BO co thc hnh dưc khoa địa điểm rừng quốc gia cúc phương – nho quan ninh bình

Tập thể lớp D116K11 cũng gửi lời cảm ơn chân thành đến BGH trường Đại học Thành Đô đã tạo điều kiện cho chúng em được thực tập thực tế tại rừng Quốc gia Cúc Phương, được tiếp cận với môn

TRƯNG ĐI HC THNH ĐÔ

KHOA DƯC

BO CO THC HNH DƯC KHOA

Tổ: 1 Lớp: D116K11 Ngành: Dược học Khóa: 11 Giáo viên hướng dẫn:

1 TS.Lê Văn Tuyến

2 ThS Đặng Vũ Hà

3 DS.Nguyễn Đăng Việt

Thực tập từ ngày 10/12 đến ngày 11/12

Địa điểm:

RỪNG QUỐC GIA CÚC PHƯƠNG – NHO QUAN- NINH BÌNH

Năm 2022

Khoa Dược D116AK11

LI CẢM ƠN

Trên thực tế không có sự thành công nào mà không gắn liền với sự hỗ trợ, giúp đỡ dù ít hay nhiều, dù trực tiếp hay gián tiếp của người khác Với sự quan tâm, giúp đỡ của các thầy, cô và đặc biệt thầy giáo Lê Văn Tuyến, Đặng Vũ Hà, Nguyễn Đăng Việt đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tập thể lớp D116K11 và các sinh viên khoa Dược bỏ chút thời gian quý báu cùng đồng hành với lớp, cùng sinh hoạt, cùng làm việc và hướng dẫn lớp học tập

Kết thúc chuyến đi 2 ngày thực tế, học tập, giao lưu với thầy cô cũng như các anh chị trong em còn lại là một kỉ niệm đẹp, một chuyến đi học tập thực sự bổ ích Tập thể lớp D116K11 cũng gửi lời cảm ơn chân thành đến BGH trường Đại học Thành Đô đã tạo điều kiện cho chúng em được thực tập thực tế tại rừng Quốc gia Cúc Phương, được tiếp cận với môn học mà theo em là rất hữu ích đối với sinh viên khoa Dược đó là thực hành môn “Dược khoa” được biết thêm các cây dược liệu, tên khoa học, thành phần hóa học chính, tác dụng và công dụng chính các loại dược liệu

Đồng thời do trình độ lý luận cũng như kinh nghiệm thực tiễn còn hạn chế nên bài báo cáo không thể tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận được ý kiến đóng góp thầy, cô để em học thêm được nhiều kinh nghiệm và sẽ hoàn thành tốt hơn bài báo cáo

Sau cùng, em xin kính chúc quý thầy cô trong khoa Dược và BGH trường Đại học Thành Đô dồi dào sức khỏe, niềm tin để tiếp tục thực hiện sứ mệnh cao đẹp của mình là truyền đạt kiến thức cho thế hệ mai sau

Khoa Dược D116AK11

ĐẶT VẤN ĐỀ

Đối với mỗi sinh viên thì việc tiếp xúc với thực địa sau khi đã học xong lý thuyết các môn là một yếu tố vô cùng quan trọng Đặc biệt là đối với những môn chuyên ngành, việc thực tập không chỉ giúp cho sinh viên củng cố kiến thức đã học, nắm vững chuyên môn mà còn giúp cho sinh viên tiếp xúc với thực tế làm việc sau này Thực hành Dược khoa là môn khoa học chuyên ngành, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sinh viên ngành Dược

Vì vậy để bổ sung kiến thức lý thuyết đã học của một số môn đã học trên lớp như Dược liệu 1, Dược liệu 2, Dược cổ truyền Đồng thời tập nhận thức cây thuốc, được sự đồng ý của nhà trường, khoa Dược, dưới sự hướng dẫn tận tình của thầy giáo

Lê Văn Tuyến, thầy giáo Đặng Vũ Hà và thầy Nguyễn Đăng Việt, chúng em đã được tiến hành thực tập 2 ngày ở Vườn quốc gia Cúc Phương

