchủ quan, là khuynh hướng trong buông lỏng quản lý kinh tế, xã hội, không chấphành nghiêm chỉnh đường lối nguyên tắc của Đảng, đó là tư tưởng vừa tả khuynhvừa hữu khuynh
Báo cáo chính trị của đại hội
Báo cáo chính trị nêu ra bốn bài học kinh nghiệm lớn Báo cáo xác định nhiệm
vụ bao trùm, mục tiêu tổng quát trong 5 năm còn lại của chặng đường đầu tiên là
- Chăm lo xây dựng Đảng ngang tầm với một đảng cầm quyền lãnh đạo nhân
3 Mục tiêu cụ thể cho những năm còn lại của chặng đường đầu tiên
Sản xuất đủ tiêu dùng và có tích lũy
Bước đầu tạo ra cơ cấu kinh tế hợp lý nhằm phát triển sản xuất
chất và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
Trang 10 Tạo chuyển biến tốt về mặt xã hội.
Bảo đảm nhu cầu củng cố quốc phòng và an ninh
a Đổi mới cơ cấu kinh tế, thực hiện chính sách kinh tế nhiều thành phần.
Bố trí cơ cấu sản xuất, điều chỉnh lớn mức đầu tư, thực hiện cho đc ba chương trìnhmục tiêu về lương thực thực phẩm hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu
Xây dựng và củng cố mối quan hệ XHCN, sử dụng và cải tạo đúng đắn các thànhphần kinh tế, chủ trương phát triển kinh tế quốc doanh, kinh tế tập thể, tăng cường nguồntích luỹ tập chung của nhà nước, tranh thủ cốn nước ngoài, sử dụng và cải tạo đúng đắn cácthành phần kinh tế khác trong đó kinh tế quốc doanh giữ vai trò chủ đạo
b Đổi mới cơ chế quản lý, xoá bỏ cơ chế tập chung, quan liêu, hành chính, bao cấp,chuyển sang hạch toán kinh doanh XHCN.
Phương hướng đổi mới quản lý là xây dựng cơ chế mới phù hợp với quy luật kháchquan và phù hợp với tình độ phát triển của nền kinh tế Xác định 2 đặc trưng quan trọngcủa cơ chế quản lý mới, đó là tính kế hoạch và sử dụng đúng quan hệ hàng hoá tiền tệ.Thực chất của cơ chế mới về quản lý kinh tế là kế hoạch hoá theo phương thức hạch toánkinh doanh XHCN đúng nguyên tắc tập trung dân chủ
c Để thiết lập cơ chế quản lý mới cần thực hiện một cuộc cải cách lớn về bộ máy nhànc
Phân biệt rõ chức năng quản lý hành chính kinh tế với chức năng quản lý sản xuấtkinh doanh, kết hợp quản lý theo ngành với quản lý theo địa phương và vùng lãnh thổ Nhànước thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng thành pháp luật, chính sách cụ thể Xâydựng chiến lược ktế xã hội và cụ thể hoá chiến lược đó thành những kế hoạch phát triểnkinh tế Xã hội
d Về mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại.
Trang 11Công bố chính sách khuyến khích nước ngoài đầu tư vào nước ta dưới nhiều hìnhthức, nhất là đối với các ngành và cơ sở đòi hỏi kĩ thuật cao, làm hàng xuất khẩu Đi đôivới việc công bố luật đầu tư cần có các chính sách và biện pháp tạo điều kiện thuận lợi chongười Việt kiều và nước ngoài vào nước ta để hợp tác kdoanh.
e Tăng cường sức chiến đấu và năng lực tổ chức thực tiễn của Đảng.