Việt Nam được quốc tế công nhận là một trong 16 quốc gia có tính đa dạng sinh học cao nhất trên thế giới, với nhiều kiểu rừng, đầm lầy, sông suối, rạn san hô Vườn quốc gia Cúc Phương là một trong những khu vực có tính đa dạng sinh học cao nhất nước ta, là nơi tập trung nhiều loài cây quý hiếm, đặc hữu có tầm quan trọng trong khu vực

Được thực tập tại vườn quốc gia Cúc Phương giúp chúng em nhận thức được nhiều loại dược liệu dùng làm thuốc cũng như thức ăn trong cuộc sống hàng ngày Dưới sự hướng dẫn tận tình của các thầy, cũng như những kiến thức được học trên lớp và những kiến thức tham khảo các nguồn khác, chúng em đã tập hợp thành bản "Báo cáo dược khoa" mong các thầy cô góp ý thêm!

Khoa Dược D116AK11

II BO CO RIÊNG

Tạ Việt Anh - MSV : 1900233

Trong chuyến đi thực tế tại rừng Cúc Phương với sự dẫn dắt của các thầy cô giáo, chúng em đã được tiếp xúc trực tiếp các dược liệu mà chúng em đã được học trên sách vở khô khan, thì giờ đây chúng em đã nắm vững những kiến thức về môn dược liệu Nhờ có chuyến đi mà em mới nhận ra rằng những loài cây thân thuộc trong cuộc sống hằng ngày lại có nhiều giá trị về y học đến thế Ở quê hương em có cây dương xỉ, loài cây mà mọc dại bấy lâu nay, nhờ có chuyến đi em mới biết được nhiều công dụng tuyệt vời đến thế

Dương xỉ là loài cây mọc dại, dễ sống, chỉ cần là nơi ẩm ướt là đủ điều kiện lý tưởng để loài cây này sinh sống Theo chuyên gia về công nghệ sinh học - PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, cây dương xỉ là loài thực vật không có độc Dương xỉ trị chứng viêm: Loại cây này đặc biệt giàu protein, carbohydrate, chất béo, khoáng chất và vitamin Một số loại vi khuẩn có lợi trong cây dương xỉ còn có tác dụng thanh nhiệt giải độc, chống viêm, sát trùng Dùng dương xỉ để chữa các căn bệnh như lang ben, bạch biến: Lang ben, bạch biến là những căn bệnh ngoài da thường gặp Lấy lá dương

xỉ rửa sạch, đem phơi khô sau đó đem xay nhuyễn thành bột, trộn 5g bột dương xỉ với 120ml kem dưỡng da (loại kem phù hợp với đặc tính của làn da bạn) Dương xỉ chữa mỏi gối, đau lưng, di tinh, bạch đới, tiểu són do thận hư: Trong các loại dương xỉ thì cẩu tích (loại có thân yếu, lá to, mặt trên lá màu lục sẫm, mặt dưới màu lục nhạt) được đánh giá là tốt nhất Lấy 15-20g cẩu tích, 10g đỗ trọng đem sắc với 750m, 10g thục địa, 8-10g dây tơ hồng (đã sao), tất cả nguyên liệu rửa sạch rồi cho lên bếp đun, để lửa nhỏ đun cho đến khi cạn còn 200ml nước thì được Sử dụng ngày 2 lần, uống trước bữa ăn Dùng lá cây dương xỉ tươi giã đắp cầm máu, làm lành vết thương và chữa sưng tấy Bên cạnh những công dụng làm cảnh, rau ăn và làm thuốc thì dương xỉ có khả năng hấp thụ những độc tố rất tốt trong đó có hấp thụ asen, các chất khí gây ô nhiễm Cây dương xỉ còn có khả năng hấp thụ Aldehyde formic, ức chế xylen và toluene từ máy vi tính và máy in, khiến cho không khí trong lành hơn và tinh thần thoải mái hơn

Đó chỉ là vài công dụng của loài cây này Việc trồng loài cây này vô cùng đơn giản và nó còn đem đến rất nhiều về mặt thẩm mĩ, chúng ta hoàn toàn có thể suy nghĩ dến việc mở rộng quy mô để ứng dụng loài cây này được sử dụng rộng rãi hơn

Trần Nguyễn Duy Anh - MSV: 1900391

Chuyến đi thực tập trải nghiệm tìm kiếm và thu hái dược liệu trên rừng Cúc Phương hai ngày một đêm là một hoạt động thực tiễn cho chúng em cái nhìn cụ thể hơn về việc giá trị dược học của những loài thực vật từ gần gũi cho đến mới lạ xung quanh chúng em Dưới sự dẫn dắt và chỉ dạy của thầy Tuyến, thầy Việt cùng thầy Hà, bọn em đã có những trải nghiệm thú vị và hữu ích cho hành trình trở thành người dược

Khoa Dược D116AK11

sĩ, những kiến thức mà bọn em không thể tìm trên sách vở Em tin rằng mọi sinh viên tham gia chuyến đi này đều đã học được những bài học bổ ích và bản thân em cũng vậy

Vườn Quốc gia Cúc Phương là một khu bảo tồn thiên nhiên với đa dạng hệ sinh thái nơi có hệ động thực vật phong phú, trong đó có hơn 400 loài thực vật được sử dụng làm thuốc Bên cạnh những loài cây xa lạ lần đầu em được thấy, có những cây đã rất gần gũi với nơi em sinh ra và lớn lên và thậm chí đã đi vào trong âm nhạc và trở thành những giai điệu thân quen với người dân nơi đây như trong tác phẩm Hà Nội đêm trở gió của nhạc sĩ, NSND Trọng Đài có câu “Hà Nội ơi, xanh xanh liễu rủ mặt hồ Gươm” Cây liễu thực sự đã rất quen thuộc với em nhưng đến mãi chuyến đi này, dưới

sự chỉ dạy của các thầy em mới thực sự hiểu rõ những tác dụng tuyệt vời của loài cây này

Cây Liễu có nhiều tên gọi khác nhau như thùy liễu, dương liễu nhưng đều có tên khoa học là Salix babylonica L là loài cây gỗ có chiều cao từ 3 đến 10m, từ thân cây tỏa ra nhiều cành nhánh thanh mảnh và thõng xuống, màu đo đỏ hoặc lục nhạt Cây liễu có nguồn gốc từ Trung Đông, từ lâu đã được du nhập vào nước ta và được trồng làm cây cảnh ven hồ, ven đường để tạo bóng mát và chống xói mòn bờ sông suối

Chúng ta có thể sử dụng nhiều bộ phận của cây Liễu để làm dược liệu như lá cây, rễ cây, cành, hoa, quả Đặc biệt cây Liễu có thể được tìm thấy ở nhiều nơi trên khắp nước ta, đặc biệt là phía Bắc Đây là loại dược liệu dễ kiếm với nhiều công dụng tuyệt vời như thải độc cơ thể, làm mát máu, điều trị lở ngứa, sưng tấy… Theo Y học

cổ truyền phương Đông lá liễu có vị đắng, tính hàn, có công dụng bổ, se, làm mát máum giải độc cơ thể… Trong cái tài liệu về dược liệu trên thế giới cũng đã giới thiệu

về công dụng trị sốt và đau nhức cơ thể của vỏ liễu là cây liễu Trên thực tế, y học hiện đại cũng đã công nhận những giá trị chữa bệnh tuyệt vời của cây Liễu Lá, hoa và quả của cây Liễu dùng trị mụn nhọt độc, sưng tấy, lở ngứa Ở châu Âu, vỏ cây Liễu cũng được dùng trị tê thấp, đau dây thần kinh, tẩy giun và sát trùng Ở Ấn Ðộ, lá và vỏ cây được dùng trị sốt rét gián cách và sốt rét cơn, vỏ được dùng làm thuốc trị giun

Sở dĩ có nhiều công dụng như vậy là vì trong cây Liễu, đặc biệt ở lá cây và vỏ cây có chứa rất nhiều enzym salicinase có tác dụng giảm đau, chống viêm Hoạt chất này trong cơ thể có thể được chuyển hóa trong cơ thể thành acid salicylic, ức chế hoạt