Để tăng cường sức chiến đấu và năng lực tổ chức thực tiễn của Đảng phải đổi mới
về nhiều mặt: đổi mới tư duy, trước hết là tư duy kinh tế, đổi mới tổ chức, đổi mới đội ngũcán bộ, đổi mới tác phong lãnh đạo và công tác
4 Ý nghĩa
Đại hội đã hoạch định đường lối đổi mới toàn diện, sâu sắc và triệt để Đó là sự kết tinhtrí tuệ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cũng thể hiện tinh thần trách nhiệm cao củaĐảng trước Nhân dân và dân tộc
Đường lối đổi mới do Đại hội VI đề ra thể hiện sự ptriển tư duy lý luận, khả năngtổng kết và tổ chức thực tiễn của Đảng mở ra thời kỳ mới của sự nghiệp cách mạng nước
ta trên con đường đi lên CNXH
thay đổi cách thức để đạt được mục tiêu chủ nghĩa xã hội
Đổi mới về kinh tế
Xóa bỏ kinh tế bao cấp, thực hiện cơ cấu kinh tế nhiều thành phần
kinh tế:
Sản xuất lương thực, thực phẩm
Sản xuất hàng tiêu dùng
Trang 12 Sản xuất hàng xuất khẩu.
Đổi mới về chính trị
Đổi mới về quan hệ hợp tác quốc tế theo hướng mở, kêu gọi hợp tác và đầu
tư nước ngoài
PHẦN III KẾT QUẢ, Ý NGHĨA CỦA VIỆC THỰC HIỆN ĐƯỜNG LỐI ĐỔI MỚI
1 Kết quả chung
Những thành tựu to lớn
Qua 30 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa
Đất nước ra khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội và tình trạng kém phát triển, trở thành nước đang phát triển có thu nhập trung bình, đang đẩy mạnh công nghiệphóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế Kinh tế tăng trưởng khá, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa từng bước hình thành, phát triển Chính trị - xãhội ổn định; quốc phòng, an ninh được tăng cường Văn hóa - xã hội có bước phát triển; bộ mặt đất nước và đời sống của nhân dân có nhiều thay đổi Dân chủ xã hội chủ nghĩa được phát huy và ngày càng mở rộng Đại đoàn kết toàn dân tộc được củng cố và tăng cường Công tác xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền
xã hội chủ nghĩa và hệ thống chính trị được đẩy mạnh Sức mạnh về mọi mặt của
Trang 13đất nước được nâng lên Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và chế độ xã hội chủ nghĩa Quan hệ đối ngoại ngày càng mở rộng và đi vào chiều sâu; vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế được nâng cao.
Những thành tựu to lớn trên tạo tiền đề quan trọng để nước ta tiếp tục đổi mới và phát triển trong những năm tới; khẳng định con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta là phù hợp với thực tiễn của Việt Nam và xu thế phát triển của lịch
sử để chúng ta vững bước trên con đường xã hội chủ nghĩa
Có được những thành tựu trên đây là do Đảng ta có đường lối đổi mới đúng đắn, sáng tạo, phù hợp lợi ích và nguyện vọng của nhân dân, được nhân dân đồng tình ủng hộ, tích cực thực hiện Đảng ta đã nhận thức, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kế thừa và phát huy truyền thống dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại và vận dụng kinh nghiệm quốc tế phù hợp với Việt Nam; có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định lý tưởng, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đồng thời nhạy bén, sáng tạo, kịp thời đưa ra những chủ trương, quyết sách phù hợp cho từng giai đoạn cách mạng, khi tình hìnhthế giới và trong nước thay đổi Đông đảo cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân đã nỗ lực phấn đấu, tận dụng thời cơ, thuận lợi, vượt qua khó khăn, thách thức,thực hiện đường lối đổi mới Sự nghiệp đổi mới của đất nước ta được bạn bè quốc
tế ủng hộ, hợp tác, giúp đỡ.s
Đại hội đề ra đường lối đổi mới
- Trước hết là đổi mới cơ cấu kinh tế (cơ cấu công – nông nghiệp; cơ cấu nội bộngành nông nghiệp; ngành công nghiệp nhẹ và tiểu thủ công nghiệp; công nghiệpnặng và kết cấu hạ tầng; cơ cấu kinh tế huyện)