Khoa Dược D116AK11

động của COX 1 và 2 Đây là cơ chế tác động tương tự NSAIDSs (như aspirin) nhắm vào để giảm đau và chống viêm Vì vậy vỏ cây liễu được dùng để giảm đau: đau đầu, đau cơ, đau bụng kinh, đau lưng, đau gối, viêm khớp dạng thấp (RA), viêm xương khớp, gout và viêm cột sống dính khớp Vỏ liễu có tác dụng hạ sốt do cảm lạnh thông thường, cảm cúm Theo một số nghiên cứu cho thấy việc kết hợp vỏ cây liễu và cây ma hoàng có hiệu quả trong việc tăng cường hiệu suất thể thao và đốt cháy chất béo, từ đó giúp giảm cân nặng Ngoài ra, người ta còn dùng để trị mụn vì vỏ cây liễu

có tính chống viêm cao nên nó còn được dùng làm thành phần của nhiều chế phẩm điều trị mụn với dạng bột đắp mặt nạ hoặc kem thoa

Tóm lại, cây liễu sẽ phát huy được chức năng dược lý hiệu quả nhất khi sử dụng

để kháng viêm và sử dụng như một thuốc NSAIDs giảm đau hạ sốt Trên thực tế ở Hà Nội, nhóm thuốc có hoạt lực tương tự và hiệu quả cao hơn cây liễu là rất nhiều nên công dụng làm thuốc của liễu không được mọi người sử dụng nhiều như công dụng làm cây cảnh, phong thuỷ, tạo bóng mát, lọc không khí… của loài cây này Tuy nhiên, với điều kiện phân bố rộng khắp cả nước và đặc điểm nhận diện khá nổi bật nên cây liễu vẫn là nguồn dược liệu rất quan trọng và cần thiết trong những trường hợp đặc biệt

Ngoài những kiến thức về dược liệu để phục vụ cho môn học Thực tập dược khoa thì chuyến đi này cũng cho bọn em một cơ hội để tập thể lớp D116AK11 nói riêng và toàn bộ thành viên trong chuyến đi nói chung gắn kết với nhau hơn Em đã được trò chuyện và lắng nghe những câu chuyện của các thầy bên ngoài giảng đường, sinh hoạt và liên hoan cùng tập thể lớp, lắng nghe những kinh nghiệm đi rừng của bạn kiểm lâm…

Trần Thị Thu Cúc - MSV: 1900101

Ở vườn quốc gia Cúc Phương, chúng em được nhận thức và giới thiệu rất nhiều loài thực vật để làm thuốc cũng như ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác Nhiều loại cây cũng có tại tỉnh Bắc Ninh – Quê hương của em ví dụ như cây xuyến chi Cây xuyến chi là một loài cây thân thảo, có chiều cao khoảng từ 40 – 100 cm và thường mọc thành bụi ở ven đường, đồng cỏ, mương,…Toàn bộ phần thân và cành của cây xuyến chi đều có rãnh dọc và lông Lá đơn, mọc đối xứng nhau và có răng cưa Hoa xuyến chi có 3 hoặc 5 cánh màu trắng và nhụy hoa màu vàng Hoa nở quanh năm đặc biệt là vào hai mùa từ tháng 3-5 và từ tháng 8-10 hằng năm Nhụy của hoa xuyến chi

sẽ phát triển thành hạt với dạng quả bế, phần đầu hạt có gai Những phần gai này giúp hạt bay theo gió hoặc bám vào người, động vật sau đó là đến nơi khác, gặp điều kiện

Khoa Dược D116AK11

tốt thì nhân giống Cây xuyến chi (B.pilosa) là một loại dược liệu với thành phần hóa thực vật cao Cho đến nay có đến 201 hợp chất gồm 70 chất béo, 60 flavonoid, 25 terpenoid, 19 phenylpropanoid, 13 chất thơm, 8 porphyrin và 6 hợp chất khác đã được xác định có mặt trong loài cây này Trong đó, đặc biệt là các thành phần flavonoid và polyynes Bởi hầu hết các flavonoid chiết xuất từ thực vật thường mang nhiều đặc tính

có lợi cho sức khỏe, chẳng hạn như chống ung thư, chống viêm, chống oxy hóa và các hoạt tính sinh học đặc biệt khác Trong thân cây xuyến chi có chứa tới 9,8% nước, 2,3% Magie, 2,2% Mangan 1,6% Photpho, 1,2% Crom, 1,1% Canxi, 0,03% Kẽm, 0,02% Sắt Ngoài ra còn có 2,8% Acetone, 8,6% Methanol Với hàm lượng dinh dưỡng cao, xuyến chi sẽ là nguồn phân bón hữu cơ giúp nhà vườn tiết kiệm được một phần chi phí phân bón hàng năm nếu cắt tỉa cây đều đặn Xuyến chi còn là loại cây giúp thu hút các loài thiên địch về vườn, giúp đa dạng sinh thái Loài cây này còn giúp bảo vệ đất hạn chế xói mòn rửa trôi vào mùa mưa Đồng thời chống nắng hạn vào mùa

hè cho các vườn trồng Do đó, xuyến chi là một loài cỏ dại nên được giữ lại trong vườn thay vì loại bỏ nó, dựa vào hàm lượng dinh dưỡng chúng ta có thể nghiên cứu cách tạo ra chế phẩm phân bón hữu cơ từ cây xuyến chi

Trần Văn Giang - MSV: 1900320

Qua chuyến đi vườn quốc gia cúc phương vừa qua chúng em tiếp thu thêm được rất nhiều kiến thức về các cây dược liệu hiếm có trong vùng cũng như 1 số dược liệu có rộng rãi ở địa phương em như rau dền đỏ tác dụng chính của rau dền đỏ kể đến như:

- Cải thiện chất lượng xương khớp loại rau này là một trong những siêu thực phẩm có vai trò đặc biệt quan trong giúp tăng cường độ cứng của xương,

như co giật

- Một vài nghiên cứu gần đây đã đưa ra được những dẫn chứng về chuỗi

peptid trong rau dền có tác dụng làm giảm tình trạng viêm sưng trên người, và thậm chí nó còn có vai trò trong việc ngăn chặn hoạt động của gốc tự do tấn công các tế bào khỏe mạnh của cơ thể

trạng viêm khác được những phân tử chống viêm có trong rau dền tác động tích cực và giảm thiểu nguy cơ

- ăn rau dền thường xuyên sẽ giúp duy trì mức đường huyết trong máu, từ

Khoa Dược D116AK11

đường tốt hơn Hơn nữa, loại rau này còn giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh liên

phì

- Thành phần dinh dưỡng sắt của rau dền khá phong phú Nó có vai trò gia

tăng lượng hemoglobin và tế bào hồng cầu, giúp giảm thiểu tình trạng thiếu máu

do thiếu sắt

- Hàm lượng chất xơ trong rau dền khá cao và cao hơn gấp 3 lần so với lúa mì Do đó, sử dụng rau dền thường xuyên có thể giúp cải thiện chất lượng hệ tiêu hoá đồng thời giúp ngăn ngừa tình trạng táo bón Ngoài ra, nước nấu từ cây rau dền còn có tác dụng hỗ trợ điều trị triệu chứng tiêu chảy, xuất huyết hoặc mất nước

-Thành phần acid amin trong rau dền khá phong phú đặc biệt là acid amin

cần thiết lysin Cùng với các khoáng chất như: kali, photpho, magie, sắt, vitamin

C, vitamin E rau dền có vai trò trong việc ngăn ngừa các gốc tự do do quá trình lão hoá

Nguyễn Lan Hương - MSV: 1900381

Mỗi chuyến đi đều sẽ để lại trong mỗi người một cảm xúc và kí ức riêng, đối với em cũng vậy chuyến thăm quan rừng quốc gia Cúc để lại trong em rất nhiều ý nghĩa Đây là chuyến đi với lớp đầu tiên của em sau gần 4 năm học tập tại trường thì

đã mất 2 năm học online do dịch bệnh Chúng em được nhà trường tạo điều kiện sau thời gian dài học online bọn em được trở lại học tập, được các thầy cô giảng dạy cho chúng em những kiến thức hữu ích Sau chuyến đi thực tế, em nhận ra tại địa phương mình cũng có rất nhiều dược liệu, điển hình là cây nhội

Cây nhội là một loại cây gỗ lớn thường mọc ở khắp các đồi núi Nó còn có tên gọi khác là thu phong, trọng dương mộc, cây quả cơm nguội Tên khoa học là Bischofia javanica Blume, thuộc họ Diệp hạ châu – Phyllanthaceae thuộc dòng cây thân gỗ, cao to, có thể cao tới hơn 20m, tán lá rộng Chính vì vậy, chúng thường được trồng trong các thành phố để làm bóng mát Lá cây thuộc loại lá kép có 3 lá chét hình trứng hay hình mác rộng, mép có răng cưa tù Cây ra hoa vào tháng 2-3, ra quả vào tháng 6-8 Hoa cây nhội mọc ở kẽ lá, hoa đơn tính, nhỏ, màu lục nhạt Quả cây nhội hình cầu, màu nâu hay hồng nhạt, vị chát, chứa 2-3 hạt màu nâu, vỏ quả trong dai

Khoa Dược D116AK11

Cây nhội không chỉ trồng để lấy bóng mát, lá của nó cũng có thể dùng để ăn và làm thuốc Ngọn và lá non thái nhỏ và có thể xào hay nấu canh Ngoài ra, một số nơi còn dùng lá non của cây nhội để ăn gỏi cá

Cây nhội từ lâu đã được biết đến như một vị thuốc chữa bệnh Theo đông y, cây nhội là bài thuốc có vị hơi cay, chát, tính mát, có tác dụng hành khí hoạt huyết, tiêu thũng, giải độc

Vỏ thân, rễ cây trị các bệnh về xương khớp như phong thấp, đau xương Lá cây nhội có tác dụng gì? Lá cây nhội được dùng để chữa ung thư dạ dày, viêm gan virus, viêm phổi, viêm họng, Ngoài ra, lá cây còn có tác trị mụn nhọt và lở ngứa Bên cạnh đó, lá cây nhội còn được biết đến với công dụng làm thuốc trị viêm loét hiệu quả Đặc biệt là khả năng chữa các bệnh do trùng roi gây ra như khí hư do trùng roi âm đạo ở phụ nữ Do đây là loại cây phổ biến ở khắp nơi đặc biệt là vùng núi,

do đó, cây có ý nghĩa rất lớn trong chăm sóc sức khỏe sinh sản cho phụ nữ vùng sâu vùng xa Phương pháp này không những an toàn mà còn diệt ký sinh trùng nhanh, không gây cương tụ, không làm rát âm đạo và tỷ lệ khỏi bệnh cao Đặc biệt, khi điều trị bằng bài thuốc này, bệnh nhân sẽ không bị nhiễm nấm sau khi khỏi bệnh

Lá nhội được dùng để điều trị viêm âm đạo do roi trùng âm đạo gây nên, dưới các dạng nước sắc, bột cao và tinh thể chiết từ lá Qua điều trị 147 trường hợp, thấy dạng cao có tác dụng tốt nhất so với các dạng khác cả về mặt giảm triệu chứng lâm sàng cũng như kết quả xét nghiệm So sánh tác dụng của cao lá nhội với tác dụng của thuốc carbazol, thấy tỷ lệ chữa khỏi bệnh bằng cao lá nhội xấp xỉ Ngoài những ưu điểm như diệt ký sinh trùng nhanh, không gây cương tụ, không làm rát âm đạo, tỷ lệ khỏi bệnh tương đối cao (72%), cao lá nhội còn trội hơn carbazol là sau khi điều trị khỏi bệnh viêm âm đạo do roi trùng, bệnh nhân không bị nhiễm nấm âm đạo (‘mycose vaginaie) Tuy nhiên, cao lá nhội cũng có nhược điểm là bệnh nhân phải đến cơ sở điều trị, không tự đặt thuốc để chữa ở nhà được

Ngoài ra, lá nhội còn được dùng chữa lỵ, tiêu chảy với liều 40 – 60g dưới dạng nước sắc Lá nhội phối hợp với lá dâu gia, lượng bằng nhau 50g, giã nhỏ trộn với ít giấm, bôi chữa dị ứng, mẩn ngứa, mụn nhọt Vỏ thân nhội phối hợp với lá đậu chiều chữa sâu quảng có tác dụng tốt Cách làm như sau: vỏ nhội băm nhỏ, nấu với nước cho thật đặc để rửa vết thương Lá đậu chiều phơi khô giòn, tán rồi rây bột mịn, rắc hàng ngày.Theo tài liệu nước ngoài, lá nhội sắc hoặc nấu cao để chữa bỏng Rễ có tác dụng lợi tiểu

Phạm Thị Thuỳ Ngân - MSV: 1900240

Qua chuyến đi thực tế ở rừng Cúc Phương chúng e đã nhận thức được thêm rất nhiều các cây dược liệu hiếm có và cũng có những cây có tại địa phương nơi e sinh sống, điển hình là cây mã đề

Mã đề hay còn được gọi là Bông mã đề hay Xa tiền thảo, Mã đề có tên khoa học là Plantago asiatica L, thuộc họ Mã đề (Plantaginaceae) Mã đề là cây thân thảo, sống lâu năm, thường sống ở những nơi ẩm ướt, đất thịt, mềm Người ta sử dụng hạt, lá, toàn

Khoa Dược D116AK11

thân (bỏ rễ) mã đề để làm dược liệu, nhiều nơi ở nước ta mã đề còn được trồng và sử dụng như rau ăn kèm

- Lợi ích của mã đề theo y học hiện đại

+ Giảm viêm: Cây mã đề có chứa các hợp chất có tác dụng chống viêm như flavonoid, terpenoid, glycosid và tannin Các chất chiết xuất này có khả năng làm giảm phản ứng viêm bằng cách giảm mức độ các cytokine tiền viêm và sản xuất glucocorticoid tại mô tại chỗ Do đó, chiết xuất metanol và etanol của mã đề có tiềm năng được sử dụng như một phương pháp điều trị thay thế hoặc hỗ trợ để giảm tổn thương tế bào qua trung gian viêm sau nhiễm độc Acetaminophen Bên cạnh đó, hạt mã đề đang được đề xuất

là nguồn chính để phát triển thêm các sản phẩm chống ung thư và chống viêm Cây mã

đề có chứa các hợp chất có tác dụng chống viêm

+ Giúp vết thương nhanh lành: Do mã đề có tác dụng giảm viêm, ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn và giảm đau nên quá trình lành vết thương sẽ nhanh hơn Một thử nghiệm trên chuột cho thấy diện tích vết thương lành nhanh hơn ở những con chuột được điều trị bằng mã đề Đến ngày thứ 15, vết thương sẽ liền hoàn toàn ở những con chuột này

+ Cải thiện sức khỏe hệ tiêu hóa: Một mô hình loét dạ dày đã được sử dụng trên chuột

để kiểm tra khả năng ức chế vết loét của chiết xuất mã đề Độ axit và dịch dạ dày giảm đáng kể vì chiết xuất mã đề ức chế tiết axit dạ dày và tăng các yếu tố bảo vệ niêm mạc Hạt mã đề được khuyên dùng cho bệnh viêm ruột (IBD) Bên cạnh đó, chiết xuất từ lá

mã đề có tác dụng làm giảm nhu động của tá tràng, giảm viêm loét dạ dày và cũng có tác dụng chống tiêu chảy

- Lợi ích của mã đề theo y học cổ truyền

Tính vị: Mã đề có vị ngọt, tính hàn Có tác dụng thanh nhiệt, làm thông thoáng mồ hôi, sáng mắt, làm sạch phong nhiệt ở phổi và làm tiêu tắc nghẽn

Quy kinh: Quy kinh vào Can, Thận và Bàng quang

Tác dụng dược lý

+ Lợi tiểu: Nước sắc mã đề có thể làm tăng lượng nước tiểu